Abstract

Geleneksel giyim mimarisi, insan bedenini çevreleyen en mahrem katman olarak sadece bir örtünme aracı değil, aynı zamanda karmaşık mühendislik çözümlerini bünyesinde barındıran teknolojik bir arayüzdür. Bu çalışma, eşya taşıma ihtiyacını karşılayan yapısal çözümleri; literatürdeki "giysiden bağımsız torbalar" ve "giysiye dikili modern cepler" şeklindeki ikili sınıflandırmanın dışında kalan "Bütünleşik Taşıma Sistemi" (Integrated Carrying System) bağlamında, Maraş Abası örneği üzerinden incelemektedir. Araştırma, Avrupa merkezli modern cep evrimi anlatısına alternatif bir perspektif sunarak; Maraş Abası’ndaki taşıma sisteminin harici bir aksesuar veya dikili bir bölme değil, doğrudan giysinin dokuma iskeletiyle bütünleşik bir mühendislik çözümü olduğunu ortaya koymaktadır. Abanın üretim sürecinde kol evi için açılan yarıktaki çözgü ipliklerinin kesilmeyip bükülerek bir "Kordon-u Miyân"a (kese taşıma kordonu) dönüştürülmesi, geleneksel zanaatın "sıfır atık" (zero-waste) felsefesini temsil eden en çarpıcı yapısal detaydır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, müze envanterleri ve saha araştırmalarından elde edilen veriler ışığında, kol altı yırtmacının ergonomik ve termal konfor sağlamasının yanı sıra güvenli bir taşıma hacmi yarattığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, abanın dokuma iskeletinden türeyen bu bütünleşik mekanizmanın, modern giyilebilir teknolojilerdeki veri ve enerji kablolarının kumaş içine gizlenmesi (kablo entegrasyonu) sorununa tarihsel ve tektonik bir öncül oluşturduğu belirlenmiştir. Bulgular, Maraş Abası’nın zanaat teknolojisi ile gündelik yaşam lojistiğini tektonik bir bütünlük içinde birleştirdiğini göstermektedir.

Abstract

Traditional clothing architecture is not merely a means of covering but a technological interface embodying complex engineering solutions. This study examines structural solutions for carrying objects in the context of an "Integrated Carrying System," distinct from the conventional binary classification of "detached pouches" and "sewn-in modern pockets," specifically through the case of the Maraş Aba. Challenging the Eurocentric evolutionary narrative of the "modern pocket," this research demonstrates that the carrying system in the Maraş Aba is a sophisticated engineering solution integrated directly into the garment's woven skeleton. The most striking structural detail is the "Kordon-u Miyân" (pouch cord), which is derived directly from the warp threads of the armhole slit during production, representing the zero-waste philosophy of traditional craftsmanship. Conducted using qualitative research methods, the study identifies that the underarm slit provides ergonomic and thermal comfort while creating a secure transport volume based on a "Structural Carrying Morphology." Consequently, the study determines that this integrated mechanism, derived from the woven skeleton of the aba, constitutes a historical and tectonic precedent for the seamless integration of cables and sensors in modern wearable technologies. The findings reveal that the Maraş Aba unifies craft technology with daily logistics in tectonic integrity.

Structured Abstract: Purpose: The history of clothing is often narrated through a rigid, Eurocentric, and linear perspective that traces the evolution of the pocket along a chronological line running from garment-independent “tied pouches” to industrialized “integrated pockets.” This binary classification tends to marginalize non-Western solutions, frequently characterizing them as primitive or merely decorative. This study focuses on the “Maraş Aba,” a traditional outer garment from the Kahramanmaraş region, in order to reveal an original “Integrated Carrying System.” Unlike Western models, in which pockets consist of subsequently attached patches or slits cut into the fabric, the Maraş Aba embodies a carrying solution derived directly from the garment's own woven skeleton—that is, from its warp threads. This research analyzes the mechanism known as “Kordon-u Miyân” (the waist cordon used for carrying a pouch) as a “tectonic” element in the sense defined by Gottfried Semper, aiming to identify this local solution as a “third typology” within the history of carrying systems. Method: The research is based on a qualitative design structured around a “technical-typological analysis.” Rather than a large-scale quantitative survey, a “purposive sampling” method was employed to examine nine characteristic examples of the Maraş Aba dating from the late nineteenth to the early twentieth century. These examples were selected according to specific inclusion criteria, such as the structural integrity of the underarm slit and the technological legibility of the cordon attachment. Of the abas examined, five were obtained from museum collections (including the Metropolitan Museum of Art and the RISD Museum), while four were sourced from private local collections (O. Saydam and A. Özbek). The data-collection process involved a “material culture analysis” of the physical garments in order to document the thread paths and weave structures. The resulting structural data were then analyzed through a “reverse engineering” approach making use of macro-visual analysis. Findings: The structural analysis reveals that the Maraş Aba is constructed as a monolithic, felted (stereotomic) shell. The “fulling” (felting) process transforms the loose weave into the rigid structure required for protection; however, this rigidity restricts movement, giving rise to an ergonomic crisis. Traditional craftsmen resolved this problem by creating a “structural void”—the underarm slit—which functions both as an allowance for movement and as a ventilation shaft for thermal regulation. The study's most significant finding concerns the “Kordon-u Miyân.” A technical examination of the garments confirms that this cordon is not an external accessory subsequently sewn onto the finished garment. On the contrary, when the armhole was cut, the exposed warp threads were not discarded as waste; in keeping with a zero-waste philosophy, these particular threads were twisted (using S- or Z-twist techniques) and transformed into a high-strength cordon organically rooted in the main body of the garment. Conclusion and Recommendations: The study defines this system as a “Structural Carrying Morphology” that operates on a “pendulum principle.” A pouch containing valuable items (gold, a seal, tobacco) is attached to this cordon and, passed through the underarm slit, is suspended into the interior void between the garment and the body. The weight of the carried objects is transferred directly, via the cordon, to the warp skeleton of the shoulder; this prevents the “sagging effect” and silhouette distortion common to modern patch pockets, while offering a “concealed” security strategy that is close to the waist, invisible from the outside, yet easily accessible to the wearer. In conclusion, the Maraş Aba presents a visionary system that challenges the conventional history of the pocket by transforming the fabric's own structure. The “Kordon-u Miyân” represents an advanced example of sustainable design, in which an act of destruction (cutting the slit) is transformed into an act of construction (creating the carrier). This study proposes that traditional Anatolian garments be read not merely as ethnographic objects but as “epistemic surfaces” embodying advanced design intelligence, and it provides a conceptual genealogy for the cable channels found in today's wearable technologies.

