Abstract

Bu makale, sağlık sistemi içinde meslekler arası ilişkilerde kurumsallaşmış ikiliklerin—özellikle hekim–hemşire ayrımının—nasıl süreklilik gösteren eşitsizlikler ürettiğini ve bu ilişkisel örüntülerin hangi yapısal koşullar altında yapabilirlikleri genişleten kolektif faillik biçimleri aracılığıyla dönüşebileceğini incelemektedir. Çalışma, hemşire deneyimlerini bireysel tutumlar ya da algılar düzeyinde değil, bu deneyimleri mümkün kılan ve sınırlandıran üretici mekanizmalar bağlamında ele almaktadır. Araştırmada eleştirel realist bir açıklayıcı çerçeve benimsenmiş; temellendirilmiş kuramdan seçilmiş teknikler analitik araçlar olarak kullanılmıştır. Ampirik veri, 2022 yılında Türkiye’de bir üniversite araştırma ve uygulama hastanesinde farklı birimlerde çalışan 48 hemşire ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Veriler, ampirik anlatılardan hareketle eğilimsel örüntülerin belirlenmesi, bu örüntülerin abdüktif olarak yeniden betimlenmesi ve retrodüktif çıkarım yoluyla bu örüntüleri mümkün kılan üretici mekanizmaların ortaya konması şeklinde ilerleyen çok aşamalı bir çıkarımsal süreç içerisinde analiz edilmiştir. Bulgular, hemşirelerin sağlık sistemini “bütünleşmiş bir yapı” olarak tanımlamalarına rağmen, hiyerarşik karar süreçleri, belirsiz rol tanımları, yetkiyle karşılık bulmayan görev genişlemeleri ve sınırlı temsil olanaklarının yapabilirlik alanlarını sistematik olarak daralttığını göstermektedir. Bu kısıtlar yalnızca mesleki faillik kapasitesini sınırlamakla kalmamakta; aynı zamanda faillerin eylemlerinin nedensel etkililiğine ilişkin beklenti ufuklarını da yapılandırmaktadır. Bu bağlamda failler, eylem seçeneklerini içsel konuşma süreçleri aracılığıyla düşünümsel olarak değerlendirerek, belirli müdahalelerin sonuç üretip üretmeyeceğine ilişkin yargılar geliştirmektedir. Bu koşullarda yapısal olarak üretilen sorunlar bireysel sorumluluklar olarak içselleştirilmekte; bu durum bireyselleşme, yalnızlaşma ve kolektif anlamlandırma kapasitesinin aşınmasıyla sonuçlanmaktadır. Yapısal olarak koşullandırılmış sınırlılıklar, öznel düzeyde kişisel sorunlar olarak deneyimlenebilmekte ve kolektif anlamlandırma kapasitesinin zayıflamasıyla ilişkili yalnızlık biçimlerini pekiştirmektedir. Bu çerçevede yapabilirlikler, bireysel yeterlilikler ya da normatif idealler olarak değil, belirli kurumsal düzenlemeler ve güç ilişkileri içinde ortaya çıkan ilişkisel ve yapısal olarak koşullandırılmış eylem potansiyelleri olarak kavramsallaştırılmaktadır. Kolektif faillik ise ahlaki bir yönelimden ziyade, yetki, tanınma, temsil ve rol tanımlarını düzenleyen üretici mekanizmaların etkileşimi altında ortaya çıkan koşullu bir sonuç olarak ele alınmaktadır. Makale, yapabilirlikleri güçlendiren sosyal politikalar için analitik bir çerçeve sunmakta ve politika sonuçlarının yalnızca düzenlemelerin içeriğiyle ya da faillerin öznel niyetleriyle açıklanamayacağını; bu sonuçların, düzenlemelerin faillerin beklenti ufuklarını, değerlendirme süreçlerini ve eylem yönelimlerini nedensel olarak nasıl yapılandırdığıyla ilişkili olarak anlaşılması gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda eşitsizlikler, yalnızca kurumsal düzenlemeler aracılığıyla değil, eylemlerin etkisiz olacağına ilişkin beklentilerin toplumsal olarak üretilmesi ve istikrar kazanması yoluyla yeniden üretilmektedir. Bu süreç, beklenti yapıları ile eylem yönelimlerinin birbirini karşılıklı olarak pekiştirdiği morfostatik bir yeniden üretim dinamiğine işaret etmektedir. Bu yönüyle çalışma, kolektif faillik kapasitesinin bireysel motivasyonlardan ziyade yapısal koşulların dönüşümüne bağlı olduğunu ortaya koyarak sağlık politikası sosyolojisine katkı sunmaktadır.

Abstract

This article examines how structurally embedded dualities in interprofessional relations within healthcare systems—most notably the physician–nurse divide—produce persistent inequalities, and under what structural conditions these relational configurations may be transformed through capability-enhancing forms of collective agency. Rather than analysing nurses’ experiences at the level of individual attitudes or perceptions, the study situates them within the generative mechanisms that both produce and constrain these experiences. Adopting a critical realist explanatory framework, the study employs selected grounded theory procedures as heuristic analytic techniques to organize and interpret empirical material. Qualitative data were obtained through in-depth interviews conducted in 2022 with 48 nurses working across different departments of a university research and training hospital in Turkey. The data were analysed through abductive and retroductive reasoning, enabling the identification of empirically observable tendency patterns and the underlying generative mechanisms shaping nurses’ action possibilities. The findings indicate that although nurses frequently describe the health system as an integrated whole, hierarchical decision-making structures, ambiguous role definitions, expanding task burdens without corresponding authority, and limited opportunities for representation systematically constrain their capability spaces. These constraints do not merely restrict professional agency; they also shape agents’ expectation horizons regarding the causal efficacy and practical consequentiality of their actions. In addition, these conditions influence how agents reflexively evaluate—through internal conversations—the practical consequentiality of possible interventions. Under such conditions, structurally produced problems tend to be internalized as individual responsibilities, contributing to processes of individualization, isolation, and the erosion of collective meaning-making capacities. These dynamics further shape subjective interpretations, as structurally conditioned constraints may be experienced as personal problems, reinforcing forms of loneliness associated with the weakening of collective meaning-making. Accordingly, the article conceptualizes capabilities not as individual competencies or normative ideals, but as relational and structurally conditioned action potentials emerging within specific configurations of institutional arrangements and power relations. Collective agency is therefore approached not as a moral disposition, but as a contingent outcome of interacting generative mechanisms governing authority, recognition, representation, and role definition. The study outlines an analytical framework for capability-enhancing social policy, focusing on the structural conditions under which collective agency becomes possible. It demonstrates that policy outcomes cannot be explained solely by formal regulations or agent intentions, but must be understood in relation to how institutional configurations shape expectations, evaluations, and action orientations. In this sense, inequality is reproduced not only through institutional arrangements, but through the social production and stabilization of expectations regarding the effectiveness of action. This process reflects a morphostatic dynamic in which expectation structures and action orientations mutually reinforce one another. By linking capability theory with a critical realist account of generative mechanisms, the article contributes to sociological debates on structure and agency, offering a relational and mechanism-based understanding of collective action in healthcare systems.

Structured Abstract:

Introduction and Purpose of the Study 

This study examines how structurally embedded inequalities in interprofessional relations within healthcare systems constrain the emergence of collective agency. Focusing on the physician–nurse divide, it aims to explain under what structural conditions capability-enhancing forms of collective action become possible. Rather than analysing nurses’ experiences at the level of individual attitudes or perceptions, the study investigates how these experiences are produced, patterned, and conditioned by underlying generative structural and relational mechanisms.

Literature Review / Background 

Existing research in healthcare sociology commonly explains inequalities through professional hierarchies, role conflicts, organisational culture, or individual-level factors such as motivation and communication. While these approaches identify important dimensions, they do not adequately explain the systematic reproduction of such inequalities across contexts and over time. In particular, they fail to account for why collective intervention remains weak despite shared problem recognition. This study addresses this gap by shifting the analytical focus from observable experiences to the generative mechanisms that produce them.

Theoretical / Conceptual Framework 

The study adopts a critical realist explanatory framework that distinguishes between empirical experiences and the underlying generative mechanisms that make them possible. Capabilities are conceptualised not as individual competencies or normative ideals, but as relational and structurally conditioned action potentials that emerge within specific institutional and power configurations. The concept of expectation horizons is at the heart of this framework. It refers to structurally conditioned expectations about how effective an action will be in causing something to happen. Collective agency is therefore understood not as a moral disposition, but as a contingent outcome emerging from the interaction of mechanisms governing authority, recognition, representation, and role definition.

Methodology 

The study is based on qualitative data generated through in-depth interviews conducted in 2022 with 48 nurses working across different units of a university research and training hospital in Turkey.

The study follows a critical realist explanatory logic organised as a two-stage inferential process moving from empirical narratives to generative mechanisms.

In the first stage, interview narratives were analytically marked and abductively re-described, enabling the identification of recurring tendency patterns in meaning-making and action orientation.

In the second stage, these patterns were treated as empirical indicators of deeper structural and relational mechanisms, and retroductive inference was employed to address the question: under what structural conditions do these patterns emerge?

This process enabled an analytical movement from empirical narratives → empirically observable tendency patterns → abductive redescription → retroductive inference → theoretically necessary generative mechanisms.

