Abstract

Arazi kullanımı, insanların yaşamsal faaliyetlerini sürdürdükleri alanların doğal ve beşerî özelliklerinin belirlenmesi, bu özelliklere göre sınıflandırılması, değer tespitinin yapılması ve belirli amaçlara yönelik kullanımının planlanması süreci olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde plansız kentleşme, turizm faaliyetleri, ulaşım altyapısının inşası, madencilik ve sanayi faaliyetleri gibi çeşitli beşerî etkinliklere ek olarak aşırı otlatma ve göç hareketleri de farklı arazi kullanım türleri üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır. Bunun yanında, arazilerin zamansal değişiminin izlenmesi ve hangi kullanım türlerinin arttığını, azaldığını ya da bozulmaya uğradığını ortaya koymak, sürdürülebilir arazi yönetimi açısından önemli bir gereklilik haline gelmiştir. Bu kapsamda, arazinin mevcut özelliklerinin doğru şekilde belirlenmesi, arazi kabiliyet sınıflarının ortaya konulması ve arazi kullanım kararlarının hem güncel eğilimler hem de zamansal değişim süreçleri doğrultusunda belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda, karma yöntemin (doküman inceleme ve CBS ile verilerin analizi) kullanıldığı mevcut çalışmanın amacı, Silopi ilçesinde geçmişten günümüze (1990-2024) arazi kullanım durumunu ve değişimini belirlemek, bununla birlikte sürdürülebilir arazi kullanımına yönelik çözüm önerileri ortaya koymaktır. Silopi ilçesi kuzeyde Şırnak il merkezi, batıda Cizre ilçesi, kuzeydoğuda Uludere ilçesi ile çevrilidir. Güneybatıda Suriye, güney ve doğuda ise Irak ile sınır komşusudur. Silopi ilçesinde, 1990 ile 2024 yılları arasında arazi kullanımında önemli değişimlerin olduğu tespit edilmiştir. Nitekim, söz konusu dönemde çalışma sahasında yerleşim alanları, sulu tarım alanları, otlak alanları, maden ve endüstriyel alanlar ile orman alanlarında artış yaşanırken, kuru tarım alanları ve toplam tarımsal alanlarda azalma olduğu göze çarpmaktadır.

Abstract

Land use is defined as the process of identifying the natural and human characteristics of areas where people maintain their essential activities, classifying these characteristics, assessing their value, and planning their use for specific purposes. In the contemporary period, various human activities such as unplanned urbanization, tourism development, construction of transportation infrastructure, mining, and industrial operations, as well as overgrazing and population mobility, exert significant pressure on different land use types. Furthermore, monitoring the temporal change of land and determining which land use types have expanded, declined, or deteriorated has become a critical requirement for sustainable land management. In this context, accurately identifying the current characteristics of land, determining land capability classes, and formulating land use decisions in line with both current trends and temporal change processes are of great importance. Within this framework, the present study employs a mixed method, document analysis and GIS based data analysis, to identify land use patterns and their transformation in the Silopi district from 1990 to 2024, and to provide recommendations for sustainable land use. Silopi is bordered by the provincial center of Şırnak to the north, Cizre to the west, and Uludere to the northeast. It shares boundaries with Syria to the southwest and Iraq to the south and east. The findings reveal significant changes in land use in Silopi between 1990 and 2024. During this period, settlement areas, irrigated agricultural lands, pasturelands, mining and industrial zones, and forest areas increased, whereas rainfed croplands and total agricultural areas showed a declining trend.

Structured Abstract:

Land use is defined as the process of identifying the natural and human characteristics of areas where people maintain their essential activities, classifying these characteristics, assessing their value, and planning their use for specific purposes. In determining the value or attributes of land, various classification criteria are employed. These classifications are based on factors such as geological, geomorphological, hydrological, and soil properties, as well as human and economic characteristics, including agriculture, livestock farming, forestry, tourism, and industry. 'Land use' refers to the ways in which individuals shape the geographical space they inhabit according to their needs and the manner in which they utilise that space. In the contemporary period, various human activities such as unplanned urbanisation, tourism development, the construction of transportation infrastructure, mining, and industrial operations, as well as overgrazing and population movements, exert significant pressure on different land use types. Moreover, monitoring the temporal change of land and identifying which land use categories have expanded, declined, or deteriorated has become a critical requirement for sustainable land management. In this context, accurately determining the current characteristics of land, defining land capability classes, and formulating land use decisions in accordance with both current trends and temporal transformation processes are of great importance. Within this framework, the present study aims to identify the land use patterns and their transformation in the Silopi district from 1990 to 2024 and to propose recommendations for sustainable land use.

The study focuses on the approach that land use is shaped through the interaction between natural environmental characteristics and human activities. Within this framework, key concepts such as land, agricultural land use, land capability, and spatial change guide the analysis. The study addresses land use as a process shaped not only by physical factors such as geology, geomorphology, climate, hydrology, and soil but also by human factors, including population, settlement expansion, agriculture, and livestock activities. The theoretical basis is grounded in the understanding that sustainable land management requires the identification of land characteristics, the monitoring of temporal changes, and the evaluation of the spatial distribution of land use types. In this context, the study interprets the land-use pattern of the Silopi district and its transformation between 1990 and 2024 through the integration of geographical principles and GIS-based spatial analyses. In this study, a mixed research method combining document analysis and GIS-based analysis was employed. Agricultural, demographic, climatic, geological, and land use data related to the Silopi district were obtained from institutional sources. Within the GIS environment, land use/change maps, a physical map, a slope map, and hydrology, soil, and vegetation maps were produced. Spatial datasets were comparatively analysed for the 1990-2024 period, and the findings obtained were used in developing evaluations and recommendations for sustainable land use.

Significant land use changes occurred in the Silopi district over time (1990-2024). Residential areas increased from 451 hectares to 1,692 hectares, expanding more than fourfold; therefore, population growth and urbanisation pressure threaten the agricultural lands of the Silopi Plain. While dry farming areas declined considerably, irrigated agricultural lands increased from 4,385 hectares to 14,784 hectares. The total agricultural land area decreased from 42,155 hectares to 39,271 hectares. Pasture areas, mining-industrial zones, and forest lands exhibited limited increases. In particular, the fertile agricultural lands located on the plain are under pressure from unplanned construction. Uncontrolled settlement growth in villages situated on the plain poses a serious threat to the long-term sustainability of productive agricultural lands. The results of the study clearly demonstrate the necessity of protecting natural resources, ensuring the planned use of agricultural lands, and controlling the spatial expansion of settlement areas. In this context, recommendations regarding land use in the Silopi district can be listed as follows:

1. Unplanned horizontal urban growth should be strictly controlled, and settlement expansion should be directed toward the hilly northern, northwestern, and northeastern parts of the district.