Yapılandırılmış Özet: Amaç: Giyim tarihi sıklıkla cebin evrimini, giysiden bağımsız “bağlamalı torbalardan” endüstrileşmiş “bütünleşik ceplere” uzanan kronolojik bir hat üzerinden, katı bir Avrupa merkezli ve doğrusal perspektifle aktarmaktadır. Bu ikili sınıflandırma, Batı dışı çözümleri genellikle ilkel veya yalnızca dekoratif olarak nitelendirerek marjinalleştirmektedir. Bu çalışma, özgün bir “Bütünleşik Taşıma Sistemi”ni ortaya çıkarmak amacıyla Kahramanmaraş yöresine ait geleneksel bir dış giysi olan “Maraş Abası”na odaklanmaktadır. Ceplerin sonradan eklenen yamalar veya kumaşa açılan kesiklerden ibaret olduğu Batılı modellerin aksine Maraş Abası, doğrudan giysinin kendi dokuma iskeletinden (çözgü ipliklerinden) türetilen bir taşıma çözümü barındırmaktadır. Bu araştırma; “Kordon-u Miyân” (kese taşıma kordonu) mekanizmasını Gottfried Semper'in tanımladığı anlamda “tektonik” bir unsur olarak analiz ederek, bu yerel çözümü taşıma sistemleri tarihindeki “üçüncü bir tipoloji” olarak tanımlamayı amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırma, “teknik-tipolojik analiz” ekseninde şekillendirilmiş nitel araştırmaya dayalı bir tasarıma sahiptir. Geniş ölçekli nicel bir tarama yerine, 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başına tarihlenen dokuz karakteristik Maraş Abasını incelemek üzere “amaçlı örnekleme” yöntemi kullanılmıştır. Bu örnekler; kol altı yırtmacının yapısal bütünlüğü ve kordon bağlantısının teknolojik olarak okunabilirliği gibi belirli dahil etme kriterlerine göre seçilmiştir. İncelenen abaların beşi müze envanterlerinden (The Metropolitan Museum of Art ve RISD Museum dahil), dördü ise yerel özel koleksiyonlardan (O. Saydam ve A. Özbek) temin edilmiştir. Veri toplama süreci, iplik yollarını ve dokuma yapılarını belgelemek amacıyla fiziksel giysilerin “maddi kültür analizi”ni içermektedir. Elde edilen yapısal veriler, makro-görsel analizden yararlanan bir “tersine mühendislik” yaklaşımıyla çözümlenmiştir. Bulgular: Yapısal analiz, Maraş Abası'nın monolitik, keçeleşmiş (stereotomik) bir kabuk olarak inşa edildiğini ortaya koymaktadır. “Tepme” (keçeleşme) işlemi, gevşek dokuyu koruma için gerekli olan rijit bir yapıya dönüştürmekte; ancak bu sertlik, hareketi kısıtlayarak ergonomik bir krize yol açmaktadır. Geleneksel zanaatkârlar, hem hareket için bir esneme payı hem de termal düzenleme için bir havalandırma şaftı işlevi gören “yapısal bir boşluk” —kol altı yırtmacı— oluşturarak bu sorunu çözmüşlerdir. Çalışmanın en önemli bulgusu “Kordon-u Miyân”dır. Giysiler üzerinde yapılan teknik otopsi, bu kordonun bitmiş giysinin üzerine sonradan dikilen harici bir aksesuar olmadığını doğrulamaktadır. Aksine, kol evi için kesi yapıldığında, açığa çıkan çözgü iplikleri atık olarak kesilip fırlatılmamış; sıfır atık felsefesiyle bu özel iplikler bükülerek (S veya Z büküm teknikleriyle) giysinin ana gövdesine organik olarak köklenen yüksek mukavemetli bir kordona dönüştürülmüştür. Sonuç ve Öneriler: Çalışma, bu sistemi bir “sarkaç prensibi”yle çalışan “Yapısal Taşıma Morfolojisi” olarak tanımlamaktadır. Değerli eşyaları (altın, mühür, tütün) içeren bir kese bu kordona bağlanmakta ve kol altı yırtmacından geçirilerek giysi ile beden arasındaki iç boşluğa sarkıtılmaktadır. Taşınan nesnelerin ağırlığı, kordon vasıtasıyla doğrudan omzun çözgü iskeletine aktarılmakta; böylece modern yama ceplerde yaygın olan “sarkma etkisi” ve siluet bozulması engellenirken, böğür bölgesine yakın, dışarıdan görünmeyen ancak kullanıcı tarafından kolayca erişilebilen “gizli” bir güvenlik stratejisi sunulmaktadır. Sonuç olarak Maraş Abası, kumaşın kendi yapısını dönüştürerek geleneksel cep tarihine meydan okuyan vizyoner bir sistem sunmaktadır. “Kordon-u Miyân”, yıkımın (yırtmacın kesilmesi) kurguya (taşıyıcının oluşturulması) dönüştürüldüğü sürdürülebilir tasarımın gelişmiş bir örneğini temsil etmektedir. Bu çalışma, geleneksel Anadolu giysilerinin yalnızca etnografik nesneler olarak değil, ileri tasarım zekası barındıran “epistemik yüzeyler” olarak okunmasını önermekte ve günümüz giyilebilir teknolojilerindeki kablo kanalları için kavramsal bir soy kütüğü sağlamaktadır.