MAXQDA was used solely for systematic data organisation, while analytical conclusions were derived from this abductive–retroductive reasoning process rather than from software-generated themes.

Findings / Results 

The findings show that hierarchical decision-making structures, ambiguous role definitions, expanding responsibilities without corresponding authority, and weak representation mechanisms systematically constrain nurses’ capability spaces. These constraints do not merely limit what agents can do; they shape how agents reflexively evaluate—through internal conversations—the causal efficacy and practical consequentiality of their actions within structurally conditioned expectation horizons.

As a result, structurally produced problems tend to be internalised as individual responsibilities, giving rise to recurring patterns of individualisation, isolation, and erosion of collective meaning-making. These patterns are not treated as descriptive regularities but as empirically observable effects of deeper generative mechanisms operating within the healthcare system.

Discussion and Conclusion 

From a critical realist perspective, explanation does not consist in identifying empirical regularities but in uncovering the underlying generative mechanisms that produce them. In this study, we identify recurring patterns of individualisation, isolation, and weakened collective agency. This study interprets recurring patterns of individualisation, isolation, and weakened collective agency as the empirical effects of a relational configuration of generative mechanisms.

The results indicate that the lack of collective agency cannot be solely attributed to individual motivation, ethical commitment, or professional culture. The results reveal that individual motivation, ethical commitment, or professional culture alone cannot explain the lack of collective agency. The absence of collective agency cannot be attributed solely to individual motivation, ethical commitment, or professional culture. The results indicate that individual motivation, ethical commitment, or professional culture alone cannot explain the lack of collective agency. The absence of collective agency cannot be attributed solely to individual motivation, ethical commitment, or professional culture. The results suggest that individual motivation, ethical commitment, or professional culture alone cannot explain the lack of collective agency. The absence of collective agency cannot be attributed solely to individual motivation, ethical commitment, or professional culture. The results indicate that individual motivation, ethical commitment, or professional culture alone cannot elucidate the lack of collective agency. The absence of collective agency cannot be explained solely by individual motivation, ethical commitment, or professional culture. Instead, structurally conditioned expectation horizons causally shape agents’ evaluations of the effectiveness of their actions. Under conditions where collective intervention is systematically anticipated to be ineffective, withdrawal from collective action becomes a rational and contextually conditioned orientation, rather than a normative failure.

This shifts the analytical problem from “why agents do not act” to “under what conditions action becomes systematically ineffective and therefore unlikely to be pursued.” Structural power thus operates not only through the distribution of authority but also through shaping the evaluative horizon within which action is considered possible, effective, or meaningful.

The study further shows that morphostatic continuity is reproduced through an emergent feedback loop between expectation structures and action orientations: expectations constrain action, and constrained action reproduces and stabilises those expectations. In this sense, inequality is reproduced not through overt coercion, but through the social production and stabilisation of expectations regarding the ineffectiveness of intervention.

Accordingly, collective agency should be understood as a structurally contingent outcome, dependent on whether agents’ evaluations can be translated into consequential effects within institutional arrangements. This contributes to structure–agency debates by demonstrating that the reproduction of inequality is closely tied to the social production of expectations about action outcomes.

Implications / Recommendations 

The findings suggest that policy interventions should move beyond formal regulatory changes and focus on transforming the structural conditions that shape agents’ expectation horizons. Capability-enhancing policies require coordinated changes in authority distribution, role clarity, representation mechanisms, and recognition structures.

Because these mechanisms operate as an interacting configuration, interventions targeting only one dimension are likely to be neutralised by others. Effective policy must therefore address the relational mechanism configuration that jointly conditions action possibilities and expectations.

Yapılandırılmış Özet:

              Giriş ve Çalışmanın Amacı

Bu çalışma, sağlık hizmetleri içinde meslekler arası ilişkilerde kurumsallaşmış eşitsizliklerin kolektif faillik kapasitesinin ortaya çıkışını nasıl sınırlandırdığını incelemektedir. Özellikle hekim–hemşire ayrımına odaklanarak, yapabilirlikleri genişleten kolektif eylem biçimlerinin hangi yapısal koşullar altında mümkün hâle geldiğini açıklamayı amaçlamaktadır. Çalışma, hemşire deneyimlerini bireysel tutumlar ya da algılar düzeyinde ele almak yerine, bu deneyimlerin hangi yapısal ve ilişkisel üretici mekanizmalar tarafından üretildiğini, örüntülendiğini ve koşullandırıldığını analiz etmektedir.

Literatür Değerlendirmesi / Arka Plan

Sağlık sosyolojisinde mevcut çalışmalar, eşitsizlikleri çoğunlukla mesleki hiyerarşiler, rol çatışmaları, örgütsel kültür ya da motivasyon ve iletişim gibi bireysel düzey faktörler üzerinden açıklamaktadır. Bu yaklaşımlar önemli boyutları ortaya koymakla birlikte, söz konusu eşitsizliklerin farklı bağlamlarda ve zaman içinde nasıl sistematik olarak yeniden üretildiğini açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Özellikle, ortak sorun tanımlamalarına rağmen kolektif müdahalenin neden zayıf kaldığını açıklamakta sınırlıdırlar. Bu çalışma, bu boşluğu doldurmak amacıyla analitik odağı gözlemlenebilir deneyimlerden bu deneyimleri üreten üretici mekanizmalara kaydırmaktadır.

Kuramsal / Kavramsal Çerçeve

Çalışma, ampirik deneyimler ile bu deneyimleri mümkün kılan üretici mekanizmalar arasında ontolojik bir ayrım yapan eleştirel realist bir açıklayıcı çerçeveye dayanmaktadır. Bu çerçevede yapabilirlikler, bireysel yeterlilikler ya da normatif idealler olarak değil, belirli kurumsal düzenlemeler ve güç ilişkileri içinde ortaya çıkan ilişkisel ve yapısal olarak koşullandırılmış eylem potansiyelleri olarak kavramsallaştırılmaktadır.

Çalışmanın merkezi kavramlarından biri olan beklenti ufukları, faillerin eylemlerinin nedensel etkililiğine ilişkin öngörülerinin yapısal olarak nasıl koşullandırıldığını ifade etmektedir. Bu doğrultuda kolektif faillik, ahlaki bir yönelimden ziyade; yetki, tanınma, temsil ve rol tanımlarını düzenleyen mekanizmaların etkileşimi altında ortaya çıkan koşullu bir sonuç olarak ele alınmaktadır.

Metodoloji

Araştırma, 2022 yılında Türkiye’de bir üniversite araştırma ve uygulama hastanesinde farklı birimlerde çalışan 48 hemşire ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Çalışma, ampirik anlatılardan üretici mekanizmalara uzanan iki aşamalı eleştirel realist bir çıkarımsal mantık izlemektedir.

İlk aşamada, görüşme anlatıları analitik olarak işaretlenmiş ve abdüktif yeniden betimleme yoluyla yeniden yorumlanarak anlamlandırma ve eylem yönelimlerine ilişkin tekrar eden eğilimsel örüntüler belirlenmiştir.

İkinci aşamada, bu örüntüler daha derin yapısal ve ilişkisel mekanizmaların ampirik göstergeleri olarak ele alınmış ve şu soru doğrultusunda retrodüktif çıkarım yapılmıştır: Bu örüntüler hangi yapısal koşullar altında ortaya çıkmaktadır?

Bu süreç, ampirik anlatılar → eğilimsel örüntüler → abdüktif yeniden betimleme → retrodüktif çıkarım → kuramsal olarak gerekli üretici mekanizmalar şeklinde ilerleyen bir analitik hareketi mümkün kılmıştır.

MAXQDA yalnızca verilerin sistematik biçimde düzenlenmesi amacıyla kullanılmış; analitik sonuçlar yazılımın ürettiği temalardan değil, abdüktif–retrodüktif akıl yürütme sürecinden türetilmiştir.

Bulgular

Bulgular, hiyerarşik karar alma süreçleri, belirsiz rol tanımları, yetkiyle karşılık bulmayan görev genişlemeleri ve zayıf temsil mekanizmalarının hemşirelerin yapabilirlik alanlarını sistematik olarak daralttığını göstermektedir. Bu kısıtlar yalnızca faillerin ne yapabileceğini sınırlamakla kalmamakta; aynı zamanda faillerin eylemlerinin nedensel etkililiğini ve pratik sonuç üretme kapasitesini nasıl değerlendirdiklerini de belirlemektedir. Bu değerlendirmeler, içsel konuşma süreçleri aracılığıyla ve yapısal olarak koşullandırılmış beklenti ufukları içinde gerçekleşmektedir. Bu koşullar altında yapısal olarak üretilen sorunlar bireysel sorumluluklar olarak içselleştirilmekte; bu durum bireyselleşme, yalnızlaşma ve kolektif anlamlandırma kapasitesinin aşınmasına yol açmaktadır. Bu örüntüler, betimleyici düzenlilikler olarak değil, daha derin üretici mekanizmaların ampirik düzeydeki etkileri olarak yorumlanmaktadır.

