Turkish Studies-Educational Sciences, Yıl 2019 Sayı Volume 14 Issue 6

Medyada Demokratik Açılım ve Bir İletişim Krizi Olarak Habur Vakası: Eleştirel Bir Yaklaşım

M. Mücahit KÜÇÜKYILMAZ — 2026-07-16

22 Temmuz 2007 sonrası hızlanan Türkiye’nin siyasileşme ve sivilleşme süreci, 29 Mart 2009 mahalli seçimlerinden sonra yeni bir açılımla iyice ivme kazandı. Adına “Kürt açılımı” denilen ve 2009 yılı ortasında Kürt sorununu çözme niyetiyle başlayan bu açılım süreci aslında o zamana kadar görülmemiş bir toplumsal, siyasal ve bürokratik destek elde etmesine rağmen, aynı yılın 19 Ekimine gelindiğinde Habur’da büyük bir krizle karşılaştı. Sağlıklı işleyen normal süreçlerde dahi bir stratejik iletişim planı çerçevesinde hareket etmek gerekirken, PKK’lı teröristlerin teslim olma sürecinin bir örgüt şovuna dönüştüğü Habur krizi özünde bir iletişim krizi olarak ortaya çıktı ve sürecin tamamını olumsuz etkilediği gibi Kürt sorunu konusunda yeni travmalara da yol açtı. Sonuçta terör örgütü PKK ve onun o günkü siyasal uzantısı DTP içindeki art niyetli güçlerin varlığının ve süreci semboller savaşına çevirmeleri ihtimalinin yeterince hesaplanmadığı ortaya çıktı. Oysa başta ana akım medya olmak üzere, kamuoyunda oluşan olumlu algı, PKK’nın silah bırakması ve kanın duracak olması gibi argümanlar üzerinden bilinçli bir iletişim stratejisi ile desteklenebilirdi. Çeşitli gazetelerde yazan dönemin etkili gazetecilerinin görüşlerinin de analize tabi tutulduğu bu makalede, demokratik açılım gibi tarihi süreçlerde inisiyatifin elde tutulması ve kamu gücünün diğer aktörleri kontrol altında tutması kadar, sürecin ilgili aktörleri arasındaki iletişiminin ve medya üzerinden olumlu kamuoyu algısı inşa edilmesinin önemi üzerinde de durulmaktadır.

KARDİYO BOSU EGZERSİZİNİN SEDANTER KADINLARDA MENSTRUASYON, STRES VE DEPRESYON ÜZERİNE ETKİLERİ

Pelin AKYOLOsman İMAMOĞLU — 2026-07-16

Kardiyo Bosu egzersizinin sedanter kadınlarda menstruasyon, stres ve depresyon düzeyleri üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Adet görme yaş aralığında bulunan 45 sedanter kadına 12 hafta süreli haftada 3 gün orta şiddetli kardiyo- bosu egzersizi uygulanmıştır. Egzersiz periyot öncesi ve sonrası algılanan stres ölçeği ve beck depresyon envanteri doldurtulmuştur. İstatistiksel işlemlerde student -t testi, Ki kare, tek yönlü varyans analizi ve LSD testleri kullanılmıştır. Egzersiz periyodu başlamadan önce kadınların %26,7’si düzensiz adet görmekte iken egzersiz periyodu sonunda bu oran %8,9’a düşmüştür. Çalışmada algılanan stres ölçeği puanı düzenli adet görenlerde egzersiz öncesi 28,87 ve düzensiz adet görenlerde 31,01 iken egzersizler sonrası düzenli adet görenlerde 26,10 ve düzensiz adet görenlerde 30,25 olarak bulunmuştur. Adet görme durumları ile stres puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). Yine depresyon puanı düzenli adet görenlerde egzersiz öncesi 14,01 ve düzensiz adet görenlerde 16,06 iken egzersizler sonrası düzenli adet görenlerde 13,26 ve düzensiz adet görenlerde 17,25 olarak bulunmuştur. Menstruasyon ile depresyon puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). Bel/kalça çevresi oranı egzersizlere başlamadan önce 0,81 cm iken 3 aylık egzersiz sonucu 0,77 cm’ye düşmüştür. Bu çalışmada kardiyo bosu egzersizleri ile sağlık riski azalması yanında hem stres ve depresyon puanı hem de adet düzensizliği üzerinde olumlu etki görülmüştür. Stres ve depresyon düzeyi puanlarını düşürmek yanında düzenli adet görmenin artması için haftada 3 gün 50-60 dakikalık orta şiddette kardiyo bosu egzersizleri önerilir.

TÜRK SİNEMASI’NDA SÖZLÜ ANLATI GELENEĞİ: HACI BEKTAŞ-I VELİ FİLMİ ÖRNEĞİ

Birgül ALICI — 2026-07-16

Anadolu’nun Türk yurdu haline gelmesi için gönderilen ve bu topraklarda İslamiyet’i yaymaya çalışan Horasan erenlerinden Hacı Bek-taş-ı Veli gerek bu hizmetleri gerekse ahlaki ilkeleriyle çağlar boyu adından söz ettirmiştir. Bu çalışma, alimin söylencelere dayalı Ve-lâyetnâme eserinden sinemaya nasıl aktarıldığını ve bu aktarımda hangi dinamiklerin rol aldığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Alimin sinemada temsilinde nasıl bir yol izlendiğini bilmek alanda yapılacak çalışmalara ışık tutması bakımından önemlidir. Bu kapsamda çalışmada alimin kendi ismini taşıyan ve sinemalarda gösterime giren tek filmi Hacı Bek-taş-ı Veli, Velâyetnâme eseriyle metinlerararasılık yöntemi ile karşılaştırılmıştır. Söz konusu karşılaştırmanın Hacı Bektaş-ı Veli araştırmaları ve sinemadaki Hacı Bektaş-ı Veli temsiliyle ilgili öncül bir çalışma olması ise çalışmanın önemini oluşturmaktadır. Çalışma, Hacı Bektaş-ı Veli’nin hayatı, temel öğretileri, Anadolu’daki hizmetleri, Türk Sineması’nda sözlü anlatı geleneği, Hacı Bektaş-ı Veli filmi ve Ve-lâyetnâmesinin metinler arası karşılaştırılması ile sınırlandırılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde Hacı Bektaş-ı Ve-li’nin sinemadaki temsilinde özüne uygun, ahlâki ilkeleriyle öncü bir di-ni lider olarak yansıtıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca Hacı Bektaş-ı Veli filmi ve Velâyetnâme eseri karşılaştırıldığında her ikisinde de geleneksel sözlü anlatı geleneğine uygun olarak diyaloglara önem verildiği, epik bir an-latımın benimsendiği, ahlâki ve milli değerlere verilen önem ve katkıların vurgulandığı bu nedenle de adı geçen filmde ana temayı ve odak nok-tasını desteklemeyen kimi olay ve detayların aktarılmadığı anlaşılmıştır.

KREDİ NOT DUYURULARININ PAY SENEDİ PİYASALARI ÜZERİNE ETKİSİ: BORSA İSTANBUL ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Erkan ALSU — 2026-07-16

Kredi Derecelendirme kuruluşlarının son zamanlarda ülke ekonomileri üzerine yapmış olduğu değerlendirmelere ait duyuruların yabancı yatırımcıların yatırım kararları üzerinde etkisi olduğu görülmektedir. Gerek ulusal gerekse uluslararası fonların pay senedi piyasalarına yönlendirilmesi konusunda önem arz eden bu duyuruların etkilerinin ortaya konulması piyasa etkinliği açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının kredi not duyurularının pay senedi getirileri üzerindeki anormal etkileri incelenmektedir. Çalışmada veri dönemi olarak 2001-2018 tarih aralıkları belirlenmiştir. Çalışma kapsamında kullanılan günlük borsa endeksleri üzerinden getiriler ve kapanış değerleri hesaplanmış, sonuçlara göre dünya açısından önemli en yüksek üç kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Moody’s ve Standard & Poor’s’un kredi notu açıklamalarının pay senedi getirileri üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Çalışmada, kredi notu duyurularının getiriler üzerindeki etkisinin incelenmesinde Olay Çalışması (Event Study) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Kredi derecelendirme kuruluşlarının gerçekleştirmiş olduğu not düşürülmesi ve notun değiştirilmemesine (durağanlık) ilişkin açıklamaların özellikle Mali ve Bankacılık gibi finansal sektörlerde etkisinin kısa vadede hissedildiği ve bu iki sektörde gerçekleşen bu iki açıklama türünün negatif olarak algılandığı ve buna tepki olarak bu iki sektörde olumsuz olarak algılanan açıklamaların gerçekleştiği tarihler civarında negatif anormal getirilerin oluştuğu belirlenmiştir. Diğer iki sektör olan Sanayi ve Ticaret sektörlerinde ise açıklamalarla bağdaştırılabilecek herhangi bir bulguya rastlanılmamıştır. Ayrıca notun yükseldiğini ifade eden pozitif açıklamalar neticesinde de herhangi bir sektörde bu açıklama türü ile ilişkilendirebileceğimiz bir bulguya rastlanılmamıştır.