ملخص منظم الغرض: غالبًا ما يروي تاريخ الملابس تطور الجيب من منظور أوروبي بحت وخطي، متتبعًا مسارًا زمنيًّا بدءًا من المربوطة” المستقلة عن الثوب إلى “الجيوب المدمجة” في العصر الصناعي. ويميل هذا التصنيف الثنائي إلى تهميش الحلول غير الغربية، إذ كثيرًا ما يصفها بالبدائية أو بأنها زخرفية محضة. تركز هذه الدراسة على “عباءة مرعش” (Maraş Abası)، وهي ثوب خارجي تقليدي من منطقة كهرمان مرعش، بهدف الكشف عن “نظام حمل متكامل” أصيل. وخلافًا للنماذج الغربية التي تتكون فيها الجيوب من رقع مضافة لاحقًا أو شقوق تُقطع في القماش، تتضمن عباءة مرعش حلًا للحمل مستمدًا مباشرة من الهيكل المنسوج للثوب نفسه، أي من خيوط السداء. ويحلل هذا البحث الآلية المعروفة باسم “كوردون-أُو-ميّان” (Kordon-u Miyân، الحبل الخصري المستخدم لحمل كيس)، بوصفها عنصرًا “تكتونيًا” بالمعنى الذي حدده غوتفريد زمبر، بهدف تصنيف هذا الحل المحلي بوصفه “نمطًا ثالثًا” ضمن تاريخ أنظمة الحمل. المنهج: يقوم البحث على تصميم نوعي يتمحور حول “تحليل تقني-نمطي”. وبدلًا من إجراء مسح كمي واسع النطاق، استُخدمت طريقة “العينة القصدية” لدراسة تسعة نماذج مميزة من عباءة مرعش يعود تاريخها إلى أواخر القرن التاسع عشر وأوائل القرن العشرين. واختِيرت هذه النماذج وفق معايير إدراج محددة، مثل السلامة البنيوية لشق الإبط والوضوح التقني لطريقة تثبيت الحبل. ومن بين العباءات المدروسة، جاءت خمسة منها من مقتنيات متحفية (منها متحف متروبوليتان للفنون ومتحف RISD)، بينما جاءت أربعة من مجموعات محلية خاصة (أو. سايدام وأ. أوزبك). وتضمنت عملية جمع البيانات “تحليلًا للثقافة المادية” للملابس الفعلية، بغرض توثيق مسارات الخيوط وبنى النسيج. ثم حُلّلت البيانات البنيوية التي تم الحصول عليها باستخدام مقاربة “الهندسة العكسية” المستندة إلى التحليل البصري الكلي (الماكرو). النتائج: يكشف التحليل البنيوي أن عباءة مرعش مبنية على هيئة غلاف متماسك (مونوليتي) ومُلبَّد (تجسيمي البنية). وتُحوّل عملية “الدَّعك” (التلبيد) النسيج الرخو إلى بنية صلبة ضرورية للحماية؛ غير أن هذه الصلابة تحدّ من الحركة، مما يؤدي إلى أزمة في المطابقة الحيوية (الإرغونوميا). وقد حلّ الحرفيون التقليديون هذه المشكلة بابتكار “فراغ بنيوي” -هو شق الإبط- يؤدي وظيفتين في آن واحد: هامش للحركة، وقناة تهوية للتنظيم الحراري. وتتمثل أهم نتيجة توصلت إليها الدراسة في “كوردون-أُو-ميّان”. فقد أكد الفحص التقني للملابس أن هذا الحبل ليس إضافة خارجية خُيطت لاحقًا على الثوب المكتمل. بل على العكس، فعندما كان يُقطع فتحة الكم، لم تكن خيوط السداء المكشوفة تُقطع وتُرمى كنفايات؛ بل تماشيًا مع فلسفة “انعدام الهدر”، كانت هذه الخيوط بالذات تُفتل (بتقنيتي الفتل S أو Z) لتتحول إلى حبل عالي المتانة، متجذر عضويًا في الجسم الرئيسي للثوب. الخاتمة والتوصيات: تُعرّف الدراسة هذا النظام بأنه “بنية شكلية للحمل” تعمل وفق “مبدأ البندول”. إذ يُربط كيس يحتوي على أشياء ثمينة (ذهب، ختم، تبغ) بهذا الحبل، ثم يُمرَّر عبر شق الإبط ليتدلى في الفراغ الداخلي بين الثوب والجسد. وتُنقل حمولة الأشياء المحمولة مباشرة، عبر الحبل، إلى هيكل خيوط السداء في الكتف؛ وبذلك يُمنع “تأثير الترهل” وتشوه الخط الخارجي للجسم (السيلويت) الشائعين في الجيوب اللاصقة الحديثة، مع توفير استراتيجية أمان “خفية”، قريبة من منطقة الخصر، غير مرئية من الخارج لكن يسهل على مرتديها الوصول إليها. وخلاصة القول، تقدّم عباءة مرعش نظامًا استشرافيًا يتحدى التاريخ التقليدي للجيب من خلال إعادة تشكيل بنية القماش نفسها. ويمثل “كوردون-أُو-ميّان” نموذجًا متقدمًا للتصميم المستدام، حيث يتحول فعل الهدم (قطع الشق) إلى فعل بناء (إنشاء وسيلة الحمل). وتقترح هذه الدراسة قراءة الألبسة الأناضولية التقليدية لا بوصفها مجرد قطعًا إثنوغرافية، بل بوصفها “أسطحًا معرفية” تحمل ذكاءً تصميميًا متقدمًا، كما تقدم نسبًا مفاهيميًا لقنوات الأسلاك في تقنيات الملبوسات القابلة للارتداء اليوم.

Résumé Structuré: Objectif : L'histoire du vêtement est souvent racontée selon une perspective rigide, eurocentrée et linéaire, qui retrace l'évolution de la poche depuis les « bourses nouées », indépendantes du vêtement, jusqu'aux « poches intégrées » industrialisées. Cette classification binaire tend à marginaliser les solutions non occidentales, souvent qualifiées de primitives ou purement décoratives. Cette étude se concentre sur l'« Aba de Maraş », un vêtement d'extérieur traditionnel de la région de Kahramanmaraş, afin de mettre en lumière un « système de portage intégré » original. Contrairement aux modèles occidentaux, où les poches consistent en pièces rapportées ou en