2. Construction around Kapılı, Pınarönü, Doruklu, Bostancı, Güven, Buğdaylı, and Ovaköy should be limited to prevent further loss of fertile agricultural lands.

3. Productive plains should be legally protected, and zoning plans must prioritise the preservation of agricultural land integrity.

4. The expansion of irrigated agriculture is beneficial, yet groundwater extraction must be monitored to ensure sustainability.

5. Measures such as erosion control, improved crop rotation, and more efficient use of dry farmland should be encouraged to slow the decline in dry agricultural areas.

6. Agricultural irrigation infrastructure should be improved, and modern irrigation methods should be promoted to increase water efficiency.

Yapılandırılmış Özet:

Arazi kullanımı, insanların temel faaliyetlerini sürdürdükleri alanların doğal ve beşerî özelliklerinin belirlenmesi, bu özelliklerin sınıflandırılması, değerlerinin değerlendirilmesi ve belirli amaçlar doğrultusunda kullanımının planlanması süreci olarak tanımlanmaktadır. Arazinin değerinin veya özelliklerinin belirlenmesinde çeşitli sınıflandırma ölçütleri kullanılmaktadır. Bu sınıflandırmalar; jeolojik, jeomorfolojik, hidrolojik ve toprak özelliklerinin yanı sıra tarım, hayvancılık, ormancılık, turizm ve sanayi gibi beşerî ve ekonomik özelliklere dayanmaktadır. Arazi kullanımı, insanların yaşadıkları coğrafi mekânı ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirme biçimlerini ve bu mekânı kullanma yöntemlerini ifade etmektedir. Günümüzde plansız kentleşme, turizm faaliyetleri, ulaşım altyapısının gelişimi, madencilik ve sanayi faaliyetleri ile aşırı otlatma ve nüfus hareketleri gibi çeşitli insan faaliyetleri, farklı arazi kullanım türleri üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır. Ayrıca arazinin zamansal değişiminin izlenmesi ve hangi arazi kullanım kategorilerinin genişlediğinin, daraldığının veya bozulduğunun belirlenmesi, sürdürülebilir arazi yönetimi açısından bir gereklilik hâline gelmiştir. Bu bağlamda, arazinin mevcut özelliklerinin doğru biçimde belirlenmesi, arazi kabiliyet sınıflarının tanımlanması ve arazi kullanım kararlarının hem mevcut eğilimlere hem de zamansal dönüşüm süreçlerine uygun şekilde geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede, mevcut çalışma Silopi ilçesinde 1990-2024 yılları arasındaki arazi kullanım örüntülerini ve bunların dönüşümünü belirlemeyi ve sürdürülebilir arazi kullanımına yönelik öneriler sunmayı amaçlamaktadır.

Çalışma, arazi kullanımının doğal çevre özellikleri ile insan faaliyetlerinin karşılıklı etkileşimi sonucunda şekillendiği yaklaşımına odaklanmaktadır. Bu çerçevede arazi, tarımsal arazi kullanımı, arazi yeteneği ve mekânsal değişim gibi temel kavramlar analize yön vermektedir. Çalışma, arazi kullanımını jeoloji, jeomorfoloji, iklim, hidroloji ve toprak gibi fiziki faktörlerin yanı sıra nüfus, yerleşme genişlemesi, tarım ve hayvancılık faaliyetleri gibi beşerî faktörler tarafından şekillenen bir süreç olarak ele almaktadır. Kuramsal temel, sürdürülebilir arazi yönetiminin arazi özelliklerinin belirlenmesini, zamansal değişimin izlenmesini ve arazi kullanım türlerinin mekânsal dağılışının değerlendirilmesini gerektirdiği düşüncesine dayanmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Silopi ilçesinin arazi kullanım örüntüsünü ve 1990-2024 yılları arasındaki dönüşümünü, coğrafi ilkeler ile CBS tabanlı mekânsal analizleri bütünleştirerek yorumlamaktadır. Bu çalışmada, karma araştırma yöntemi (doküman inceleme ile CBS tabanlı analiz) kullanılmıştır. Silopi ilçesine ait tarımsal, demografik, iklimsel, jeolojik ve arazi kullanım verileri kurumlardan elde edilmiştir. CBS ortamında arazi kullanım/değişim haritaları, fiziki harita, eğim haritası ile hidroloji, toprak ve bitki örtüsü haritaları üretilmiştir. Mekânsal veri setleri 1990-2024 dönemi için karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve elde edilen bulgular sürdürülebilir arazi kullanımına yönelik değerlendirme ve önerilerin geliştirilmesinde kullanılmıştır.  

Zaman içerisinde (1990-2024) Silopi ilçesinde önemli arazi kullanım değişimleri meydana gelmiştir. Yerleşim alanları 451 hektardan 1.692 hektara yükselerek dört katından fazla artmış, dolayısıyla nüfus artışı ve kentleşme baskısı Silopi Ovası’ndaki tarım arazilerini tehdit etmektedir. Kuru tarım alanları önemli ölçüde azalırken, sulu tarım alanları 4.385 hektardan 14.784 hektara yükselmiştir. Toplam tarım alanı 42.155 hektardan 39.271 hektara gerilemiştir. Mera alanları, madencilik-sanayi alanları ve ormanlık alanlarda sınırlı artışlar olmuştur. Özellikle ova üzerindeki verimli tarım arazileri plansız yapılaşma baskısı altındadır. Ova üzerindeki köylerde kontrolsüz yerleşme büyümesi, verimli tarım arazilerinin uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.  Çalışma sonuçları, doğal kaynakların korunması, tarım alanlarının planlı kullanımının sağlanması ve yerleşim alanlarının mekânsal genişlemesinin kontrol altına alınması gerekliliğini açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Silopi ilçesinde arazi kullanımına yönelik önerileri şu şekilde sıralamak mümkündür:

1. Plansız yatay kentleşme sıkı biçimde kontrol altına alınmalı, yerleşimlerin genişlemesi ilçenin kuzey, kuzeybatı ve kuzeydoğusundaki engebeli alanlara yönlendirilmelidir.

