Abstract

Modernleşme reformlarının her biri, kentleşme ve yapı ölçeğinde ortaya çıkan yeni mekânsal ihtiyaçlara yönelik uygulamalarla somutlaşıp görünürlük kazanırken toplumsal düzeni de etkilemiş, halka modern bir yaşam biçimi sunmuştur. Gerek Osmanlı’nın son döneminde gerekse Cumhuriyet’in ilk yıllarında bu anlayışla kent merkezlerinde konumlandırılan kamusal mekânlardan biri olan parklar, önerdiği yeni sosyalleşme biçimleriyle inşa edildikleri dönemlerin sosyo-kültürel etkileşimini ve mahremiyet algısını etkileyerek modern yaşamın mekânsal ve toplumsal sembollerinden biri haline gelmişlerdir. Bu çalışmanın amacı Giresun’da, biri Osmanlı’nın son döneminde, diğeri Cumhuriyet döneminde düzenlenmiş, inşa edildikleri dönemde halka yeni sosyalleşme deneyimleri sunan iki parkın fiziksel, işlevsel ve anlamsal farklılıklarını, benzerliklerini modernleşme algısındaki değişim ve dönüşüm üzerinden tartışmak ve toplumsal yaşama tesirlerini irdelemektir. Bu kapsamla öncelikle parkları modern bir kent mekânı olarak biçimlendiren ideolojik, sosyal ve kültürel etkenler incelenmiş; daha sonra çalışmaya konu edilen her iki parkın tarihsel ve kültürel bağlamı fiziksel özellikleri üzerinden tariflenmiş, sosyal hayata etkileri ve ideolojik anlamı irdelenmiştir. Çalışmada kente ilişkin planlardan, gezi notlarından, hatıratlardan, gazete arşivlerinden ve yazılı kaynaklardan yararlanılmış; elde edilen veriler görsellerle desteklenmiştir. Sonuç olarak her iki park da kentin sosyal yaşamının dönüşümünde etkin rol oynamıştır. Özellikle Cumhuriyet döneminde parkların kullanım yoğunluğunun artması, devlet eliyle yürütülen modernleşme projesinin Giresun kentinin kamusal yeşil alanlarında karşılığını bulduğunu  göstermektedir.

Abstract

Each of the modernization reforms took concrete form and gained visibility through applications addressing new spatial needs arising from urbanization and building scale, while also affecting the social order and offering the public a modern way of life. Parks, one of the public spaces located in city centers with this understanding both in the late Ottoman period and in the early years of the Republic, have become one of the spatial and social symbols of modern life by influencing the socio-cultural interaction and perception of privacy of the periods in which they were built with the new forms of socialization they proposed. The aim of this study is to discuss the physical, functional, and semantic differences and similarities between two parks in Giresun, one established in the late Ottoman period and the other in the Republican period, which offered new socialization experiences to the public at the time of their construction, through the lens of changes and transformations in the perception of modernization, and to examine their impact on social life. Within this scope, the ideological, social, and cultural factors that shaped the parks as modern urban spaces were first examined; then, the historical and cultural context of each park was described through their physical characteristics, and their impact on social life and ideological meaning was examined. The study utilized city plans, travel notes, memoirs, newspaper archives, and written sources; the data obtained was supported by visual materials. As a result, both parks played an active role in the transformation of the city's social life. In particular, the increase in the intensity of park use during the Republican period shows that the modernization project carried out by the state found its counterpart in the public green spaces of the city of Giresun.

Structured Abstract:                                              

Considering that the architecture of each period, as well as its parks, differed both physically and socially, it can be concluded that the social change and transformation of Anatolian cities—in other words, their modernization story—can also be read through their parks. However, in the writing of architectural history, studies that address parks as one of the important spatial products of the modernization process, which includes continuities and breaks from the Ottoman Empire to the Republic, are quite limited or mostly focused on central cities such as Ankara and Istanbul. With this understanding, Giresun, a peripheral city, was taken as the focus of the study. Two parks, one established in the Late Ottoman period (Millet Garden) and the other in the Early Republican period (Taşbaşı Park), which still exist today, have held an important place in the city's memory since their construction and are still used for the same purpose; they were the subject of the study.

Like many Anatolian cities, Giresun underwent a modernization process determined by both local conditions and the conditions of the period. During this process, the two parks built in the city were positioned as prestigious venues of their time, and it was hoped that they would offer the public new socialization experiences of their era. Considering that, unlike buildings, parks are public spaces that change and transform over time, erasing traces of the past more quickly and losing their originality, the fact that both parks still exist and retain their period characteristics, albeit to a limited extent, was influential in determining them as the subject of research. With this perspective, the aim of the study is to reveal the physical, functional, and semantic differences and similarities between these two parks, which offer new socialization experiences to the public despite being designed in different periods, by discussing the changes and transformations in the perception of modernization and their impact on social life. The study was conducted using a qualitative research design; the unique identities of both parks, formed in the context of their local characteristics and the conditions of the periods in which they were built, were described using current and old photographs, travel notes, memoirs, newspaper archives, and written sources; and their similarities and differences were discussed in the context of the city's modernization experience.

The capacity to influence social life was not the same during the period when the parks were built. Indeed, the study determined that Millet Garden, built as a reflection of Ottoman modernization's efforts to regulate social life in the city, did not have the capacity to completely transform social life in the city during its own era or to enable women's participation in social life in the public sphere. The Millet Garden, which was mostly accepted and used by a limited segment of society that had a say in the city's administration and commercial life, only saw an increase in its usage intensity during the Republican era, when social life changed completely, and it began to be used as an important socialization area by all segments of society. This situation can be attributed to the fact that Ottoman modernization prioritized improvements in the political and economic spheres, limiting its intervention in the social order to merely formal expressions. Taşbaşı Park, on the other hand, was accepted with great enthusiasm and conviction by a large part of the people of Giresun as a public space that linked the Republic's modernization reforms, which encompassed all areas of society, to their way of life, and over time it became the city's most important socialization area. The park, which hosted important statesmen visiting the city and was frequently featured in newspapers, became the concrete expression in the city of civil rights that made individuals in society independent citizens and of the effort to create an ideal society. The study determined that the two parks also differed in terms of their spatial layout. While Millet Garden, with its monumental trees, walking paths, and organic layout, was designed more for relaxation and conversation, Taşbaşı Park was a multifunctional space that went beyond being just a park, with its restaurant, casino, and spatial layout that hosted the cultural activities of the period. In this sense, it is possible to say that Taşbaşı Park was more effective in the transition to the modern social order.

Today, it has been determined that both parks have undergone a transformation process shaped by different priorities. Millet Garden has survived to the present day by preserving its boundaries, but its renovation efforts have been inadequate. Nevertheless, thanks to its strong integration into the city center, it still occupies a visible place in urban life. Taşbaşı Park, on the other hand, lost its spatial integrity with the construction of the Black Sea Coastal Road, its connection to the city weakened, and it largely lost its functional diversity. Nevertheless, it still retains its public space quality with its historical fabric and century-old trees. In summary, the inadequacy of renovation efforts and technical developments today, which disregard the needs of the period, have affected the spatial quality of the parks. On the other hand, while the property disputes that have emerged in recent years have brought Taşbaşı Park back into the public agenda with different content, the legal and historical dimensions of the issue regarding its protection continue to be discussed in various forums.