fentes découpées dans le tissu, l'Aba de Maraş comporte une solution de portage directement issue de la structure tissée du vêtement lui-même, c'est-à-dire de ses fils de chaîne. Cette recherche analyse le mécanisme dit « Kordon-u Miyân » (cordon de taille servant à porter une bourse) en tant qu'élément « tectonique » au sens défini par Gottfried Semper, dans le but d'identifier cette solution locale comme une « troisième typologie » dans l'histoire des systèmes de portage. Méthode : La recherche repose sur une méthodologie qualitative structurée autour d'une « analyse technico-typologique ». Plutôt qu'une enquête quantitative à grande échelle, une méthode d'« échantillonnage raisonné » a été utilisée pour examiner neuf exemplaires caractéristiques de l'Aba de Maraş, datés de la fin du XIXe siècle au début du XXe siècle. Ces exemplaires ont été sélectionnés selon des critères d'inclusion précis, tels que l'intégrité structurelle de la fente sous le bras et la lisibilité technologique de l'attache du cordon. Sur les abas examinées, cinq proviennent de collections muséales (dont le Metropolitan Museum of Art et le RISD Museum), et quatre de collections privées locales (O. Saydam et A. Özbek). Le processus de collecte des données comprend une « analyse de la culture matérielle » des vêtements physiques, afin de documenter les trajets des fils et les structures de tissage. Les données structurelles obtenues ont ensuite été analysées selon une approche d'« ingénierie inverse » s'appuyant sur l'analyse macro-visuelle. Résultats : L'analyse structurelle révèle que l'Aba de Maraş est construite comme une coque monolithique et feutrée (stéréotomique). Le processus de « foulage » (feutrage) transforme le tissage lâche en une structure rigide nécessaire à la protection ; toutefois, cette rigidité restreint le mouvement, engendrant une crise ergonomique. Les artisans traditionnels ont résolu ce problème en créant un « vide structurel » — la fente sous le bras — qui fait à la fois office de marge de mouvement et de conduit d'aération pour la régulation thermique. La découverte la plus importante de l'étude concerne le « Kordon-u Miyân ». L'examen technique des vêtements confirme que ce cordon n'est pas un accessoire externe cousu ultérieurement sur le vêtement fini. Au contraire, lorsque l'emmanchure était découpée, les fils de chaîne exposés n'étaient pas jetés comme déchets ; dans un esprit de zéro déchet, ces fils particuliers étaient torsadés (selon les techniques de torsion S ou Z) pour être transformés en un cordon à haute résistance, organiquement enraciné dans le corps principal du vêtement. Conclusion et recommandations : L'étude définit ce système comme une « morphologie de portage structurelle » fonctionnant selon un « principe du pendule ». Une bourse contenant des objets de valeur (or, sceau, tabac) est attachée à ce cordon puis, passée à travers la fente sous le bras, suspendue dans le vide intérieur entre le vêtement et le corps. Le poids des objets portés est transféré directement, par l'intermédiaire du cordon, à la structure de chaîne de l'épaule ; cela évite l'« effet d'affaissement » et la déformation de la silhouette courants avec les poches plaquées modernes, tout en offrant une stratégie de sécurité « dissimulée », proche de la taille, invisible de l'extérieur mais facilement accessible pour le porteur. En définitive, l'Aba de Maraş présente un système visionnaire qui remet en question l'histoire conventionnelle de la poche en transformant la structure même du tissu. Le « Kordon-u Miyân » représente un exemple abouti de conception durable, où un geste de destruction (la découpe de la fente) se transforme en un geste de construction (la création du dispositif de portage). Cette étude propose de lire les vêtements anatoliens traditionnels non pas simplement comme des objets ethnographiques, mais comme des « surfaces épistémiques » porteuses d'une intelligence conceptuelle avancée, et fournit une généalogie conceptuelle pour les gaines de câbles des technologies portables actuelles.