2. Kapılı, Pınarönü, Doruklu, Bostancı, Güven, Buğdaylı ve Ovaköy çevresindeki yapılaşma, verimli tarım arazilerinin daha fazla kaybını önlemek amacıyla sınırlandırılmalıdır.

3. Verimli ovalar yasal koruma altına alınmalı ve imar planlarında tarım alanlarının bütünlüğünün korunmasına öncelik verilmelidir.

4. Sulu tarımın yaygınlaşması olumlu olmakla birlikte, yeraltı suyu kullanımının sürdürülebilirlik açısından izlenmesi gerekmektedir.

5. Erozyon kontrolü, ürün rotasyonunun geliştirilmesi ve kuru tarım alanlarının daha verimli kullanılması gibi uygulamalar teşvik edilerek kuru tarım alanlarındaki azalma yavaşlatılmalıdır.

6. Tarımsal sulama altyapısı geliştirilmeli ve su verimliliğini artırmak amacıyla modern sulama yöntemleri yaygınlaştırılmalıdır.

ملخص منظم

يُعرَّف استخدام الأراضي بأنه عملية تحديد الخصائص الطبيعية والبشرية للمناطق التي يمارس فيها الناس أنشطتهم الأساسية، وتصنيف هذه الخصائص، وتقييم قيمتها، وتخطيط استخدامها لأغراض محددة. ويُستخدم في تحديد قيمة الأرض أو خصائصها معايير تصنيف متنوعة. وتستند هذه التصنيفات إلى عوامل مثل الخصائص الجيولوجية، والجيومورفولوجية، والهيدرولوجية، وخصائص التربة، فضلاً عن الخصائص البشرية والاقتصادية، بما في ذلك الزراعة، وتربية الماشية، والغابات، والسياحة، والصناعة. ويشير مصطلح «استخدام الأراضي» إلى الطرق التي يشكل بها الأفراد الفضاء الجغرافي الذي يسكنونه وفقاً لاحتياجاتهم، والطريقة التي يستخدمون بها ذلك الفضاء. في العصر الحديث، تمارس أنشطة بشرية متنوعة — مثل التحضر العشوائي، وتطوير السياحة، وبناء البنية التحتية للنقل، والتعدين، والعمليات الصناعية، فضلاً عن الرعي الجائر وتحركات السكان — ضغطاً كبيراً على أنواع استخدام الأراضي المختلفة. علاوة على ذلك، أصبح رصد التغير الزمني للأراضي وتحديد فئات استخدام الأراضي التي توسعت أو تقلصت أو تدهورت متطلباً حاسماً للإدارة المستدامة للأراضي. وفي هذا السياق، يكتسب تحديد الخصائص الحالية للأراضي بدقة، وتحديد فئات قدرة الأراضي، وصياغة قرارات استخدام الأراضي وفقًا لكل من الاتجاهات الحالية وعمليات التحول الزمني، أهمية كبيرة. وضمن هذا الإطار، تهدف الدراسة الحالية إلى تحديد أنماط استخدام الأراضي والتحولات التي طرأت عليها في منطقة سيلوبي في الفترة من عام 1990 إلى عام 2024، وتقديم توصيات لاستخدام الأراضي على نحو مستدام.

تركز الدراسة على النهج الذي يرى أن استخدام الأراضي يتشكل من خلال التفاعل بين الخصائص البيئية الطبيعية والأنشطة البشرية. وفي هذا الإطار، توجه المفاهيم الأساسية مثل الأرض، واستخدام الأراضي الزراعية، وقدرة الأراضي، والتغير المكاني عملية التحليل. تتناول الدراسة استخدام الأراضي كعملية لا تشكلها العوامل المادية فحسب، مثل الجيولوجيا، والجيومورفولوجيا، والمناخ، والهيدرولوجيا، والتربة، بل تشكلها أيضًا العوامل البشرية، بما في ذلك السكان، وتوسع المستوطنات، والزراعة، وأنشطة تربية الماشية. ويستند الأساس النظري إلى فهم أن الإدارة المستدامة للأراضي تتطلب تحديد خصائص الأراضي، ورصد التغيرات الزمنية، وتقييم التوزيع المكاني لأنواع استخدام الأراضي. وفي هذا السياق، تفسر الدراسة نمط استخدام الأراضي في منطقة سيلوبي والتحول الذي طرأ عليه بين عامي 1990 و2024 من خلال دمج المبادئ الجغرافية والتحليلات المكانية القائمة على نظم المعلومات الجغرافية (GIS). وفي هذه الدراسة، تم استخدام منهج بحثي مختلط يجمع بين تحليل الوثائق والتحليل القائم على نظم المعلومات الجغرافية (GIS). وقد تم الحصول على البيانات الزراعية والديموغرافية والمناخية والجيولوجية وبيانات استخدام الأراضي المتعلقة بمنطقة سيلوبي من مصادر مؤسسية. وفي بيئة نظم المعلومات الجغرافية (GIS)، تم إنتاج خرائط استخدام الأراضي/تغيرها، وخريطة طبيعية، وخريطة المنحدرات، وخرائط الهيدرولوجيا والتربة والغطاء النباتي. وتم تحليل مجموعات البيانات المكانية تحليلاً مقارنًا للفترة 1990-2024، واستُخدمت النتائج التي تم التوصل إليها في وضع تقييمات وتوصيات لاستخدام الأراضي بشكل مستدام.

