An Analysis Of Şevket Rado’s Music Articles Published İn Akşam Newspaper

Şevket Rado’nun Akşam Gazetesinde Çıkan Müzik Yazıları Üzerine Bir İnceleme
Author:

Number of pages:
3993-4052
Language:
Türkçe
Year-Number:
2026-Volume 21 Issue 2
%>

Abstract

Erken Cumhuriyet dönemi Türk basının önemli aktörlerinden birisi olan Şevket Rado, edebiyat, gazete, dergi ve radyo gibi alanlarda uzun yıllar etkili faaliyetler yürütür. Kurumsal boyutta yapmış olduğu atılım ve faaliyetlerden ötürü daha çok dergi ve gazete yayıncılığı kimliği ile Cumhuriyet’in ilk kuşak aydınları arasında yer tutmayı başaran Rado’nun, müzik alanıyla olan ilişkisi pek fazla bilinmez. Oysaki Rado, müzikle ilgili çeşitli konularda yazılar yazan, müzik kurumlarını ve konserleri yakından takip eden, müzik toplantılarına katılan, döneminin şöhretli müzik insanları ile yakın ilişkileri bulunan ve mülâkatlar gerçekleştiren birisidir. İşte tamda bu noktada ilk olması bakımından bilimsel bir anlam ve önem kazanan bu araştırmanın amacı, Rado’nun müzik yazarlığı ve müzik donanımlarını tespit ve tahlil edebilmektir. 1940-1950 yılları arasında Akşam gazetesinde yayımlamış olduğu 37 müzik yazısı doküman analizi ve içerik çözümlemesi yöntemleri kullanılarak tür, içerik ve tematik dağılım açısından incelendiği bu araştırma, kendi özelinde sadece Rado’nun müzik yazarlığı ve fikirlerine değil aynı zamanda dönemin müzik atmosferi ve müzik yazarlığının mevcut durumuna da ışık tutmaktadır.

Araştırma neticesinde Rado’nun yazılarında genellikle idealist ve birleştirici bir dil kullandığı, müzik kurumları, alaturka-alafranga ikiliği, radyo yayıncılığı, müzik eğitimi, biyografi, kitap tanıtımı, plâk, gramofon, müzik beğenisi, mali meseleler gibi pek çok konuda yazılar yayımladığı ve fikirlerinin dönemin müzik idealiyle uyum gösterdiği anlaşılmaktadır.

Keywords

Abstract

Şevket Rado, one of the important actors of the Turkish press in the early Republican period, carried out effective activities in fields such as literature, newspapers, magazines and radio for many years. Rado, who managed to hold a place among the first generation intellectuals of the Republic thanks to her breakthroughs and activities at the institutional level, mostly through her identity as a magazine and newspaper publisher, is not much known about her relationship with the field of music. However, Rado was someone who wrote on various music-related topics, closely followed music institutions and concerts, attended music meetings, and maintained close relationships with and interviewed prominent musicians of his time. At this point, the aim of this research, which has gained scientific meaning and importance because it is the first of its kind, is to identify and analyze Rado's music writing and musical equipment. This research, which examines 37 music articles published in Akşam newspaper between 1940 and 1950 in terms of genre, content and thematic distribution using document analysis and content analysis methods, sheds light not only on Rado's music writing and ideas but also on the musical atmosphere of the period and the current state of music writing.

As a result of the research, it is understood that Rado generally used an idealist and unifying language in her writings, published articles on many subjects such as musical institutions, the Turkish-Alaturk dichotomy, radio broadcasting, music education, biography, book reviews, records, gramophones, musical taste, financial matters, and that her ideas were in line with the musical ideal of the period.

Keywords

Structured Abstract:

In the Republican period of Turkey, Turkish music was shaped not only through composed works or performed concerts but also through articles and essays published in journals and newspapers, reaching wide audiences. During this period, marked by numerous intellectual debates, musicians and writers often aligned with one of two opposing groups—alafranga (Western-orientated) or alaturka (traditional Ottoman)—and attempted to participate in the shaping of new Turkish music by presenting their ideas to readers through the press. Since music was directly related to the broader cultural sphere, these discussions and writings were not limited to specialists; essentially, anyone could express opinions on the design, social context, and future of Turkish music.

Although Şevket Rado’s primary field was not music, he became prominent among the intellectuals of his time through his work in literature and journalism, and he joined this cultural discourse. Over his twenty-five-year tenure as a columnist for Akşam newspaper, Rado published several writings on music. These articles generally did not focus on theoretical content but rather on contemporary musical issues that did not require extensive technical knowledge, such as the financial conditions of music institutions, the structural status of orchestras, radio broadcasts, music education, the general state of concerts, or individual artists.

Rado’s close engagement with music, combined with his journalistic work, developed into a systematic practice of observation and evaluation. He regularly followed musical activities in Istanbul and conveyed emerging developments to his readers through his columns. His close connection with the Philharmonic Society in Istanbul is a concrete indicator of this engagement. He attended orchestral concerts conducted by Cemal Reşit Rey and foreign virtuosos invited to Turkey, such as violinists, cellists, pianists, and guitarists, and wrote reviews of these performances. His most comprehensive and in-depth writings largely consisted of concert critiques. However, he also addressed financial and organisational issues of institutions such as the Philharmonic Society Orchestra and the Istanbul Municipal Conservatory Orchestra, offering suggestions and advice. He even attended some meetings held by the Philharmonic Society to follow the agenda closely and helped raise public awareness to attract new members and increase financial support.

Based on the 37 music-related articles Rado published in Akşam between 1940 and 1950, this study seeks answers to the following research questions:

1.          What are the distributions of Şevket Rado’s music writings in terms of genre, content, and thematic focus?

2.          Which musical genres does Rado discuss most frequently?

3.          To what extent do contemporary issues reflecting the musical atmosphere of the period—such as musical modernisation, the alaturka–alafranga dichotomy, radio broadcasting, music education, and musical taste—appear in Rado’s writings?

4.          What is the relationship between the Republic’s Westernisation ideal in music and Rado’s own musical ideas, and to which side, alafranga or alaturka, do his views show greater affinity?

To answer these questions, document and content analysis methods were employed. The results provide important insights not only into Rado’s individual musical understanding but also into musical developments, the press, and music journalism in Turkey during 1940–1950. The study first examines Rado’s musical thought, the content, scope, and nature of his writings, and then discusses the contributions of daily newspapers and music columns to historical musicology research. Previous studies on Rado have mostly focused on his journalism, magazine work, literary identity, radio broadcasting, or essays, while only a few have superficially addressed his music writings (Baskın, 2006; Barlas, 2017). A compilation of his Akşam articles by Cem Aktaş (2003) includes some music-related writings, but a systematic scholarly study focusing on Rado’s musical ideas and writings has not yet been conducted. Therefore, this study fills an important gap in the literature by examining Rado’s music understanding, writings, and authorship, situating his ideas within the musical climate of his time.

Analysis shows that Rado published most frequently in the genres of critical essay (37.8%) and essay (27%), followed by news articles (13.5%) and memoirs and biographical essays (5.4% each). The years 1947 and 1948 exhibit the highest thematic richness, covering twelve of fourteen sub-themes, followed by 1940 (11 sub-themes) and 1946 (10 sub-themes). Rado frequently focused on instruments, compositions, composers, conductors, performers, and musical taste. Most of his music writings are centred on music and society, predominantly in the form of essays or critical essays. His columns, including Sözün Gelişi, Musiki Mevsimi Açılırken, Musiki Mevsimi Kapanırken, and Musiki Severler Arasında, with Sözün Gelişi containing the most frequent and concise writings, while the others are longer and more comprehensive.