The study reveals that both parks hold an important place in the city's history as products specific to their periods, beyond being mere open green spaces. Therefore, they must be preserved. Undoubtedly, integrating historical areas with contemporary needs while preserving them enriches urban life and contributes to sustainable development. However, it should be noted that preservation here does not mean simply maintaining the parks as they are, but rather protecting them with new technologies and functions without losing their unique qualities and historical context. This finding provides a framework for subsequent studies to develop spatial, functional, and managerial approaches that consider the balance between conservation and use specific to parks-approaches that address this balance not only through physical interventions but also in the context of historical continuity, usage practices, and public memory.

Yapılandırılmış Özet:

Geleneksel yaşam biçimi modern yaşama evrilirken parklar da gerek fiziksel, gerek anlamsal, gerekse işlevsel olarak değişmiş ve dönüşmüşlerdir. Her dönemin mimarisi kadar parklarının da hem fiziksel, hem de sosyal anlamda farklılaştığı düşünüldüğünde Anadolu’daki kentlerin toplumsal değişiminin ve dönüşümünün; başka bir ifade ile modernleşme hikayesinin de parklar üzerinden okunabileceği sonucuna ulaşılır. Ancak mimarlık tarihi yazımında Osmanlı’dan Cumhuriyet’e süreklilikler ve kopuşlar içeren modernleşme sürecinin önemli mekânsal üretilerinden biri olarak parkların ele alındığı çalışmalar oldukça sınırlı ya da çoğunlukla Ankara, İstanbul gibi merkez kentler odaklıdır. Bu anlayışla periferide bir kent olan Giresun çalışmanın odağına alınmış, kentte günümüzde de varlığını sürdüren, inşa edildikleri dönemden günümüze kent belleğinde önemli bir yere sahip, halen aynı işlevle kullanılan, biri Geç Osmanlı döneminde (Millet Bahçesi), diğeri ise Erken Cumhuriyet döneminde (Taşbaşı Parkı) düzenlenmiş iki park çalışmaya konu edilmiştir.

Giresun kenti pek çok Anadolu kenti gibi hem yerel koşulların hem de dönemin kendi koşullarının belirlediği bir modernleşme süreci yaşamıştır. Bu süreçte kentte inşa edilen iki park kendi dönemlerinin  prestij mekânları olarak konumlandırılmış ve halka dönemlerinin yeni sosyalleşme deneyimlerini sunmaları arzu edilmiştir. Yapıların aksine parkların zaman içinde daha çok değişen ve dönüşen, geçmişin izlerini daha çabuk silen ve özgünlüğünü yitirebilen kamusal mekânlar oldukları düşünüldüğünde her iki parkın halen varlığını sürdürüyor olması, üstelik sınırlı da olsa dönem özelliklerini taşıyor olması araştırma konusu olarak belirlenmesinde etkili olmuştur. Bu bakışla çalışmanın amacı farklı dönemlerde düzenlenmelerine rağmen halka dönemlerinin yeni sosyalleşme deneyimlerini sunan bu iki parkın fiziksel, işlevsel ve anlamsal farklılıklarını ve benzerliklerini modernleşme algısındaki değişim ve dönüşüm üzerinden tartışarak toplumsal yaşama tesirlerini ortaya koymaktır. Çalışma nitel araştırma deseninde yürütülmüş; her iki parkın yerel özellikleri bağlamında oluşan kendilerine has kimlikleri, inşa edildikleri dönemlerin koşulları bağlamında; güncel fotoğraflar, planlar, fotoğraf ve gazete arşivleri ile yazılı kaynaklar üzerinden tariflenmiş; benzerlikleri ve farklılıkları kentin modernleşme deneyimi bağlamında tartışılmıştır. Böylece modernleşme algısındaki değişim ile bir periferi kentinde parkların biçimlenmesi arasındaki çift taraflı etkileşim sosyal yaşamın değişimi paralelinde okunabilmiştir

Kent kimliğini tanımlayan mekânlar arasında yer alarak zamanla halkın buluşma noktası haline gelmelerine rağmen her iki parkın inşa edildikleri dönemde sosyal yaşamı etkileme kapasitelerinin aynı olduğu söylenemez. Öyle ki çalışmada Osmanlı modernleşmesinin sosyal hayatı düzenleme çabasının kentteki yansıması olarak inşa edilen Millet Bahçesi’nin, kendi dönemi içinde kentteki sosyal yaşamı tamamen değiştirecek, kadının kamusal alanda sosyal hayata katılımını sağlayacak etkiye sahip olamadığı belirlenmiştir. Çoğunlukla kentin yönetim ve ticari hayatında söz sahibi, sınırlı bir kesim tarafından kabul gören ve kullanılan Millet Bahçesi’nin kullanım yoğunluğu ancak  toplumsal yaşamın bütünüyle değiştiği Cumhuriyet döneminde artış göstermiş ve toplumun tüm kesimi tarafından önemli bir sosyalleşme alanı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu durumun Osmanlı modernleşmesinin daha çok siyasal ve ekonomik alanda bir iyileştirmeyi öncelemesi, toplumsal düzene müdahalesinin sadece biçimsel bir ifade ile sınırlı kalması kaynaklı olduğu söylenebilir. Taşbaşı Parkı ise, Cumhuriyet’in toplumun her alanını kapsayan modernleşme reformlarını yaşam biçimiyle ilişkilendiren bir kamusal alan olarak Giresun halkının büyük bir kısmı tarafından büyük bir istek ve inançla kabul görmüş, zamanla kentin en önemli sosyalleşme alanı haline gelmiştir. Kente gelen önemli devlet adamlarının ağırlandığı, gazetelere sıklıkla konu edilen park, toplumdaki bireyleri bağımsız birer vatandaş haline getiren medeni hakların ve ideal toplum yaratma çabasının kentteki somut ifadesi olmuştur. Çalışmada her iki parkın mekânsal düzen olarak da farklılaştığı belirlenmiştir. Millet Bahçesi anıtsal ağaçları, yürüyüş yolları ve organik düzeni ile daha çok  dinlenme, sohbet etme amaçlı düzenlenmiş bir park iken, Taşbaşı Parkı sadece bir park olmanın ötesinde restoranı, gazinosu ve dönemin kültürel faaliyetlerine ev sahipliği yapan mekânsal düzeni ile çok işlevli bir mekân niteliğine sahiptir. Bu anlamda Taşbaşı Parkı’nın modern toplumsal düzene geçişte daha etkili olduğunu söylemek mümkündür.

Günümüzde ise her iki parkın da farklı önceliklerin belirlediği bir dönüşüm süreci geçirdiği belirlenmiştir. Millet Bahçesi, sınırlarını koruyarak günümüze ulaşmış, ancak yenileme çalışmaları niteliksiz kalmıştır. Buna rağmen şehir merkezine güçlü entegrasyonu sayesinde hâlen kent yaşamında görünür bir yere sahiptir. Taşbaşı Parkı ise Karadeniz Sahil Yolu’nun inşasıyla mekânsal bütünlüğünü kaybetmiş, kentle bağlantısı zayıflamış ve işlevsel çeşitliliğini büyük ölçüde yitirmiştir. Buna karşın hâlâ tarihî dokusu ve asırlık ağaçlarıyla kamusal alan niteliğini korumaktadır. Özetle günümüzde yenileme çalışmalarının yetersizliği ve teknik gelişmeleri, dönemin ihtiyaçlarını göz ardı eden niteliği parkların mekânsal kalitesini etkilemiştir.  Öte yandan son yıllarda ortaya sürülen mülkiyet tartışmaları Taşbaşı Parkı’nı farklı bir içerikle yeniden halkın gündemine taşırken, konunun korumaya ilişkin yasal ve tarihsel boyutu çeşitli mecralarda tartışılmaya devam etmektedir.