حدثت تغييرات كبيرة في استخدام الأراضي في منطقة سيلوبي بمرور الوقت (1990-2024). زادت المساحة المخصصة للمناطق السكنية من 451 هكتارًا إلى 1,692 هكتارًا، أي بزيادة تجاوزت أربعة أضعاف؛ وبالتالي، فإن النمو السكاني وضغوط التحضر تهددان الأراضي الزراعية في سهل سيلوبي. وفي حين انخفضت مساحات الزراعة البعلية انخفاضًا كبيرًا، زادت الأراضي الزراعية المروية من 4,385 هكتارًا إلى 14,784 هكتارًا. وانخفض إجمالي مساحة الأراضي الزراعية من 42,155 هكتارًا إلى 39,271 هكتارًا. وشهدت مناطق المراعي والمناطق الصناعية والتعدينية والأراضي الحرجية زيادات محدودة. وعلى وجه الخصوص، تتعرض الأراضي الزراعية الخصبة الواقعة في السهل لضغوط ناجمة عن البناء العشوائي. ويشكل النمو السكني غير المنضبط في القرى الواقعة على السهل تهديدًا خطيرًا لاستدامة الأراضي الزراعية المنتجة على المدى الطويل. تُظهر نتائج الدراسة بوضوح ضرورة حماية الموارد الطبيعية، وضمان الاستخدام المخطط للأراضي الزراعية، والسيطرة على التوسع المكاني لمناطق الاستيطان. وفي هذا السياق، يمكن سرد التوصيات المتعلقة باستخدام الأراضي في منطقة سيلوبي على النحو التالي:

1. يجب فرض رقابة صارمة على النمو الحضري الأفقي غير المخطط له، وتوجيه توسع المستوطنات نحو الأجزاء الجبلية الشمالية والشمالية الغربية والشمالية الشرقية من المنطقة.

2. يجب الحد من البناء حول كابيلي، وبينارونو، ودوروكلو، وبوستانجي، وغوفين، وبوغدايلي، وأوفاكوي لمنع المزيد من فقدان الأراضي الزراعية الخصبة.

3. يجب حماية السهول المنتجة قانونياً، ويجب أن تعطي خطط تقسيم المناطق الأولوية للحفاظ على سلامة الأراضي الزراعية.

4. يعد توسيع الزراعة المروية أمراً مفيداً، لكن يجب مراقبة استخراج المياه الجوفية لضمان الاستدامة.

5. ينبغي تشجيع تدابير مثل مكافحة التعرية، وتحسين نظام تناوب المحاصيل، والاستخدام الأكثر كفاءة للأراضي الزراعية الجافة، وذلك لإبطاء وتيرة تراجع المساحات الزراعية الجافة.

6. ينبغي تحسين البنية التحتية للري الزراعي، وتشجيع أساليب الري الحديثة لزيادة كفاءة استخدام المياه.

Résumé Structuré:

L'aménagement du territoire est défini comme le processus consistant à identifier les caractéristiques naturelles et humaines des zones où les populations mènent leurs activités essentielles, à classer ces caractéristiques, à évaluer leur valeur et à planifier leur utilisation à des fins spécifiques. Pour déterminer la valeur ou les attributs d’un terrain, divers critères de classification sont utilisés. Ces classifications reposent sur des facteurs tels que les propriétés géologiques, géomorphologiques, hydrologiques et pédologiques, ainsi que sur des caractéristiques humaines et économiques, notamment l’agriculture, l’élevage, la sylviculture, le tourisme et l’industrie. L’« aménagement du territoire » désigne la manière dont les individus façonnent l’espace géographique qu’ils occupent en fonction de leurs besoins, ainsi que la façon dont ils utilisent cet espace. À l’époque contemporaine, diverses activités humaines telles que l’urbanisation anarchique, le développement touristique, la construction d’infrastructures de transport, l’exploitation minière et les activités industrielles, ainsi que le surpâturage et les mouvements de population, exercent une pression considérable sur les différents types d’utilisation des sols. De plus, le suivi de l’évolution temporelle des sols et l’identification des catégories d’utilisation des sols qui se sont étendues, ont reculé ou se sont dégradées sont devenus des exigences essentielles pour une gestion durable des sols. Dans ce contexte, il est primordial de déterminer avec précision les caractéristiques actuelles des terres, de définir les classes de capacité des terres et de formuler des décisions en matière d’occupation des sols en tenant compte à la fois des tendances actuelles et des processus de transformation temporelle. Dans ce cadre, la présente étude vise à identifier les schémas d’occupation des sols et leur évolution dans le district de Silopi de 1990 à 2024, ainsi qu’à formuler des recommandations pour une occupation durable des sols.

L’étude s’appuie sur l’approche selon laquelle l’occupation des sols résulte de l’interaction entre les caractéristiques de l’environnement naturel et les activités humaines. Dans ce cadre, des concepts clés tels que le sol, l’occupation agricole des sols, la capacité des sols et le changement spatial guident l’analyse. L’étude aborde l’occupation des sols comme un processus façonné non seulement par des facteurs physiques tels que la géologie, la géomorphologie, le climat, l’hydrologie et le sol, mais aussi par des facteurs humains, notamment la population, l’expansion des zones urbanisées, l’agriculture et l’élevage. Le fondement théorique repose sur la conviction que la gestion durable des terres nécessite l’identification des caractéristiques du territoire, le suivi des changements temporels et l’évaluation de la répartition spatiale des types d’utilisation des terres. Dans ce contexte, l’étude interprète le schéma d’utilisation des terres du district de Silopi et son évolution entre 1990 et 2024 grâce à l’intégration de principes géographiques et d’analyses spatiales basées sur le SIG. Dans cette étude, une méthode de recherche mixte combinant l’analyse documentaire et l’analyse SIG a été employée. Les données agricoles, démographiques, climatiques, géologiques et d’occupation des sols relatives au district de Silopi ont été obtenues auprès de sources institutionnelles. Dans l’environnement SIG, des cartes d’occupation des sols et de leurs évolutions, une carte physique, une carte des pentes, ainsi que des cartes hydrologiques, pédologiques et de végétation ont été produites. Les ensembles de données spatiales ont fait l’objet d’une analyse comparative pour la période 1990-2024, et les résultats obtenus ont servi à élaborer des évaluations et des recommandations en vue d’une occupation durable des sols.