UŞAK’IN (TÜRKİYE) TARIM KÜLTÜRÜNE ALTERNATİF YENİ BİR BİTKİ: KOLZA (BRASSİCA NAPUS L.)

Ahmet ATASOYİlkay HASKAN ATASOY — 2026-07-16

Bu çalışma, Uşak ilinde kolza yetiştiriciliğine elverişli alanlarının tespit edilmesi esasına dayanmaktadır. Kolza bitkisinin ekolojik özelliklerine göre alınan toprak örnekleri çok çeşitli analizlere tabi tutulmuştur. Çalışmada toprak analizleri ile birlikte Uşak ilinin tarım arazileri, ortalama sıcaklık ve yağış haritaları kullanılmıştır. Bu çizimler coğrafi bilgi sistemlerinin analiz dönüştürme araçları (polygon to raster) kullanılarak, sahanın tarım arazileri, ortalama sıcaklık, toplam yağış, kum içeriği, organik madde, toprak reaksiyonu dağılışı haritaları (raster, Arc GIS 10.1) üretilmiştir. Üretilen bu faktör haritaları, mekânsal veri analiz aracılığı ile (Spatial Analyst Tools, Arc GIS 10.1) yeniden sınıflandırılarak (Reclass, Arc GIS 10.1) çakıştırılmıştır. Bütün bu işlemler sonucunda Uşak’ta kolza yetiştiriciliğine elverişli 48.069 dönüm alan tespit edilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde kolza bitkisinin ekolojik ve ekonomik özellikleri daha önce yayınlanan çalışmalar doğrultunda irdelenmiştir. Hemen akabinde alan tespitinde izlenen metot ve yöntemler ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bulgu ve tartışma bölümünde ise tüm işlem basamakları delilleriyle ortaya konulmuştur. Çalışmanın son bölümünde de tarımının yapılması halinde kolzanın yöreye sağlayacağı katkılar dile getirilmiştir.

KİTSCH ÜZERİNE BİR İNCELEME: KİTSCH MÜZİK

R. Görkem AYTİMUR — 2026-07-16

Bu çalışmada kitsch kavramının genel yapısı göz önünde bulundurularak, müzikteki yerinin ne olduğu incelenmiştir. Bu anlamda kitschin, müzik alanında bir karşılığının olup olmadığı güzel sanatlarla ilişkilendirilerek temellendirilmiştir. Kitsch, güzel sanatların değişik alanlarında kendini endüstriyel kültür ürünleri olarak açımlamaktadır. Bu sanat alanları içinde, kitsch, kültürün kolay ulaşılabilir, ucuz, kitlelere dönük ve taklit üretimleri olarak karşımıza çıkmıştır. Çalışmanın bağlamı gereği, benzer üretim biçimlerinin müzik alanında da olup olmadığı incelenmiş, böyle üretimlerin olası formlarının ve yapısının ne olduğu belirtilmiştir. Öncelikle kitsch kavramının güzel sanatların farklı alanlarındaki yerive yapısı, genel bir çerçeve içinde açıklanmıştır. Bu genel çerçevede kavramın terimsel kökeninden başlayarak tarihsel arka planı incelenmiş, kitschin yerleşik bir sanat geleneği ile olan ilişkisi ifade edilmiş. Gerçek sanatla kitsch arasındaki parazitsel ilişkinin endüstriyel ve taklit üretimlere nasıl dönüştüğü açıklanmıştır. Çalışmanın sonraki aşamasında ise müzikte kitsch kavramı üzerine bir inceleme gerçekleştirilmiştir. ‘Kitsch Müzik’ olarak ifade edilmiş üretimlerin temel özellikleri ve yapıları ele alınmış, bu müziğin hem popüler müzikle olan ilişkisi hem de ciddi müzik alanındaki yeri belirtilmiştir. Bu anlamda müzik endüstrisi ile kitschin ortak bir proje yürüterek, yapay bir müzik kültürünü nasıl yapılandırdığı ifade edilmiş, bu taklit üretimlerin kültür endüstrisi içindeki yeri ve yapısı incelenmiştir. Özetle, bu çalışmada kitsch müziğin ne olduğunu açıklanmıştır.

ANKARA İLİNDEKİ KÜÇÜK ÖLÇEKLİ SPOR MERKEZLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİKLERİNİN SWOT YAKLAŞIMIYLA İLİŞKİLENDİRİLMESİ

2026-07-16

Sürdürülebilirlik, en genel anlamıyla ekolojik olaylar ve bu olayların süreçleri, işlevleri ve üretkenliğin gelecekte de devam edebilmesini kapsamaktadır. Bu çalışmanın amacı Ankara ilindeki küçük ölçekli spor merkezlerinin sürdürülebilirliklerinin SWOT yaklaşımıyla ilişkilendirilmesidir. Çalışma Ankara'da sekiz merkez ilçede faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli spor merkezlerinden toplam 40 işletme ile yürütülmüştür. İşletme Müdürü, işletme sahibi gibi yönetici pozisyonundaki kişilerden nitel görüşme tekniğine uygun olarak oluşturulmuş ve yarı yapılandırılmış işletmelerin güçlü yönleri, fırsatları, zayıf yönleri, tehditleri ve gelecek 10-15 yıllık planları ile ilgili sorulara cevap vermeleri istenmiştir. Yarı yapılandırılmış sorulara verilen cevaplar kategorilere ayrılmıştır. Katılımcıların işletmenin güçlü yönlerine verdikleri cevapların başında tecrübe ve eğiticilerin uzman kişilerden oluşması yer alırken zayıf yönler arasında artan işletme maliyetleri ve rakip işletmeler olduğunu belirtmişlerdir. İşletmelerin uzun vadeli sürdürülebilirlik hedeflerine verdikleri yanıtlar incelendiğinde ise yeni bir şube açma ve daha işlevsel kullanım alanlarının olduğu mekânlara taşınma hedefleri yer almaktadır. Katılımcı görüşlerinden elde edilen bulgular ışığında işletmelerin birbirinden farklı özelliklerinin bazı işletmeler için zayıf yön olarak belirtilirken bazı işletmeler içinse fırsata dönüştüğünden bahsedilmesi mümkündür. Uzun vadeli sürdürülebilirlik düşüncesi sadece ekonomik refaha ulaşma düzeyinde gözlenmiş olup çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik ile ilgili girişimlere rastlanmamıştır. Sadece ekonomik anlamda sürdürülebilirlik planları olan işletmeler için uzun vadeli planlamalar ekonomik kısıtlamalar dâhilinde gerçekleşecektir denilebilir.