Rado’s style varied from critical and comprehensive to satirical, often focusing on Western music and advocating for its social adoption and dissemination. In addressing the alaturka–alafranga debate, he consistently emphasised the importance of learning classical Western music, supporting Atatürk’s musical reforms. At the same time, he did not adopt an exclusionary stance against alaturka music, opposing a culture of conflict between Western and traditional Turkish music.

In conclusion, Rado’s music writings illuminate the musical atmosphere of his era and the history of music journalism through his journalistic perspective. Due to his prolific contributions, he can be recognised as a prominent music writer of his time, offering valuable insights into the intersection of journalism, cultural modernisation, and musical thought.

Keywords: Musicology, historical musicology, Şevket Rado, music writings, music thought, Akşam newspaper.

Yapılandırılmış Özet:

Türkiye Cumhuriyeti döneminde Türk müziği, bestelenen eserler veya konserler aracılığıyla değil, aynı zamanda dergi ve gazetelerde yayınlanan makale ve yazılar aracılığıyla da şekillendirildi ve geniş kitlelere ulaştı. Çok sayıda entelektüel tartışmanın yaşandığı bu dönemde, müzisyenler ve yazarlar genellikle iki karşıt gruptan birine (alafranga [Batı odaklı] veya alaturka [geleneksel Osmanlı]) bağlıydılar ve basında okuyuculara fikirlerini sunarak yeni Türk müziğinin şekillenmesine katkıda bulunmaya çalıştılar. Müzik, daha geniş kültürel alanla doğrudan ilişkili olduğu için, bu tartışmalar ve yazılar uzmanlarla sınırlı kalmadı; esasen herkes Türk müziğinin tasarımı, sosyal bağlamı ve geleceği hakkında fikirlerini ifade edebilirdi.

Şevket Rado'nun ana alanı müzik olmasa da, edebiyat ve gazetecilik alanındaki çalışmalarıyla döneminin entelektüelleri arasında öne çıktı ve bu kültürel söyleme katıldı. Akşam gazetesinde yirmi beş yıl boyunca köşe yazarı olarak görev yapan Rado, müzik üzerine birçok yazı yayınladı. Bu yazılar genellikle teorik içeriğe odaklanmak yerine, müzik kurumlarının mali durumu, orkestraların yapısal durumu, radyo yayınları, müzik eğitimi, konserlerin genel durumu veya bireysel sanatçılar gibi kapsamlı teknik bilgi gerektirmeyen güncel müzik konularına odaklanıyordu.

Rado’nun müzikle olan yakın ilişkisi, gazetecilik çalışmalarıyla birleşerek sistematik bir gözlem ve değerlendirme pratiğine dönüştü. İstanbul’daki müzik faaliyetlerini düzenli olarak takip etti ve köşe yazılarında okuyucularına yeni gelişmeleri aktardı. İstanbul Filarmoni Topluluğu ile olan yakın ilişkisi, bu ilgisinin somut bir göstergesidir. Cemal Reşit Rey ve Türkiye'ye davet edilen kemancılar, çellistler, piyanistler ve gitaristler gibi yabancı virtüözlerin yönettiği orkestra konserlerine katıldı ve bu performansların eleştirilerini yazdı. En kapsamlı ve derinlemesine yazıları büyük ölçüde konser eleştirilerinden oluşuyordu. Ancak, Filarmoni Derneği Orkestrası ve İstanbul Belediye Konservatuarı Orkestrası gibi kurumların mali ve organizasyonel sorunlarını da ele alarak öneriler ve tavsiyelerde bulundu. Hatta Filarmoni Derneği'nin bazı toplantılarına katılarak gündemi yakından takip etti ve yeni üyeler çekmek ve mali desteği artırmak için kamuoyunun farkındalığını artırmaya yardımcı oldu.

Bu çalışma, Rado'nun 1940 ile 1950 yılları arasında Akşam gazetesinde yayınlanan 37 müzikle ilgili makalesine dayanarak aşağıdaki araştırma sorularına yanıt aramaktadır:

1.          Şevket Rado'nun müzik yazıları tür, içerik ve tematik odak açısından nasıl dağılım göstermektedir?

2.          Rado en sık hangi müzik türlerini ele almaktadır?

3.          Müzikal modernleşme, alaturka-alafranga ikilemi, radyo yayıncılığı, müzik eğitimi ve müzik zevki gibi dönemin müzik atmosferini yansıtan güncel konular Rado'nun yazılarında ne ölçüde yer almaktadır?

4.          Cumhuriyetin müzikteki Batılılaşma ideali ile Rado’nun kendi müzik fikirleri arasındaki ilişki nedir ve görüşleri alafranga mı yoksa alaturka tarafına mı daha yakın?

Bu soruları yanıtlamak için belge ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Sonuçlar, sadece Rado’nun bireysel müzik anlayışına değil, aynı zamanda 1940-1950 yılları arasında Türkiye’deki müzik gelişmelerine, basına ve müzik gazeteciliğine de önemli içgörüler sağlamaktadır. Çalışma, önce Rado'nun müzik düşüncesini, yazılarının içeriğini, kapsamını ve niteliğini incelemekte, ardından günlük gazetelerin ve müzik köşelerinin tarihsel müzikoloji araştırmalarına katkılarını tartışmaktadır. Rado üzerine yapılan önceki çalışmalar çoğunlukla gazeteciliği, dergi çalışmaları, edebi kimliği, radyo yayıncılığı veya denemelerine odaklanırken, sadece birkaçı onun müzik yazıları üzerinde yüzeysel olarak durmuştur (Baskın, 2006; Barlas, 2017). Cem Aktaş (2003) tarafından derlenen Akşam makaleleri, müzikle ilgili bazı yazıları içermektedir, ancak Rado'nun müzik fikirleri ve yazıları üzerine sistematik bir akademik çalışma henüz yapılmamıştır. Bu nedenle, bu çalışma Rado'nun müzik anlayışını, yazıları ve yazarlığını inceleyerek, fikirlerini zamanının müzik ortamına yerleştirerek literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Analizler, Rado'nun en sık eleştirel deneme (37,8%) ve deneme (27%) türlerinde yayın yaptığını, bunu haber makaleleri (13,5%) ve anı ve biyografik denemeler (her biri %5,4) izlediğini göstermektedir. 1947 ve 1948 yılları, on dört alt temadan on ikisini kapsayan en zengin tematik içeriğe sahiptir. Bu yılları 1940 (11 alt tema) ve 1946 (10 alt tema) yılları izlemektedir. Rado, sıklıkla enstrümanlar, besteler, besteciler, şefler, icracılar ve müzik zevkine odaklanmıştır. Müzik yazıları çoğunlukla müzik ve toplum üzerine odaklanmıştır ve ağırlıklı olarak deneme veya eleştirel deneme biçimindedir. Sözün Gelişi, Musiki Mevsimi Açılırken, Musiki Mevsimi Kapanırken ve Musiki Severler Arasında gibi köşe yazıları arasında Sözün Gelişi en sık ve en özlü yazıları içerirken, diğerleri daha uzun ve daha kapsamlıdır.