Des changements significatifs dans l’occupation des sols se sont produits dans le district de Silopi au fil du temps (1990-2024). Les zones résidentielles sont passées de 451 hectares à 1 692 hectares, soit plus d’un quadruplement ; par conséquent, la croissance démographique et la pression urbaine menacent les terres agricoles de la plaine de Silopi. Alors que les surfaces consacrées à l’agriculture pluviale ont considérablement diminué, les terres agricoles irriguées sont passées de 4 385 hectares à 14 784 hectares. La superficie totale des terres agricoles a diminué, passant de 42 155 hectares à 39 271 hectares. Les pâturages, les zones minières et industrielles ainsi que les terres forestières n’ont connu qu’une augmentation limitée. En particulier, les terres agricoles fertiles situées dans la plaine subissent la pression d’une construction anarchique. La croissance incontrôlée des agglomérations dans les villages situés sur la plaine constitue une menace sérieuse pour la durabilité à long terme des terres agricoles productives. Les résultats de l’étude démontrent clairement la nécessité de protéger les ressources naturelles, de garantir une utilisation planifiée des terres agricoles et de contrôler l’expansion spatiale des zones d’habitation. Dans ce contexte, les recommandations concernant l’aménagement du territoire dans le district de Silopi peuvent être énumérées comme suit :

1. L’expansion urbaine horizontale non planifiée doit être strictement contrôlée, et l’extension des zones d’habitation doit être orientée vers les parties vallonnées du nord, du nord-ouest et du nord-est du district.

2. Les constructions autour de Kapılı, Pınarönü, Doruklu, Bostancı, Güven, Buğdaylı et Ovaköy doivent être limitées afin d’éviter toute nouvelle perte de terres agricoles fertiles.

3. Les plaines productives doivent être protégées par la loi, et les plans d’urbanisme doivent donner la priorité à la préservation de l’intégrité des terres agricoles.

4. L’expansion de l’agriculture irriguée est bénéfique, mais le pompage des eaux souterraines doit être surveillé pour garantir la durabilité.

5. Des mesures telles que la lutte contre l’érosion, l’amélioration de la rotation des cultures et une utilisation plus efficace des terres agricoles non irriguées devraient être encouragées afin de ralentir le déclin des zones agricoles non irriguées.

6. Les infrastructures d’irrigation agricole devraient être améliorées, et des méthodes d’irrigation modernes devraient être promues afin d’accroître l’efficacité hydrique.

Resumen Estructurado:

El uso del suelo se define como el proceso de identificar las características naturales y humanas de las zonas en las que las personas desarrollan sus actividades esenciales, clasificar dichas características, evaluar su valor y planificar su uso con fines específicos. Para determinar el valor o los atributos del suelo, se emplean diversos criterios de clasificación. Estas clasificaciones se basan en factores como las propiedades geológicas, geomorfológicas, hidrológicas y edafológicas, así como en características humanas y económicas, entre las que se incluyen la agricultura, la ganadería, la silvicultura, el turismo y la industria. El «uso del suelo» se refiere a las formas en que las personas configuran el espacio geográfico que habitan en función de sus necesidades y a la manera en que utilizan dicho espacio. En la actualidad, diversas actividades humanas —como la urbanización desordenada, el desarrollo turístico, la construcción de infraestructuras de transporte, la minería y las operaciones industriales, así como el pastoreo excesivo y los movimientos de población— ejercen una presión significativa sobre los distintos tipos de uso del suelo. Además, el seguimiento de los cambios temporales del suelo y la identificación de qué categorías de uso del suelo se han expandido, reducido o deteriorado se han convertido en un requisito fundamental para la gestión sostenible del suelo. En este contexto, reviste gran importancia determinar con precisión las características actuales del suelo, definir las clases de capacidad del suelo y formular decisiones sobre el uso del suelo de acuerdo tanto con las tendencias actuales como con los procesos de transformación temporal. En este marco, el presente estudio tiene como objetivo identificar los patrones de uso del suelo y su transformación en el distrito de Silopi entre 1990 y 2024, así como proponer recomendaciones para un uso sostenible del suelo.

El estudio se centra en el enfoque según el cual el uso del suelo se configura a través de la interacción entre las características del entorno natural y las actividades humanas. En este marco, conceptos clave como el suelo, el uso agrícola del suelo, la capacidad del suelo y el cambio espacial guían el análisis. El estudio aborda el uso del suelo como un proceso determinado no solo por factores físicos —como la geología, la geomorfología, el clima, la hidrología y el suelo—, sino también por factores humanos, entre los que se incluyen la población, la expansión de los asentamientos, la agricultura y las actividades ganaderas. La base teórica se fundamenta en la idea de que la gestión sostenible del suelo requiere la identificación de sus características, el seguimiento de los cambios temporales y la evaluación de la distribución espacial de los tipos de uso del suelo. En este contexto, el estudio interpreta el patrón de uso del suelo del distrito de Silopi y su transformación entre 1990 y 2024 mediante la integración de principios geográficos y análisis espaciales basados en SIG. En este estudio se empleó un método de investigación mixto que combina el análisis documental y el análisis basado en SIG. Los datos agrícolas, demográficos, climáticos, geológicos y de uso del suelo relacionados con el distrito de Silopi se obtuvieron de fuentes institucionales. En el entorno SIG, se elaboraron mapas de uso y cambio del suelo, un mapa físico, un mapa de pendientes y mapas hidrológicos, edafológicos y de vegetación. Se analizaron comparativamente los conjuntos de datos espaciales correspondientes al período 1990-2024, y los resultados obtenidos se utilizaron para elaborar evaluaciones y recomendaciones para un uso sostenible del suelo.

A lo largo del tiempo (1990-2024) se produjeron cambios significativos en el uso del suelo en el distrito de Silopi. Las zonas residenciales aumentaron de 451 hectáreas a 1 692 hectáreas, multiplicándose por más de cuatro; por lo tanto, el crecimiento demográfico y la presión urbanística amenazan las tierras agrícolas de la llanura de Silopi. Mientras que las zonas de cultivo de secano disminuyeron considerablemente, las tierras agrícolas de regadío aumentaron de 4 385 hectáreas a 14 784 hectáreas. La superficie total de tierras agrícolas disminuyó de 42 155 hectáreas a 39 271 hectáreas. Las zonas de pastos, las zonas mineras e industriales y los terrenos forestales registraron aumentos limitados. En particular, las fértiles tierras agrícolas situadas en la llanura se ven sometidas a la presión de la construcción no planificada. El crecimiento descontrolado de los asentamientos en las aldeas situadas en la llanura supone una grave amenaza para la sostenibilidad a largo plazo de las tierras agrícolas productivas. Los resultados del estudio demuestran claramente la necesidad de proteger los recursos naturales, garantizar el uso planificado de las tierras agrícolas y controlar la expansión espacial de las zonas de asentamiento. En este contexto, las recomendaciones relativas al uso del suelo en el distrito de Silopi pueden enumerarse de la siguiente manera:

1. Debe controlarse estrictamente el crecimiento urbano horizontal no planificado, y la expansión de los asentamientos debe orientarse hacia las zonas montañosas del norte, noroeste y noreste del distrito.