Resumen Estructurado: Objetivo: La historia de la indumentaria suele narrarse desde una perspectiva rígida, eurocéntrica y lineal, que traza la evolución del bolsillo desde las "bolsas atadas", independientes de la prenda, hasta los "bolsillos integrados" industrializados. Esta clasificación binaria tiende a marginar las soluciones no occidentales, calificándolas a menudo de primitivas o meramente decorativas. Este estudio se centra en la "Aba de Maraş", una prenda de abrigo tradicional de la región de Kahramanmaraş, con el fin de revelar un original "Sistema de Transporte Integrado". A diferencia de los modelos occidentales, en los que los bolsillos consisten en parches añadidos posteriormente o en aberturas cortadas en la tela, la Aba de Maraş incorpora una solución de transporte derivada directamente del propio esqueleto tejido de la prenda, es decir, de sus hilos de urdimbre. Esta investigación analiza el mecanismo denominado "Kordon-u Miyân" (cordón de cintura para transportar una bolsa) como un elemento "tectónico" en el sentido definido por Gottfried Semper, con el objetivo de identificar esta solución local como una "tercera tipología" dentro de la historia de los sistemas de transporte. Método: La investigación se basa en un diseño cualitativo estructurado en torno a un "análisis técnico-tipológico". En lugar de un estudio cuantitativo a gran escala, se empleó un método de "muestreo intencional" para examinar nueve ejemplares característicos de la Aba de Maraş, fechados entre finales del siglo XIX y principios del XX. Estos ejemplares se seleccionaron conforme a criterios de inclusión específicos, como la integridad estructural de la abertura de la axila y la legibilidad tecnológica de la unión del cordón. De las abas examinadas, cinco proceden de colecciones museísticas (incluidos el Metropolitan Museum of Art y el RISD Museum) y cuatro de colecciones privadas locales (O. Saydam y A. Özbek). El proceso de recogida de datos incluyó un "análisis de cultura material" de las prendas físicas, con el fin de documentar los recorridos de los hilos y las estructuras de tejido. Los datos estructurales obtenidos se analizaron posteriormente mediante un enfoque de "ingeniería inversa" que recurre al análisis macro-visual. Resultados: El análisis estructural revela que la Aba de Maraş se construye como una envoltura monolítica y afieltrada (estereotómica). El proceso de "abatanado" (afieltrado) transforma el tejido suelto en una estructura rígida necesaria para la protección; sin embargo, esta rigidez restringe el movimiento, dando lugar a una crisis ergonómica. Los artesanos tradicionales resolvieron este problema creando un "vacío estructural" —la abertura de la axila— que funciona a la vez como margen de movimiento y como conducto de ventilación para la regulación térmica. El hallazgo más importante del estudio es el "Kordon-u Miyân". El examen técnico de las prendas confirma que este cordón no es un accesorio externo cosido posteriormente a la prenda terminada. Por el contrario, al cortar la sisa, los hilos de urdimbre expuestos no se desechaban como residuo; conforme a una filosofía de residuo cero, estos hilos particulares se retorcían (mediante técnicas de torsión S o Z) hasta transformarse en un cordón de alta resistencia, enraizado orgánicamente en el cuerpo principal de la prenda. Conclusión y recomendaciones: El estudio define este sistema como una "Morfología de Transporte Estructural" que opera según un "principio de péndulo". Una bolsa que contiene objetos de valor (oro, un sello, tabaco) se ata a este cordón y, pasada a través de la abertura de la axila, queda suspendida en el vacío interior entre la prenda y el cuerpo. El peso de los objetos transportados se transfiere directamente, a través del cordón, al esqueleto de urdimbre del hombro; de este modo se evita el "efecto de caída" y la deformación de la silueta habituales en los bolsillos de parche modernos, al tiempo que se ofrece una estrategia de seguridad "oculta", cercana a la cintura, invisible desde el exterior pero fácilmente accesible para quien la porta. En definitiva, la Aba de Maraş presenta un sistema visionario que desafía la historia convencional del bolsillo al transformar la propia estructura del tejido. El "Kordon-u Miyân" representa un ejemplo avanzado de diseño sostenible, en el que un acto de destrucción (el corte de la abertura) se transforma en un acto de construcción (la creación del portador). Este estudio propone leer las prendas tradicionales de Anatolia no solo como objetos etnográficos, sino como "superficies epistémicas" portadoras de una inteligencia de diseño avanzada, y ofrece una genealogía conceptual para los canales de cables de las tecnologías vestibles actuales.