Tartışma ve Sonuç

Eleştirel realist bir perspektiften açıklama, ampirik düzenlilikleri tanımlamakla değil, bu düzenlilikleri üreten üretici mekanizmaları açığa çıkarmakla ilgilidir. Bu çalışmada gözlenen bireyselleşme, yalnızlaşma ve zayıflayan kolektif faillik örüntüleri, mekanizmaların ilişkisel bir konfigürasyonunun ampirik etkileri olarak yorumlanmaktadır. Bulgular, kolektif faillik eksikliğinin bireysel motivasyon, etik bağlılık ya da mesleki kültür ile açıklanamayacağını göstermektedir. Bu durum, faillerin eylemlerinin etkililiğine ilişkin değerlendirmelerini nedensel olarak yapılandıran beklenti ufuklarının ürünüdür. Kolektif müdahalenin sistematik olarak etkisiz olacağı öngörüldüğünde, kolektif eylemden uzaklaşma normatif bir eksiklik değil, bağlamsal olarak rasyonel bir yönelim hâline gelmektedir. Bu durum analitik soruyu “failler neden eylemde bulunmaz?” sorusundan “eylem hangi koşullar altında sistematik olarak etkisiz hâle gelir?” sorusuna kaydırmaktadır. Bu bağlamda yapısal güç, yalnızca yetki dağılımı üzerinden değil, eylemin anlamlı ve etkili olup olmayacağına ilişkin değerlendirme ufkunu yapılandırma kapasitesi üzerinden işlemektedir. Çalışma ayrıca morfostatik sürekliliğin, beklenti yapıları ile eylem yönelimleri arasında ortaya çıkan beliriveren bir geri besleme ilişkisi aracılığıyla üretildiğini göstermektedir. Bu süreçte eşitsizlikler açık zorlayıcı mekanizmalarla değil, müdahalenin etkisiz olacağına ilişkin beklentilerin toplumsal olarak üretilmesi ve istikrar kazanması yoluyla yeniden üretilmektedir. Bu çerçevede kolektif faillik, faillerin değerlendirmelerinin kurumsal düzenlemeler içinde sonuç üretici etkilere dönüşüp dönüşememesine bağlı olan yapısal olarak koşullu bir sonuç olarak kavranmalıdır.

Politika ve Uygulama İçin Çıkarımlar

Bulgular, politika müdahalelerinin yalnızca formel düzenlemelere odaklanmaması gerektiğini; faillerin beklenti ufuklarını ve değerlendirme süreçlerini yapılandıran yapısal koşulları dönüştürmeye yönelmesi gerektiğini göstermektedir.

Yapabilirlikleri genişleten politikalar; yetki dağılımı, rol açıklığı, temsil mekanizmaları ve tanınma ilişkileri gibi alanlarda eş zamanlı dönüşümler gerektirmektedir.

Bu mekanizmalar etkileşimsel bir konfigürasyon oluşturduğundan, yalnızca tek bir alana yönelik müdahaleler diğer mekanizmalar tarafından nötralize edilebilmektedir. Bu nedenle etkili politika, eylem olanaklarını ve beklenti yapılarını birlikte şekillendiren ilişkisel mekanizma konfigürasyonuna yönelmelidir.

ملخص منظم

مقدمة والغرض من الدراسة

تتناول هذه الدراسة الكيفية التي تحد بها أوجه عدم المساواة المتأصلة هيكليًّا في العلاقات بين المهن المختلفة ضمن أنظمة الرعاية الصحية من ظهور الفاعلية الجماعية. وتركز الدراسة على الفجوة بين الأطباء والممرضين، وتهدف إلى توضيح الظروف الهيكلية التي تتيح إمكانية ظهور أشكال من العمل الجماعي تعزز القدرات. وبدلاً من تحليل تجارب الممرضين على مستوى المواقف أو التصورات الفردية، تبحث الدراسة في كيفية تكوين هذه التجارب وتشكيلها وتأثرها بـالآليات الهيكلية والعلائقية التوليدية الكامنة.

مراجعة الأدبيات / الخلفية

تفسر الأبحاث الحالية في علم اجتماع الرعاية الصحية عادةً أوجه عدم المساواة من خلال التسلسلات الهرمية المهنية، وتضارب الأدوار، والثقافة التنظيمية، أو العوامل على المستوى الفردي مثل الدافع والتواصل. ورغم أن هذه المناهج تحدد أبعادًا مهمة، إلا أنها لا تفسر بشكل كافٍ التكاثر المنهجي لمثل هذه التفاوتات عبر السياقات وعلى مر الزمن. وعلى وجه الخصوص، فإنها تفشل في تفسير سبب بقاء التدخل الجماعي ضعيفًا على الرغم من الاعتراف المشترك بالمشكلة. تعالج هذه الدراسة هذه الفجوة من خلال تحويل التركيز التحليلي من التجارب القابلة للملاحظة إلى الآليات التوليدية التي تنتجها.

الإطار النظري / المفاهيمي

تتبنى الدراسة إطارًا تفسيريًّا واقعيًّا نقديًّا يميز بين التجارب التجريبية والآليات التوليدية الكامنة التي تجعلها ممكنة. ولا تُفهم القدرات على أنها كفاءات فردية أو مُثُل معيارية، بل على أنها إمكانات عمل علائقية ومشروطة هيكليًّا تنشأ ضمن تكوينات مؤسسية وسلطوية محددة. ويقع مفهوم «آفاق التوقعات» في صميم هذا الإطار. وهو يشير إلى التوقعات المشروطة هيكلياً بشأن مدى فعالية إجراء ما في إحداث شيء ما. وبالتالي، لا يُفهم الفاعلية الجماعية على أنها ميل أخلاقي، بل كنتيجة مشروطة تنبثق من تفاعل الآليات التي تحكم السلطة، والاعتراف، والتمثيل، وتعريف الأدوار.

المنهجية

تستند الدراسة إلى بيانات نوعية تم الحصول عليها من خلال مقابلات متعمقة أُجريت في عام 2022 مع 48 ممرضة يعملن في وحدات مختلفة بمستشفى جامعي للبحث والتدريب في تركيا.

تتبع الدراسة منطقًا تفسيريًا واقعيًا نقديًّا، منظمًا كعملية استدلالية من مرحلتين تنتقل من السرديات التجريبية إلى الآليات التوليدية.

في المرحلة الأولى، تم تمييز السرديات المستمدة من المقابلات تحليليًّا وإعادة وصفها بطريقة استنتاجية، مما مكن من تحديد أنماط الاتجاهات المتكررة في تكوين المعنى وتوجيه العمل.

في المرحلة الثانية، عُوملت هذه الأنماط كمؤشرات تجريبية لآليات هيكلية وعلائقية أعمق، واستُخدم الاستدلال الرجعي للإجابة على السؤال التالي: في ظل أي ظروف هيكلية تظهر هذه الأنماط؟

وقد أتاح هذه العملية انتقالًا تحليليًّا من السرديات التجريبية → أنماط الاتجاهات القابلة للملاحظة تجريبيًّا → إعادة الوصف الاستقرائي → الاستدلال الرجعي → الآليات التوليدية الضرورية نظريًّا.

وقد استُخدم برنامج MAXQDA حصريًّا لتنظيم البيانات بشكل منهجي، في حين استُخلصت الاستنتاجات التحليلية من عملية الاستدلال الاستقرائي-الرجعي هذه، وليس من الموضوعات التي أنتجها البرنامج.

النتائج

تُظهر النتائج أن هياكل صنع القرار الهرمية، وتعريفات الأدوار الغامضة، وتوسيع نطاق المسؤوليات دون سلطة مقابلة، وآليات التمثيل الضعيفة، تقيد بشكل منهجي مجالات قدرات الممرضات. ولا تقتصر هذه القيود على تحديد ما يمكن للفاعلين فعله فحسب؛ بل إنها تشكل الطريقة التي يقيّم بها الفاعلون بشكل انعكاسي — من خلال الحوارات الداخلية — الفعالية السببية والنتائج العملية لأفعالهم ضمن آفاق التوقعات المشروطة هيكليًّا.

ونتيجة لذلك، تميل المشكلات الناتجة هيكليًّا إلى أن تُستوعَب باعتبارها مسؤوليات فردية، مما يؤدي إلى ظهور أنماط متكررة من التفرد، والعزلة، وتآكل عملية تكوين المعنى الجماعي. ولا تُعامل هذه الأنماط على أنها انتظامات وصفية، بل على أنها آثار قابلة للملاحظة تجريبيًّا لآليات توليدية أعمق تعمل داخل نظام الرعاية الصحية.

المناقشة والاستنتاج

من منظور الواقعية النقدية، لا يتمثل التفسير في تحديد الانتظامات التجريبية، بل في الكشف عن الآليات التوليدية الكامنة التي تنتجها. في هذه الدراسة، نحدد أنماطًا متكررة من الفردية والعزلة وضعف الفاعلية الجماعية. تفسر هذه الدراسة الأنماط المتكررة من الفردية والعزلة وضعف الفاعلية الجماعية على أنها الآثار التجريبية لـالتكوين العلائقي للآليات التوليدية.