2. Debe limitarse la construcción en los alrededores de Kapılı, Pınarönü, Doruklu, Bostancı, Güven, Buğdaylı y Ovaköy para evitar una mayor pérdida de tierras agrícolas fértiles.

3. Las llanuras productivas deben protegerse legalmente, y los planes de ordenación territorial deben dar prioridad a la preservación de la integridad de las tierras agrícolas.

4. La expansión de la agricultura de regadío es beneficiosa, pero debe supervisarse la extracción de aguas subterráneas para garantizar la sostenibilidad.

5. Deben fomentarse medidas como el control de la erosión, la mejora de la rotación de cultivos y un uso más eficiente de las tierras agrícolas de secano para frenar el declive de las zonas agrícolas de secano.

6. Debe mejorarse la infraestructura de riego agrícola y promoverse métodos modernos de riego para aumentar la eficiencia hídrica.

结构化摘要：

土地利用是指识别人们开展基本活动区域的自然与人文特征、对这些特征进行分类、评估其价值，并针对特定目的规划其使用过程。在确定土地的价值或属性时，会采用多种分类标准。这些分类基于地质、地貌、水文和土壤特性等因素，以及包括农业、畜牧业、林业、旅游业和工业在内的人文与经济特征。“土地利用”是指个人根据自身需求塑造其所居住的地理空间，以及利用该空间的方式。在当代，诸如无序城市化、旅游开发、交通基础设施建设、采矿和工业运营，以及过度放牧和人口迁移等各类人类活动，对不同的土地利用类型施加了巨大压力。此外，监测土地的时变情况，并识别哪些土地利用类别有所扩张、萎缩或退化，已成为可持续土地管理的一项关键要求。在此背景下，准确把握土地的现状特征、界定土地能力等级，并结合当前趋势与时空演变过程制定土地利用决策，具有重要意义。在此框架下，本研究旨在识别1990年至2024年间西洛皮地区的土地利用模式及其演变，并为可持续土地利用提出建议。

本研究侧重于“土地利用是由自然环境特征与人类活动相互作用所塑造”这一观点。在此框架下，土地、农业用地、土地生产力及空间变化等关键概念指导着分析工作。研究将土地利用视为一个过程，该过程不仅受地质、地貌、气候、水文和土壤等物理因素的影响，也受人口、聚落扩张、农业和畜牧活动等人类因素的影响。其理论基础在于：可持续土地管理需要识别土地特征、监测时间变化，并评估土地利用类型的空间分布。在此背景下，本研究通过整合地理学原理和基于GIS的空间分析，解读了西洛皮区的土地利用模式及其在1990年至2024年间的演变。本研究采用文献分析与基于GIS的分析相结合的混合研究方法。与西洛皮区相关的农业、人口、气候、地质及土地利用数据均从机构来源获取。在GIS环境中，制作了土地利用/变化图、自然地理图、坡度图以及水文、土壤和植被图。对1990年至2024年期间的空间数据集进行了比较分析，并利用所得结果制定了关于可持续土地利用的评估和建议。

随着时间推移（1990-2024年），西洛皮区发生了显著的土地利用变化。居住区面积从451公顷增加到1,692公顷，扩大了四倍多；因此，人口增长和城市化压力威胁着西洛平原的农田。虽然旱地耕作面积大幅减少，但灌溉农田面积从4,385公顷增加到14,784公顷。农业用地总面积从42,155公顷减少至39,271公顷。牧场、矿业工业区和林地面积增幅有限。特别是，位于平原上的肥沃农田正面临无序建设的压力。平原上村庄无节制的聚居区扩张，对高产农田的长期可持续性构成了严重威胁。研究结果清楚地表明，有必要保护自然资源、确保农业用地的规划利用，并控制居住区的空间扩张。在此背景下，关于西洛皮县土地利用的建议可归纳如下：

1. 应严格控制无规划的水平城市扩张，并将居住区扩张引导至该县北部、西北部和东北部的丘陵地带。

2. 应限制卡皮利、皮纳罗努、多鲁克卢、博斯坦吉、居文、布格达伊利和奥瓦科伊周边的建设活动，以防止肥沃农田进一步流失。

3. 应依法保护高产平原，分区规划必须优先保障农田完整性。

4. 扩大灌溉农业虽有益，但必须对地下水开采进行监测，以确保可持续性。

5. 应鼓励采取水土保持、优化轮作制度以及更高效利用旱地等措施，以减缓旱地农业面积的减少。

6. 应完善农业灌溉基础设施，并推广现代灌溉方法以提高用水效率。

Структурированное Резюме:

Землепользование определяется как процесс выявления природных и антропогенных характеристик территорий, на которых люди осуществляют свою основную деятельность, классификации этих характеристик, оценки их ценности и планирования их использования для конкретных целей. При определении ценности или характеристик земель используются различные критерии классификации. Эти классификации основаны на таких факторах, как геологические, геоморфологические, гидрологические и почвенные свойства, а также на антропогенных и экономических характеристиках, включая сельское хозяйство, животноводство, лесоводство, туризм и промышленность. Термин «землепользование» обозначает способы, с помощью которых люди формируют географическое пространство, в котором они проживают, в соответствии со своими потребностями, а также то, как они используют это пространство. В современный период различные виды человеческой деятельности, такие как неплановая урбанизация, развитие туризма, строительство транспортной инфраструктуры, добыча полезных ископаемых и промышленная деятельность, а также чрезмерный выпас скота и миграция населения, оказывают значительное давление на различные типы землепользования. Кроме того, мониторинг временных изменений земель и выявление того, какие категории землепользования расширились, сократились или ухудшились, стали важнейшим условием для устойчивого управления земельными ресурсами. В этом контексте огромное значение имеют точное определение текущих характеристик земель, установление классов плодородия земель и выработка решений по землепользованию с учетом как текущих тенденций, так и процессов временных преобразований. В рамках данной концепции цель настоящего исследования заключается в выявлении моделей землепользования и их трансформации в районе Силопи в период с 1990 по 2024 год, а также в выработке рекомендаций по устойчивому землепользованию.