Sonuç olarak çalışma her iki parkın da sadece bir açık yeşil alan olmanın ötesinde dönemlerine özgü üretiler olarak kent tarihinde önemli yere sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Bu anlamda korunmaları gereklidir. Şüphesiz tarihi alanları koruyarak çağdaş ihtiyaçlarla entegre etmek, kentsel yaşamı zenginleştirirken sürdürülebilir kalkınmaya da katkı sağlar. Bu bakışla çalışma parkların da mimari yapılar kadar korunmaya değer olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak burada koruma ile kastedilenin olduğu gibi muhafaza etmek değil, parkların kendilerine özgü niteliklerini ve tarihsel bağlamlarını yitirmeden yeni teknolojilerle ve işlevlerle korunması olduğunu belirtmek gerekir.  Bu bulgu, sonraki çalışmalarda parklara özgü koruma ve kullanma dengesini gözeten; bu dengeyi yalnızca fiziksel müdahaleler üzerinden değil, tarihsel süreklilik, kullanım pratikleri ve kamusal bellek bağlamında ele alan mekânsal, işlevsel ve yönetsel yaklaşımların geliştirilmesine yönelik bir çerçeve sunmaktadır.

ملخص منظم: 

مع تطور أنماط الحياة التقليدية إلى أنماط حديثة، تغيرت الحدائق أيضًا وتحولت، سواء من الناحية المادية أو الوظيفية، وكذلك من حيث معناها. وبالنظر إلى أن الهندسة المعمارية لكل فترة، وكذلك حدائقها، اختلفت من الناحية المادية والاجتماعية، يمكن استنتاج أن التغيير والتحول الاجتماعي للمدن الأناضولية، أو بعبارة أخرى، قصة تحديثها، يمكن قراءتها أيضًا من خلال حدائقها. ومع ذلك، في كتابة تاريخ العمارة، فإن الدراسات التي تتناول الحدائق العامة باعتبارها أحد المنتجات المكانية المهمة لعملية التحديث، والتي تشمل الاستمرارية والانقطاعات من الإمبراطورية العثمانية إلى الجمهورية، محدودة للغاية أو تركز في الغالب على المدن المركزية مثل أنقرة وإسطنبول. وبناءً على هذا الفهم، تم اتخاذ مدينة جيرسون، وهي مدينة طرفية، محورًا للدراسة. وقد كانت محور الدراسة حديقتان، إحداهما أنشئت في أواخر العهد العثماني (حديقة ميليت) والأخرى في أوائل العهد الجمهوري (حديقة تاشباشي)، ولا تزالان موجودتين حتى اليوم، وقد احتلتا مكانة مهمة في ذاكرة المدينة منذ إنشائهما ولا تزالان تستخدمان للغرض نفسه.

مثل العديد من مدن الأناضول، مرت جيرسون بعملية تحديث شكلتها الظروف المحلية وظروف العصر. خلال هذه العملية، تم وضع هذين المتنزهين اللذين تم إنشاؤهما في المدينة في مكانة المواقع المرموقة في عصرهما، بهدف توفير تجارب اجتماعية جديدة للجمهور. وبالنظر إلى أن المتنزهات، على عكس المباني، هي مساحات عامة تخضع لمزيد من التغيير والتحول بمرور الوقت، مما يؤدي إلى محو آثار الماضي بسرعة أكبر وفقدان أصالتها، فإن حقيقة أن كلا المتنزهين لا يزالان موجودين ويحتفظان ببعض خصائص عصرهما، وإن كانت محدودة، قد أثرت على اختيارهما كموضوع للبحث. من هذا المنظور، تهدف الدراسة إلى مناقشة الاختلافات والتشابهات المادية والوظيفية والدلالية بين هذين المنتزهين، اللذين يقدمان تجارب اجتماعية جديدة للجمهور على الرغم من تصميمهما في فترات مختلفة، من خلال عدسة التغيير والتحول في تصور التحديث، ودراسة تأثيرهما على الحياة الاجتماعية. في نطاق الدراسة، تم تحديد الهويات الفريدة لكلتا الحديقتين، الناتجة عن خصائصهما المحلية، في سياق ظروف الفترات التي تم بناؤهما فيها من خلال الصور والخطط وأرشيفات الصحف والمصادر المكتوبة؛ وتم مناقشة أوجه التشابه والاختلاف بينهما في سياق تجربة تحديث المدينة. وبالتالي، يمكن قراءة التفاعل الثنائي بين التغيير في تصور التحديث وتشكيل الحدائق في مدينة طرفية بالتوازي مع التغيير في الحياة الاجتماعية.

على الرغم من أن كلا المنتزهين من بين الأماكن التي تحدد هوية المدينة وأصبحا مع مرور الوقت نقاط التقاء للجمهور، لا يمكن القول إنهما كانا يتمتعان بنفس القدرة على التأثير في الحياة الاجتماعية عند إنشائهما. لم يكن لمنتزه ميليت، الذي بُني انعكاسًا لجهود التحديث العثماني لتنظيم الحياة الاجتماعية في المدينة، القدرة على تغيير الحياة الاجتماعية في المدينة تمامًا خلال فترة وجوده أو تمكين النساء من المشاركة في الحياة الاجتماعية في المجال العام. لم تشهد حديقة ميليت، التي كانت مقبولة ومستخدمة في الغالب من قبل شريحة محدودة من المجتمع لها رأي في إدارة المدينة والحياة التجارية، زيادة في كثافة استخدامها إلا خلال العصر الجمهوري، عندما تغيرت الحياة الاجتماعية تمامًا، وبدأت تستخدم كمنطقة اجتماعية مهمة من قبل جميع شرائح المجتمع. ويمكن أن يعزى هذا الوضع إلى حقيقة أن التحديث العثماني أعطى الأولوية للتحسينات في المجالين السياسي والاقتصادي، مما حد من تدخله في النظام الاجتماعي إلى مجرد تعبيرات شكلية. من ناحية أخرى، تم قبول حديقة Taşbaşı بحماس وقناعة كبيرين من قبل جزء كبير من سكان جيريسون كفضاء عام يربط إصلاحات التحديث التي شملت جميع مجالات المجتمع بطريقة عيشهم، وأصبحت بمرور الوقت أهم منطقة للتواصل الاجتماعي في المدينة. أصبح المتنزه، الذي استضاف رجال دولة مهمين زاروا المدينة وظهر بشكل متكرر في الصحف، مكانًا تحول فيه أفراد المجتمع إلى مواطنين مستقلين من خلال الحقوق المدنية وخلق مجتمع مثالي. يتميز كلا المنتزهين أيضًا بتصميمهما المكاني. منتزه ميليت، بأشجاره الضخمة ومسارات المشي وتصميمه العضوي، هو منتزه مصمم أكثر للاسترخاء والمحادثة، بينما منتزه تاشباشي هو أكثر من مجرد منتزه؛ فهو مساحة متعددة الوظائف بمطعمه وكازينوه وتصميمه المكاني الذي استضاف الأنشطة الثقافية في تلك الفترة. في هذا السياق، احتلت حديقة Taşbaşı مكانة مهمة في ذاكرة المدينة باعتبارها مساحة عامة تعمل على تحويل المجتمع، وتقوم بتنويع وظائفها وتحويلها من خلال شرح كيفية إنتاج الأفراد لأنفسهم وتعريفهم لأنفسهم.