Rado'nun üslubu eleştirel ve kapsamlıdan hicivsel olana kadar çeşitlilik gösterir, genellikle Batı müziğine odaklanır ve onun toplumsal olarak benimsenmesini ve yayılmasını savunur. Alaturka-alafranga tartışmasını ele alırken, Atatürk'ün müzik reformlarını destekleyerek, klasik Batı müziğini öğrenmenin önemini sürekli vurgular. Aynı zamanda, alaturka müziğine karşı dışlayıcı bir tutum benimsemez, Batı müziği ile geleneksel Türk müziği arasındaki çatışma kültürünü reddeder.

Sonuç olarak, Rado'nun müzik yazıları, gazetecilik bakış açısıyla döneminin müzik atmosferini ve müzik gazeteciliğinin tarihini aydınlatmaktadır. Verimli katkıları nedeniyle, gazetecilik, kültürel modernleşme ve müzik düşüncesinin kesişim noktasına değerli içgörüler sunan, döneminin önde gelen müzik yazarlarından biri olarak kabul edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Müzikoloji, tarihsel müzikoloji, Şevket Rado, müzik yazıları, müzik düşüncesi, Akşam gazetesi.

ملخص منظم

في الفترة الجمهورية لتركيا، لم تتشكل الموسيقى التركية من خلال الأعمال الموسيقية الملحنة أو الحفلات الموسيقية فحسب، بل أيضًا من خلال المقالات والبحوث المنشورة في المجلات والصحف، والتي وصلت إلى جمهور واسع. خلال هذه الفترة، التي تميزت بالعديد من النقاشات الفكرية، غالبًا ما انحاز الموسيقيون والكتاب إلى إحدى المجموعتين المتعارضتين - ألافرانجا (الموجهة نحو الغرب) أو ألاتوركا (التقليدية العثمانية) - وحاولوا المشاركة في تشكيل الموسيقى التركية الجديدة من خلال تقديم أفكارهم للقراء عبر الصحافة. نظرًا لأن الموسيقى كانت مرتبطة ارتباطًا مباشرًا بالمجال الثقافي الأوسع، لم تقتصر هذه المناقشات والكتابات على المتخصصين؛ ففي الأساس، كان بإمكان أي شخص التعبير عن آرائه حول تصميم الموسيقى التركية وسياقها الاجتماعي ومستقبلها.

على الرغم من أن مجال شفيكت رادو الأساسي لم يكن الموسيقى، إلا أنه أصبح بارزًا بين المثقفين في عصره من خلال عمله في الأدب والصحافة، وانضم إلى هذا النقاش الثقافي. خلال فترة عمله التي استمرت خمسة وعشرين عامًا ككاتب عمود في صحيفة Akşam، نشر رادو العديد من الكتابات عن الموسيقى. لم تركز هذه المقالات بشكل عام على المحتوى النظري، بل على القضايا الموسيقية المعاصرة التي لا تتطلب معرفة تقنية واسعة، مثل الأوضاع المالية للمؤسسات الموسيقية، والوضع الهيكلي للأوركسترات، والبث الإذاعي، والتعليم الموسيقي، والحالة العامة للحفلات الموسيقية، أو الفنانين الأفراد.

تطور انخراط رادو الوثيق في الموسيقى، إلى جانب عمله الصحفي، إلى ممارسة منهجية للمراقبة والتقييم. كان يتابع بانتظام الأنشطة الموسيقية في اسطنبول وينقل التطورات الناشئة إلى قرائه من خلال مقالاته. وتعد علاقته الوثيقة بجمعية الفيلهارمونية في اسطنبول مؤشراً ملموساً على هذا الانخراط. كان يحضر الحفلات الموسيقية التي يقودها جمال رشيد ريش وعازفون أجنبيون بارعون مدعوون إلى تركيا، مثل عازفي الكمان والفيولونسيلو والبيانو والغيتار، ويكتب مراجعات لهذه العروض. كانت كتاباته الأكثر شمولاً وتعمقاً تتألف في الغالب من نقد الحفلات الموسيقية. ومع ذلك، فقد تناول أيضاً القضايا المالية والتنظيمية لمؤسسات مثل أوركسترا جمعية الفيلهارمونية وأوركسترا معهد اسطنبول الموسيقي، وقدم اقتراحات ونصائح. حتى أنه حضر بعض الاجتماعات التي عقدتها جمعية الفيلهارمونية لمتابعة جدول الأعمال عن كثب وساعد في زيادة الوعي العام لجذب أعضاء جدد وزيادة الدعم المالي.

استنادًا إلى 37 مقالًا متعلقًا بالموسيقى نشرها رادو في صحيفة Akşam بين عامي 1940 و 1950، تسعى هذه الدراسة إلى إيجاد إجابات للأسئلة البحثية التالية:

1.                  ما هي توزيعات كتابات شيفكت رادو الموسيقية من حيث النوع والمحتوى والموضوع؟

2.                  ما هي الأنواع الموسيقية التي يناقشها رادو بشكل متكرر؟

3.                  إلى أي مدى تظهر القضايا المعاصرة التي تعكس الأجواء الموسيقية لتلك الفترة – مثل التحديث الموسيقي، وثنائية الألاتوركا والألافرنجا، والبث الإذاعي، والتعليم الموسيقي، والذوق الموسيقي – في كتابات رادو؟

4.                  ما هي العلاقة بين المثل الأعلى للجمهورية في مجال الموسيقى الغربية وأفكار رادو الموسيقية، وإلى أي جانب، ألافرانجا أم ألاتوركا، تظهر آراؤه تقاربًا أكبر؟

للإجابة على هذه الأسئلة، تم استخدام طرق تحليل الوثائق والمحتوى. توفر النتائج رؤى مهمة ليس فقط حول فهم رادو الفردي للموسيقى، ولكن أيضًا حول التطورات الموسيقية والصحافة والصحافة الموسيقية في تركيا خلال الفترة 1940-1950. تبحث الدراسة أولاً في فكر رادو الموسيقي ومحتوى كتاباته ونطاقها وطبيعتها، ثم تناقش مساهمات الصحف اليومية والأعمدة الموسيقية في البحث التاريخي في علم الموسيقى. ركزت الدراسات السابقة عن رادو في الغالب على صحافته وعمله في المجلات وهويته الأدبية والبث الإذاعي أو مقالاته، في حين أن القليل منها فقط تناول كتاباته الموسيقية بشكل سطحي (باسكين، 2006؛ بارلاس، 2017). يتضمن تجميع مقالاته في صحيفة Akşam الذي أعده Cem Aktaş (2003) بعض الكتابات المتعلقة بالموسيقى، ولكن لم يتم إجراء دراسة علمية منهجية تركز على أفكار رادو الموسيقية وكتاباته حتى الآن. لذلك، تملأ هذه الدراسة فجوة مهمة في الأدبيات من خلال دراسة فهم رادو للموسيقى وكتاباته وأعماله الأدبية، ووضع أفكاره في سياق المناخ الموسيقي في عصره.