结构化摘要： 目的： 服装史的叙述常常采取一种僵化的、以欧洲为中心的线性视角，将口袋的演变描绘成一条从独立于衣物之外的“系带布袋”到工业化“内置口袋”的历时线索。这种二元分类往往将非西方的解决方案边缘化，常将其视为原始的或仅具装饰性的。本研究聚焦于卡赫拉曼马拉什（Kahramanmaraş）地区的传统外衣——“马拉什阿巴”（Maraş Abası），旨在揭示一种独特的“一体化携带系统”。与西方模式中口袋由后加的贴布或在织物上切割的开口构成不同，马拉什阿巴的携带方案直接源自服装本身的编织骨架，即其经线。本研究将被称为“Kordon-u Miyân”（用于携带钱袋的腰间绳）的机制，依照戈特弗里德·森佩尔（Gottfried Semper）所定义的意义，分析为一种“构造性”（tectonic）要素，旨在将这一地方性方案确立为携带系统史上的“第三种类型”。 方法： 本研究采用以“技术—类型学分析”为核心的质性研究设计。研究并未采用大规模的量化调查，而是运用“目的性抽样”方法，考察了九件断代于19世纪末至20世纪初、具有代表性的马拉什阿巴实物。这些样本依据特定的纳入标准加以挑选，例如腋下开衩的结构完整性，以及绳结连接方式在技术上的可辨识度。所考察的阿巴中，五件来自博物馆藏品（包括大都会艺术博物馆与罗德岛设计学院博物馆〔RISD Museum〕），四件来自当地私人收藏（O. Saydam 与 A. Özbek）。数据收集过程包括对实物服装进行“物质文化分析”，以记录纱线走向与织造结构。所获得的结构性数据，随后通过借助宏观视觉分析的“逆向工程”方法加以解析。 发现： 结构分析表明，马拉什阿巴是作为一个整体的、经过毡化处理（立体构造式）的外壳而构筑的。“缩绒”（毡化）工序将松散的织物转化为防护所需的刚性结构；然而，这种刚性也限制了身体活动，从而引发了一种人体工学上的困境。传统工匠通过设置一个“结构性空隙”——即腋下开衩——解决了这一问题，该开衩兼具活动余量与热调节通风道的双重功能。本研究最重要的发现是“Kordon-u Miyân”（腰间绳）。对实物服装的技术性剖析证实，这条绳索并非后期缝缀于成衣之上的外加饰物。恰恰相反，当袖窿被裁开时，裸露出的经线并未作为废料被剪除丢弃；基于一种“零废弃”理念，这些特定的纱线经过（S捻或Z捻技法）加捻处理，转化为一条与服装主体有机相连、强度极高的绳索。 结论与建议： 本研究将这一系统定义为一种依照“钟摆原理”运作的“结构性携带形态”。装有贵重物品（黄金、印章、烟草）的钱袋系挂于这条绳索之上，并穿过腋下开衩，悬垂于衣物与身体之间的内部空隙之中。所携带物品的重量通过绳索直接传导至肩部的经线骨架结构；这种方式避免了现代贴袋常见的“下坠效应”与廓形变形问题，同时提供了一种贴近腰部、外部不可见却便于使用者取用的“隐蔽式”安全策略。总而言之，马拉什阿巴通过改造织物自身的结构，呈现出一种对传统口袋史提出挑战的富有远见的系统。“Kordon-u Miyân”代表了可持续设计的一个高度成熟的范例——一种破坏性的行为（开衩的裁剪）被转化为一种建构性的行为（携带装置的形成）。本研究建议，应将安纳托利亚传统服装不仅视为民族志意义上的实物，更应将其解读为承载着高阶设计智慧的“认知性表层”，并为当今可穿戴技术中的走线通道提供了一种概念上的谱系源头。

Структурированное Резюме: Цель: История костюма зачастую излагается с жёсткой, евроцентричной и линейной точки зрения, прослеживающей эволюцию кармана по хронологической линии — от независимых от одежды «завязных сумочек» до индустриализированных «встроенных карманов». Такая бинарная классификация нередко маргинализирует незападные решения, характеризуя их как примитивные или сугубо декоративные. Настоящее исследование сосредоточено на «Марашской абе» (Maraş Abası) — традиционной верхней одежде региона Кахраманмараш — с целью выявить самобытную «интегрированную систему переноски». В отличие от западных моделей, где карманы представляют собой позднее пришитые накладки или прорези в ткани, Марашская аба содержит решение для переноски, полученное непосредственно из собственной тканой основы одежды, то есть из нитей основы. В работе механизм, известный как «Кордон-у Миян» (Kordon-u Miyân, поясной шнур для переноски кошеля), анализируется как «тектонический» элемент в том смысле, в каком его определял Готфрид Земпер; цель состоит в том, чтобы обозначить это локальное решение как «третью типологию» в истории систем переноски. Метод: Исследование опирается на качественный дизайн, выстроенный вокруг «технико-типологического анализа». Вместо масштабного количественного обследования был использован метод «целевой выборки» для изучения девяти характерных образцов Марашской абы, датируемых концом XIX — началом XX века. Эти образцы отбирались по определённым критериям включения, таким как структурная целостность подмышечного разреза и технологическая «читаемость» крепления шнура. Из исследованных аб пять были получены из музейных собраний (в том числе Метрополитен-музея и Музея RISD), а четыре — из частных местных коллекций (О. Сайдам и А. Озбек). Процесс сбора данных включал «анализ материальной культуры» физических предметов одежды с целью документирования направления нитей и структур переплетения. Полученные