اليوم، يمكن القول أن كلا الحديقتين خضعتا لعملية تحول شكلتها أولويات مختلفة. وصلت حديقة Millet إلى يومنا هذا مع الحفاظ على حدودها، لكن أعمال تجديدها كانت دون المستوى المطلوب. ومع ذلك، وبفضل اندماجها القوي في وسط المدينة، لا تزال تحتل مكانة بارزة في الحياة الحضرية. من ناحية أخرى، فقدت حديقة Taşbaşı تكاملها المكاني مع إنشاء طريق ساحل البحر الأسود، وضعف ارتباطها بالمدينة، وفقدت إلى حد كبير تنوعها الوظيفي. ومع ذلك، لا تزال تحتفظ بطابعها كفضاء عام بفضل نسيجها التاريخي وأشجارها التي تعود إلى قرون مضت. باختصار، أثرت جهود التجديد غير الكافية والتطورات التقنية الحالية، التي تتجاهل احتياجات تلك الفترة، على الجودة المكانية للحدائق. من ناحية أخرى، أعادت النزاعات على الملكية التي ظهرت في السنوات الأخيرة حديقة تاشباشي إلى الأجندة العامة بمحتوى مختلف، بينما لا تزال الأبعاد القانونية والتاريخية للقضية المتعلقة بحمايتها موضع نقاش في مختلف المنتديات.

في نهاية المطاف، فإن كلا المتنزهين، باعتبارهما أكثر من مجرد مساحات خضراء مفتوحة، يحتلان مكانة مهمة في تاريخ المدينة باعتبارهما نتاج عصرهما. وبهذا المعنى، يجب الحفاظ عليهما. ومع ذلك، تجدر الإشارة إلى أن الحفاظ في هذا السياق لا يعني مجرد الحفاظ على المتنزهين كما هما، بل زيادة استخدامهما بتقنيات ووظائف جديدة دون أن يفقدا صفاتهما الفريدة وسياقهما التاريخي. مما لا شك فيه أن دمج المناطق التاريخية مع الاحتياجات المعاصرة مع الحفاظ عليها يثري الحياة الحضرية ويساهم في التنمية المستدامة. وبهذا المعنى، من الممكن ضمان أن يلبي كلا المنتزهين احتياجات الحياة الحضرية الحديثة دون أن يفقدا معناهما الرمزي، وأن يتم الحفاظ عليهما بطريقة تتناسب مع سياقهما التاريخي.

Résumé structuré:

À mesure que les modes de vie traditionnels ont évolué vers des modes de vie modernes, les parcs ont également changé et se sont transformés, tant sur le plan physique et fonctionnel qu'en termes de signification. Étant donné que l'architecture de chaque période, ainsi que ses parcs, différaient tant sur le plan physique que social, on peut en conclure que le changement social et la transformation des villes anatoliennes, ou en d'autres termes, leur histoire de modernisation, peuvent également être interprétés à travers leurs parcs. Cependant, dans l'écriture de l'histoire de l'architecture, les études qui traitent des parcs comme l'un des produits spatiaux importants du processus de modernisation, qui comprend des continuités et des ruptures entre l'Empire ottoman et la République, sont assez limitées ou se concentrent principalement sur les villes centrales telles qu'Ankara et Istanbul. Dans cette optique, Giresun, une ville périphérique, a été choisie comme sujet d'étude. Deux parcs, l'un créé à la fin de la période ottomane (le jardin Millet) et l'autre au début de la période républicaine (le parc Taşbaşı), qui existent encore aujourd'hui, occupent une place importante dans la mémoire de la ville depuis leur construction et sont toujours utilisés dans le même but.

Comme de nombreuses villes anatoliennes, Giresun a connu un processus de modernisation façonné à la fois par les conditions locales et les circonstances de l'époque. Au cours de ce processus, ces deux parcs construits dans la ville ont été positionnés comme des lieux prestigieux de leur époque, destinés à offrir au public de nouvelles expériences sociales. Étant donné que, contrairement aux bâtiments, les parcs sont des espaces publics qui subissent davantage de changements et de transformations au fil du temps, effaçant plus rapidement les traces du passé et perdant leur originalité, le fait que les deux parcs existent toujours et conservent certaines caractéristiques de leur époque, bien que limitées, a influencé leur sélection comme sujet de recherche. Dans cette perspective, l'objectif de l'étude est de discuter des différences et des similitudes physiques, fonctionnelles et sémantiques entre ces deux parcs, qui offrent de nouvelles expériences de socialisation au public bien qu'ils aient été conçus à des époques différentes, à travers le prisme du changement et de la transformation dans la perception de la modernisation, et d'examiner leur impact sur la vie sociale. Dans le cadre de cette étude, les identités uniques des deux parcs, résultant de leurs caractéristiques locales, ont été définies dans le contexte des conditions des périodes au cours desquelles ils ont été construits à partir de documents visuels, de plans, d'archives de journaux et de sources écrites ; leurs similitudes et leurs différences ont été examinées dans le contexte de l'expérience de modernisation de la ville. Ainsi, l'interaction bidirectionnelle entre l'évolution de la perception de la modernisation et la création de parcs dans une ville périphérique peut être interprétée parallèlement à l'évolution de la vie sociale.

Bien que les deux parcs fassent partie des lieux qui définissent l'identité de la ville et soient devenus au fil du temps des points de rencontre pour le public, on ne peut pas dire qu'ils aient eu la même capacité à influencer la vie sociale lorsqu'ils ont été construits. Le parc Millet, construit dans le cadre des efforts de modernisation ottomane visant à réglementer la vie sociale dans la ville, n'avait pas le pouvoir de changer complètement la vie sociale dans la ville à son époque ni de permettre aux femmes de participer à la vie sociale dans la sphère publique. Le jardin Millet, qui était principalement accepté et utilisé par un segment limité de la société ayant son mot à dire dans l'administration et la vie commerciale de la ville, n'a vu son intensité d'utilisation augmenter qu'à l'époque républicaine, lorsque la vie sociale a complètement changé et qu'il a commencé à être utilisé comme un important lieu de socialisation par tous les segments de la société. Cette situation peut s'expliquer par le fait que la modernisation ottomane a donné la priorité aux améliorations dans les sphères politique et économique, limitant son intervention dans l'ordre social à de simples expressions formelles. Le parc Taşbaşı, en revanche, a été accepté avec beaucoup d'enthousiasme et de conviction par une grande partie de la population de Giresun comme un espace public qui reliait les réformes de modernisation de la République, qui englobaient tous les domaines de la société, à leur mode de vie, et il est devenu au fil du temps le lieu de socialisation le plus important de la ville. Le parc, qui accueillait d'importants hommes d'État en visite dans la ville et était fréquemment mentionné dans les journaux, est devenu un lieu où les individus de la société se transformaient en citoyens indépendants grâce aux droits civils et à la création d'une société idéale. Les deux parcs se distinguent également par leur agencement spatial. Le parc Millet, avec ses arbres monumentaux, ses sentiers pédestres et son agencement organique, est un parc conçu davantage pour la détente et la conversation, tandis que le parc Taşbaşı est plus qu'un simple parc : avec son restaurant, son casino et son agencement spatial qui accueillait les activités culturelles de l'époque, c'est un espace multifonctionnel. En ce sens, le parc Taşbaşı s'est assuré une place importante dans la mémoire de la ville en tant qu'espace public qui transforme la société et, en expliquant aux individus comment ils se produisent et se définissent, diversifie et transforme ses fonctions.