تشير النتائج إلى أن غياب الفاعلية الجماعية لا يمكن أن يُعزى فقط إلى الدافع الفردي أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية. وتكشف النتائج أن الدافع الفردي أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية وحدها لا يمكنها تفسير غياب الفاعلية الجماعية. لا يمكن أن يُعزى غياب الفاعلية الجماعية إلى الدوافع الفردية أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية وحدها. تشير النتائج إلى أن الدوافع الفردية أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية وحدها لا يمكنها تفسير غياب الفاعلية الجماعية. لا يمكن أن يُعزى غياب الفاعلية الجماعية إلى الدوافع الفردية أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية وحدها. تشير النتائج إلى أن الدوافع الفردية أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية وحدها لا يمكنها تفسير غياب الفاعلية الجماعية. لا يمكن أن يُعزى غياب الفاعلية الجماعية إلى الدوافع الفردية أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية وحدها. وتشير النتائج إلى أن الدوافع الفردية أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية وحدها لا يمكنها توضيح غياب الفاعلية الجماعية. ولا يمكن تفسير غياب الفاعلية الجماعية بالدوافع الفردية أو الالتزام الأخلاقي أو الثقافة المهنية وحدها. بل إن آفاق التوقعات المشروطة هيكلياً هي التي تشكل بشكل سببي تقييمات الفاعلين لفعالية أفعالهم. في ظل الظروف التي يُتوقع فيها بشكل منهجي أن يكون التدخل الجماعي غير فعال، يصبح الانسحاب من العمل الجماعي توجهًا عقلانيًّا ومشروطًا بالسياق، وليس فشلًا معياريًّا.

وهذا يحوّل المشكلة التحليلية من «لماذا لا يتصرف الفاعلون» إلى «في ظل أي ظروف يصبح العمل غير فعال بشكل منهجي، وبالتالي من غير المرجح السعي إليه». وبالتالي، فإن السلطة الهيكلية لا تعمل فقط من خلال توزيع الصلاحيات، بل أيضًا من خلال تشكيل أفق التقييم الذي يُعتبر العمل في إطاره ممكنًا أو فعالًا أو ذا مغزى.

وتُظهر الدراسة أيضًا أن الاستمرارية المورفوستاتيكية تتكرر من خلال حلقة تغذية مرتدة ناشئة بين هياكل التوقعات وتوجهات العمل: فال توقعات تقيد العمل، والعمل المقيد يعيد إنتاج تلك التوقعات ويثبّتها. وبهذا المعنى، لا تتكرر عدم المساواة من خلال الإكراه الصريح، بل من خلال الإنتاج الاجتماعي لتلك التوقعات وتثبيتها فيما يتعلق بعدم فعالية التدخل.

وبناءً على ذلك، ينبغي فهم الفاعلية الجماعية على أنها نتيجة مشروطة هيكلياً، تعتمد على ما إذا كان من الممكن ترجمة تقييمات الفاعلين إلى آثار ذات نتائج ملموسة ضمن الترتيبات المؤسسية. ويسهم هذا في النقاشات الدائرة حول العلاقة بين البنية والفاعلية من خلال إثبات أن إعادة إنتاج عدم المساواة مرتبط ارتباطاً وثيقاً بالإنتاج الاجتماعي للتوقعات بشأن نتائج العمل.

الآثار / التوصيات

تشير النتائج إلى أن التدخلات السياساتية يجب أن تتجاوز التغييرات التنظيمية الشكلية وتركز على تحويل الظروف الهيكلية التي تشكل آفاق توقعات الفاعلين. تتطلب السياسات الرامية إلى تعزيز القدرات تغييرات منسقة في توزيع الصلاحيات، ووضوح الأدوار، وآليات التمثيل، وهياكل الاعتراف.

ونظرًا لأن هذه الآليات تعمل كتركيبة متفاعلة، فمن المرجح أن يتم تحييد التدخلات التي تستهدف بُعدًا واحدًا فقط من قبل البُعد الآخر. ولذلك، يجب أن تتناول السياسة الفعالة تركيبة الآليات العلائقية التي تحدد بشكل مشترك إمكانيات العمل والتوقعات.

Résumé Structuré:

Introduction et objectif de l’étude

Cette étude examine comment les inégalités structurellement ancrées dans les relations interprofessionnelles au sein des systèmes de santé entravent l’émergence d’une action collective. En se concentrant sur le clivage entre médecins et infirmiers, elle vise à expliquer dans quelles conditions structurelles des formes d’action collective favorisant le développement des capacités deviennent possibles. Plutôt que d’analyser les expériences des infirmiers au niveau des attitudes ou des perceptions individuelles, l’étude examine comment ces expériences sont produites, structurées et conditionnées par des mécanismes structurels et relationnels génératifs sous-jacents.

Revue de la littérature / Contexte

Les recherches existantes en sociologie des soins de santé expliquent généralement les inégalités par les hiérarchies professionnelles, les conflits de rôles, la culture organisationnelle ou des facteurs individuels tels que la motivation et la communication. Si ces approches identifient des dimensions importantes, elles n’expliquent pas de manière adéquate la reproduction systématique de ces inégalités dans différents contextes et au fil du temps. En particulier, elles ne parviennent pas à rendre compte de la raison pour laquelle l’intervention collective reste faible malgré une reconnaissance partagée du problème. La présente étude comble cette lacune en déplaçant l’axe d’analyse des expériences observables vers les mécanismes génératifs qui les produisent.

Cadre théorique / conceptuel

L’étude adopte un cadre explicatif de réalisme critique qui établit une distinction entre les expériences empiriques et les mécanismes génératifs sous-jacents qui les rendent possibles. Les capacités ne sont pas conceptualisées comme des compétences individuelles ou des idéaux normatifs, mais comme des potentiels d’action relationnels et conditionnés par la structure qui émergent au sein de configurations institutionnelles et de pouvoir spécifiques. Le concept d’« horizons d’attente » est au cœur de ce cadre. Il fait référence aux attentes, conditionnées par la structure, quant à l’efficacité avec laquelle une action permettra de provoquer un résultat. L’action collective n’est donc pas comprise comme une disposition morale, mais comme un résultat contingent émergeant de l’interaction entre les mécanismes régissant l’autorité, la reconnaissance, la représentation et la définition des rôles.

Méthodologie

Cette étude s’appuie sur des données qualitatives issues d’entretiens approfondis menés en 2022 auprès de 48 infirmières travaillant dans différents services d’un hôpital universitaire de recherche et de formation en Turquie.

Elle suit une logique explicative de réalisme critique, organisée en un processus inférentiel en deux étapes passant de récits empiriques à des mécanismes génératifs.

Au premier stade, les récits issus des entretiens ont été marqués analytiquement et redécrits de manière abductive, ce qui a permis d’identifier des schémas de tendances récurrents dans la construction du sens et l’orientation de l’action.

Au deuxième stade, ces schémas ont été traités comme des indicateurs empiriques de mécanismes structurels et relationnels plus profonds, et une inférence rétroductive a été utilisée pour répondre à la question suivante : dans quelles conditions structurelles ces schémas émergent-ils ?

Ce processus a permis un mouvement analytique allant des récits empiriques → aux schémas de tendances observables empiriquement → à la redéfinition abductive → à l’inférence rétroductive → aux mécanismes génératifs théoriquement nécessaires.

Le logiciel MAXQDA a été utilisé uniquement pour l’organisation systématique des données, tandis que les conclusions analytiques ont été tirées de ce processus de raisonnement abductif-rétroductif plutôt que de thèmes générés par le logiciel.

Constatations / Résultats

Les résultats montrent que les structures hiérarchiques de prise de décision, les définitions ambiguës des rôles, l’élargissement des responsabilités sans l’autorité correspondante et la faiblesse des mécanismes de représentation restreignent systématiquement les espaces de capacité des infirmières. Ces contraintes ne se contentent pas de limiter ce que les agents peuvent faire ; elles façonnent la manière dont les agents évaluent de manière réflexive — à travers des dialogues internes — l’efficacité causale et les conséquences pratiques de leurs actions au sein d’horizons d’attente conditionnés par la structure.

En conséquence, les problèmes d’origine structurelle ont tendance à être intériorisés en tant que responsabilités individuelles, donnant lieu à des schémas récurrents d’individualisation, d’isolement, et d’érosion de la construction collective de sens. Ces schémas ne sont pas traités comme des régularités descriptives, mais comme des effets empiriquement observables de mécanismes génératifs plus profonds opérant au sein du système de santé.

Discussion et conclusion

Dans une perspective de réalisme critique, l’explication ne consiste pas à identifier des régularités empiriques, mais à mettre au jour les mécanismes génératifs sous-jacents qui les produisent. Dans cette étude, nous identifions des schémas récurrents d’individualisation, d’isolement et d’affaiblissement de l’action collective. Cette étude interprète ces schémas récurrents d’individualisation, d’isolement et d’affaiblissement de l’action collective comme les effets empiriques d’une configuration relationnelle de mécanismes génératifs.