Nazmi Ağıl'ın Canterbury Hikâyeleri Çevirisine Çeviri Sosyolojisi Bağlamında Bir Bakış

Didar Zeynep BATUMLUEmine BOGENÇ DEMİREL — 2026-07-16

Çeviri sosyolojisi, çeviri olgusunu salt metinsel-dilsel boyutuyla değil, metin-dışı boyutuyla da inceler ve çeviriyi, toplumsal bir eyleyici olarak çevirmenin bir ürünü olarak görür. Çeviri sosyolojisi alanında araştırma yapan araştırmacılar, Fransız sosyolog Pierre Bourdieu sosyolojisinin temel kavramları olan “habitus”, “alan”, “simgesel sermaye” ve “doxa” gibi kavramlarından faydalanmaktadırlar. Bourdieu sosyolojisinin anahtar kavramı olan ve “yapılandırıcı bir yapı” olarak tanımlanan ve kişisel tarihin bir ürünü olan habitus, toplumsal eyleyicilerin konuşma ve yazma üsluplarında kendini ortaya koymaktadır. Bir yazma biçimi olan çeviri edimi, özünde habitus-güdümlü bir nitelik arz eder. Çevirmen, sosyal habitusunun rafine edilmiş hâli olan, özel bir habitus türü olan çevirmen habitusuna uygun olarak çeviri yapar. Çeviri sosyolojisinde kullanılan bir başka Bourdieu kavramı olan ve habitusla yakından ilişkili olan simgesel sermaye ise bir alandaki eyleyicilerin, prestij, duruş, ün gibi özelliklerine işaret etmektedir. Kendine ait kuralları olan bir mücadele ve rekabet yeri olarak nitelenen alan bir diğer kullanışlı kavramdır. Tüm alanlarda olduğu gibi, çeviri edebiyat alanında da farklı toplumsal eyleyicilerin simgesel sermayeleri doğrultusunda rekabet etmektedirler ve alanda tahakküm olduğu kadar mücadele de vardır; eyleyiciler alanın kurallarına uymayı tercih edebilecekleri gibi, alanın kurallarına uymamayı da tercih edebilirler. Doxa ise üzerinde düşünülmeden kabul edilen, doğallaşmış, inanç hâline gelmiş fikirleri ifade etmektedir. Bir alanda eyleyiciler, doxa’yı yeniden üretmeyi tercih edebilecekleri gibi, doxa’ya karşı duruş serileyip onunla mücadele etmeyi de tercih edebilirler. İngiliz Edebiyatı’nın en önemli şair ve yazarları arasında yer alan, aynı zamanda önemli bir çevirmen olan Geoffrey Chaucer’ın en önemli eserleri arasında gösterilen, klasik bir eser olarak çeşitli dillere çevrilip çeşitli sanat dallarına uyarlanan Canterbury Hikâyeleri adlı eserinin ülkemizdeki dolaşımı Cumhuriyet döneminde başlamıştır. Çeşitli çevirmenler tarafından farklı formlarda ve kısmi çevirileri yapılan eserin, şiir formundaki tam metin çevirisi ilk kez akademisyen çevirmen ve şair Nazmi Ağıl tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu makalede, çevirmen Nazmi Ağıl’ın Canterbury Hikâyeleri adlı çevirisi, çeviri sosyolojisi bağlamında, Bourdieu’nün habitus, alan, sermaye ve doxa kavramlarından faydalanarak, metnin iç ve dış boyutlarıyla incelenecektir.

CEM RİTÜELİNDE ZÂKİRİN BEDEN DİLİ

Yusuf BENLİ — 2026-07-16

Bu çalışmada; iletişimin özellikle sözel olmayan (beden dili) bağlamının önem ve oranına dikkat çekilmiş, zâkirlerin beden dilini kullanarak Alevi-Bektaşi öğretisinin geçmişten geleceğe aktarılmasındaki önemi üzerinde durulmuştur. Müziğin etkisi altına giren icracının seslerle dansının ve bunun beden diline yansımalarının iletişim bağlamının incelenmesi ve anlamladırılması, bu çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Müziğin büyüleyici gücünün öncelikle icracıda kendini göstermesi, seslerin insanın ruhunda ve zihninde yarattığı etkinin fiziksel yansımaları, seslerin canlılar üzerindeki etkisinin en önemli göstergesidir. Çalışmada, katılımlı gözlem ve yönlendirilmiş gözlem yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmada, öğretinin kodlarını taşıyan eserlerin icrası sırasında yaşanan duygu derinliği ve çoşku sonucunda trans haline geçen zâkirin beden dilinden, cem katılımcılarının da etkilendiği ve bu etkiler sonucunda ağlamak, dövünmek, salınmak, iç geçirmek, niyaz etmek, bakışlarını bir noktaya sabitleyerek dalmak vb. bedensel ve ruhsal yansımalar oluşmaktadır. Müzikal bağlamda beden dilinin üç farklı algılama biçimi üzerinden değerlendirilebileceği belirtilmiş ve zâkirin ritüelistik bağlamda kurallı ve doğaçlama olmak üzere iki boyutta beden dili tespit edilmiştir. On iki hizmetten biri olan zâkirlik aynı zamanda Alevi-Bektaşi öğretisinin “Mürşit”ten sonraki en önemli temsiliyetini üzerinde taşımaktadır. Alevi-Bektaşi kültüründe zâkir, çoklu sanat ortamında sanatsal iletişim yoluyla öğretinin taşınmasının ve kültürel aktarımın merkezindedir. Tekrarlayan öğretiler ile farkına varmadan öğrenme yönteminin kullanıldığı tespit edilmiştir. Sonuçta, bağlama icracısı olarak zâkirin beden dili incelendiğinde iletişimin; biyolojik, psikolojik, sosyolojik, fiziksel, sanatsal ve kültürel bağlamlarından faydalanıldığı görülmüştür.

DUMUZİ-ENKİMDU’DAN, KABİL-HABİL’E YERLEŞİK HAYATIN SERÜVENİ

Meryem BULUT — 2026-07-16

Bu çalışmada Dumuzi ve Enkimdu’dan, Kabil ve Habil’e uzanan yerleşik hayatın serüvenine değinilmiştir. İnsanlar, yeryüzünde var olmaya başladıktan itibaren uzun süre göçebe bir yaşam şekli sürdürmüşlerdir. Bitki ve hayvanların evcilleştirmesiyle yiyecek üreticiliğinin sonucu olarak "çiftçi-çoban çatışması" ortaya çıkmıştır. Toprak; tahıl üretmek ve hayvan beslemek için son derece önemlidir. Topluluklar arasında paylaşılamayan toprak nedeniyle topluluklar arasında çatışma meydana gelir. Bu çatışma günümüzde de yerel çatışma olarak var olmaya devam etmektedir. Tarım ve hayvancılık etkinliğinin sembolleri olarak yorumlanan Habil ile Kabil'in öyküsü; insanlığın yeryüzünde varoluşunun en eski sosyoekonomik çatışmalarından birisini anlatır. Bu anlatının kökenleri Sümer toplumuna kadar gider. Her toplumda mitler aracılığıyla evren, doğal ve doğaüstü dünyalar ve bütün bunların içinde insanın yeri ve varoluşunun anlamı, geçmişi ve geleceği üzerine açıklamalar kuşaktan kuşağa aktarılır. İnsanın varoluşunun nedenine ilişkin söylem malzemeleri mitlerden beslenir. Mitlerin içeriğinde, öğretici ve ahlaki öğelerin yanı sıra insanlık tarihindeki kültürel, ekonomik, politik gelişmeler, çatışma ve cinayet gibi pek çok olay karşılığını bulur. Habil ile Kabil’e ilişkin anlatıda; kuraklıktan, verimliliğe, ilk cinayete, itaatsizlik ve kentleşmeye ilişkin pek çok anlam bulunur. Musevi, Hristiyan ve İslami kaynaklarda da yer alan Habil ve Kabil anlatısı günümüzde de önemini sürdürerek hem dini söylemlerde, hem de çeşitli disiplinlerde yeniden yorumlanmaktadır.