يُظهر التحليل أن رادو نشر معظم كتاباته في مجال المقالات النقدية (37.8٪) والمقالات (27٪)، تليها المقالات الإخبارية (13.5٪) والمذكرات والمقالات السيرة الذاتية (5.4٪ لكل منهما). تتميز الأعوام 1947 و1948 بأكبر ثراء موضوعي، حيث تغطي اثني عشر موضوعًا فرعيًا من أصل أربعة عشر، تليها عام 1940 (11 موضوعًا فرعيًا) وعام 1946 (10 موضوعات فرعية). ركز رادو بشكل متكرر على الآلات الموسيقية والتأليفات الموسيقية والملحنين والقادة الموسيقيين والمؤدين والذوق الموسيقي. تركز معظم كتاباته الموسيقية على الموسيقى والمجتمع، وتأتي في الغالب في شكل مقالات أو مقالات نقدية. تتضمن أعمدة، بما في ذلك Sözün Gelişi وMusiki Mevsimi Açılırken وMusiki Mevsimi Kapanırken وMusiki Severler Arasında، مع Sözün Gelişi التي تحتوي على الكتابات الأكثر تكرارًا وإيجازًا، في حين أن الأعمدة الأخرى أطول وأكثر شمولاً.

تنوع أسلوب رادو من النقد والشمولية إلى السخرية، وغالبًا ما ركز على الموسيقى الغربية ودعا إلى تبنيها ونشرها اجتماعيًا. عند تناوله لمناقشة الألاتوركا-الألافرانجا، أكد باستمرار على أهمية تعلم الموسيقى الغربية الكلاسيكية، ودعم إصلاحات أتاتورك الموسيقية. في الوقت نفسه، لم يتخذ موقفًا استبعاديًا ضد موسيقى الألاتوركا، معارضًا ثقافة الصراع بين الموسيقى الغربية والموسيقى التركية التقليدية.

في الختام، تسلط كتابات رادو الموسيقية الضوء على الأجواء الموسيقية في عصره وتاريخ الصحافة الموسيقية من خلال منظوره الصحفي. وبفضل مساهماته الغزيرة، يمكن الاعتراف به ككاتب موسيقي بارز في عصره، يقدم رؤى قيّمة حول التقاطع بين الصحافة والتحديث الثقافي والفكر الموسيقي.

الكلمات المفتاحية: علم الموسيقى، علم الموسيقى التاريخي، شفيق رادو، كتابات موسيقية، فكر موسيقي، صحيفة أكشام.

Résumé Structuré:

Au cours de la période républicaine en Turquie, la musique turque a été façonnée non seulement par des œuvres composées ou des concerts, mais aussi par des articles et des essais publiés dans des revues et des journaux, touchant ainsi un large public. Au cours de cette période marquée par de nombreux débats intellectuels, les musiciens et les écrivains se sont souvent ralliés à l'un des deux groupes opposés – alafranga (orienté vers l'Occident) ou alaturka (traditionnel ottoman) – et ont tenté de participer à l'élaboration d'une nouvelle musique turque en présentant leurs idées aux lecteurs par le biais de la presse. La musique étant directement liée à la sphère culturelle au sens large, ces discussions et ces écrits ne se limitaient pas aux spécialistes ; en substance, tout le monde pouvait exprimer son opinion sur la conception, le contexte social et l'avenir de la musique turque.

Bien que le domaine principal de Şevket Rado ne fût pas la musique, il s'est illustré parmi les intellectuels de son époque grâce à son travail dans la littérature et le journalisme, et il s'est joint à ce discours culturel. Au cours de ses vingt-cinq années en tant que chroniqueur pour le journal Akşam, Rado a publié plusieurs écrits sur la musique. Ces articles ne portaient généralement pas sur des contenus théoriques, mais plutôt sur des questions musicales contemporaines qui ne nécessitaient pas de connaissances techniques approfondies, telles que la situation financière des institutions musicales, le statut structurel des orchestres, les émissions de radio, l'éducation musicale, l'état général des concerts ou les artistes individuels.

L'engagement étroit de Rado dans le domaine musical, combiné à son travail journalistique, s'est transformé en une pratique systématique d'observation et d'évaluation. Il suivait régulièrement les activités musicales à Istanbul et transmettait les développements émergents à ses lecteurs à travers ses chroniques. Son lien étroit avec la Société philharmonique d'Istanbul est un indicateur concret de cet engagement. Il assistait aux concerts orchestraux dirigés par Cemal Reşit Rey et par des virtuoses étrangers invités en Turquie, tels que des violonistes, des violoncellistes, des pianistes et des guitaristes, et rédigeait des critiques de ces représentations. Ses écrits les plus complets et les plus approfondis consistaient en grande partie en critiques de concerts. Cependant, il abordait également les questions financières et organisationnelles d'institutions telles que l'Orchestre de la Société philharmonique et l'Orchestre du Conservatoire municipal d'Istanbul, en proposant des suggestions et des conseils. Il a même assisté à certaines réunions organisées par la Société philharmonique afin de suivre de près l'ordre du jour et a contribué à sensibiliser le public afin d'attirer de nouveaux membres et d'augmenter le soutien financier.

Sur la base des 37 articles liés à la musique publiés par Rado dans Akşam entre 1940 et 1950, cette étude cherche à répondre aux questions de recherche suivantes :

1.          Quelle est la répartition des écrits musicaux de Şevket Rado en termes de genre, de contenu et de thème ?

2.          Quels sont les genres musicaux que Rado aborde le plus fréquemment ?

3.          Dans quelle mesure les questions contemporaines reflétant l'atmosphère musicale de l'époque, telles que la modernisation musicale, la dichotomie alaturka-alafranga, la diffusion radiophonique, l'éducation musicale et les goûts musicaux, apparaissent-elles dans les écrits de Rado ?

4.          Quelle est la relation entre l'idéal d'occidentalisation de la République en matière de musique et les idées musicales de Rado, et vers quel courant, alafranga ou alaturka, ses opinions montrent-elles la plus grande affinité ?

Pour répondre à ces questions, des méthodes d'analyse documentaire et de contenu ont été utilisées. Les résultats fournissent des informations importantes non seulement sur la compréhension musicale individuelle de Rado, mais aussi sur les développements musicaux, la presse et le journalisme musical en Turquie entre 1940 et 1950. L'étude examine d'abord la pensée musicale de Rado, le contenu, la portée et la nature de ses écrits, puis aborde la contribution des quotidiens et des chroniques musicales à la recherche en musicologie historique. Les études précédentes sur Rado se sont principalement concentrées sur son travail journalistique, ses articles dans des magazines, son identité littéraire, ses émissions de radio ou ses essais, tandis que seules quelques-unes ont abordé superficiellement ses écrits musicaux (Baskın, 2006 ; Barlas, 2017). Une compilation de ses articles publiés dans Akşam par Cem Aktaş (2003) comprend certains écrits liés à la musique, mais aucune étude scientifique systématique axée sur les idées et les écrits musicaux de Rado n'a encore été menée. Par conséquent, cette étude comble une lacune importante dans la littérature en examinant la compréhension musicale, les écrits et la paternité littéraire de Rado, en situant ses idées dans le contexte musical de son époque.

