Tevrat’ın Çıkış Kitabı’nda anlatılan “Mısır’a Gelen On Bela”, Tanrı’nın, İsrailoğulları’nı kölelikten kurtarmak amacıyla Firavun ve Mısır halkı üzerine gönderdiği felaketler dizisidir. Bu felaketler Nil Nehri’nin kana dönüşmesi, kurbağa istilası, bit ve sinek salgınları, hayvan hastalıkları, çıbanlar, dolu yağmuru, çekirge sürüleri, karanlık ve ilk doğanların ölümüdür. Bu makale, “Mısır’a Gelen On Bela” anlatısının, Bizans dönemine ait resimli el yazmalarındaki ikonografik temsillerini incelemektedir. Çalışma, 9. ile 13. yüzyıllar arasında üretilmiş toplamda on üç adet Oktateukh, Psalter ve Aziz Nazianzuslu Gregorios’un Homilileri türü yazma eser üzerinden gerçekleştirilmiş karşılaştırmalı bir analiz üzerine temellenmektedir. Elde edilen bulgular, Oktateukh yazmalarında her bir belanın bağımsız, ayrıntılı ve figürlü sahnelerle işlendiğini; buna karşılık Psalter yazmalarında olayların daha sade, simgesel ve alegorik bir yaklaşımla resmedildiğini ortaya koymuştur. Ayrıca çalışmada, “bela” kavramının tarihsel, etimolojik ve teolojik bağlamı da ele alınmış; bu anlatıların yalnızca sanatsal değil, aynı zamanda öğretici, inanç temelli ve toplumsal bilinç kazandırıcı işlevleri vurgulanmıştır. Çalışmanın temel amacı, Bizans resimli el yazmalarında kutsal metinlerin nasıl yorumlandığını ve bu yorumların dönemin zihniyet dünyasına ikonografik yollarla nasıl yansıdığını ortaya koymaktır.
The “Ten Plagues of Egypt,” as described in the Book of Exodus, refers to a series of disasters sent by God upon Pharaoh and the Egyptian people in order to free the Israelites from slavery. These calamities include the turning of the Nile River into blood, invasions of frogs, outbreaks of lice and flies, livestock diseases, boils, hailstorms, locust swarms, darkness, and the death of the firstborn. This article examines the iconographic representations of the “Ten Plagues of Egypt” within Byzantine illuminated manuscripts. The study is based on a comparative analysis of thirteen manuscripts, classified as Octateuchs, Psalters and Homilies of Gregory of Nazianzus produced between the 9th and 13th centuries. The findings reveal that in Octateuch manuscripts, each plague is depicted through independent, detailed, and figural scenes, whereas in Psalter manuscripts, the events are portrayed in a more simplified, symbolic, and allegorical manner. Furthermore, the study addresses the historical, etymological, and theological dimensions of the concept of “plague,” emphasizing that these narratives served not only as artistic expressions but also as tools for instruction, faith-based teaching, and the cultivation of collective religious consciousness. The primary aim of this study is to demonstrate how sacred texts were interpreted in Byzantine illuminated manuscripts and how these interpretations were visually articulated to reflect the intellectual and spiritual worldview of the period.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