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN GENÇ YETİŞKİN KADIN İŞÇİLERİN ÇALIŞMA SEBEPLERİ VE AİLE İLİŞKİLERİ

2026-07-16

Bu çalışma ile tekstil ve hazır giyim sektörlerinde çalışan genç yetişkin kadın işçilerin çalışma sebeplerinin neler olduğu, aile ve çalışma yaşamları arasındaki etkileşimin kendilerini ne yönde etkilediğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. İstanbul’un çeşitli ilçelerinde ve Bursa’nın İnegöl ilçesinde toplam 18 genç yetişkin kadın işçi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda genç yetişkin kadın işçilerin tekstil ile hazır giyim sektöründe çalışma sebeplerinin daha çok ekonomik gereksinim, sosyal çevre etkisi, eğitim hayatı ile ilişki, yaşanılan bölge ve sosyalleşme ihtiyacı gibi faktörlerin etkili olduğu görülmüş; ayrıca katılımcıların aile ilişkilerinin değerlendirilmesine, aile ve iş yaşamları arasındaki etkileşime, iş yaşamının aile içi rol ve sorumluluklar üzerindeki etkisine dair verilere ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan genç yetişkin kadın işçilerinin büyük bölümünün ailesinin ekonomik ihtiyaçlarını karşılamak için çalıştıkları ve aileleri tarafından ikincil emek olarak görüldükleri tespit edilmiştir. Katılımcılar, tekstil ve giyim sektörünün niteliksiz ve eğitimsiz iş gücü talebini karşılamaktadırlar. Özellikle hızlı ve kolay iş bulabilmeleri bu sektörleri tercih etmelerinde etkilidir. Zor ve ağır çalışma koşullarına sahip atölyelerde çalışan katılımcıların aileleriyle kaliteli zaman geçirme ve sosyal ihtiyaçlarını karşılama noktasında ciddi sorunlar yaşadığı tespit edilmiştir.

Bir Kargo Şirketinin Hizmet Kalitesi ile Deneyimsel Pazarlama Uygulamalarına Yönelik Tüketici Algılarının Ölçümü

Murat ÇAKIRKAYA — 2026-07-16

Araştırmanın amacı deneyimsel pazarlama uygulamalarının hizmet kalitesi üzerinde bir etkisinin bulunup bulunmadığının tespitidir. Yurtiçi Kargo’nun deneyimsel pazarlama uygulamalarına yönelik tüketici algılarının, bu markanın hizmet kalitesine yönelik tüketici algıları üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla üç ana boyuttan oluşan bir veri toplama aracı geliştirilmiştir. Birinci bölümde 6 adet demografik soru bulunmaktadır. İkinci bölümde 25 madde ve beş boyuttan oluşan “algılanan deneyimsel pazarlama” ya ait sorular yer almaktadır. Üçüncü bölümde 22 madde ve beş boyuttan oluşan hizmet kalitesi algısına yönelik sorular yer almaktadır. Araştırma kapsamında önce frekans analizi yapılmıştır. Daha sonra araştırmada kullanılan ölçeklerle ilgili boyutlar ve maddelere ilişkin betimleyici istatistiklere yer verilmiştir. Son olarak korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilerek çalışma tamamlanmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre deneyimsel pazarlama ile hizmet kalitesi arasında pozitif yönde anlamlı ve yüksek düzeyli bir ilişki tespit edilmiştir (r=0,873). Korelasyon analizinden sonra algılanan deneyimsel pazarlama uygulamalarının algılanan hizmet kalitesini ne düzeyde etkilediğini belirlemek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. Yurtiçi Kargo markası için kurulan çoklu regresyon modelinin genel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Fakat modeldeki bağımsız değişkenlerden algılanan duygusal ve ilişkisel deneyim değişkenlerinin hizmet kalitesi üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Diğer yandan deneyimsel pazarlama uygulamaları kapsamında gerçekleştirilen duygusal deneyim ile hizmet kalitesi arasında ters yönlü bir ilişkinin bulunduğu görülmüştür. Etkin deneyimsel pazarlama uygulamaları sunabilen markalar kendilerini diğer markalardan ayrıştırabilmekte, müşteri memnuniyeti oluşturabilmekte ve tüketicilerin tercihlerini önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Dolayısıyla tüketicilerin Yurtiçi Kargo markasına ait hizmet kalitesinden etkilenmeleri için, deneyimsel pazarlamanın beş boyutu için de ayrı deneyimler tasarlanmalı ve uygulamaya konulmalıdır. Bu yapılırken özgün bir yaklaşım benimsenmeli ve müşterilerin tüm süreçlere müdahil olmaları sağlanmalıdır.

SANAT ESERİ BAĞLAMINDA ENTELEKTÜEL HEDONİZM

Nurhan ÇAMÖZ AÇIKBAŞİsa ELİRİ — 2026-07-16

Modern çağın manipüle edilmiş toplumları her şey yolundaymış gibi çağa ayak uydururken; gerçek sanat eseri ile iletişime geçen birey, doğası gereği aradığı en yüksek hazzı bulma çabasında olacaktır. İnsan zihni sahip olduğu akıl ile yaşadığı evreni anlaşılır kılmaya çalışmaktadır. Bu anlayış onu nesnel bilgiye taşırken, yaşamdan da haz almasını sağlayacaktır. Adorno, sanatın sahip olduğu gücünü, temsil edilemeyeni, temsil etmekten aldığını ifade eder. Ayrıca estetiğe bağlı olarak bireyin sanat yolu ile özgürleşmesini sağlayanın da bu düşünce olduğunu beyan eder. Bu görüşler sanat eserinin sağladığı yüksek düzeydeki hazzı destekler mahiyettedir. Meydana getirdiği eserde izleyicilerin ortak paydada buluşması ise öznelerin aynı estetik beğeni ve estetik bilince sahip olmasındandır. Başka bir deyişle; bir yapıtın sanat eseri olması, o eserden alınacak estetik beğeni ve haz, bireyin duyarlılığı ile entelektüel bilgisinin uzandığı yere kadar olacaktır. Bu araştırmamızda sanat eseri bağlamında entelektüel Hedonizm ile ilişkili olarak, sanatçı, sanat tüketicisinin sahip oldukları estetik bilinç ve entelektüel bilgiye dayalı olarak alınan entelektüel haz duyumu irdelenmiştir. Sonuç olarak; sanatçının aşk ile var ettiği eseri ile kurduğu bağ ve oradan dışa yansıyanın izleyiciye ayna olması, belki de İnsana sunulan mucizelere tanık olma isteğinden kaynaklanmaktadır. Sanat eseri, kendi içinde gizlediği gücü karşısındaki insan aklının uzanabileceği en geniş alanlara kadar yayarak, insanlığın varoluş alanlarını genişletirken belki de kendi özünde yer alanı keşfetmesini sağlamaktır.

AKTİF YAŞLANMA İÇİN “ULUSAL EVDE BAKIM SİSTEMİ”

Erkan ÇAV — 2026-07-16

Türkiye’nin 65+ yaşlı birey nüfusu, 82 milyon toplam nüfus içerisinde 7 milyonu geçmiş, oranı ise genel nüfusun yaklaşık yüzde 9’una yaklaşmıştır. 26.460 yaşlı bireyin hizmet aldığı huzurevleri temelindeki mevcut kurumsal bakım sistemleri ile bu nüfusun refahı sağlanamaz. Türkiye, büyüyen yaşlı nüfusa paralel olarak sosyal politikalar ve uygulamalar geliştirmelidir. Böylece, mevcut ve olası sosyal sorunların engellenmesi sağlanır. Dezavantajlı grupların toplumsal refahın oluşumunda belirleyici rolü vardır. Bu dezavantajlı gruplardan biri olan yaşlıların refahını çeşitli uygulamalarla yükseltmek mümkündür. Evde Bakım Sistemi bu uygulamalardan bir tanesidir. Yaşlılar dışında, çocuklar, engelliler, kronik hastalar ve diğer bakım ihtiyacı duyan dezavantajlı gruplar ve bireyler, geçici veya sürekli olarak yararlanacakları evde bakım sistemiyle bireysel refahlarını artırabilirler. Dezavantajlı gruplardaki refah artışı, bütün toplumun refahını artırır. Bu sebeple, birey ve toplum refahını artıracak “Ulusal Evde Bakım Sistemi”ni (UEBS) öneriyoruz. Bu sistem Türkiye’nin aile yapısı, toplumsal dokusu, ekonomik verimlilik, mevcut olanaklar ve genel yaşam tercihleri ile uyumludur. Bu sistem aynı zamanda “dezavantajlı bireyleri aileleri yanında ve aileleri ile birlikte toplumda refah içinde yaşatma” sosyal hizmet hedefi için ihtiyaç, etkili, sürdürülebilir ve kalıcı bir çözümdür. Bu alt-sistem, ülkenin bütün sosyal hizmet yapılarını, olanaklarını, fonksiyonlarını ve uygulamalarını birbiriyle entegre halinde yönetecek olan üst-sistem “Ulusal Bütünleşik Sosyal Hizmet Sistemi”nin parçası olmalıdır.