L'analyse montre que Rado a publié le plus souvent dans les genres de l'essai critique (37,8 %) et de l'essai (27 %), suivis par les articles d'actualité (13,5 %) et les mémoires et essais biographiques (5,4 % chacun). Les années 1947 et 1948 présentent la plus grande richesse thématique, couvrant douze des quatorze sous-thèmes, suivies par 1940 (11 sous-thèmes) et 1946 (10 sous-thèmes). Rado s'est souvent intéressé aux instruments, aux compositions, aux compositeurs, aux chefs d'orchestre, aux interprètes et aux goûts musicaux. La plupart de ses écrits musicaux sont centrés sur la musique et la société, principalement sous forme d'essais ou d'essais critiques. Ses chroniques, notamment Sözün Gelişi, Musiki Mevsimi Açılırken, Musiki Mevsimi Kapanırken et Musiki Severler Arasında, Sözün Gelişi contenant les écrits les plus fréquents et les plus concis, tandis que les autres sont plus longs et plus complets.

Le style de Rado variait de critique et exhaustif à satirique, se concentrant souvent sur la musique occidentale et prônant son adoption et sa diffusion sociales. Dans le débat alaturka-alafranga, il soulignait constamment l'importance d'apprendre la musique classique occidentale, soutenant les réformes musicales d'Atatürk. En même temps, il n'adoptait pas une position d'exclusion à l'égard de la musique alaturka, s'opposant à une culture de conflit entre la musique occidentale et la musique traditionnelle turque.

En conclusion, les écrits musicaux de Rado éclairent l'atmosphère musicale de son époque et l'histoire du journalisme musical à travers son regard de journaliste. Grâce à ses contributions prolifiques, il peut être considéré comme un écrivain musical éminent de son temps, offrant des perspectives précieuses sur l'intersection entre le journalisme, la modernisation culturelle et la pensée musicale.

Mots-clés: Musicologie, musicologie historique, Şevket Rado, écrits musicaux, pensée musicale, journal Akşam.

Resumen Estructurado:

En el periodo republicano de Turquía, la música turca se configuró no solo a través de obras compuestas o conciertos interpretados, sino también a través de artículos y ensayos publicados en revistas y periódicos, que llegaban a un público amplio. Durante este periodo, marcado por numerosos debates intelectuales, los músicos y escritores solían alinearse con uno de los dos grupos opuestos—alafranga (orientado hacia Occidente) o alaturka (tradicional otomano)—e intentaban participar en la configuración de la nueva música turca presentando sus ideas a los lectores a través de la prensa. Dado que la música estaba directamente relacionada con la esfera cultural más amplia, estos debates y escritos no se limitaban a los especialistas; en esencia, cualquiera podía expresar su opinión sobre el diseño, el contexto social y el futuro de la música turca.

Aunque el campo principal de Şevket Rado no era la música, se convirtió en una figura destacada entre los intelectuales de su época gracias a su trabajo en la literatura y el periodismo, y se sumó a este discurso cultural. Durante sus veinticinco años como columnista del periódico Akşam, Rado publicó varios escritos sobre música. Estos artículos no se centraban generalmente en contenidos teóricos, sino en cuestiones musicales contemporáneas que no requerían amplios conocimientos técnicos, como la situación financiera de las instituciones musicales, la estructura de las orquestas, las emisiones de radio, la educación musical, el estado general de los conciertos o los artistas individuales.

El estrecho compromiso de Rado con la música, combinado con su trabajo periodístico, se convirtió en una práctica sistemática de observación y evaluación. Seguía regularmente las actividades musicales en Estambul y transmitía los nuevos acontecimientos a sus lectores a través de sus columnas. Su estrecha relación con la Sociedad Filarmónica de Estambul es un indicador concreto de este compromiso. Asistía a conciertos orquestales dirigidos por Cemal Reşit Rey y virtuosos extranjeros invitados a Turquía, como violinistas, violonchelistas, pianistas y guitarristas, y escribía críticas de estas actuaciones. Sus escritos más completos y profundos consistían en gran parte en críticas de conciertos. Sin embargo, también abordaba cuestiones financieras y organizativas de instituciones como la Orquesta de la Sociedad Filarmónica y la Orquesta del Conservatorio Municipal de Estambul, ofreciendo sugerencias y consejos. Incluso asistió a algunas reuniones celebradas por la Sociedad Filarmónica para seguir de cerca la agenda y ayudó a sensibilizar al público para atraer nuevos miembros y aumentar el apoyo financiero.

Basándose en los 37 artículos relacionados con la música que Rado publicó en Akşam entre 1940 y 1950, este estudio busca respuestas a las siguientes preguntas de investigación:

1.                   ¿Cuál es la distribución de los escritos musicales de Şevket Rado en términos de género, contenido y enfoque temático?

2.                   ¿Qué géneros musicales aborda Rado con mayor frecuencia?

3.                   ¿En qué medida aparecen en los escritos de Rado temas contemporáneos que reflejan el ambiente musical de la época, como la modernización musical, la dicotomía alaturka-alafranga, la radiodifusión, la educación musical y los gustos musicales?

4.                   ¿Cuál es la relación entre el ideal de occidentalización de la República en la música y las propias ideas musicales de Rado, y hacia qué lado, alafranga o alaturka, muestran sus opiniones una mayor afinidad?

Para responder a estas preguntas, se emplearon métodos de análisis de documentos y contenidos. Los resultados proporcionan información importante no solo sobre la comprensión musical individual de Rado, sino también sobre la evolución musical, la prensa y el periodismo musical en Turquía durante 1940-1950. El estudio examina en primer lugar el pensamiento musical de Rado, el contenido, el alcance y la naturaleza de sus escritos, y a continuación analiza las contribuciones de los periódicos y las columnas musicales a la investigación musicológica histórica. Los estudios anteriores sobre Rado se han centrado principalmente en su labour periodística, su trabajo en revistas, su identidad literaria, sus programas de radio o sus ensayos, mientras que solo unos pocos han abordado superficialmente sus escritos musicales (Baskın, 2006; Barlas, 2017). Una recopilación de sus artículos en Akşam realizada por Cem Aktaş (2003) incluye algunos escritos relacionados con la música, pero aún no se ha llevado a cabo un estudio académico sistemático centrado en las ideas y escritos musicales de Rado. Por lo tanto, este estudio llena un importante vacío en la literatura al examinar la comprensión musical, los escritos y la autoría de Rado, situando sus ideas en el contexto musical de su época.

El análisis muestra que Rado publicó con mayor frecuencia en los géneros de ensayo crítico (37,8 %) y ensayo (27 %), seguidos de artículos de actualidad (13,5 %) y memorias y ensayos biográficos (5,4 % cada uno). Los años 1947 y 1948 presentan la mayor riqueza temática, con doce de los catorce subtemas, seguidos de 1940 (11 subtemas) y 1946 (10 subtemas). Rado se centró con frecuencia en los instrumentos, las composiciones, los compositores, los directores, los intérpretes y los gustos musicales. La mayor parte de sus escritos musicales se centran en la música y la sociedad, predominantemente en forma de ensayos o ensayos críticos. Sus columnas, entre las que se incluyen Sözün Gelişi, Musiki Mevsimi Açılırken, Musiki Mevsimi Kapanırken y Musiki Severler Arasında, con Sözün Gelişi conteniendo los escritos más frecuentes y concisos, mientras que los demás son más largos y completos.

