Bu çalışma, Türk halk müziği geleneğinin iki önemli icracısı olan Nida Tüfekçi ve Arif Sağ’ın bağlama ve vokal icralarını teknik, estetik ve yorumlayıcı boyutlarıyla karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırma, geleneksel icra pratikleri içerisinde yer alan üslup kalıplarının, bireysel tavır ve yorum farklılıkları aracılığıyla nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda elde edilen bulguların, Türk halk müziği icra geleneğinin sürekliliği ve dönüşümü açısından önemli veriler sunduğu düşünülmektedir. Halk müziği repertuvarının oluşumu ve aktarımında belirleyici bir rol üstlenen her iki sanatçı, farklı dönemlerde geliştirdikleri icra anlayışlarıyla bağlama geleneğine özgün katkılar sağlamıştır. Nida Tüfekçi, Orta Anadolu tavrının sadelik, doğallık ve yerel karakterini önceleyen bir icra anlayışıyla öne çıkarken; Arif Sağ, modern müzik yaklaşımlarını halk müziği icrasına dâhil ederek bağlamayı ulusal sınırların ötesine taşıyan, evrensel bir ifade aracına dönüştürmüştür. Araştırmada, Yozgat yöresine ait ve sürmeli çeşitlemeleri kapsamında değerlendirilen “Dersini Almış da Ediyor Ezber” adlı türkü örneklem olarak seçilmiş; her iki sanatçının icra kayıtları notaya alınarak teknik ve üslup özellikleri bakımından ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Nida Tüfekçi, Türk halk müziğinde çok sayıda esere derlemeci kimliğiyle katkı sunmuş; özellikle Yozgat yöresi ve sürmeli icra geleneği bağlamında, hem kaynak kişi hem de icracı yönüyle önemli bir konumda yer almıştır. Arif Sağ ise bağlamada yöresel icra biçimlerinin usta bir temsilcisi olmasının yanı sıra, Nida Tüfekçi ile kurduğu usta–çırak ilişkisi doğrultusunda, yöresel icra pratiklerinin aktarımında temel kaynak kişilerden biri olmuştur. Elde edilen bulgular, Tüfekçi’nin “geleneksel temsil”, Sağ’ın ise “yenilikçi sentez” anlayışının, Türk halk müziği icra geleneğinde birbirini dışlamayan; aksine, süreklilik ve dönüşüm ekseninde birbirini tamamlayan iki temel yaklaşımı temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, yöresel üslup ile bireysel tavrın müzikal ifadeye etkisini açıklaması bakımından önem taşımaktadır.
This study presents a comparative analysis of the bağlama and vocal performances of Nida Tüfekçi and Arif Sağ, two prominent figures in the tradition of Turkish folk music, from technical, aesthetic, and interpretative perspectives. The research aims to examine how traditional performance styles are reinterpreted through individual attitudes and personal performance practices within the framework of folk music tradition. In this context, the study contributes to understanding the continuity and transformation of performance practices in Turkish folk music. As influential figures in the transmission and development of the folk music repertoire, both artists have made distinctive contributions to the bağlama tradition through their performance approaches shaped by different historical and cultural contexts. While Nida Tüfekçi stands out with a performance style that preserves the simplicity, naturalness, and local character of the Central Anatolian tradition, Arif Sağ incorporates modern musical approaches into folk music performance, positioning the bağlama as an instrument with universal expressive potential. The song “Dersini Almış da Ediyor Ezber,” belonging to the Yozgat region and categorized within Sürmeli variants, was selected as the sample of the study. Performance recordings of both artists were transcribed into musical notation and analyzed comparatively in terms of technique, ornamentation, rhythmic structure, and stylistic features. In addition to his role as a performer, Nida Tüfekçi has made significant contributions to Turkish folk music as a compiler, particularly in the context of Yozgat regional music and Sürmeli performance practices. Arif Sağ, on the other hand, is not only a master performer of regional styles but also a key figure in the transmission of these practices through his master–apprentice relationship with Tüfekçi. The findings indicate that Tüfekçi’s approach represents a model of traditional representation, whereas Sağ’s performance style reflects a synthetic and innovative interpretation. These two approaches are shown to complement each other within the continuity of Turkish folk music performance tradition. The study highlights the significance of regional styles and individual performance attitudes in shaping musical expression and contributes to performance-based research in ethnomusicology.
Anahtar Kelimeler: Türk Halk Müziği, Bağlama İcrası, Vokal İcrası, İcra Stili, Nida Tüfekçi, Arif Sağ, Bölgesel Stil, Sürmeli Geleneği, İcranın Analizi
الكلمات المفتاحية: الموسيقى الشعبية التركية، أداء الباغلاما، الأداء الصوتي، أسلوب الأداء، نيدا توفكجي، أريف ساغ، الأسلوب الإقليمي، تقاليد سورميلي، تحليل الأداء
Mots-clés : musique folklorique turque, interprétation du bağlama, interprétation vocale, style d'interprétation, Nida Tüfekçi, Arif Sağ, style régional, tradition Sürmeli, analyse de l'interprétation
Palabras clave: música folclórica turca, Interpretación del bağlama, Interpretación vocal, Estilo de interpretación, Nida Tüfekçi, Arif Sağ, Estilo regional, Tradición Sürmeli, Análisis de la interpretación
关键词:土耳其民间音乐,巴格拉马演奏,声乐表演,表演风格,尼达·图费克奇,阿里夫·萨格,地域风格,苏尔梅利传统,表演分析
Ключевые слова: турецкая народная музыка, исполнение на багламе, вокальное исполнение, стиль исполнения, Нида Тюфекчи, Ариф Саг, региональный стиль, традиция Сюрмели, анализ исполнения
कीवर्ड: तुर्की लोक संगीत, बाग्लमा प्रदर्शन, गायन प्रदर्शन, प्रदर्शन शैली, निदा तुफेक्ची, अरिफ साग, क्षेत्रीय शैली, सुरमेली परंपरा, प्रदर्शन विश्लेषण
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.