структурные данные затем анализировались с помощью подхода «обратного проектирования» с использованием макровизуального анализа. Результаты: Структурный анализ показывает, что Марашская аба сконструирована как монолитная, свойлоченная (стереотомическая) оболочка. Процесс «валяния» (свойлачивания) превращает рыхлое переплетение в жёсткую структуру, необходимую для защиты; однако эта жёсткость ограничивает движение, порождая эргономический кризис. Традиционные мастера решили эту проблему, создав «структурную пустоту» — подмышечный разрез, — которая одновременно выполняет функцию запаса на движение и вентиляционного канала для терморегуляции. Наиболее значимым результатом исследования является «Кордон-у Миян». Техническое исследование одежды подтверждает, что этот шнур не является внешним аксессуаром, пришитым к уже готовому изделию впоследствии. Напротив, при прорезании проймы обнажившиеся нити основы не отбрасывались как отходы; в соответствии с философией нулевых отходов эти нити скручивались (по технике S- или Z-кручения) и превращались в высокопрочный шнур, органически укоренённый в основном полотне одежды. Заключение и рекомендации: Исследование определяет данную систему как «структурную морфологию переноски», действующую по «принципу маятника». Кошель с ценными предметами (золото, печать, табак) прикрепляется к этому шнуру и, будучи пропущен через подмышечный разрез, свисает во внутреннюю пустоту между одеждой и телом. Вес переносимых предметов через шнур передаётся непосредственно на основу плечевой части каркаса ткани; тем самым предотвращается характерный для современных накладных карманов «эффект провисания» и деформация силуэта, а также обеспечивается «скрытая» стратегия безопасности — близкая к пояснице, невидимая снаружи, но легко доступная для владельца. В итоге Марашская аба представляет собой провидческую систему, бросающую вызов традиционной истории кармана за счёт преобразования самой структуры ткани. «Кордон-у Миян» представляет собой развитый пример устойчивого дизайна, в котором акт разрушения (прорезание разреза) превращается в акт созидания (создание элемента переноски). Настоящее исследование предлагает рассматривать традиционную анатолийскую одежду не просто как этнографические предметы, а как «эпистемические поверхности», несущие в себе развитый конструктивный интеллект, и предоставляет концептуальную генеалогию для кабельных каналов в современных носимых технологиях.

संरचित सारांश: उद्देश्य: वस्त्रों का इतिहास प्रायः एक कठोर, यूरोप-केंद्रित और रैखिक दृष्टिकोण से प्रस्तुत किया जाता है, जो जेब के विकास को वस्त्र से स्वतंत्र "बंधी हुई थैलियों" से लेकर औद्योगीकृत "एकीकृत जेबों" तक की कालानुक्रमिक रेखा पर दर्शाता है। यह द्विआधारी वर्गीकरण प्रायः गैर-पश्चिमी समाधानों को हाशिये पर डाल देता है, और उन्हें अक्सर आदिम अथवा मात्र सजावटी बताता है। यह अध्ययन कहरामानमराश क्षेत्र के पारंपरिक बाह्य वस्त्र "मराश अबा" (Maraş Abası) पर केंद्रित है, जिसका उद्देश्य एक विशिष्ट "एकीकृत वहन प्रणाली" को उजागर करना है। पश्चिमी मॉडलों के विपरीत, जिनमें जेबें बाद में जोड़े गए पैबंदों या कपड़े में काटे गए चीरों से बनती हैं, मराश अबा में एक ऐसा वहन समाधान निहित है जो सीधे वस्त्र की अपनी बुनी हुई संरचना—अर्थात् उसके ताने के धागों—से व्युत्पन्न होता है। यह शोध "कॉर्डन-उ-मियान" (Kordon-u Miyân, थैली ढोने वाली कमर की डोरी) नामक तंत्र का विश्लेषण गॉटफ्रीड सेम्पर