ANADOLU’DA YER DEĞİŞTİREN BİR KÖYDE MEKÂNIN BİÇİMLENMESİNDEKİ DOĞAL VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLERİN KARŞILAŞTIRILMASI: ESKİ VE YENİ KESMEZ KÖYÜ

Hatice ÇINARDicle AYDIN — 2026-07-16

Anadolu’da yerleşmeler, bulunduğu coğrafya ve iklimin özelliklerini en iyi şekilde yansıtan birbirinden farklı mimari ve yerleşim örneklerini barındırmaktadır. Yöresel farklılıkların ortaya çıkardığı yerleşme karakteri bölgeden bölgeye, hatta aynı bölge içinde bulunan kırsal alanlarda bile değişiklik göstermektedir. Yerleşmeleri ayırt etmeyi sağlayan bu farklılıklar yerel mimari kimlik özellikleri ile dikkat çekmektedir. Anadolu’da kırsal yerleşmelerin bir kısmı, yerleşme açısından elverişli olmayan alanlarda kurulmuşlar ya da zaman içinde yaşanan doğal afetler (deprem, sel, toprak kayması vb.) nedeniyle zarar görmüş, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmışlardır. Bu sebeple Cumhuriyetin ilk yıllarında gerek yaşam şartlarının iyileştirilmesi ve hizmetin götürülebilmesi, gerekse de yaşayanların daha güvenli alanlarda yaşamalarına devam edebilmesi amacıyla köylerin yer değiştirmesi/taşınması gündeme gelmiştir. Bu çalışmada yer değiştiren yerleşmelere örnek olarak Konya Karapınar ilçesine bağlı Kesmez köyü, eski ve yeni yerleşme örneğinde karşılaştırma yoluyla analiz edilmiş, yeniden planlanan bir köyün eski yerleşim ile aynılıkları ve farklılıkları, doğal çevre ve sosyo-kültürel bileşenler açısından değerlendirilmiştir. Araştırma konusu, fiziki biçimlenmede etki eden faktörlerin analizi üzerine kurgulanmıştır. Sonuçta; eski Kesmez köyü yerleşke ve konutları ile yeni Kesmez köyü yerleşke ve konutlarında doğal ve sosyo-kültürel faktörlerin farklılıklara neden olduğu belirlenmiştir. Plansız doğal alanlardan, planlı ve düzenli yerleşmelere geçiş ve bu geçiş sonucunda oluşan mimari anlamda aynılıklar ve farklılıklar yer değiştiren köy yerleşimi örneği üzerinden ortaya koyulmuştur.

İSLAM DÜNYASINDAN YAPILAN TERCÜMELERİN TOPLUMSAL ETKİLERİ VE SONUÇLARI (1960-1990 ARASI DÖNEM)

Tahir DAĞCI — 2026-07-16

Cumhuriyet tarihinin en önemli dönüm noktalarından birisi tek partili yönetim sisteminin sona ermesi ve çok partili hayatın başlamasıdır. 1946 yılından sonra çok partili hayatın başlamasıyla birlikte toplumsal alanda yeni değişimler, dönüşümler ve evrilmeler meydana gelmiştir. Bu makalede 1960’lardan sonra Türkiye’deki değişim ve dönüşümlere kısaca değinilmiş, hususen İslami kesimin din anlayışında farklılaşmaya neden olan tercüme faaliyetlerinin etkileri konu edilmiştir. Tercümelerin Türkiye’deki İslami kesimde meydana getirdiği yankılar ve bunların sonuçları üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Dönemin diğer toplumsal kesimleri konunun dışında tutulmuştur. 1960-1990 arası dönemde yapılan tercümelerin siyasal ve toplumsal etkileri değer yüklenmeden, objektif bakış açısıyla ele alınmıştır. 1960 ile 1990 arasındaki tercüme faaliyetlerinin okur-yazar İslamcı kesimi siyasi ve dini bakımdan mobilize ettiği, zihniyet açısından muhafazakar-milliyetçi kanattan kendisini ayrıştırdığına ilişkin değerlendirmelere ulaşılmıştır. Tercüme hareketleri neticesinde Türkiye’deki İslamcı kesimin bir kısmının (özellikle siyasal-aktivist kanadın) Mısır ve Hindistan kökenli bir Selefi bir çizgiye doğru kaymıştır. Bu selefi söylemin sonucunda İslam’ın geleneksel düşünce tarihinde itikadi kavramlar olan ilah, rab, ibadet, devlet gibi kavramlar yeniden tanımlanmıştır. Dolayısıyla 1960’lara kadar muhafazakar-milliyetçi-mukaddesatçı bir anlayışı kapsayan büyük bir ana gövde; 1960’lardan sonra ortaya çıkan bu selefi söylemin etkisiyle İslamcılar, milliyetçiler, muhafazakarlar, milli görüşçüler, ülkücüler, cemaatler, tarikatlar gibi farklı kollara ayrılarak küçük parçacıklara dönüşmüşlerdir. Tercüme hareketlerinin İslami kesimdeki etkisi 1980 darbesinden sonra da devam etmiştir. 1990’lı yıllardaki dünyadaki ılımlı İslam politikasıyla aşılmakla birlikte toplum içinde halen mikro düzeyde bile olsa bu selefi anlayış varlığını devam ettirmektedir.

TÜRK - MACAR KÜLTÜREL İLİŞKİLERİ BAĞLAMINDA GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE EDEBİ ESER ÇEVİRİLERİ

Alev DURAN — 2026-07-16

Macarlar, tarihin en kadim dönemlerinden itibaren Türklerle sıkı ilişki içerisinde olan bir halktır. İki halkın kültürel etkileşimi de dolayısıyla tarihin bu en karanlık dönemlerine kadar gitmektedir. İki halkın ilişkilerinin tarihlerinde Macarların Osmanlı hâkimiyetine girmesi tarihi bir dönüm noktası olmuş, iki kültür birbirlerini yakından tanıma fırsatı bularak kaynaşma evresine girmiştir. Osmanlı döneminden itibaren iki kültür edebi alanda da birbirini tanıma yoluna gitmiştir. Osmanlı döneminde kurulan bu dostluk bağının günümüze kadar uzanmış olması bu iki dost ülkenin kültürleri arasındaki etkileşiminde devamlılığını sağlamıştır. İki ülkenin kültürleri arası iletişimin göstergesi olan sanatsal çeviriler, yüzyıldan daha fazla geçmişe sahiptir. Bu konudaki gelişme dinamiği, iki ülkenin siyasi, ekonomik ve toplumsal unsurları tarafından belirlenmekle birlikte, dinamiği oluşturan asıl etken Türk ve Macar halklarının aralarındaki tarihin derinliklerinden gelen dostluk ve kardeşlik bağıdır. Macarca’dan Türkçe’ye yapılan çeviriler ile Macar kültür mübadelesinde önemli bir bölümü oluşturmaktadır. Bu yüzden çevirileri sadece dil çevirisi olarak ele almak yanlış olup, kültür çevirisi olarak incelemekte gereklidir. Bu çalışmada Türk-Macar ilişkileri çalışmalarına yönelik artan ilgiye paralel olarak Türkiye’de edebi çeviriler alanındaki incelemelerine katkı sunmayı amaç edinmektedir. Bu çalışmanın en belirgin farkı ve katkısı hem Türkiye-Macaristan ilişkilerine dair gittikçe büyüyen bir literatür olmakla birlikte kültürel ilişkiler içindeki çeviri faaliyetleriyle ilgili çalışmanın olmaması hem de Türk-Macar ilişkilerine katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Tarama niteliğinde olan bu çalışmada, Macarca’dan Türkçe’ye yapılan ilk edebi çeviriden başlayarak Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen sistemli çeviri faaliyeti ve Macar edebiyatından Türkçe’ye yapılan çeviriler konu edilmiştir.