Les résultats indiquent que l’absence d’action collective ne peut être attribuée uniquement à la motivation individuelle, à l’engagement éthique ou à la culture professionnelle. Les résultats révèlent que la motivation individuelle, l’engagement éthique ou la culture professionnelle ne peuvent à eux seuls expliquer l’absence d’action collective. L’absence d’action collective ne peut être attribuée uniquement à la motivation individuelle, à l’engagement éthique ou à la culture professionnelle. Les résultats indiquent que la motivation individuelle, l’engagement éthique ou la culture professionnelle ne peuvent à eux seuls expliquer l’absence d’action collective. L’absence d’action collective ne peut être attribuée uniquement à la motivation individuelle, à l’engagement éthique ou à la culture professionnelle. Les résultats suggèrent que la motivation individuelle, l’engagement éthique ou la culture professionnelle ne peuvent à eux seuls expliquer l’absence d’action collective. L’absence d’action collective ne peut être attribuée uniquement à la motivation individuelle, à l’engagement éthique ou à la culture professionnelle. Les résultats indiquent que la motivation individuelle, l’engagement éthique ou la culture professionnelle ne suffisent pas à eux seuls à élucider l’absence d’action collective. L’absence d’action collective ne peut s’expliquer uniquement par la motivation individuelle, l’engagement éthique ou la culture professionnelle. Au contraire, ce sont les horizons d’attente conditionnés par la structure qui façonnent de manière causale l’évaluation par les agents de l’efficacité de leurs actions. Dans des conditions où l’on s’attend systématiquement à ce qu’une intervention collective soit inefficace, le retrait de l’action collective devient une orientation rationnelle et conditionnée par le contexte, plutôt qu’un échec normatif.

Cela déplace le problème analytique de « pourquoi les agents n’agissent pas » vers « dans quelles conditions l’action devient systématiquement inefficace et donc peu susceptible d’être poursuivie ». Le pouvoir structurel opère ainsi non seulement à travers la répartition de l’autorité, mais aussi en façonnant l’horizon d’évaluation au sein duquel l’action est considérée comme possible, efficace ou significative.

L’étude montre en outre que la continuité morphostatique se reproduit par le biais d’une boucle de rétroaction émergente entre les structures d’attentes et les orientations d’action : les attentes contraignent l’action, et l’action contrainte reproduit et stabilise ces attentes. En ce sens, l’inégalité se reproduit non pas par une coercition manifeste, mais par la production sociale et la stabilisation d’attentes concernant l’inefficacité de l’intervention.

En conséquence, l’action collective doit être comprise comme un résultat structurellement contingent, dépendant de la capacité à traduire les évaluations des agents en effets concrets au sein des dispositifs institutionnels. Cela apporte un éclairage aux débats sur la relation structure-action en démontrant que la reproduction des inégalités est étroitement liée à la production sociale d’attentes concernant les résultats de l’action.

Implications / Recommandations

Les résultats suggèrent que les interventions politiques devraient aller au-delà des changements réglementaires formels et se concentrer sur la transformation des conditions structurelles qui façonnent les horizons d’attente des agents. Les politiques visant à renforcer les capacités nécessitent des changements coordonnés en matière de répartition des pouvoirs, de clarté des rôles, de mécanismes de représentation et de structures de reconnaissance.

Ces mécanismes fonctionnant comme une configuration interactive, les interventions ciblant une seule dimension risquent d’être neutralisées par les autres. Une politique efficace doit donc s’attaquer à la configuration des mécanismes relationnels qui conditionnent conjointement les possibilités d’action et les attentes.

Resumen Estructurado:

Introducción y Propósito del Estudio

Este estudio examina cómo las desigualdades estructuralmente arraigadas en las relaciones interprofesionales dentro de los sistemas de salud restringen la emergencia de la agencia colectiva. Centrándose en la división médico-enfermero/a, el estudio busca explicar bajo qué condiciones estructurales resultan posibles las formas de acción colectiva que potencian las capacidades. En lugar de analizar las experiencias del personal de enfermería a nivel de actitudes o percepciones individuales, el estudio investiga cómo estas experiencias son producidas, pautadas y condicionadas por mecanismos generativos estructurales y relacionales subyacentes.

Revisión de la Literatura / Antecedentes

La investigación existente en sociología de la salud suele explicar las desigualdades a través de jerarquías profesionales, conflictos de roles, cultura organizacional o factores a nivel individual como la motivación y la comunicación. Si bien estos enfoques identifican dimensiones importantes, no explican adecuadamente la reproducción sistemática de dichas desigualdades a través de contextos y en el tiempo. En particular, no logran dar cuenta de por qué la intervención colectiva permanece débil a pesar del reconocimiento compartido del problema. Este estudio aborda esta brecha desplazando el enfoque analítico de las experiencias observables hacia los mecanismos generativos que las producen.

Marco Teórico / Conceptual

El estudio adopta un marco explicativo de realismo crítico que distingue entre las experiencias empíricas y los mecanismos generativos subyacentes que las hacen posibles. Las capacidades se conceptualizan no como competencias individuales o ideales normativos, sino como potenciales de acción relacionales y estructuralmente condicionados que emergen dentro de configuraciones institucionales y de poder específicas. El concepto de horizontes de expectativa se sitúa en el núcleo de este marco. Este se refiere a las expectativas estructuralmente condicionadas sobre cuán eficaz será una acción para provocar que algo suceda. La agencia colectiva se entiende, por tanto, no como una disposición moral, sino como un resultado contingente que emerge de la interacción de mecanismos que rigen la autoridad, el reconocimiento, la representación y la definición de roles.

Metodología

El estudio se basa en datos cualitativos generados mediante entrevistas en profundidad realizadas en 2022 con 48 enfermeras y enfermeros que trabajan en diferentes unidades de un hospital universitario de investigación y formación en Turquía.

El estudio sigue una lógica explicativa de realismo crítico, organizada como un proceso inferencial de dos etapas que va de las narrativas empíricas a los mecanismos generativos.

En la primera etapa, las narrativas de las entrevistas fueron marcadas analíticamente y redescritas de forma abductiva, lo que permitió identificar patrones de tendencia recurrentes en la construcción de significado y en la orientación hacia la acción.

En la segunda etapa, estos patrones se trataron como indicadores empíricos de mecanismos estructurales y relacionales más profundos, empleándose la inferencia retroductiva para abordar la pregunta: ¿bajo qué condiciones estructurales emergen estos patrones?

Este proceso permitió un movimiento analítico que va de las narrativas empíricas → patrones de tendencia empíricamente observables → redescripción abductiva → inferencia retroductiva → mecanismos generativos teóricamente necesarios.

El programa MAXQDA se utilizó únicamente para la organización sistemática de los datos, mientras que las conclusiones analíticas se derivaron de este proceso de razonamiento abductivo-retroductivo y no de temas generados por el software.

Hallazgos / Resultados

Los hallazgos muestran que las estructuras jerárquicas de toma de decisiones, las definiciones ambiguas de roles, la ampliación de responsabilidades sin la autoridad correspondiente y los mecanismos débiles de representación restringen sistemáticamente los espacios de capacidad del personal de enfermería. Estas restricciones no solo limitan lo que los agentes pueden hacer; también configuran cómo estos evalúan reflexivamente —mediante conversaciones internas— la eficacia causal y las consecuencias prácticas de sus acciones dentro de horizontes de expectativa estructuralmente condicionados.

Como resultado, los problemas de origen estructural tienden a internalizarse como responsabilidades individuales, dando lugar a patrones recurrentes de individualización, aislamiento y erosión de la construcción colectiva de significado. Estos patrones no se tratan como regularidades descriptivas, sino como efectos empíricamente observables de mecanismos generativos más profundos que operan dentro del sistema de salud.

Discusión y Conclusión

Desde una perspectiva de realismo crítico, la explicación no consiste en identificar regularidades empíricas, sino en descubrir los mecanismos generativos subyacentes que las producen. En este estudio identificamos patrones recurrentes de individualización, aislamiento y debilitamiento de la agencia colectiva. Este estudio interpreta dichos patrones recurrentes de individualización, aislamiento y debilitamiento de la agencia colectiva como los efectos empíricos de una configuración relacional de mecanismos generativos.

Los resultados indican que la falta de agencia colectiva no puede atribuirse únicamente a la motivación individual, el compromiso ético o la cultura profesional. En cambio, los horizontes de expectativa estructuralmente condicionados configuran causalmente las evaluaciones que los agentes hacen sobre la eficacia de sus acciones. En condiciones donde se anticipa sistemáticamente que la intervención colectiva será ineficaz, el retraimiento de la acción colectiva se convierte en una orientación racional y contextualmente condicionada, más que en un fallo normativo.

Esto desplaza el problema analítico de «por qué los agentes no actúan» hacia «bajo qué condiciones la acción se vuelve sistemáticamente ineficaz y, por tanto, poco probable de emprenderse». El poder estructural opera así no solo mediante la distribución de la autoridad, sino también configurando el horizonte evaluativo dentro del cual una acción se considera posible, eficaz o significativa.

El estudio muestra además que la continuidad morfostática se reproduce mediante un bucle de retroalimentación emergente entre las estructuras de expectativa y las orientaciones hacia la acción: las expectativas restringen la acción, y la acción restringida reproduce y estabiliza esas expectativas. En este sentido, la desigualdad se reproduce no mediante la coerción abierta, sino a través de la producción social y la estabilización de expectativas sobre la ineficacia de la intervención.

En consecuencia, la agencia colectiva debe entenderse como un resultado estructuralmente contingente, que depende de si las evaluaciones de los agentes pueden traducirse en efectos consecuentes dentro de los arreglos institucionales. Esto contribuye a los debates sobre estructura y agencia al demostrar que la reproducción de la desigualdad está estrechamente vinculada a la producción social de expectativas sobre los resultados de la acción.