В исследовании уделяется особое внимание подходу, согласно которому землепользование формируется в результате взаимодействия характеристик природной среды и человеческой деятельности. В этих рамках анализ основывается на таких ключевых понятиях, как земля, сельскохозяйственное землепользование, плодородие земель и пространственные изменения. В исследовании землепользование рассматривается как процесс, определяемый не только физическими факторами, такими как геология, геоморфология, климат, гидрология и почвы, но и антропогенными факторами, включая численность населения, расширение населенных пунктов, сельское хозяйство и животноводство. Теоретическая основа исследования базируется на понимании того, что устойчивое управление земельными ресурсами требует определения характеристик земель, мониторинга временных изменений и оценки пространственного распределения типов землепользования. В этом контексте в исследовании дается интерпретация структуры землепользования в районе Силопи и её трансформации в период с 1990 по 2024 год посредством интеграции географических принципов и пространственного анализа на основе ГИС. В данном исследовании был применен смешанный метод, сочетающий анализ документации и анализ на основе ГИС. Данные о сельском хозяйстве, демографии, климате, геологии и землепользовании, относящиеся к району Силопи, были получены из официальных источников. В среде ГИС были составлены карты землепользования и его изменений, физическая карта, карта уклонов, а также карты гидрологии, почв и растительности. Проведен сравнительный анализ пространственных наборов данных за период 1990–2024 гг., а полученные результаты были использованы для разработки оценок и рекомендаций по устойчивому землепользованию.

С течением времени (1990–2024 гг.) в районе Силопи произошли значительные изменения в землепользовании. Площадь жилых зон увеличилась с 451 до 1 692 гектаров, то есть выросла более чем в четыре раза; таким образом, рост населения и давление урбанизации создают угрозу для сельскохозяйственных угодий Силопской равнины. В то время как площади земель, используемых для земледелия без орошения, значительно сократились, площадь орошаемых сельскохозяйственных угодий увеличилась с 4 385 до 14 784 гектаров. Общая площадь сельскохозяйственных угодий сократилась с 42 155 гектаров до 39 271 гектара. Площади пастбищ, горно-промышленных зон и лесных угодий увеличились незначительно. В частности, плодородные сельскохозяйственные угодья, расположенные на равнине, находятся под давлением непланового строительства. Неконтролируемый рост населённых пунктов в деревнях, расположенных на равнине, представляет серьёзную угрозу для долгосрочной устойчивости продуктивных сельскохозяйственных угодий. Результаты исследования наглядно демонстрируют необходимость защиты природных ресурсов, обеспечения планового использования сельскохозяйственных земель и контроля за территориальным расширением поселенческих зон. В этом контексте рекомендации относительно землепользования в районе Силопи можно сформулировать следующим образом:

1. Неплановое горизонтальное расширение населенных пунктов должно подвергаться строгому контролю, а расширение поселений следует направлять в холмистые северные, северо-западные и северо-восточные части района.

2. Необходимо ограничить застройку в окрестностях Капилы, Пинароню, Доруклу, Бостанджи, Гювена, Бугдайлы и Овакой, чтобы предотвратить дальнейшую утрату плодородных сельскохозяйственных земель.

3. Плодородные равнины должны быть взяты под правовую защиту, а в планах зонирования приоритет должен отдаваться сохранению целостности сельскохозяйственных земель.

4. Расширение орошаемого земледелия является благотворным, однако для обеспечения устойчивости необходимо контролировать добычу подземных вод.

5. Следует поощрять такие меры, как борьба с эрозией, совершенствование севооборота и более эффективное использование засушливых сельскохозяйственных угодий, с целью замедления сокращения площадей засушливых сельскохозяйственных земель.

6. Необходимо совершенствовать инфраструктуру сельскохозяйственного орошения и продвигать современные методы орошения для повышения эффективности использования водных ресурсов.

संरचित सारांश:

भूमि उपयोग को उन क्षेत्रों की प्राकृतिक और मानवीय विशेषताओं की पहचान करने, इन विशेषताओं का वर्गीकरण करने, उनके मूल्य का आकलन करने, और विशिष्ट उद्देश्यों के लिए उनके उपयोग की योजना बनाने की प्रक्रिया के रूप में परिभाषित किया गया है, जहाँ लोग अपनी आवश्यक गतिविधियाँ बनाए रखते हैं।

भूमि के मूल्य या गुणों को निर्धारित करने में, विभिन्न वर्गीकरण मानदंडों का उपयोग किया जाता है। ये वर्गीकरण भूवैज्ञानिक, भू-आकृतिक, जल विज्ञान संबंधी, और मृदा गुणों जैसे कारकों के साथ-साथ कृषि, पशुपालन, वानिकी, पर्यटन और उद्योग सहित मानवीय और आर्थिक विशेषताओं पर आधारित होते हैं। 'भूमि उपयोग' से तात्पर्य उन तरीकों से है जिनसे व्यक्ति अपनी जरूरतों के अनुसार उस भौगोलिक स्थान को आकार देते हैं जिसमें वे रहते हैं और जिस तरह से वे उस स्थान का उपयोग करते हैं। समकालीन काल में, अनियोजित शहरीकरण, पर्यटन विकास, परिवहन अवसंरचना का निर्माण, खनन और औद्योगिक संचालन जैसी विभिन्न मानवीय गतिविधियों के साथ-साथ अति-चराई और जनसंख्या की आवाजाही, विभिन्न भूमि उपयोग प्रकारों पर महत्वपूर्ण दबाव डालती हैं। इसके अलावा, भूमि में कालानुक्रमिक परिवर्तन की निगरानी करना और यह पहचानना कि कौन सी भूमि उपयोग श्रेणियाँ विस्तारित हुई हैं, घट गई हैं, या बिगड़ गई हैं, सतत भूमि प्रबंधन के लिए एक महत्वपूर्ण आवश्यकता बन गई है। इस संदर्भ में, भूमि की वर्तमान विशेषताओं का सटीक निर्धारण करना, भूमि क्षमता वर्गों को परिभाषित करना, और वर्तमान रुझानों तथा कालानुक्रमिक परिवर्तन प्रक्रियाओं दोनों के अनुसार भूमि उपयोग के निर्णय लेना अत्यधिक महत्व रखता है। इस ढांचे के भीतर, वर्तमान अध्ययन का उद्देश्य 1990 से 2024 तक सिलोपी जिले में भूमि उपयोग के पैटर्न और उनके परिवर्तन की पहचान करना तथा सतत भूमि उपयोग के लिए सिफारिशें प्रस्तावित करना है।