द्वारा परिभाषित अर्थ में एक "टेक्टॉनिक" तत्व के रूप में करता है, तथा इस स्थानीय समाधान को वहन प्रणालियों के इतिहास में एक "तीसरी टाइपोलॉजी" के रूप में प्रतिष्ठित करने का प्रयास करता है। विधि: यह शोध "तकनीकी-टाइपोलॉजिकल विश्लेषण" पर केंद्रित एक गुणात्मक अनुसंधान अभिकल्प पर आधारित है। बड़े पैमाने के मात्रात्मक सर्वेक्षण के स्थान पर, 19वीं सदी के अंत से 20वीं सदी के आरंभ तक के नौ विशिष्ट मराश अबा नमूनों की जांच हेतु "उद्देश्यपूर्ण नमूनाकरण" पद्धति का उपयोग किया गया। इन नमूनों का चयन विशिष्ट समावेशन मानदंडों—जैसे कि बगल के चीरे की संरचनात्मक अखंडता और डोरी के जुड़ाव की तकनीकी पठनीयता—के आधार पर किया गया। जांचे गए अबाओं में से पांच संग्रहालय संग्रहों (मेट्रोपॉलिटन म्यूज़ियम ऑफ़ आर्ट और RISD म्यूज़ियम सहित) से तथा चार स्थानीय निजी संग्रहों (ओ. सायदम और ए. ओज़बेक) से प्राप्त किए गए। आंकड़ा-संकलन प्रक्रिया में धागों की दिशाओं तथा बुनाई संरचनाओं का दस्तावेज़ीकरण करने हेतु भौतिक वस्त्रों का "भौतिक संस्कृति विश्लेषण" सम्मिलित था। इस प्रकार प्राप्त संरचनात्मक आंकड़ों का विश्लेषण तत्पश्चात मैक्रो-दृश्य विश्लेषण का उपयोग करने वाले "रिवर्स इंजीनियरिंग" उपागम से किया गया। परिणाम: संरचनात्मक विश्लेषण से स्पष्ट होता है कि मराश अबा एक अखंड, फेल्टयुक्त (स्टीरियोटॉमिक) कवच के रूप में निर्मित है। "फुलिंग" (फेल्टिंग) प्रक्रिया ढीली बुनाई को उस दृढ़ संरचना में परिवर्तित करती है जो सुरक्षा हेतु आवश्यक है; परंतु यह दृढ़ता गति को सीमित कर देती है, जिससे एक अर्गोनॉमिक संकट उत्पन्न होता है। पारंपरिक शिल्पकारों ने एक "संरचनात्मक रिक्ति" —बगल का चीरा— निर्मित करके इस समस्या का समाधान किया, जो गति के लिए अवकाश और तापीय नियमन हेतु वेंटिलेशन मार्ग, दोनों का कार्य करता है। अध्ययन का सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण निष्कर्ष "कॉर्डन-उ-मियान" से संबंधित है। वस्त्रों की तकनीकी जांच पुष्टि करती है कि यह डोरी तैयार वस्त्र पर बाद में सिली गई कोई बाहरी वस्तु नहीं है। इसके विपरीत, जब बांह के छेद हेतु कटाई की जाती थी, तब उजागर हुए ताने के धागों को अपशिष्ट के रूप में काटकर फेंका नहीं जाता था; शून्य-अपशिष्ट दर्शन के अनुरूप, इन विशेष धागों को (S या Z ऐंठन तकनीकों द्वारा) बटा जाता था और वस्त्र के मुख्य भाग में जैविक रूप से जड़ित एक उच्च-सामर्थ्य डोरी में परिवर्तित किया जाता था। निष्कर्ष एवं सुझाव: यह अध्ययन इस प्रणाली को "पेंडुलम सिद्धांत" पर कार्य करने वाली एक "संरचनात्मक वहन आकारिकी" के रूप में परिभाषित करता है। मूल्यवान वस्तुओं (सोना, मुहर, तंबाकू) से युक्त एक थैली इस डोरी से बांधी जाती है और बगल के चीरे से होकर वस्त्र तथा शरीर के मध्य के आंतरिक रिक्त स्थान में लटका दी जाती है। ढोई जा रही वस्तुओं का भार डोरी के माध्यम से सीधे कंधे की ताना-संरचना पर स्थानांतरित होता है; इस प्रकार आधुनिक पैबंद-जेबों में सामान्य "लटकाव प्रभाव" तथा सिल्हूट-विकृति को रोका जाता है, साथ ही कमर के निकट, बाहर से अदृश्य किंतु उपयोगकर्ता के लिए सुगमता से सुलभ एक "गुप्त" सुरक्षा रणनीति भी प्रस्तुत की जाती है। निष्कर्षतः, मराश अबा वस्त्र की अपनी संरचना का रूपांतरण कर पारंपरिक जेब-इतिहास को चुनौती देने वाली एक दूरदर्शी प्रणाली प्रस्तुत करता है। "कॉर्डन-उ-मियान" धारणीय अभिकल्प का एक उन्नत उदाहरण है, जिसमें विध्वंस के एक कृत्य (चीरे की कटाई) को निर्माण के एक कृत्य (वाहक की रचना) में रूपांतरित किया जाता है। यह अध्ययन प्रस्तावित करता है कि पारंपरिक अनातोलियाई वस्त्रों को मात्र नृजातीय वस्तुओं के रूप में नहीं, अपितु उन्नत अभिकल्पनात्मक बुद्धिमत्ता समाहित करने वाली "ज्ञानमीमांसीय सतहों" के रूप में पढ़ा जाए, और यह आज की पहनने-योग्य प्रौद्योगिकियों में प्रयुक्त केबल-वाहिकाओं के लिए एक संकल्पनात्मक वंशावली प्रस्तुत करता है।