Implicaciones / Recomendaciones

Los hallazgos sugieren que las intervenciones de política deben ir más allá de los cambios regulatorios formales y centrarse en transformar las condiciones estructurales que configuran los horizontes de expectativa de los agentes. Las políticas que potencian las capacidades requieren cambios coordinados en la distribución de la autoridad, la claridad de roles, los mecanismos de representación y las estructuras de reconocimiento.

Dado que estos mecanismos operan como una configuración interactuante, las intervenciones dirigidas a una sola dimensión probablemente sean neutralizadas por las demás. Por lo tanto, una política eficaz debe abordar la configuración relacional de mecanismos que condiciona conjuntamente las posibilidades de acción y las expectativas.

结构化摘要：

研究导言与目的

本研究探讨医疗保健体系内跨专业关系中结构性嵌入的不平等现象如何制约集体能动性的形成。本研究聚焦于医护人员之间的隔阂，旨在阐明在何种结构性条件下，能够增强能力的集体行动形式才得以实现。本研究并非从个体态度或认知层面分析护士的经历，而是探究这些经历如何由潜在的生成性结构与关系机制所塑造、模式化并受其制约。

文献综述/背景

医疗保健社会学领域的现有研究通常通过专业等级制度、角色冲突、组织文化，或动机和沟通等个体层面因素来解释不平等现象。尽管这些方法指出了重要维度，但未能充分解释此类不平等在不同情境和时间维度上的系统性再生产。特别是，它们未能解释为何尽管存在对问题的共同认知，集体干预却依然乏力。本研究通过将分析重点从可观察的经验转向产生这些经验的生成机制，填补了这一空白。

理论/概念框架

本研究采用批判现实主义的解释框架，该框架将经验性体验与其背后的生成机制区分开来。能力并非被概念化为个体能力或规范性理想，而是被视为在特定制度和权力配置中产生的关系性且受结构制约的行动潜能。“预期地平线”概念是该框架的核心。它指的是关于某项行动在促成某事发生方面将有多大效力的、受结构制约的预期。因此，集体能动性并非被理解为一种道德倾向，而是被理解为由支配权威、认可、代表权和角色定义的机制相互作用所产生的偶然结果。

研究方法

本研究基于2022年对土耳其某大学研究与培训医院不同科室的48名护士进行的深度访谈所产生的定性数据。

本研究遵循批判现实主义的解释逻辑，该逻辑组织为一个两阶段的推论过程，从经验叙事转向生成性机制。

在第一阶段，对访谈叙事进行了分析性标注和归纳式重述，从而识别出意义建构和行动取向中反复出现的倾向模式。

在第二阶段，将这些模式视为更深层结构与关系机制的实证指标，并运用逆推式推理来回答以下问题：这些模式在何种结构条件下产生？

这一过程实现了从经验叙事 → 经验可观察的倾向模式 → 归纳式重新描述 → 逆推式推理 → 理论上必要的生成机制的分析路径。

MAXQDA仅用于系统化组织数据，而分析结论则源于这一归纳-逆推式推理过程，而非软件生成的主题。

研究发现 / 结果

研究发现表明，等级制决策结构、模糊的角色定义、责任范围扩大却未伴随相应权限，以及薄弱的代表机制，系统性地限制了护士的能力空间。这些限制不仅约束了行动者能做什么；它们还塑造了行动者如何通过内部对话，在结构性制约的预期范围内，反思性地评估其行动的因果效力和实际后果。

因此，结构性问题往往被内化为个人责任，从而引发个体化、孤立以及集体意义建构的侵蚀等反复出现的模式。这些模式并非被视为描述性规律，而是被视为医疗保健系统内部运作的更深层生成机制所产生的、可经验观察到的效应。

讨论与结论

从批判现实主义视角来看，解释并非在于识别经验规律，而在于揭示产生这些规律的潜在生成机制。在本研究中，我们识别出了个体化、孤立以及集体能动性削弱的反复出现模式。本研究将这些反复出现的模式解释为生成机制的关系性配置所产生的实证效应。

研究结果表明，集体能动性的缺失不能仅归因于个人动机、伦理承诺或职业文化。结果揭示，仅凭个人动机、伦理承诺或职业文化无法解释集体能动性的缺失。集体能动性的缺失不能仅归因于个人动机、伦理承诺或职业文化。研究结果表明，仅凭个人动机、伦理承诺或职业文化无法解释集体能动性的缺失。集体能动性的缺失不能仅归因于个人动机、伦理承诺或职业文化。研究结果表明，仅凭个人动机、伦理承诺或职业文化无法解释集体能动性的缺失。集体能动性的缺失不能仅归因于个人动机、道德承诺或职业文化。研究结果表明，仅凭个人动机、道德承诺或职业文化无法阐明集体能动性的缺失。集体能动性的缺失不能仅由个人动机、道德承诺或职业文化来解释。相反，受结构制约的预期范围在因果层面上塑造了行为者对其行动有效性的评估。在系统性地预期集体干预将无效的情况下，退出集体行动便成为一种理性且受情境制约的取向，而非规范性失灵。

这将分析问题从“行为者为何不采取行动”转向“在何种条件下，行动会系统性地变得无效，从而不太可能被采取”。因此，结构性权力不仅通过权威的分配发挥作用，还通过塑造评价视野来发挥作用——在该视野内，行动才被视为可能、有效或有意义。

该研究进一步表明，形态稳态连续性是通过预期结构与行动取向之间产生的新兴反馈循环再生产的：预期约束着行动，而受约束的行动又再生产并稳定了这些预期。从这个意义上说，不平等的再生产并非通过公开的胁迫实现，而是通过对干预无效性的预期的社会生产与稳定化来实现的。

据此，集体能动性应被理解为一种结构性偶然结果，取决于行为主体的评价能否在制度安排中转化为实际效果。这通过证明不平等的再生产与对行动结果的预期社会生产密切相关，为结构与能动性之争提供了新的视角。

启示 / 建议

研究结果表明，政策干预应超越形式上的监管变革，重点转向转变那些塑造行为主体预期视野的结构性条件。能力提升政策需要对权力分配、角色界定、代表机制及认可结构进行协调一致的变革。

由于这些机制以相互作用的配置形式运作，仅针对单一维度的干预措施很可能被其他维度所抵消。因此，有效的政策必须针对同时共同决定行动可能性与预期的关系性机制配置。

Структурированное Резюме:

Введение и цель исследования

В данном исследовании рассматривается, как структурно закреплённые неравенства в межпрофессиональных отношениях в рамках систем здравоохранения сдерживают формирование коллективной активности. Сосредоточиваясь на разрыве между врачами и медсестрами, оно направлено на объяснение того, при каких структурных условиях становятся возможными формы коллективных действий, способствующие расширению возможностей. Вместо того чтобы анализировать опыт медсестер на уровне индивидуальных установок или восприятия, исследование изучает, как этот опыт формируется, структурируется и обусловливается лежащими в его основе генеративными структурными и реляционными механизмами.

Обзор литературы / Предпосылки

Существующие исследования в области социологии здравоохранения обычно объясняют неравенства профессиональными иерархиями, ролевыми конфликтами, организационной культурой или факторами индивидуального уровня, такими как мотивация и коммуникация. Хотя эти подходы выделяют важные аспекты, они не дают адекватного объяснения систематическому воспроизводству таких неравенств в различных контекстах и на протяжении времени. В частности, они не объясняют, почему коллективные действия остаются слабыми, несмотря на общее признание проблемы. Данное исследование устраняет этот пробел, перенося аналитический фокус с наблюдаемого опыта на генеративные механизмы, которые его формируют.

Теоретическая / концептуальная основа

В исследовании используется объяснительная концепция критического реализма, которая проводит различие между эмпирическим опытом и лежащими в его основе генеративными механизмами, делающими его возможным. Способности концептуализируются не как индивидуальные компетенции или нормативные идеалы, а как реляционные и структурно обусловленные потенциалы действия, возникающие в рамках конкретных институциональных и властных конфигураций. В основе этой рамки лежит концепция «горизонтов ожиданий». Она относится к структурно обусловленным ожиданиям относительно того, насколько эффективно то или иное действие приведет к определенному результату. Таким образом, коллективная активность понимается не как моральная склонность, а как условный результат, возникающий в результате взаимодействия механизмов, регулирующих власть, признание, представительство и определение ролей.

Методология

Исследование основано на качественных данных, полученных в ходе углубленных интервью, проведённых в 2022 году с 48 медсестрами, работающими в различных отделениях университетской научно-учебной больницы в Турции.

Исследование следует объяснительной логике критического реализма, организованной в виде двухэтапного процесса умозаключений, проходящего от эмпирических нарративов к генеративным механизмам.

На первом этапе нарративы интервью были аналитически маркированы и переописаны абдуктивным способом, что позволило выявить повторяющиеся паттерны тенденций в конструировании смысла и ориентации действий.

На втором этапе эти паттерны рассматривались как эмпирические индикаторы более глубоких структурных и реляционных механизмов, и для ответа на вопрос «при каких структурных условиях возникают эти паттерны?» использовалось ретродуктивное умозаключение.

Этот процесс обеспечил аналитическое движение от эмпирических нарративов → эмпирически наблюдаемых тенденциозных паттернов → абдуктивного переописания → ретродуктивного умозаключения → теоретически необходимых генеративных механизмов.