El estilo de Rado variaba desde lo crítico y exhaustivo hasta lo satírico, centrándose a menudo en la música occidental y abogando por su adopción y difusión social. Al abordar el debate entre alaturka y alafranga, siempre hizo hincapié en la importancia de aprender música clásica occidental, apoyando las reformas musicales de Atatürk. Al mismo tiempo, no adoptó una postura excluyente contra la música alaturka, oponiéndose a una cultura de conflicto entre la música occidental y la música tradicional turca.

En conclusión, los escritos musicales de Rado ilustran el ambiente musical de su época y la historia del periodismo musical a través de su perspectiva periodística. Debido a sus prolíficas contribuciones, puede ser reconocido como un destacado escritor musical de su época, que ofrece valiosas perspectivas sobre la intersección entre el periodismo, la modernización cultural y el pensamiento musical.

Palabras clave: Musicología, musicología histórica, Şevket Rado, escritos musicales, pensamiento musical, periódico Akşam.

结构化摘要:

在土耳其共和时期,土耳其音乐不仅通过作曲作品或音乐会演出得以塑造,更通过期刊与报纸发表的文章和论文影响着广大受众。这一时期充斥着激烈的思想辩论,音乐家与作家常依附于两大对立阵营——西化派(alafranga)或传统奥斯曼派(alaturka——试图通过报刊向读者阐述理念,参与新土耳其音乐的塑造。由于音乐与更广阔的文化领域直接相关,这些讨论和写作并不局限于专家;本质上,任何人都可以就土耳其音乐的设计、社会背景和未来发表意见。

尽管谢夫凯特·拉多的主要领域并非音乐,但他通过在文学和新闻领域的工作在当时的知识分子中脱颖而出,并参与了这场文化讨论。在为《晚报》撰写专栏的二十五年间,拉多发表了多篇音乐评论。这些文章通常不侧重理论内容,而是聚焦于无需深厚专业知识的当代音乐议题,例如音乐机构的财务状况、乐团的组织架构、广播节目、音乐教育、音乐会整体状况以及艺术家个案。

拉多对音乐的深度参与,结合其新闻工作,逐渐形成一套系统化的观察与评价实践。他持续追踪伊斯坦布尔的音乐活动,通过专栏向读者传递行业动态。其与伊斯坦布尔爱乐协会的密切联系,正是这种参与的具体体现。他出席由杰马尔·雷希特·雷伊指挥的管弦乐音乐会,以及小提琴家、大提琴家、钢琴家、吉他手等受邀来土的外国演奏家演出,并撰写乐评。其最全面深入的著作多为音乐会评论,同时亦针对爱乐协会管弦乐团、伊斯坦布尔市立音乐学院管弦乐团等机构的财务与组织问题提出建议。他甚至出席爱乐协会的会议以密切关注议程,并协助提升公众认知以吸引新会员和增加资金支持。

本研究基于拉多19401950间在《晚报》发表的37篇音乐相关文章,试图解答以下研究问题:

1.     谢夫凯特·拉多的音乐写作在体裁、内容和主题聚焦方面呈现何种分布?

2.     拉多最常探讨哪些音乐体裁?

3.     反映时代音乐氛围的当代议题——如音乐现代化、土耳其式与西方式音乐的二元对立、广播传播、音乐教育及音乐品味——在其著作中呈现的程度如何?

4.     共和国音乐西化理想与拉多个人音乐理念存在何种关联? 观点更倾向于西方化(alafranga还是本土化(alaturka)?

为解答上述问题,本研究采用文献与内容分析法。研究结果不仅揭示了拉多个人的音乐认知,更对1940-1950间土耳其音乐发展、新闻媒体及音乐新闻业提供了重要洞见。本研究首先剖析拉多的音乐思想及其著作的内容、范围与性质,继而探讨日报与音乐专栏对历史音乐学研究的贡献。既有研究多聚焦于拉多的新闻工作、杂志创作、文学身份、广播节目或散文,仅有少数学者浅尝辄止地涉及他的音乐著作(巴斯金,2006;巴尔拉斯,2017)。尽管杰姆·阿克塔什(2003编纂的《晚报》文章集收录了部分音乐相关著作,但尚未有系统性学术研究聚焦于拉多的音乐思想与著作。因此,本研究通过考察拉多的音乐理解、著作及作者身份,将其思想置于时代音乐语境中,填补了文献中的重要空白。

分析表明,拉多发表最多的文体是评论性文章(37.8%)和随笔(27%),其次是新闻报道(13.5%)以及回忆录和传记性文章(各占5.4%)。19471948间主题呈现最高丰富度,涵盖十四个子主题中的十二个,其次为1940年(11个子主题)和1946年(10个子主题)。拉多常聚焦于乐器、作品、作曲家、指挥家、演奏家及音乐品味等议题。其音乐类著作多以音乐与社会为主题,主要采用散文或评论散文形式。专栏包括《随笔随语》《乐季启幕》《乐季落幕》及《乐迷之间》,其中《随笔随语》篇幅最紧凑,其余篇幅较长且内容更全面。

拉多的文风兼具批判性、综合性与讽刺性,常聚焦西方音乐并倡导其社会普及。在处理土耳其式音乐与西方音乐之争时,他始终强调学习西方古典音乐的重要性,支持阿塔图尔克的音乐改革。同时,他并未排斥土耳其式音乐,反对西方音乐与传统土耳其音乐之间的对立文化。

综上所述,拉多的音乐论著以其新闻视角映照出时代音乐氛围与音乐新闻史。凭借其丰硕的学术贡献,他堪称当代杰出音乐作家,为新闻业、文化现代化与音乐思想的交汇提供了珍贵洞见。

关键词:音乐学、历史音乐学、谢夫凯特·拉多、音乐论著、音乐思想、《晚报》。

Структурированное Резюме:

В период республиканской Турции турецкая музыка формировалась не только благодаря композиторским произведениям или концертным выступлениям, но и благодаря статьям и эссе, публиковавшимся в журналах и газетах и достигавшим широкой аудитории. В этот период, отмеченный многочисленными интеллектуальными дебатами, музыканты и писатели часто присоединялись к одной из двух противоположных групп — алафранга (ориентированной на Запад) или алатурка (традиционной османской) — и пытались участвовать в формировании новой турецкой музыки, представляя свои идеи читателям через прессу. Поскольку музыка была напрямую связана с более широкой культурной сферой, эти дискуссии и статьи не ограничивались специалистами; по сути, любой мог высказывать свое мнение о структуре, социальном контексте и будущем турецкой музыки.

Хотя основной сферой деятельности Шевкета Радо была не музыка, он стал известен среди интеллектуалов своего времени благодаря своей работе в литературе и журналистике и присоединился к этому культурному дискурсу. За 25 лет работы обозревателем в газете «Акшам» Радо опубликовал несколько статей о музыке. Эти статьи, как правило, не были сосредоточены на теоретическом содержании, а скорее на современных музыкальных проблемах, не требующих обширных технических знаний, таких как финансовое положение музыкальных учреждений, структурный статус оркестров, радиовещание, музыкальное образование, общее состояние концертной деятельности или отдельные артисты.