Aujourd'hui, on peut dire que les deux parcs ont subi un processus de transformation façonné par des priorités différentes. Le parc Millet a atteint nos jours tout en préservant ses limites, mais ses travaux de rénovation ont été de qualité médiocre. Néanmoins, grâce à sa forte intégration dans le centre-ville, il occupe toujours une place visible dans la vie urbaine. Le parc Taşbaşı, en revanche, a perdu son intégrité avec la construction de la route côtière de la mer Noire, sa connexion avec la ville s'est affaiblie, et il a largement perdu sa diversité fonctionnelle. Il conserve néanmoins son caractère d'espace public grâce à son tissu historique et à ses arbres centenaires. En résumé, l'insuffisance des efforts de rénovation et des développements techniques actuels, qui ne tiennent pas compte des besoins de l'époque, a affecté la qualité spatiale des parcs. D'autre part, les litiges fonciers qui ont émergé ces dernières années ont remis le parc Taşbaşı à l'ordre du jour public avec un contenu différent, tandis que les dimensions juridiques et historiques de la question de sa protection continuent d'être débattues dans divers forums.

En fin de compte, au-delà de leur simple fonction d'espaces verts ouverts, les deux parcs occupent une place importante dans l'histoire de la ville en tant que produits de leur époque. En ce sens, ils doivent être préservés. Toutefois, il convient de noter que la préservation dans ce contexte ne signifie pas simplement maintenir les parcs tels qu'ils sont, mais plutôt accroître leur utilisation grâce à de nouvelles technologies et fonctions sans perdre leurs qualités uniques et leur contexte historique. Il ne fait aucun doute que l'intégration des zones historiques aux besoins contemporains tout en les préservant enrichit la vie urbaine et contribue au développement durable. En ce sens, il est possible de garantir que les deux parcs répondent aux besoins de la vie urbaine moderne sans perdre leur signification symbolique et soient préservés d'une manière appropriée à leur contexte historique.

Resumen estructurado:

A medida que los estilos de vida tradicionales evolucionaron hacia los modernos, los parques también cambiaron y se transformaron, tanto física y funcionalmente como en términos de significado. Teniendo en cuenta que la arquitectura de cada época, así como sus parques, diferían tanto física como socialmente, se puede concluir que el cambio social y la transformación de las ciudades de Anatolia, o en otras palabras, su historia de modernización, también se puede leer a través de sus parques. Sin embargo, en la escritura de la historia de la arquitectura, los estudios que abordan los parques como uno de los productos espaciales importantes del proceso de modernización, que incluye continuidades y rupturas desde el Imperio Otomano hasta la República, son bastante limitados o se centran principalmente en ciudades centrales como Ankara y Estambul. Con esta idea en mente, Giresun, una ciudad periférica, ha sido tomada como foco del estudio. Dos parques, uno creado en el periodo otomano tardío (Millet Garden) y otro en el periodo republicano temprano (Taşbaşı Park), que aún existen hoy en día, han ocupado un lugar importante en la memoria de la ciudad desde su construcción y siguen utilizándose con el mismo fin, han sido objeto del estudio.

Al igual que muchas ciudades de Anatolia, Giresun ha experimentado un proceso de modernización moldeado tanto por las condiciones locales como por las circunstancias de la época. Durante este proceso, estos dos parques construidos en la ciudad se posicionaron como lugares prestigiosos de su época, destinados a ofrecer al público nuevas experiencias sociales. Teniendo en cuenta que, a diferencia de los edificios, los parques son espacios públicos que sufren más cambios y transformaciones a lo largo del tiempo, borrando más rápidamente las huellas del pasado y perdiendo su originalidad, el hecho de que ambos parques sigan existiendo y conserven algunas características de su época, aunque sean limitadas, ha influido en su selección como objeto de investigación. Con esta perspectiva, el objetivo del estudio es analizar las diferencias y similitudes físicas, funcionales y semánticas entre estos dos parques, que ofrecen nuevas experiencias de socialización al público a pesar de haber sido diseñados en épocas diferentes, a través del prisma del cambio y la transformación en la percepción de la modernización, y examinar su impacto en la vida social. En el ámbito del estudio, se definieron las identidades únicas de ambos parques, resultado de sus características locales, en el contexto de las condiciones de los períodos en que se construyeron, a través de imágenes, planos, archivos de periódicos y fuentes escritas; se analizaron sus similitudes y diferencias en el contexto de la experiencia de modernización de la ciudad. Así, la interacción bidireccional entre el cambio en la percepción de la modernización y la formación de parques en una ciudad periférica puede leerse en paralelo con el cambio en la vida social.

Aunque ambos parques se encuentran entre los lugares que definen la identidad de la ciudad y se han convertido con el tiempo en puntos de encuentro para el público, no se puede decir que tuvieran la misma capacidad de influir en la vida social cuando se construyeron. El parque Millet, construido como reflejo de los esfuerzos de modernización otomana por regular la vida social en la ciudad, no tuvo el poder de cambiar por completo la vida social de la ciudad durante su propia época ni de permitir que las mujeres participaran en la vida social en la esfera pública. El Jardín Millet, que fue aceptado y utilizado principalmente por un segmento limitado de la sociedad que tenía voz y voto en la administración y la vida comercial de la ciudad, solo vio aumentar su intensidad de uso durante la era republicana, cuando la vida social cambió por completo y comenzó a ser utilizado como una importante zona de socialización por todos los segmentos de la sociedad. Esta situación puede atribuirse al hecho de que la modernización otomana dio prioridad a las mejoras en las esferas política y económica, limitando su intervención en el orden social a meras expresiones formales. Por otro lado, el parque Taşbaşı fue aceptado con gran entusiasmo y convicción por gran parte de la población de Giresun como un espacio público que vinculaba las reformas de modernización de la República, que abarcaban todos los ámbitos de la sociedad, con su forma de vida, y con el tiempo se convirtió en la zona de socialización más importante de la ciudad. El parque, que acogió a importantes estadistas que visitaban la ciudad y aparecía con frecuencia en los periódicos, se convirtió en un lugar donde los individuos de la sociedad se transformaban en ciudadanos independientes a través de los derechos civiles y la creación de una sociedad ideal. Ambos parques también se distinguen por su disposición espacial. El parque Millet, con sus árboles monumentales, sus senderos y su diseño orgánico, es un parque diseñado más para el descanso y la conversación, mientras que el parque Taşbaşı es más que un simple parque: con su restaurante, su casino y su disposición espacial, que acogía las actividades culturales de la época, es un espacio multifuncional. En este sentido, el parque Taşbaşı se ha ganado un lugar importante en la memoria de la ciudad como espacio público que transforma la sociedad y, al explicar a las personas cómo se producen y se definen a sí mismas, diversifica y transforma sus funciones.

Hoy en día, se puede decir que ambos parques han experimentado un proceso de transformación marcado por diferentes prioridades. El parque Millet ha llegado hasta nuestros días conservando sus límites, pero sus obras de renovación han sido deficientes. No obstante, gracias a su fuerte integración en el centro de la ciudad, sigue ocupando un lugar visible en la vida urbana. El parque Taşbaşı, por su parte, perdió su integridad espacial con la construcción de la carretera costera del Mar Negro; su conexión con la ciudad se debilitó y perdió en gran medida su diversidad funcional. No obstante, sigue conservando su carácter de espacio público con su tejido histórico y sus árboles centenarios. En resumen, la insuficiencia de los esfuerzos de renovación y los avances técnicos actuales, que ignoran las necesidades de la época, han afectado a la calidad espacial de los parques. Por otra parte, las disputas sobre la propiedad que han surgido en los últimos años han vuelto a situar al parque Taşbaşı en la agenda pública con un contenido diferente, mientras que las dimensiones jurídicas e históricas de la cuestión relativa a su protección siguen debatiéndose en diversos foros.