SALİHLİ/ DAMATLI KÖYÜ ESKİ CAMİ’NİN KALEM İŞİ BEZEMELERİ (MANİSA)

Serap ERÇİN KOÇER — 2026-07-16

Kalem işi bezemeleri Türk Sanatında oldukça geniş bir uygulama alanına sahiptir. Özellikle Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde hem dini hem de sivil mimaride kalem işi bezemeler yoğun olarak görülmektedir. Boyalı nakışlar olarak da bilinen kalem işi bezemeler doğrudan sıva üzerine veya ahşap malzeme üzerine uygulanmaktadır. Ahşap malzemede genellikle kapı ve pencere kanatlarında, minberde, vaaz kürsüsünde, üst örtüde karşımıza çıkmaktadır. Sıva üzerine uygulanışında ise yapının kubbesinde, kubbeye geçiş öğelerinde, mihrapta ve yapının beden duvarlarında ele alınmaktadır. Ele alınan kalem işi bezemeler konu bakımından ise oldukça zengindir. Mimari mekan tasvirleri (konut, cami vb.), doğa tasvirleri, natürmortlar, sembolik tasvirler, yazı süslemeleri gibi konular söz konusudur. Anadolu’da bazı yapılarda bereket sembolü olarak değerlendirilen tasvirler de bulunmaktadır. Sözü edilen bu tasvirler genellikle camilerde karşımıza çıkmaktadır. Zamana karşı direnen Damatlı Köyü Eski Cami’nin son cemaat yerinde ve harim beden duvarlarında sıva üzerine uygulanan kalem işi bezemelerde haşhaş bitkisi, dilimlenmiş karpuz motifi, üzüm, incir gibi tasvirler mevcuttur. Yapı Salihli ilçesine 17 km. uzaklıkta olan Bozdağlar’ın eteğinde, Damatlı Köyü’ndedir. Oldukça harap durumda olan yapının çatlamış olan ahşap tavanından sızan yağmur suları nedeniyle kalem işi bezemelerinde bozulmalar meydana gelmiştir. Bu çalışma ile bugün yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olan caminin bezemelerinin ayrıntılı olarak ele alınarak farklı bölgelerdeki benzer uygulamalarla karşılaştırılarak belgelenmeye çalışılmıştır.

KARABÜK İLİNDEKİ YATILI OKULDA ÖĞRENİM GÖREN LİSE ÖĞRENCİLERİN BEDEN EĞİTİMİ DERSİ VE SPORA İLİŞKİN TUTUMLARI

Vedat ERİMİsa DOĞAN , Serdar CEYHUN — 2026-07-16

Karabük ilindeki yatılı okullarda öğrenim gören lise öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine ilişkin tutumlarını belirleyerek, çeşitli değişkenlere göre anlam düzeylerini bulmak. 2016-2017 eğitim ve öğretim yılında Karabük’ün merkez ilçesinde bulunan 3 yatılı lisede öğrenim gören 262 erkek ve 88 kız öğrenci olmak üzere toplam 350 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrenci tutumlarının belirlenebilmesi için Demirhan ve Altay tarafından geliştirilen 12 olumlu, 12 olumsuz olmak üzere 24 maddeden oluşan tutum ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgulara göre 14-16 yaş grubunda bulunan öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumlarının 17-19 yaş grubundaki katılımcılardan istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin, beden eğitimi derslerine yönelik tutum düzeyleri istatistiksel olarak cinsiyete göre farklılık göstermemektedir. Araştırmaya katılan öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumlarının öğrenim görülen sınıf değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık göstermediği görüldü. Yapılan çalışmada; ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik tutumlarının öğrenim görülen sınıf düzeyi ve cinsiyet değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık göstermediği, buna karşılık yaş değişkenine göre öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumlarının farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun ortaya çıkmasında öğrencilerin benzer sosyal çevrede yaşamalarının etkisi olabilir. Ayrıca öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine karşı olan tutumlarının benzer seviyede olduğu söylenilebilir. Bu sonuçlar çerçevesinde, beden eğitimi ve spor derslerinin içeriklerinin öğrenci tutumlarına göre yeniden şekillendirilmesi önerilebilinir.

SOSYAL VE SİYASİ BOYUTLARI PERSPEKTİFİNDEN TİBERİUS GRACCHUS’UN (İÖ.163-133) TOPRAK REFORMU GİRİŞİMİ

Ahmet GÖZLÜ — 2026-07-16

Tiberius Gracchus, Roma’nın genişleme politikası sonucu ortaya çıkan bir dizi sosyo-politik problemlere çözüm arayan ve bu uğurda katledilen seçkin bir Romalıdır. Roma’nın kurulduğu andan itibaren uzun yıllar sürecek olan sınıf çatışmalarının ilk aşamasını patrici-pleb mücadeleleri oluşturmaktadır. Bu mücadelenin devamı niteliğinde, değişen sosyal yapı sonucu optimatus (aristokratlar) ve populus (halk savunucuları) adı altında sürecek olan karışıklıklar Roma’nın emperyalist politikalarıyla artarak devam etmiştir. Roma’nın İtalya dışında toprak kazanmaya başlaması ve sınırlarını genişletmesi, özellikle sosyal yaşamda bir dizi problemleri de beraberinde getirmiştir. Uzun yıllar süren savaşlarda savaşan alt kesimin boş kalan arazileri, otlaklara dönüştürülerek soylu kesim tarafından ele geçirilmiş ve köylü kesimi ve dolayısıyla çiftçilik çok ciddi bir şekilde zarar görmüştür. Bu sorunları ortadan kaldırmak isteyen Tiberius Gracchus, özellikle büyük toprak sahipleri aristokratların haksız bir şekilde ele geçirdikleri devlet toprağını alıp muhtaç Romalı ve İtalyanlara vermeyi ve tarımı yeniden canlandırmayı tasarladığı toprak reformuyla Roma’nın ilk reformcusu olmuştur. Fakat Tiberius’un toprak reformu uğrunda attığı adımlar, mevcut sisteme uygun olmayan hareketlerdi ve seçkin kişilerin çıkarlarını zedelemekteydi. Seçkin sınıfın çıkarlarını zedeleyen bu yasaya, varlıklı kimseler tarafından şiddetle karşı çıkılmış, yasa birçok kez veto edilmesine rağmen güçlükle de olsa kabul ettirilmişti. Senatus’a rağmen sürdürülen bu yenilikler Tiberius Gracchus’un sonunu getirmiş ve neticede devlet aleyhine tutum geliştirmesi gibi nedenlerle öldürülmüştü. Bu çalışmanın amacı; Roma İmparatorluğu’nun genişleme politikası sonucu ortaya çıkan sosyo-ekonomik krizleri ve bu krizlerin neden olduğu sorunların giderilmeye çalışılmasında yapılan reform niteliğindeki çözümleri irdelemektir.

WILLIAM BLAKE’İN TECRÜBE ŞARKILARINDAN KUTSAL PERŞEMBE'NİN METİN ANALİZİ

Serda GÜZELVeysel KILIÇ — 2026-07-16

Bu makale, William Blake’in Tecrübeyle ilgili şarkılarından gelen “Kutsal Perşembe” şiirini seçilen sözcüksel öğeler ve dilsel özellikler bağlamında şiirdeki gizli anlamı ve gizli mesajları ortaya çıkarmak için analiz edilecektir. Seçilen şiirin, dil bilgisi yapısını ve sözcük seçim özelliklerini çözümlemek önemlidir; çünkü seçilen şiir gizli ideolojik ve politik anlam ve iletileri taşıyabilir. Yöntem olarak nitel araştırma, çalışmada kullanılan şiirin dilbilgisi ve kelime yapısında gizli mesaj ve anlamları ortaya çıkarmak ve keşfetmek için bu çalışmada kullanılmıştır. Bu çalışma, William Blake'in Deneyim Şarkıları'ndan “Kutsal Perşembe” deki metinselliğin ilkelerini, standardlarını incelemektedir. Metin, iletişimsel bir olaydır, bu nedenle metin, yedi metinlik uyumu, tutarlılık, kasıtlılık, kabul edilebilirlik, bilgilendirme, durumsallık, metinlerarasılık gibi ilkeler içerir (Beaugrande ve Dressler, 1981;Kılıç,2002). Metinde bu metinsel ilkeler gerçekleştirilemezse, metin iletişimsel amaçlara ulaşamaz (Widdowson, 2007:4-5). Bu bağlamda, Tecrübe Şarkıları'ndan “Kutsal Perşembe” deki metinsellik ilkeleri seçilen şiirde anlamı oluşturmak, gerçekleştirmek ve ilişkilendirmek için analiz edilecektir. Bununla ilgili olarak, bu makale şiirde daha derin anlamları ortaya çıkarmak için şiirde kullanılan dilin işlevlerine odaklanmaktadır. Çalışmanın sonucu göstermiştir ki, seçilen şiirin dilbilgisi ve sözcük ideolojik ve gizli mesajlara sahiptir. Gizli ve ideolojik mesajlar, seçilen sözcüksel öğeler ve dilsel özellikler aracılığıyla oluşturulmuştur. Politik ve ideolojik iletiler, seçilen şiirin dili tarafından metinsel ilkeler bağlamında oluşturulmuştur.