Программа MAXQDA использовалась исключительно для систематической организации данных, тогда как аналитические выводы были получены в результате этого абдуктивно-ретродуктивного процесса рассуждений, а не на основе тем, сгенерированных программным обеспечением.

Выводы / Результаты

Полученные данные показывают, что иерархические структуры принятия решений, неоднозначные определения ролей, расширение обязанностей без соответствующих полномочий и слабые механизмы представительства систематически сужают пространство возможностей медсестер. Эти ограничения не просто ограничивают то, что могут делать агенты; они определяют то, как агенты рефлексивно оценивают — посредством внутренних диалогов — причинную эффективность и практические последствия своих действий в рамках структурно обусловленных горизонтов ожиданий.

В результате проблемы, порождаемые структурой, как правило, интернализируются в качестве индивидуальной ответственности, что приводит к повторяющимся паттернам индивидуализации, изоляции и эрозии коллективного смыслообразования. Эти паттерны рассматриваются не как описательные закономерности, а как эмпирически наблюдаемые эффекты более глубоких генеративных механизмов, действующих в системе здравоохранения.

Обсуждение и выводы

С точки зрения критического реализма объяснение заключается не в выявлении эмпирических закономерностей, а в раскрытии лежащих в их основе генеративных механизмов, которые их порождают. В данном исследовании мы выявляем повторяющиеся паттерны индивидуализации, изоляции и ослабления коллективной активности. В данном исследовании повторяющиеся паттерны индивидуализации, изоляции и ослабления коллективной активности интерпретируются как эмпирические эффекты реляционной конфигурации генеративных механизмов.

Результаты указывают на то, что отсутствие коллективной активности нельзя объяснить исключительно индивидуальной мотивацией, этической приверженностью или профессиональной культурой. Результаты показывают, что ни индивидуальная мотивация, ни этическая приверженность, ни профессиональная культура сами по себе не могут объяснить отсутствие коллективной активности. Отсутствие коллективной активности нельзя объяснить исключительно индивидуальной мотивацией, этическими обязательствами или профессиональной культурой. Результаты показывают, что индивидуальная мотивация, этические обязательства или профессиональная культура сами по себе не могут объяснить отсутствие коллективной активности. Отсутствие коллективной активности нельзя объяснить исключительно индивидуальной мотивацией, этическими обязательствами или профессиональной культурой. Результаты свидетельствуют о том, что индивидуальная мотивация, этические обязательства или профессиональная культура сами по себе не могут объяснить отсутствие коллективной активности. Отсутствие коллективной активности нельзя объяснить исключительно индивидуальной мотивацией, этической приверженностью или профессиональной культурой. Результаты показывают, что ни индивидуальная мотивация, ни этическая приверженность, ни профессиональная культура сами по себе не могут объяснить отсутствие коллективной активности. Отсутствие коллективной активности нельзя объяснить исключительно индивидуальной мотивацией, этической приверженностью или профессиональной культурой. Напротив, обусловленные структурой горизонты ожиданий причинно определяют оценку агентами эффективности своих действий. В условиях, когда коллективные действия систематически воспринимаются как неэффективные, отказ от коллективных действий становится рациональной и обусловленной контекстом ориентацией, а не нормативным провалом.

Это переносит аналитическую проблему с вопроса «почему агенты не действуют» на вопрос «при каких условиях действие становится систематически неэффективным и, следовательно, маловероятным». Таким образом, структурная власть действует не только через распределение полномочий, но и через формирование горизонта оценки, в рамках которого действие считается возможным, эффективным или значимым.

Исследование далее показывает, что морфостатическая непрерывность воспроизводится посредством возникающей петли обратной связи между структурами ожиданий и ориентациями на действие: ожидания ограничивают действие, а ограниченное действие воспроизводит и стабилизирует эти ожидания. В этом смысле неравенство воспроизводится не посредством явного принуждения, а через социальное производство и стабилизацию ожиданий относительно неэффективности вмешательства.

Соответственно, коллективную активность следует понимать как структурно обусловленный результат, зависящий от того, могут ли оценки агентов быть преобразованы в значимые последствия в рамках институциональных механизмов. Это вносит вклад в дискуссии о соотношении «структура–агент», демонстрируя, что воспроизводство неравенства тесно связано с социальным формированием ожиданий относительно результатов действий.

Выводы / Рекомендации

Полученные результаты указывают на то, что политические меры должны выходить за рамки формальных регуляторных изменений и сосредоточиваться на трансформации структурных условий, определяющих горизонты ожиданий агентов. Политика, направленная на расширение возможностей, требует скоординированных изменений в распределении полномочий, ясности ролей, механизмах представительства и структурах признания.

Поскольку эти механизмы функционируют как взаимодействующая конфигурация, меры, нацеленные только на одно измерение, скорее всего, будут нейтрализованы другими. Поэтому эффективная политика должна учитывать конфигурацию взаимосвязанных механизмов, которая совместно определяет возможности действий и ожидания.

संरचित सारांश:

अध्ययन का परिचय और उद्देश्य

यह अध्ययन इस बात की जांच करता है कि स्वास्थ्य सेवा प्रणालियों के भीतर अंतर-व्यावसायिक संबंधों में संरचनात्मक रूप से निहित असमानताएं सामूहिक एजेंसी के उदय को कैसे सीमित करती हैं। चिकित्सक-नर्स विभाजन पर ध्यान केंद्रित करते हुए, इसका उद्देश्य यह समझाना है कि किन संरचनात्मक परिस्थितियों में क्षमता-वर्धक सामूहिक कार्रवाई संभव होती है। नर्सों के अनुभवों का व्यक्तिगत दृष्टिकोण या धारणाओं के स्तर पर विश्लेषण करने के बजाय, यह अध्ययन जांच करता है कि ये अनुभव अंतर्निहित उत्पादक संरचनात्मक और संबंधपरक तंत्रों द्वारा कैसे उत्पादित, प्रतिरूपित और नियंत्रित किए जाते हैं।

साहित्य समीक्षा / पृष्ठभूमि

स्वास्थ्य समाजशास्त्र में मौजूदा शोध आमतौर पर पेशेवर पदानुक्रम, भूमिका संघर्ष, संगठनात्मक संस्कृति, या प्रेरणा और संचार जैसे व्यक्तिगत-स्तर के कारकों के माध्यम से असमानताओं की व्याख्या करता है। हालांकि ये दृष्टिकोण महत्वपूर्ण आयामों की पहचान करते हैं, लेकिन वे विभिन्न संदर्भों में और समय के साथ ऐसी असमानताओं के व्यवस्थित पुनरुत्पादन की पर्याप्त रूप से व्याख्या नहीं करते हैं। विशेष रूप से, वे इस बात का हिसाब नहीं लगा पाते कि साझा समस्या की पहचान के बावजूद सामूहिक हस्तक्षेप क्यों कमजोर बना रहता है। यह अध्ययन विश्लेषणात्मक ध्यान को दिखाई देने वाले अनुभवों से हटाकर उन्हें उत्पन्न करने वाले उत्प्रेरक तंत्रों पर केंद्रित करके इस कमी को दूर करता है।

सैद्धांतिक / अवधारणात्मक रूपरेखा

यह अध्ययन एक आलोचनात्मक यथार्थवादी व्याख्यात्मक रूपरेखा अपनाता है जो अनुभवजन्य अनुभवों और उन अंतर्निहित उत्पादक तंत्रों के बीच अंतर करता है जो उन्हें संभव बनाते हैं। क्षमताओं को व्यक्तिगत दक्षताओं या मानदंडगत आदर्शों के रूप में नहीं, बल्कि विशिष्ट संस्थागत और सत्ता संरचनाओं के भीतर उभरने वाली संबंधपरक और संरचनात्मक रूप से निर्धारित क्रिया क्षमता के रूप में अवधारित किया गया है।

अपेक्षा क्षितिज की अवधारणा इस ढांचे के केंद्र में है। यह इस बारे में संरचनात्मक रूप से निर्धारित अपेक्षाओं को संदर्भित करता है कि कोई कार्रवाई किसी घटना को घटाने में कितनी प्रभावी होगी। इसलिए सामूहिक एजेंसी को एक नैतिक प्रवृत्ति के रूप में नहीं, बल्कि प्राधिकरण, मान्यता, प्रतिनिधित्व और भूमिका परिभाषा को नियंत्रित करने वाले तंत्रों की परस्पर क्रिया से उत्पन्न होने वाले एक संभावित परिणाम के रूप में समझा जाता है।

पद्धति

यह अध्ययन तुर्की में एक विश्वविद्यालय अनुसंधान और प्रशिक्षण अस्पताल की विभिन्न इकाइयों में काम करने वाली 48 नर्सों के साथ 2022 में आयोजित गहन साक्षात्कारों के माध्यम से उत्पन्न गुणात्मक डेटा पर आधारित है।

यह अध्ययन एक द्वि-चरणीय अनुमानित प्रक्रिया के रूप में व्यवस्थित एक आलोचनात्मक यथार्थवादी व्याख्यात्मक तर्क का अनुसरण करता है, जो अनुभवजन्य कथाओं से उत्प्रेरक तंत्रों तक जाता है।पहले चरण में, साक्षात्कार कथाओं को विश्लेषणात्मक रूप से चिह्नित किया गया और अनुमान के आधार पर पुनर्वर्णित किया गया, जिससे अर्थ-निर्माण और क्रिया-उन्मुखता में बार-बार आने वाले प्रवृत्ति पैटर्न की पहचान संभव हुई।