En última instancia, más allá de ser meros espacios verdes abiertos, ambos parques ocupan un lugar importante en la historia de la ciudad como productos de su época. En este sentido, deben conservarse. Sin embargo, cabe señalar que la conservación en este contexto no significa simplemente mantener los parques tal y como están, sino aumentar su uso con nuevas tecnologías y funciones sin perder sus cualidades únicas y su contexto histórico. Sin duda, la integración de las zonas históricas con las necesidades contemporáneas, al tiempo que se preservan, enriquece la vida urbana y contribuye al desarrollo sostenible. En este sentido, es posible garantizar que ambos parques satisfagan las necesidades de la vida urbana moderna sin perder su significado simbólico y se conserven de manera adecuada a su contexto histórico.

结构化摘要：

随着传统生活方式向现代生活的演变，公园在物理形态、功能定位及文化内涵上均经历了深刻变革。鉴于每个时期的建筑风格及其配套公园在物理形态与社会属性上均存在差异，可得出结论：安纳托利亚城市的社会变革历程——亦即其现代化进程——亦可通过公园演变轨迹得以解读。然而在建筑史研究中，将公园视为现代化进程重要空间产物（涵盖从奥斯曼帝国到共和国时期的延续与断裂）的论述极为有限，且多聚焦于安卡拉、伊斯坦布尔等中心城市。基于此认知，本研究将目光投向了边缘城市吉雷松。研究对象为两座至今仍存的公园：一座建于奥斯曼晚期（米利特花园），另一座建于共和初期（塔什巴希公园）。自建成以来，这两座公园始终占据着城市记忆的重要位置，至今仍承载着最初的功能。

与许多安纳托利亚城市相似，吉雷松的现代化进程既受当地条件制约，又受时代背景影响。在此进程中，这两座城市公园被定位为当时的标志性场所，旨在为公众提供新型社交体验。考虑到公园作为公共空间，相较于建筑物更易随时间变迁而蜕变，既快消逝历史痕迹又易丧失本真特质，而这两座公园虽存续至今且保留着有限的时代特征，这一事实促成了其作为研究对象的选定。基于此视角，本研究旨在通过现代化认知演变的视角，探讨这两座公园在物理形态、功能定位与文化内涵上的异同——尽管诞生于不同时期，它们都为公众提供了新型社交体验——并考察其对社会生活的影响。 研究中，通过视觉资料、规划图纸、报刊档案及文献资料，结合两座公园建成时期的时代背景，界定了其源于地域特质的独特身份；并基于城市现代化进程的经验，探讨了两者间的异同。由此可见，现代化观念的演变与边缘城市公园的形成之间存在双向互动，其轨迹可与社会生活的变迁并行解读。

尽管两座公园均成为定义城市身份的标志性场所，并随时间推移发展为公众聚集地，但其建成时对社会生活的影响力存在显著差异。米莱特公园作为奥斯曼现代化运动规范城市社会生活的产物，在其所处时代既未能彻底改变城市社会生活形态，也未能推动女性参与公共领域的社会活动。米利特花园最初仅被少数掌握城市行政与商业话语权的社会阶层所接受和使用，直至共和时期社会生活发生根本性变革，其使用强度才显著提升，并逐渐成为全社会各阶层的重要社交场所。这种状况可归因于奥斯曼现代化进程优先改善政治经济领域，其对社会秩序的干预仅限于形式层面。另一方面，塔什巴希公园则被吉雷松市广大民众以极大的热情和信念接纳为公共空间，它将涵盖社会各领域的共和国现代化改革与民众生活方式相联结，并逐渐成为该市最重要的社交场所。这座公园不仅接待过到访城市的政要，更频繁见诸报端，它成为社会个体通过公民权利与理想社会构建，蜕变为独立公民的场所。两座公园在空间布局上亦各具特色：米莱特公园以参天古树、蜿蜒步道和有机形态见长，更侧重休憩与交谈；而塔什巴希公园不仅是公园，更凭借餐厅、赌场及承载时代文化活动的空间布局，成为多功能综合体。从这个意义上说，塔什巴希公园作为既能重塑社会，又能通过向个体阐释自我生产与定义方式来实现功能多元化的公共空间，已在城市记忆中占据重要地位。

如今可以说，两座公园都经历了由不同优先事项塑造的转型过程。米莱特公园在保留边界的前提下延续至今，但其翻新工程质量欠佳。尽管如此，凭借其与市中心的深度融合，它在城市生活中仍占据着显著位置。而塔什巴希公园则因黑海沿海公路的修建丧失了空间完整性，与城市的联结日益薄弱，功能多样性也大幅削弱。但凭借历史肌理与古树参天，它仍保有公共空间的本质特征。总而言之，当今忽视时代需求的改造工程与技术发展，已损害了公园的空间品质。另一方面，近年出现的产权纠纷使塔什巴希公园以新议题重回公众视野，而关于其保护的法律与历史维度仍在各类论坛持续探讨。

归根结底，这两座公园不仅是开放的绿地空间，更是作为时代产物在城市历史中占据重要地位的存在。因此必须予以保护。但需注意的是，此处的保护并非简单维持现状，而是要在不丧失其独特品质与历史语境的前提下，通过新技术和新功能提升其使用价值。毋庸置疑，在保护历史区域的同时将其与当代需求融合，既能丰富城市生活，亦可推动可持续发展。由此可见，完全可能在不丧失象征意义的前提下，使两座公园满足现代都市生活需求，并以契合其历史语境的方式予以保存。

Структурированное резюме:

По мере того как традиционный образ жизни эволюционировал в современный, парки также изменились и трансформировались, как физически и функционально, так и с точки зрения их значения. Учитывая, что архитектура каждого периода, а также его парки, различались как физически, так и социально, можно сделать вывод, что социальные изменения и трансформация анатолийских городов, или, другими словами, история их модернизации, также могут быть прочитаны через их парки. Однако в архитектурной истории исследования, посвященные паркам как одному из важных пространственных продуктов процесса модернизации, который включает в себя преемственность и разрывы от Османской империи до Республики, довольно ограничены или в основном сосредоточены на центральных городах, таких как Анкара и Стамбул. Исходя из этого, в качестве объекта исследования был выбран периферийный город Гиресун. Объектом исследования стали два парка, один из которых был создан в поздний османский период (парк Миллет), а другой — в ранний республиканский период (парк Ташбаши), которые существуют и по сей день, занимают важное место в памяти города с момента своего создания и по-прежнему используются по назначению.

Как и многие анатолийские города, Гиресун прошел процесс модернизации, сформированный как местными условиями, так и обстоятельствами эпохи. В ходе этого процесса эти два парка, построенные в городе, стали престижными местами своего времени, призванными предложить общественности новые социальные впечатления. Учитывая, что, в отличие от зданий, парки являются общественными пространствами, которые с течением времени подвергаются большим изменениям и трансформациям, быстрее стирая следы прошлого и теряя свою оригинальность, тот факт, что оба парка все еще существуют и сохраняют некоторые характеристики своей эпохи, хотя и в ограниченной степени, повлиял на их выбор в качестве предмета исследования. С этой точки зрения цель исследования состоит в том, чтобы обсудить физические, функциональные и семантические различия и сходства между этими двумя парками, которые предлагают публике новые социальные впечатления, несмотря на то, что были спроектированы в разные периоды, через призму изменений и трансформаций в восприятии модернизации, а также изучить их влияние на социальную жизнь. В рамках исследования уникальные идентичности обоих парков, обусловленные их местными особенностями, были определены в контексте условий периодов, в которые они были построены, с помощью визуальных материалов, планов, газетных архивов и письменных источников; их сходства и различия были обсуждены в контексте опыта модернизации города. Таким образом, двустороннее взаимодействие между изменением восприятия модернизации и формированием парков в периферийном городе можно рассматривать параллельно с изменением социальной жизни.