SOSYOLOJİK İMGELEMDE HACI BEKTAŞ-I VELİ

Bülent KARA — 2026-07-16

Hacı Bektaş-ı Veli, Horasan’ın Nişabur şehrinde 13. yy.da doğdu. İlk eğitimini Lokman-ı Parende’den almıştır. Ahmet Yesevi’ nin öğretilerini takip ederek eğitimini tamamladıktan sonra Aleviliğin yaygın olduğu Anadolu’ ya gelmiştir. Hacı Bektaş-ı Veli dendiği zaman aklımıza gelen en önemli husus, akla ve bilime yaptığı vurgudur. O, evrende sonsuzluğa uzanan bir davranışın taşıyıcısı olmuştur. Bektaş’ ın odaklandığı toplumsal yaşamın oluşmasını sağlayan niteliklere, Allah aşkı ve insan sevgisi temel hazırlamaktadır. Bektaş’ın oluşturduğu düşünce sayesinde, insanlar toplumsal uzlaşma ve barış ortamını tadabilmiştir. Bektaşi, aynı zamanda İslam kültürünü özümsemiş ve çevresindekilere yaymıştır. Seslendiği en iyi kaynak, insandır. Bu anlamda kullandığı kavramlar: Kardeşlik, iyilik, hoşgörü ve barıştır. Hacı Bektaş-ı Veli, Anadolu’ya ayak bastığında Anadolu’da siyasi bir birlik, toplumsal bir düzen yoktu. Söz konusu dağınıklık içinde toplumu kucaklayan, birleştirici, uzlaştırıcı toplumsal içeriğe ihtiyaç duyulmaktaydı. Devam eden süreçte Bektaşilik yükselişe geçti. Bunun sonucunda Bektaş-ı Velinin derslerini ve sohbetlerini takip ederek onun tarikatına bağlananlara, tasavvuftaki usule uyarak “Bektaşi” dendi. Sosyolojik olarak Hacı Bektaş’ı anlayabilmenin yolu, onun bakış açısıyla ilgilidir. Bu bakış açısını anlayabilmek ise onun eserlerinin incelenmesine istinaden yapılabilir. Kitabü’l-Feva’id, Fatiha Suresi Tefsiri, Besmele Şerhi, Makaalat-ı Gaybiye ve Kelimat-ı Ayniyye onun önemli eserlerindendir. Hacı Bektaş-ı Veli, “ Bir olalım, iri olalım, diri olalım.” sözüyle, insanlar arasındaki bütünlüğü, birliği dayanışmayı kastetmektedir. Ayrıca Hacı Bektaş-ı Veli, alın teri, temizlik, ve çok çalışmak konusunda,“ Oturduğun yeri pak et, kazandığın lokmayı hak et.” demiştir. Toplumda bütünlük, insanlar arasında sevgi, saygı, hoşgörü, kardeşlik gibi hususları da şu sözüyle dile getirmiştir. “Ayağa kalkarsan hizmet amacıyla kalk, eğer konuşacaksan hikmet ile konuş ve oturacağın zaman saygı ile otur!”

Takım-Oyun-Turnuva’nın Sosyal Bilgiler Dersinde Akademik Başarıya Etkisi

Cihan KARAAşkın BAYDAR — 2026-07-16

İşbirlikli öğrenme, günümüzde öğretmenlere sınıflarında kullanmaları için en çok önerilen öğrenci merkezli yöntemlerdendir. İşbirlikli öğrenmede öğrenciler küçük gruplar halinde, karşılıklı olumlu bağımlılık içinde birbirlerini teşvik ederek ve yönlendirerek öğrenirler. Alanyazın işbirlikli öğrenmenin gerek akademik başarıyı dolaylı olarak etkileyen becerileri geliştirdiğini, gerekse akademik başarıyı doğrudan etkilediğini gösteren çalışmalarla doludur. Takım-oyun-turnuva da (TOT) öğretim ortamlarında en çok uygulanan işbirlikli öğrenme yöntemlerinden biridir. Öğretmenin sunumun ardından oluşturulan takımların birbirlerine soru sormaları biçiminde yarıştıkları bir yöntemdir. Bu çalışmada geleneksel öğretim yöntemiyle TOT’un 5. sınıfların sosyal bilgiler dersi başarı düzeylerine etkisi ölçülmüştür. Araştırmada gerçek deneme modellerinden öntest- sontest kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 öğretim yılında Artvin ilinin Orta mahallesinde bulunan Atatürk Ortaokuluna devam eden 40 5. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada 20 kişilik olan 5-A sınıfı deney grubu olarak, 20 kişilik olan 5-B sınıfı da kontrol grubu olarak seçilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilere Etkin Vatandaşlık öğrenme alanı kapsamındaki MEB sosyal bilgiler öğretim programında yer alan kazanımlar ölçüt ve hedef alınarak uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından çoktan seçmeli bir test olarak geliştirilen başarı testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 17 istatistik paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda çalışma grubundaki öğrencilerin takım oyun turnuva yönteminin geleneksel yönteme göre sosyal bilgiler başarısı üzerindeki etkisinin anlamlı biçimde fazla olduğu görülmektedir.

PARASAL VE KATILIMCI YOKSULLUK YAKLAŞIMLARI BAĞLAMINDA KADIN YOKSULLUĞUNU AZALTMADA KADIN KOOPERATİFLERİNİN ROLÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ: İSTANBUL VE BURSA ÖRNEĞİ

Esra Nur KAZAR — 2026-07-16

Yoksulluk, farklı toplumlarda, zamanlarda ve kültürlerde farklı tanımlamaları olan çok boyutlu bir kavramdır. Yoksulluk tanımlamaları yapılırken dikkat edilen kritere göre de yoksulluk tanımları değişmektedir. Kadın yoksulluğu kavramı ise yoksulluğun bir alt boyutu olarak, kadınların erkeklere nazaran yoksulluğu daha derinden ve şiddetli yaşadığını ifade etmekte ve toplumdaki dezavantajlı konumunu vurgulamaktadır. 1970’li yıllardan itibaren kadın yoksulluğuna dikkat çekilmeye başlanmış olup bu dezavantajlı kesim için özel sosyal politika araçlarının oluşturulması ihtiyacı doğmuştur. Kadın yoksulluğunu önlemede bir sosyal politika aracı olduğu varsayılan Türkiye’deki kadın kooperatifleri 2001 yılından itibaren kadınların ekonomik ve sosyal hayatlarında iyileştirmeler yaparak dikkat çekmeye başlamıştır. Kadın kooperatifleri özellikle istihdamdan uzak ve yoksulluk riskine yakalanması daha yüksek olan ev hanımlarını bünyesine katabilmektedir ve bu durum da kadın kooperatiflerine olan ilginin de artmasını sağlamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, parasal ve katılımcı yaklaşım bağlamında, kadın yoksulluğunu azaltmada kadın kooperatiflerinin rolünü kadın kooperatifi çalışanlarına yönelik yapılan görüşmeler kapsamında analiz etmektir. Bu temel amaç doğrultusunda, bu çalışma İstanbul ilinde faaliyette bulunan 6 kadın kooperatifinden 63 kadın çalışana ve Bursa ilinde faaliyette bulunan 7 kadın kooperatifinden 49 kadın çalışana yapılandırılmış görüşme formunun uygulandığı kesitsel tarama modeli üzerine kurulmuştur. Kadın kooperatifi çalışanlarının sosyo ekonomik durumlarına göre kooperatiflerin rolü değerlendirildiğinde parasal yaklaşım açısından yoksulluklarının azalmasında kadın kooperatiflerinin rolünün sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Katılımcı yaklaşım açısından katılımcıların sosyo-ekonomik durumu değerlendirildiğinde, katılımcıların çoğunluğu kendilerini yoksul olarak görmemektedir.