दूसरे चरण में, इन पैटर्न को गहरी संरचनात्मक और संबंधपरक प्रक्रियाओं के अनुभवजन्य संकेतक के रूप में माना गया, और इस प्रश्न का उत्तर देने के लिए प्रतिगतानुमानात्मक अनुमान का उपयोग किया गया: ये पैटर्न किन संरचनात्मक परिस्थितियों में उभरते हैं?यह प्रक्रिया अनुभवजन्य कथाओं → अनुभवजन्य रूप से अवलोकनीय प्रवृत्ति पैटर्न → अपागमनात्मक पुनर्वर्णन → प्रतिगमनशील अनुमान → सैद्धांतिक रूप से आवश्यक उत्प्रेरक तंत्रों तक एक विश्लेषणात्मक गति को सक्षम बनाती है।

MAXQDA का उपयोग केवल व्यवस्थित डेटा संगठन के लिए किया गया था, जबकि विश्लेषणात्मक निष्कर्ष सॉफ्टवेयर-जनित विषयों के बजाय इस अपागमनात्मक–प्रतिगमनशील तर्क प्रक्रिया से प्राप्त किए गए थे।निष्कर्ष / परिणाम

निष्कर्ष बताते हैं कि पदानुक्रमित निर्णय-निर्माण संरचनाएं, अस्पष्ट भूमिका परिभाषाएं, बिना संबंधित अधिकार के बढ़ती जिम्मेदारियां, और कमजोर प्रतिनिधित्व तंत्र व्यवस्थित रूप से नर्सों के क्षमता-क्षेत्रों को सीमित करते हैं। ये बाधाएं केवल इस बात को सीमित नहीं करतीं कि कर्ता क्या कर सकते हैं; वे यह आकार देती हैं कि कर्ता आंतरिक संवादों के माध्यम से, संरचनात्मक रूप से निर्धारित अपेक्षाओं के दायरे के भीतर, अपने कार्यों की कारणगत प्रभावशीलता और व्यावहारिक परिणामकारिता का प्रतिबिंबित रूप से मूल्यांकन कैसे करते हैं।परिणामस्वरूप, संरचनात्मक रूप से उत्पन्न समस्याओं को व्यक्तिगत जिम्मेदारियों के रूप में आत्मसात कर लिया जाता है, जिससे व्यक्तिगतकरण, अलगाव और सामूहिक अर्थ-निर्माण के क्षरण के आवर्ती पैटर्न उत्पन्न होते हैं। इन पैटर्न को वर्णनात्मक नियमितताओं के रूप में नहीं बल्कि स्वास्थ्य सेवा प्रणाली के भीतर काम करने वाली गहरी उत्प्रेरक प्रक्रियाओं के अनुभवजन्य रूप से देखे जा सकने वाले प्रभावों के रूप में माना जाता है।

चर्चा और निष्कर्ष

एक आलोचनात्मक यथार्थवादी दृष्टिकोण से, व्याख्या अनुभवजन्य नियमितताओं की पहचान करने में नहीं बल्कि उन अंतर्निहित उत्प्रेरक प्रक्रियाओं को उजागर करने में निहित है जो उन्हें उत्पन्न करती हैं। इस अध्ययन में, हम व्यक्तिगतकरण, अलगाव और कमजोर सामूहिक एजेंसी के आवर्ती पैटर्न की पहचान करते हैं। यह अध्ययन व्यक्तिगतकरण, अलगाव और कमजोर सामूहिक एजेंसी के आवर्ती पैटर्न को उत्प्रेरक तंत्रों की एक संबंधपरक संरचना के अनुभवजन्य प्रभावों के रूप में व्याख्या करता है।

परिणाम इंगित करते हैं कि सामूहिक एजेंसी की कमी का कारण केवल व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता या व्यावसायिक संस्कृति को नहीं ठहराया जा सकता। परिणाम बताते हैं कि केवल व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता या व्यावसायिक संस्कृति ही सामूहिक एजेंसी की कमी की व्याख्या नहीं कर सकती। सामूहिक एजेंसी की कमी का कारण केवल व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता या व्यावसायिक संस्कृति को नहीं ठहराया जा सकता।

सामूहिक एजेंसी की अनुपस्थिति का कारण केवल व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता, या व्यावसायिक संस्कृति को अकेले नहीं ठहराया जा सकता। परिणाम बताते हैं कि व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता, या व्यावसायिक संस्कृति अकेले सामूहिक एजेंसी की कमी को समझा नहीं सकते। सामूहिक एजेंसी की अनुपस्थिति का कारण केवल व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता, या व्यावसायिक संस्कृति को अकेले नहीं ठहराया जा सकता। परिणाम बताते हैं कि व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता, या व्यावसायिक संस्कृति अकेले सामूहिक एजेंसी की कमी को समझा नहीं सकते। सामूहिक एजेंसी की अनुपस्थिति का कारण केवल व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता, या व्यावसायिक संस्कृति को नहीं ठहराया जा सकता। परिणाम बताते हैं कि व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता, या व्यावसायिक संस्कृति अकेले सामूहिक एजेंसी की कमी को स्पष्ट नहीं कर सकते। सामूहिक एजेंसी की अनुपस्थिति को केवल व्यक्तिगत प्रेरणा, नैतिक प्रतिबद्धता, या व्यावसायिक संस्कृति से समझाया नहीं जा सकता। इसके बजाय, संरचनात्मक रूप से निर्धारित अपेक्षा के दायरे एजेंटों के अपने कार्यों की प्रभावशीलता के मूल्यांकन को कारणीभूत रूप से आकार देते हैं।

ऐसे हालात में जहाँ सामूहिक हस्तक्षेप के अप्रभावी होने की व्यवस्थित रूप से उम्मीद की जाती है, सामूहिक कार्रवाई से पीछे हटना एक मानदंडगत विफलता के बजाय एक तर्कसंगत और संदर्भगत रूप से निर्धारित प्रवृत्ति बन जाता है।

यह विश्लेषणात्मक समस्या को "एजेंट क्यों कार्रवाई नहीं करते" से "किन परिस्थितियों में कार्रवाई व्यवस्थित रूप से अप्रभावी हो जाती है और इसलिए इसे आगे बढ़ाने की संभावना नहीं होती" में बदल देता है। इस प्रकार, संरचनात्मक शक्ति न केवल अधिकार के वितरण के माध्यम से बल्कि उस मूल्यांकन के दायरे को आकार देने के माध्यम से भी काम करती है जिसके भीतर कार्रवाई को संभव, प्रभावी या सार्थक माना जाता है।

अध्ययन आगे यह दर्शाता है कि अपेक्षा संरचनाओं और क्रिया अभिविन्यासों के बीच एक उभरते हुए फीडबैक लूप के माध्यम से मॉर्फोस्टैटिक निरंतरता का पुनरुत्पादन होता है: अपेक्षाएँ क्रिया को सीमित करती हैं, और सीमित क्रिया उन अपेक्षाओं को पुनरुत्पादित और स्थिर करती है। इस अर्थ में, असमानता का पुनरुत्पादन खुलेआम जबरदस्ती के माध्यम से नहीं, बल्कि हस्तक्षेप की अप्रभावशीलता के संबंध में अपेक्षाओं के सामाजिक उत्पादन और स्थिरीकरण के माध्यम से होता है।

तदनुसार, सामूहिक एजेंसी को एक संरचनात्मक रूप से संभावित परिणाम के रूप में समझा जाना चाहिए, जो इस बात पर निर्भर करता है कि क्या एजेंटों के मूल्यांकन को संस्थागत व्यवस्थाओं के भीतर परिणामी प्रभावों में बदला जा सकता है। यह यह प्रदर्शित करके संरचना-एजेंसी बहसों में योगदान देता है कि असमानता का पुनरुत्पादन, कार्रवाई के परिणामों के बारे में अपेक्षाओं के सामाजिक उत्पादन से घनिष्ठ रूप से जुड़ा हुआ है।

प्रभाव / सिफ़ारिशें

निष्कर्ष यह सुझाव देते हैं कि नीतिगत हस्तक्षेपों को औपचारिक नियामक परिवर्तनों से आगे बढ़कर उन संरचनात्मक स्थितियों को बदलने पर ध्यान केंद्रित करना चाहिए जो एजेंटों की अपेक्षाओं के दायरे को आकार देती हैं। क्षमता-वर्धक नीतियों के लिए प्राधिकरण के वितरण, भूमिका की स्पष्टता, प्रतिनिधित्व तंत्र, और मान्यता संरचनाओं में समन्वित परिवर्तन की आवश्यकता होती है।

चूंकि ये तंत्र एक परस्पर क्रियाशील विन्यास के रूप में कार्य करते हैं, इसलिए केवल एक आयाम को लक्षित करने वाले हस्तक्षेपों को अन्य द्वारा तटस्थ कर दिया जाने की संभावना है। इसलिए, प्रभावी नीति को उस संबंधपरक तंत्र विन्यास को संबोधित करना चाहिए जो संयुक्त रूप से कार्रवाई की संभावनाओं और अपेक्षाओं को निर्धारित करता है।