Тесное взаимодействие Радо с музыкой в сочетании с его журналистской деятельностью переросло в систематическую практику наблюдения и оценки. Он регулярно следил за музыкальной жизнью Стамбула и в своих колонках сообщал читателям о новых событиях. Его тесная связь с Филармоническим обществом Стамбула является конкретным показателем этого взаимодействия. Он посещал оркестровые концерты под управлением Джемаля Решита Рея и приглашенных в Турцию иностранных виртуозов, таких как скрипачи, виолончелисты, пианисты и гитаристы, и писал рецензии на эти выступления. Его наиболее полные и глубокие статьи в основном состояли из концертных рецензий. Однако он также затрагивал финансовые и организационные вопросы таких учреждений, как оркестр Филармонического общества и оркестр Стамбульской муниципальной консерватории, предлагая свои предложения и советы. Он даже посещал некоторые заседания Филармонического общества, чтобы внимательно следить за повесткой дня, и помогал повышать осведомленность общественности с целью привлечения новых членов и увеличения финансовой поддержки.

На основе 37 статей о музыке, опубликованных Радо в газете Akşam в период с 1940 по 1950 год, в данном исследовании ищутся ответы на следующие вопросы:

1.          Каково распределение музыкальных статей Шевкета Радо с точки зрения жанра, содержания и тематической направленности?

2.          Какие музыкальные жанры Радо обсуждает чаще всего?

3.          В какой степени в работах Радо отражены современные проблемы, отражающие музыкальную атмосферу того периода, такие как музыкальная модернизация, дихотомия алатурка-алафранга, радиовещание, музыкальное образование и музыкальный вкус?

4.          Какова связь между идеалом вестернизации музыки в Республике и собственными музыкальными идеями Радо, и к какой стороне, алафранга или алатурка, его взгляды проявляют большую близость?

Для ответа на эти вопросы были использованы методы анализа документов и содержания. Результаты дают важные сведения не только о личном понимании музыки Радо, но и о развитии музыки, прессе и музыкальной журналистике в Турции в 1940–1950 годах. В исследовании сначала рассматриваются музыкальные взгляды Радо, содержание, объем и характер его работ, а затем обсуждается вклад ежедневных газет и музыкальных колонок в историко-музыковедческие исследования. Предыдущие исследования, посвященные Радо, в основном фокусировались на его журналистике, работе в журналах, литературной идентичности, радиовещании или эссе, в то время как лишь немногие поверхностно затрагивали его музыкальные работы (Baskın, 2006; Barlas, 2017). Сборник его статей из Akşam, составленный Cem Aktaş (2003), включает некоторые музыкальные произведения, но систематическое научное исследование, посвященное музыкальным идеям и произведениям Радо, еще не проводилось. Таким образом, данное исследование восполняет важный пробел в литературе, анализируя музыкальное понимание, произведения и авторство Радо, помещая его идеи в контекст музыкальной атмосферы его времени.

Анализ показывает, что Радо чаще всего публиковался в жанрах критического эссе (37,8%) и эссе (27%), за которыми следуют новостные статьи (13,5%) и мемуары и биографические эссе (по 5,4%). Наибольшее тематическое богатство наблюдается в 1947 и 1948 годах, когда были охвачены двенадцать из четырнадцати подтем; за ними следуют 1940 год (11 подтем) и 1946 год (10 подтем). Радо часто уделял внимание инструментам, композициям, композиторам, дирижерам, исполнителям и музыкальным вкусам. Большинство его музыкальных статей посвящены музыке и обществу, преимущественно в форме эссе или критических очерков. Его колонки, в том числе «Sözün Gelişi», «Musiki Mevsimi Açılırken», «Musiki Mevsimi Kapanırken» и «Musiki Severler Arasında», причем «Sözün Gelişi» содержит наиболее частые и лаконичные статьи, а остальные — более длинные и обширные.

Стиль Радо варьировался от критического и всеобъемлющего до сатирического, часто сосредоточенного на западной музыке и пропагандирующего ее социальное принятие и распространение. Обращаясь к дебатам об алатурке и алафранге, он последовательно подчеркивал важность изучения классической западной музыки, поддерживая музыкальные реформы Ататюрка. В то же время он не занимал исключительной позиции по отношению к алатурке, противостоящей культуре конфликта между западной и традиционной турецкой музыкой.

В заключение, музыкальные статьи Радо освещают музыкальную атмосферу его эпохи и историю музыкальной журналистики через его журналистскую перспективу. Благодаря его плодотворному вкладу, он может быть признан выдающимся музыкальным писателем своего времени, предлагающим ценные идеи на стыке журналистики, культурной модернизации и музыкальной мысли.

Ключевые слова: музыковедение, историческое музыковедение, Шевкет Радо, музыкальные статьи, музыкальная мысль, газета «Акшам».

संरचित सारांश:

तुर्की के गणराज्य काल में, तुर्की संगीत का निर्माण केवल रचित कृतियों या प्रस्तुत किए गए संगीत समारोहों के माध्यम से हुआ, बल्कि पत्रिकाओं और समाचार पत्रों में प्रकाशित लेखों और निबंधों के माध्यम से भी हुआ, जो व्यापक दर्शकों तक पहुँचते थे। इस अवधि के दौरान, जो कई बौद्धिक बहसों से चिह्नित थी, संगीतकार और लेखक अक्सर दो विरोधी समूहों में से किसी एकअलाफ्रंगा (पश्चिमी-उन्मुख) या अलतुर्का (पारंपरिक ओटोमन)—से जुड़ जाते थे और प्रेस के माध्यम से अपने विचार पाठकों के सामने प्रस्तुत करके नए तुर्की संगीत के निर्माण में भाग लेने का प्रयास करते थे।

चूंकि संगीत सीधे व्यापक सांस्कृतिक क्षेत्र से जुड़ा था, इसलिए ये चर्चाएं और लेखन विशेषज्ञों तक ही सीमित नहीं थे; मूल रूप से, कोई भी तुर्की संगीत के स्वरूप, सामाजिक संदर्भ और भविष्य पर अपनी राय व्यक्त कर सकता था।

हालांकि शेवकेट राडो का प्राथमिक क्षेत्र संगीत नहीं था, वह साहित्य और पत्रकारिता में अपने काम के माध्यम से अपने समय के बुद्धिजीवियों में प्रमुख हो गए, और उन्होंने इस सांस्कृतिक विमर्श में भाग लिया।

अकşam अखबार के लिए स्तंभकार के रूप में अपने पच्चीस साल के कार्यकाल के दौरान, राडो ने संगीत पर कई लेख प्रकाशित किए। ये लेख आम तौर पर सैद्धांतिक सामग्री पर ध्यान केंद्रित नहीं करते थे, बल्कि समकालीन संगीत के उन मुद्दों पर केंद्रित थे जिनके लिए व्यापक तकनीकी ज्ञान की आवश्यकता नहीं थी, जैसे कि संगीत संस्थानों की वित्तीय स्थिति, ऑर्केस्ट्रा की संरचनात्मक स्थिति, रेडियो प्रसारण, संगीत शिक्षा, संगीत समारोहों की सामान्य स्थिति, या व्यक्तिगत कलाकार।