Хотя оба парка входят в число мест, определяющих идентичность города, и со временем стали местами встреч для общественности, нельзя сказать, что они имели одинаковую способность влиять на социальную жизнь в момент своего создания. Парк Милле, построенный как отражение усилий османской модернизации по регулированию социальной жизни в городе, не имел возможности полностью изменить социальную жизнь в городе в свой период или дать женщинам возможность участвовать в социальной жизни в публичной сфере. Миллетский сад, который в основном принимался и использовался ограниченным слоем общества, имевшим влияние в городской администрации и коммерческой жизни, стал более интенсивно использоваться только в эпоху республики, когда социальная жизнь полностью изменилась, и он начал использоваться в качестве важной зоны социализации всеми слоями общества. Такая ситуация может быть объяснена тем, что османская модернизация уделяла приоритетное внимание улучшениям в политической и экономической сферах, ограничивая свое вмешательство в социальный порядок лишь формальными проявлениями. Парк Ташбаши, с другой стороны, был с большим энтузиазмом и убежденностью принят большей частью жителей Гиресуна как общественное пространство, которое связывало модернизационные реформы Республики, охватывавшие все сферы общества, с их образом жизни, и со временем стал важнейшим местом социализации города. Парк, который принимал важных государственных деятелей, посещавших город, и часто появлялся в газетах, стал местом, где отдельные члены общества превращались в независимых граждан благодаря гражданским правам и созданию идеального общества. Оба парка также отличаются своей пространственной планировкой. Миллет-парк с его монументальными деревьями, прогулочными дорожками и органичной планировкой — это парк, предназначенный скорее для отдыха и бесед, в то время как Ташбаши-парк — это больше, чем просто парк; с его рестораном, казино и пространственной планировкой, которая принимала культурные мероприятия того периода, это многофункциональное пространство. В этом смысле парк Ташбаши занял важное место в памяти города как общественное пространство, которое не только преобразует общество, но и, объясняя людям, как они создают и определяют себя, диверсифицирует и преобразует свои функции.

Сегодня можно сказать, что оба парка прошли процесс преобразования, сформированный разными приоритетами. Миллет-парк дошел до наших дней, сохранив свои границы, но его реконструкция была проведена некачественно. Тем не менее, благодаря своей сильной интеграции в центр города, он по-прежнему занимает видное место в городской жизни. Парк Ташбаши, с другой стороны, утратил свою пространственную целостность с постройкой Прибрежной дороги Черного моря, его связь с городом ослабла, и он в значительной степени утратил свое функциональное разнообразие. Тем не менее, он по-прежнему сохраняет свой характер общественного пространства с его исторической тканью и вековыми деревьями. Таким образом, неадекватность реконструкционных работ и технических разработок сегодня, которые игнорируют потребности периода, повлияла на пространственное качество парков. С другой стороны, споры о праве собственности, возникшие в последние годы, вернули парк Ташбаши в повестку дня общественности с другим содержанием, в то время как правовые и исторические аспекты вопроса о его защите продолжают обсуждаться на различных форумах.

В конечном итоге, помимо того, что оба парка являются просто открытыми зелеными пространствами, они занимают важное место в истории города как продукты своего времени. В этом смысле они должны быть сохранены. Однако следует отметить, что сохранение в этом контексте не означает просто поддержание парков в их нынешнем виде, а скорее расширение их использования с помощью новых технологий и функций без потери их уникальных качеств и исторического контекста. Несомненно, интеграция исторических районов с современными потребностями при их сохранении обогащает городскую жизнь и способствует устойчивому развитию. В этом смысле можно обеспечить, чтобы оба парка отвечали потребностям современной городской жизни, не теряя своего символического значения, и были сохранены в соответствии с их историческим контекстом.

संरचित सारांश

प्रत्येक ऐतिहासिक काल की वास्तुकला तथा उसके उद्यानों (पार्कों) के भौतिक एवं सामाजिक रूप से भिन्न होने को ध्यान में रखते हुए यह कहा जा सकता है कि अनातोलियाई नगरों में घटित सामाजिक परिवर्तन और रूपांतरण — अर्थात् उनके आधुनिकीकरण की कथा — को उनके उद्यानों के माध्यम से भी पढ़ा जा सकता है। तथापि, स्थापत्य इतिहास लेखन में उन अध्ययनों की संख्या अत्यंत सीमित है जो उद्यानों को उस आधुनिकीकरण प्रक्रिया के महत्वपूर्ण स्थानिक उत्पादों में से एक के रूप में लेते हैं, जिसमें उस्मानी साम्राज्य से गणतांत्रिक काल तक निरंतरता और विच्छेद दोनों सम्मिलित हैं; उपलब्ध अध्ययनों का अधिकांश भाग अंकारा और इस्तांबुल जैसे केंद्रीय नगरों पर केंद्रित रहा है। इस संदर्भ में, परिधीय नगर गिरेसुन (Giresun) को अध्ययन के केंद्र के रूप में चयनित किया गया। अध्ययन का विषय दो ऐसे उद्यान रहे — एक उत्तर-उस्मानी काल में स्थापित “मिल्लेत गार्डन” (Millet Garden) और दूसरा आरंभिक गणतांत्रिक काल में निर्मित “ताशबाशी पार्क” (Taşbaşı Park) — जो आज भी विद्यमान हैं, नगर की सामूहिक स्मृति में महत्वपूर्ण स्थान रखते हैं और अभी तक मूल उद्देश्य के अनुरूप उपयोग में हैं।

अन्य अनेक अनातोलियाई नगरों की भाँति गिरेसुन ने भी स्थानीय परिस्थितियों तथा समकालीन ऐतिहासिक संदर्भों से निर्धारित आधुनिकीकरण की प्रक्रिया का अनुभव किया। इस प्रक्रिया में निर्मित ये दोनों उद्यान अपने-अपने समय के प्रतिष्ठित सार्वजनिक स्थल के रूप में नियोजित किए गए तथा उनसे अपेक्षा की गई कि वे समाज को नए सामाजिक संपर्क अनुभव प्रदान करेंगे। यह ध्यान में रखते हुए कि भवनों के विपरीत उद्यान ऐसे सार्वजनिक स्थल होते हैं जो समय के साथ परिवर्तनशील रहते हैं, अतीत के चिह्नों को अपेक्षाकृत शीघ्र मिटा देते हैं और अपनी मौलिकता खो सकते हैं, इन दोनों उद्यानों का आज तक आंशिक रूप से अपने कालखंडीय गुणों को संरक्षित रखते हुए अस्तित्व में रहना उनके अध्ययन का प्रमुख आधार बना। इस दृष्टिकोण से अध्ययन का उद्देश्य इन दोनों उद्यानों के बीच विद्यमान भौतिक, क्रियात्मक तथा अर्थगत समानताओं और भिन्नताओं को उद्घाटित करना है, साथ ही आधुनिकीकरण की अवधारणा में हुए परिवर्तन तथा उनके सामाजिक जीवन पर पड़े प्रभावों का विश्लेषण करना है। अध्ययन गुणात्मक अनुसंधान पद्धति पर आधारित है; दोनों उद्यानों की विशिष्ट पहचान — जो स्थानीय विशेषताओं और उनके निर्माणकालीन परिस्थितियों के संदर्भ में निर्मित हुई — को वर्तमान और ऐतिहासिक छायाचित्रों, यात्रा-वृत्तांतों, संस्मरणों, समाचारपत्र अभिलेखों तथा लिखित स्रोतों के माध्यम से निरूपित किया गया तथा नगर के आधुनिकीकरण अनुभव के संदर्भ में उनकी समानताओं और अंतरों की विवेचना की गई।