यह अध्ययन इस दृष्टिकोण पर केंद्रित है कि भूमि उपयोग प्राकृतिक पर्यावरणीय विशेषताओं और मानवीय गतिविधियों के बीच की परस्पर क्रिया से आकार लेता है। इस ढांचे के भीतर, भूमि, कृषि भूमि उपयोग, भूमि क्षमता और स्थानिक परिवर्तन जैसे प्रमुख अवधारणाएं विश्लेषण का मार्गदर्शन करती हैं। यह अध्ययन भूमि उपयोग को एक ऐसी प्रक्रिया के रूप में संबोधित करता है जो न केवल भूविज्ञान, भू-आकृति विज्ञान, जलवायु, जल विज्ञान और मृदा जैसे भौतिक कारकों से, बल्कि जनसंख्या, बस्तियों का विस्तार, कृषि और पशु पालन गतिविधियों जैसे मानवीय कारकों से भी आकार लेती है। इसका सैद्धांतिक आधार इस समझ पर आधारित है कि सतत भूमि प्रबंधन के लिए भूमि की विशेषताओं की पहचान, कालानुक्रमिक परिवर्तनों की निगरानी, और भूमि उपयोग के प्रकारों के स्थानिक वितरण का मूल्यांकन आवश्यक है। इस संदर्भ में, यह अध्ययन भौगोलिक सिद्धांतों और जीआईएस-आधारित स्थानिक विश्लेषणों के एकीकरण के माध्यम से सिलोपी जिले के भूमि-उपयोग पैटर्न और 1990 और 2024 के बीच इसके रूपांतरण की व्याख्या करता है। इस अध्ययन में, दस्तावेज़ विश्लेषण और जीआईएस-आधारित विश्लेषण को संयोजित करने वाली एक मिश्रित अनुसंधान पद्धति का उपयोग किया गया। सिलोपी जिले से संबंधित कृषि, जनसांख्यिकीय, जलवायु, भूवैज्ञानिक और भूमि उपयोग डेटा संस्थागत स्रोतों से प्राप्त किए गए थे। जीआईएस वातावरण के भीतर, भूमि उपयोग/परिवर्तन मानचित्र, एक भौतिक मानचित्र, एक ढलान मानचित्र, और जल विज्ञान, मृदा, और वनस्पति मानचित्र तैयार किए गए थे। 1990-2024 की अवधि के लिए स्थानिक डेटासेट की तुलनात्मक रूप से विश्लेषण किया गया, और प्राप्त निष्कर्षों का उपयोग सतत भूमि उपयोग के लिए मूल्यांकन और सिफारिशें विकसित करने में किया गया।

समय के साथ (1990-2024) सिलोपी जिले में भूमि उपयोग में महत्वपूर्ण परिवर्तन हुए। आवासीय क्षेत्र 451 हेक्टेयर से बढ़कर 1,692 हेक्टेयर हो गए, जो चार गुना से भी अधिक बढ़े; इसलिए, जनसंख्या वृद्धि और शहरीकरण का दबाव सिलोपी मैदान की कृषि भूमि के लिए खतरा है। जहाँ शुष्क कृषि क्षेत्रों में काफी कमी आई, वहीं सिंचित कृषि भूमि 4,385 हेक्टेयर से बढ़कर 14,784 हेक्टेयर हो गई। कुल कृषि भूमि का क्षेत्रफल 42,155 हेक्टेयर से घटकर 39,271 हेक्टेयर हो गया। चरागाह क्षेत्र, खनन-औद्योगिक क्षेत्र और वन भूमि में सीमित वृद्धि हुई। विशेष रूप से, मैदान पर स्थित उपजाऊ कृषि भूमि अनियोजित निर्माण के दबाव में है। मैदान पर स्थित गांवों में अनियंत्रित बस्तियों का विकास उत्पादक कृषि भूमि की दीर्घकालिक स्थिरता के लिए एक गंभीर खतरा है।

अध्ययन के परिणाम स्पष्ट रूप से प्राकृतिक संसाधनों की रक्षा करने, कृषि भूमि के नियोजित उपयोग को सुनिश्चित करने, और बस्तियों के क्षेत्रों के स्थानिक विस्तार को नियंत्रित करने की आवश्यकता को दर्शाते हैं। इस संदर्भ में, सिलोपी जिले में भूमि उपयोग के संबंध में सिफारिशें इस प्रकार सूचीबद्ध की जा सकती हैं:

1. अनियोजित क्षैतिज शहरी विकास को सख्ती से नियंत्रित किया जाना चाहिए, और बस्तियों के विस्तार को जिले के पहाड़ी उत्तरी, उत्तर-पश्चिमी और उत्तर-पूर्वी हिस्सों की ओर निर्देशित किया जाना चाहिए।2. उपजाऊ कृषि भूमि के और अधिक नुकसान को रोकने के लिए कापिल्ली, पिनारोनु, डोरुकलु, बोस्टांजी, गुवेन, बुगदायली और ओवाकोय के आसपास निर्माण को सीमित किया जाना चाहिए।

3. उपजाऊ मैदानों को कानूनी रूप से संरक्षित किया जाना चाहिए, और ज़ोनिंग योजनाओं में कृषि भूमि की अखंडता के संरक्षण को प्राथमिकता दी जानी चाहिए।

4. सिंचित कृषि का विस्तार लाभदायक है, फिर भी स्थिरता सुनिश्चित करने के लिए भूजल निष्कर्षण की निगरानी की जानी चाहिए।5. शुष्क कृषि क्षेत्रों में गिरावट को धीमा करने के लिए अपरदन नियंत्रण, बेहतर फसल चक्र, और सूखी कृषि भूमि के अधिक कुशल उपयोग जैसे उपायों को प्रोत्साहित किया जाना चाहिए।

6. कृषि सिंचाई बुनियादी ढांचे में सुधार किया जाना चाहिए, और जल दक्षता बढ़ाने के लिए आधुनिक सिंचाई विधियों को बढ़ावा दिया जाना चाहिए।