संगीत के साथ राडो की घनिष्ठ संलग्नता, उनके पत्रकारिता कार्य के साथ मिलकर, अवलोकन और मूल्यांकन के एक व्यवस्थित अभ्यास में विकसित हो गई। वह नियमित रूप से इस्तांबुल में संगीत गतिविधियों पर नज़र रखते थे और अपने स्तंभों के माध्यम से उभरती हुई प्रगति को अपने पाठकों तक पहुँचाते थे। इस्तांबुल में फिलहारमोनिक सोसाइटी के साथ उनका घनिष्ठ संबंध इस संलग्नता का एक ठोस संकेतक है। वे जमाल रेसिट रे और तुर्की में आमंत्रित विदेशी माहिरों, जैसे कि वायलिनवादक, सेलोवादक, पियानोवादक और गिटारवादक, द्वारा आयोजित ऑर्केस्ट्रा कॉन्सर्ट में शामिल होते थे, और इन प्रदर्शनों की समीक्षाएँ लिखते थे। उनकी सबसे व्यापक और गहन रचनाओं में काफी हद तक संगीत कार्यक्रमों की आलोचनाएँ शामिल थीं। हालाँकि, उन्होंने फिलहारमोनिक सोसाइटी ऑर्केस्ट्रा और इस्तांबुल म्युनिसिपल कंज़र्वेटरी ऑर्केस्ट्रा जैसी संस्थाओं के वित्तीय और संगठनात्मक मुद्दों को भी संबोधित किया और सुझाव सलाह दी।

उन्होंने एजेंडा पर बारीकी से नज़र रखने के लिए फिलहारमोनिक सोसाइटी द्वारा आयोजित कुछ बैठकों में भी भाग लिया और नए सदस्यों को आकर्षित करने तथा वित्तीय सहायता बढ़ाने के लिए सार्वजनिक जागरूकता बढ़ाने में मदद की।

1940 और 1950 के बीच अकसाम में राडो द्वारा प्रकाशित 37 संगीत-संबंधी लेखों के आधार पर, यह अध्ययन निम्नलिखित शोध प्रश्नों के उत्तर खोजना चाहता है:

1. शेवकेट राडो के संगीत लेखन का विधा, विषय-वस्तु और विषयगत फोकस के संदर्भ में वितरण क्या है?

2. राडो सबसे अधिक बार किन संगीत शैलियों पर चर्चा करते हैं?

3. राडो के लेखन में उस समय के संगीत माहौल को दर्शाने वाले समकालीन मुद्देजैसे संगीत आधुनिकीकरण, अलतुर्का-अलाफ्रंगा द्वैत, रेडियो प्रसारण, संगीत शिक्षा और संगीत स्वादकिस हद तक दिखाई देते हैं?

4. संगीत में गणराज्य के पश्चिमीकरण के आदर्श और राडो के अपने संगीत विचारों के बीच क्या संबंध है, और उनके विचारों में अधिक लगाव किस पक्ष, अलाफ्रंगा या आलातुर्का, के प्रति है?

इन प्रश्नों का उत्तर देने के लिए, दस्तावेज़ और सामग्री विश्लेषण विधियों का उपयोग किया गया। परिणाम केवल राडो की व्यक्तिगत संगीत समझ में, बल्कि 1940-1950 के दौरान तुर्की में संगीत विकास, प्रेस और संगीत पत्रकारिता में भी महत्वपूर्ण अंतर्दृष्टि प्रदान करते हैं।

यह अध्ययन पहले राडो के संगीत विचार, उनके लेखन की सामग्री, दायरे और प्रकृति की जाँच करता है, और फिर ऐतिहासिक संगीतशास्त्र अनुसंधान में दैनिक समाचार पत्रों और संगीत स्तंभों के योगदान पर चर्चा करता है। राडो पर पिछले अध्ययनों में अधिकतर उनके पत्रकारिता, पत्रिका कार्य, साहित्यिक पहचान, रेडियो प्रसारण, या निबंधों पर ध्यान केंद्रित किया गया है, जबकि केवल कुछ ने ही उनके संगीत लेखन को सतही तौर पर संबोधित किया है (बास्किन, 2006; बार्लास, 2017)

सेम अक्ताश (2003) द्वारा उनके अक्साम लेखों का संकलन कुछ संगीत-संबंधी लेखों को शामिल करता है, लेकिन राडो के संगीत संबंधी विचारों और लेखों पर केंद्रित एक व्यवस्थित विद्वतापूर्ण अध्ययन अभी तक नहीं किया गया है। इसलिए, यह अध्ययन राडो की संगीत समझ, लेखन और लेखकत्व की जांच करके, उनके विचारों को उनके समय के संगीत माहौल में स्थापित करते हुए, साहित्य में एक महत्वपूर्ण अंतराल को भरता है।

विश्लेषण से पता चलता है कि राडो ने सबसे अधिक बार आलोचनात्मक निबंध (37.8%) और निबंध (27%) की शैलियों में प्रकाशन किया, उसके बाद समाचार लेख (13.5%) और संस्मरण तथा जीवनीपरक निबंध (प्रत्येक 5.4%) का स्थान आता है। वर्ष 1947 और 1948 में विषयगत समृद्धि सबसे अधिक थी, जिसमें चौदह में से बारह उप-विषय शामिल थे, इसके बाद 1940 (11 उप-विषय) और 1946 (10 उप-विषय) का स्थान आता है। राडो अक्सर वाद्ययंत्रों, रचनाओं, संगीतकारों, कंडक्टरों, कलाकारों और संगीत संबंधी स्वाद पर ध्यान केंद्रित करते थे। उनके अधिकांश संगीत लेख संगीत और समाज पर केंद्रित हैं, जो मुख्य रूप से निबंध या समीक्षात्मक निबंध के रूप में हैं। उनके कॉलम, जिनमें Sözün Gelişi, Musiki Mevsimi Açılırken, Musiki Mevsimi Kapanarken, और Musiki Severler Arasında शामिल हैं, Sözün Gelişi में सबसे अधिक बार और संक्षिप्त लेख पाए जाते हैं, जबकि अन्य लंबे और अधिक व्यापक हैं।

राडो की शैली आलोचनात्मक और व्यापक से लेकर व्यंग्यात्मक तक थी, जो अक्सर पश्चिमी संगीत पर केंद्रित थी और इसके सामाजिक अंगीकरण और प्रसार की वकालत करती थी। अलतुर्का-अलाफ्रांगा बहस को संबोधित करते हुए, उन्होंने लगातार शास्त्रीय पश्चिमी संगीत सीखने के महत्व पर जोर दिया, और अतातुर्क के संगीत सुधारों का समर्थन किया। साथ ही, उन्होंने अलतुर्का संगीत के खिलाफ कोई बहिष्कारवादी रुख नहीं अपनाया, और पश्चिमी तथा पारंपरिक तुर्की संगीत के बीच संघर्ष की संस्कृति का विरोध किया।

निष्कर्षतः, राडो के संगीत लेख उनके पत्रकारिता के दृष्टिकोण के माध्यम से उनके युग के संगीत वातावरण और संगीत पत्रकारिता के इतिहास को उजागर करते हैं। उनके विपुल योगदानों के कारण, उन्हें अपने समय के एक प्रमुख संगीत लेखक के रूप में पहचाना जा सकता है, जो पत्रकारिता, सांस्कृतिक आधुनिकीकरण और संगीत विचार के संगम पर मूल्यवान अंतर्दृष्टि प्रदान करते हैं।

कीवर्ड: संगीतशास्त्र, ऐतिहासिक संगीतशास्त्र, शेवकेट राडो, संगीत लेख, संगीत विचार, अक्साम अखबार।

Article Statistics

Number of reads 260
Number of downloads 37

Share

Journal of Turkish Studies
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.