अध्ययन से यह स्पष्ट हुआ कि दोनों उद्यानों की सामाजिक जीवन को प्रभावित करने की क्षमता उनके निर्माणकाल में समान नहीं थी। वास्तव में, उस्मानी आधुनिकीकरण के अंतर्गत नगर के सामाजिक जीवन को विनियमित करने के प्रयासों के प्रतीक के रूप में निर्मित मिल्लेत गार्डन अपने समय में नगर के सामाजिक जीवन को पूर्णतः रूपांतरित करने या सार्वजनिक क्षेत्र में महिलाओं की सहभागिता सुनिश्चित करने में सक्षम नहीं था। इसे मुख्यतः उस सीमित सामाजिक वर्ग द्वारा स्वीकार और उपयोग किया गया जो नगर के प्रशासनिक और वाणिज्यिक जीवन में प्रभावशाली था। गणतांत्रिक काल में, जब सामाजिक जीवन में व्यापक परिवर्तन हुए, तब इस उद्यान का उपयोग सभी सामाजिक वर्गों द्वारा एक महत्वपूर्ण सामाजिकरण स्थल के रूप में बढ़ा। इस स्थिति को इस तथ्य से जोड़ा जा सकता है कि उस्मानी आधुनिकीकरण ने मुख्यतः राजनीतिक और आर्थिक सुधारों को प्राथमिकता दी तथा सामाजिक व्यवस्था में हस्तक्षेप को औपचारिक स्तर तक सीमित रखा। दूसरी ओर, ताशबाशी पार्क को गिरेसुन के व्यापक जनसमुदाय द्वारा उत्साहपूर्वक स्वीकार किया गया, क्योंकि उसने गणराज्य के व्यापक आधुनिकीकरण सुधारों को जनजीवन से जोड़ने वाले सार्वजनिक स्थल का रूप ग्रहण किया। समय के साथ यह नगर का प्रमुख सामाजिकरण क्षेत्र बन गया। नगर में आने वाले महत्वपूर्ण राजनेताओं की मेजबानी करने तथा समाचारपत्रों में बारंबार उल्लेखित होने वाला यह पार्क समाज में व्यक्तियों को स्वतंत्र नागरिक के रूप में स्थापित करने वाले नागरिक अधिकारों तथा आदर्श समाज निर्माण के प्रयासों का ठोस शहरी प्रतिरूप बनकर उभरा। अध्ययन से यह भी ज्ञात हुआ कि स्थानिक विन्यास के संदर्भ में भी दोनों उद्यानों में स्पष्ट अंतर थे। जहाँ मिल्लेत गार्डन अपने स्मारकीय वृक्षों, पथों और जैविक विन्यास के साथ मुख्यतः विश्राम और संवाद के उद्देश्य से नियोजित था, वहीं ताशबाशी पार्क अपने रेस्तराँ, कैसीनो तथा सांस्कृतिक गतिविधियों के अनुकूल स्थानिक संरचना के कारण बहु-कार्यात्मक सार्वजनिक स्थल था। इस दृष्टि से कहा जा सकता है कि आधुनिक सामाजिक व्यवस्था की ओर संक्रमण में ताशबाशी पार्क की भूमिका अधिक प्रभावशाली रही।

समकालीन संदर्भ में यह निर्धारित किया गया कि दोनों उद्यान विभिन्न प्राथमिकताओं द्वारा निर्देशित रूपांतरण प्रक्रियाओं से गुज़रे हैं। मिल्लेत गार्डन ने अपनी सीमाओं को सुरक्षित रखते हुए वर्तमान तक निरंतरता बनाए रखी है, किन्तु इसके पुनरोद्धार प्रयास अपर्याप्त रहे हैं। फिर भी, नगर केंद्र के साथ इसकी सशक्त एकीकृत स्थिति इसे शहरी जीवन में आज भी दृश्य और सक्रिय बनाए रखती है। इसके विपरीत, काला सागर तटीय राजमार्ग के निर्माण के परिणामस्वरूप ताशबाशी पार्क ने अपनी स्थानिक अखंडता खो दी, नगर से उसका संबंध कमजोर हुआ तथा उसकी क्रियात्मक विविधता में उल्लेखनीय कमी आई। तथापि, अपने ऐतिहासिक ताने-बाने और शताब्दी-प्राचीन वृक्षों के कारण यह आज भी सार्वजनिक स्थल की गुणवत्ता को बनाए रखता है। समग्र रूप से देखा जाए तो समकालीन काल में पुनरोद्धार प्रयासों की अपर्याप्तता और ऐसी तकनीकी हस्तक्षेप, जो समय की आवश्यकताओं की उपेक्षा करते हैं, ने इन उद्यानों की स्थानिक गुणवत्ता को प्रभावित किया है। दूसरी ओर, हाल के वर्षों में उत्पन्न संपत्ति संबंधी विवादों ने ताशबाशी पार्क को पुनः भिन्न संदर्भों में सार्वजनिक विमर्श के केंद्र में ला खड़ा किया है, और इसके संरक्षण के कानूनी तथा ऐतिहासिक आयाम विभिन्न मंचों पर निरंतर चर्चा का विषय बने हुए हैं।

अध्ययन यह स्थापित करता है कि ये दोनों उद्यान केवल खुले हरित क्षेत्र नहीं, बल्कि अपने-अपने कालखंडों के विशिष्ट ऐतिहासिक उत्पाद होने के कारण नगर के इतिहास में अत्यंत महत्वपूर्ण स्थान रखते हैं। अतः उनका संरक्षण आवश्यक है। निस्संदेह, ऐतिहासिक स्थलों को संरक्षित रखते हुए उन्हें समकालीन आवश्यकताओं के साथ एकीकृत करना शहरी जीवन को समृद्ध बनाता है और सतत विकास में योगदान देता है। तथापि, यहाँ संरक्षण का अर्थ केवल उद्यानों को यथास्थिति बनाए रखना नहीं है, बल्कि उनकी विशिष्ट ऐतिहासिक पहचान और संदर्भ को सुरक्षित रखते हुए नई तकनीकों और कार्यात्मक रूपों के साथ उनका पुनर्संयोजन करना है। यह निष्कर्ष भविष्य के अध्ययनों के लिए एक रूपरेखा प्रस्तुत करता है, जिसके माध्यम से उद्यानों में संरक्षण और उपयोग के संतुलन को ध्यान में रखते हुए स्थानिक, क्रियात्मक और प्रबंधकीय दृष्टिकोण विकसित किए जा सकें — ऐसे दृष्टिकोण जो केवल भौतिक हस्तक्षेपों तक सीमित न हों, बल्कि ऐतिहासिक निरंतरता, उपयोग की प्रथाओं और सामूहिक स्मृति को भी समाहित करें।