BELENALAN KÖYÜ KIRSAL MİMARİSİNİN İRDELENMESİ VE DÜĞMELİ EV YAPIM SİSTEMİNE BİR ÖRNEK

Ayşe Esin KULELİSelin AKDEĞİRMEN — 2026-07-16

Kültürel mirasın korunması ve yaşatılabilmesi için yapılması gereken ilk çalışma, bu mirası oluşturan değerlerin araştırılması ve envanterlerinin çıkarılmasıdır. Yapılan tespit ve gözlemlerden sonra geliştirilen stratejiler, koruma sürecinin en önemli bileşenlerini oluşturmaktadır. Kapsamlı ve sürdürülebilir bir koruma ise karar vericilerin, somut kültür varlığı niteliği taşıyan yapıların sahiplerinin ve koruma çalışmalarını yapacak mimarlık ve ilgili meslek gruplarından kişilerin kültürel mirasın korunması konusunda eğitilmeleri ve koruma çalışmalarının niteliklerinin arttırılması ile mümkündür. Bu bağlamda, yerel mimarlık eserlerinin belgelenmesi ve korunması konusunda yapılan akademik çalışma ve araştırmalar, anıtsal nitelikli yapılar kadar ilgi görmeyen kırsal mimarinin tespiti ve koruma önerilerinin geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Çoğu zaman yerel mimaride kullanılan yapım tekniğinin anlaşılması, mevcut yapılara ait ayrıntılı inceleme ve belgeleme çalışmalarının yapılması ile mümkün olabilmektedir. Yapılar tescillenmiş olsa bile, sürece bağlı olarak yıkılmaları ya da fiziksel deformasyonların artması durumunda özgün değerleri yok olmaya başlamaktadır. Farklı yerleşimlerde yaşayan insanların, çevredeki doğal kaynakları yerel gelenekler ve ihtiyaçlar doğrultusunda değerlendirerek, bulunduğu yere göre değişkenlik gösteren yapım sistemlerini geliştirdikleri bilinmektedir. Bu görüşe örnek olarak, Akseki- İbradı havzasında geliştirilen ve bölgeye özgü bir yapı geleneğini yansıtan “düğmeli” yapım sistemi verilebilir. Bu araştırma sırasında, Akseki, Belenalan Köyünün yerel mimari özellikleri ve köyde yer alan yapılarla ilgili incelemeler ve değerlendirmeler yapılmıştır. Korunması gerekli kültürel miras niteliğine sahip bir evin mimari karakteri incelenmiş olup, çalışma kapsamında edinilen bilgiler, yapılan tespitler ve üretilen bazı çizimler araştırmacılarla paylaşılmıştır.

KLASİK ŞERH GELENEĞİNDEN MODERN ŞERH METODUNA YOLCULUKTA SİSTEMLİ, ÇAĞDAŞ BİR ŞĀRİH VE ŞĀİR MUHAMMET NUR DOĞAN

Sema LEVENT — 2026-07-16

Dil yaşayan ve değişen bir varlıktır. Bundan dolayı kelimelerin de zamanın akışına göre genişleyen, daralan, bazen değişime ayak uyduramayarak yok olan bir anlam dünyası vardır. Cümle yapısı, kullanımdaki sözcükler gramatik olarak değişse de, kelimeler yepyeni anlamlar kazansa da yıllara meydan okuyarak ölümsüz olan eserlerimiz yani klasik yapıtlarımız bizim kültürel mirasımızdır ve her şekilde korunmalıdır. Korunmaktan öte günümüz okuyucusunun hizmetine sunulmalı ve insanların ondan istifade edebilmesi için her türlü şart sağlanmalıdır. Peki klasik dönemde kaleme alınan eserlerimiz günümüz okuyucusu ile nasıl buluşturulabilir? Tam da bu noktada “şerh” çalışmaları tarif edilemez bir öneme sahip olmaktadır. Özellikle bir disiplin olarak ele alınarak yapılan şerh çalışmaları bir taraftan okuyucunun hayal dünyasını harekete geçirip ona klasik şiirimizin büyülü dünyasını tanıtırken, diğer taraftan okuyucuya dinî, millî kısacası maddî-manevî kutsal değerlerimizi öğretmektedir. Gelecek, geçmiş üzerine inşa edilir. Bu manada geçmişi bilmek önemlidir. Prof. Dr. Muhammet Nur Doğan da yaptığı şerh çalışmaları ile klasik şiirimizi günümüz okuyucusunun hizmetine sunmuş ve aynı zamanda edebiyat araştırmacılarına özellikle şerh sahasına yoğunlaşacak olan akademisyenlere sistemli ve başarılı bir şerhin nasıl yapılacağı konusunda rol model olmuş, şerh sahasında sistemli bir metot geliştirmeyi başarmıştır. Şâirlik yönü de olan hocamız bu alanın hem sanatçısı hem de araştırmacısı olması hasebiyle dikkatle takip edilmesi, araştırmalara konu edilmesi gereken bir isimdir.

KEVÂŞÎ'NİN TEFSİRİNDE KIRAAT VECİHLERİNİN ANLAMA ETKİLERİ (ENBİYA SURESİ ÖRNEĞİ)

Ömer ÖZBEK — 2026-07-16

XII. yüz yılın sonu ile XIII. yüz yılın başlarında yaşamış olan Muvaffaküddîn el-Mavsîlî Ahmed b. Yusuf b. Hasen b. Rafi b. Huseyn b. Suveydan el-Kevâşî (ö. 680/1281) Musul yakınlarındaki Kevâşe'de doğmuş ve bu çevrede yetişmiş, 680/1281 yılında yine burada vefat etmiştir. Şafiî mezhebine bağlı olduğu bilinmektedir. Kaleme almış olduğu Tabsıratü’l-Mütezekkir fi't-Tefsîr isimli eserini, daha sonra özetleyerek et-Telhîs ismi ile küçük hacimli bir tefsir oluşturmuştur. Müfessir olarak çok meşhur olmasa da eserlerine bakılarak Kevâşî'nin en fazla tefsir, kıraat ve Arap dili gibi ilimlerle meşgul olduğu söylenebilir. Bu alanlarda kendisini kabul ettirmiş ve otorite sayılmıştır. Onun tefsirinden Celâleddin el-Mahallî (ö. 864/1460) ile birlikte Suyûtî (ö. 911/1505) de istifade etmiştir. Kevâşî, eserini yazarken fıkıh, hadis ve tasavvuf gibi ilimlerdeki bilgilerini de tefsirine yansıtmıştır. Ancak en fazla kıraat ve Arap dilinde yetkin olduğu tefsirinden de kolayca anlaşılmaktadır. Tefsirinin kaynakları arasında Zemahşerî (ö. 538/1143) ve Beğavî (ö. 516/1122) tefsirleri ön plana çıkmaktadır. Kıraatlerle ilgili bilgilerde de referansları en çok bu iki müfessire ait eserler olan Keşşâf ve Meâlîmü’t-Tenzîl’edir. Tefsirinde kıraat ilminin problematiklerinden biri olan şâz kıraatlere ilişkin, Keşşâf’tan oldukça fazla nakilde bulunmuştur. Kevâşî, sahabeden Abbullah İbn Abbas (ö. 68/687), Abullah İbn Mesud (ö. 32/652) Hz. Ali (ö. 40/661) ve Hz. Ayşe (ö. 58/678) gibi birçok kimseden tefsirle alakalı olduğu gibi, kıraat vecihlerine ilişkin bazı rivayetlerde de bulunmuştur. Bu çalışma, et-Tabsıratü’l-Mütezekkir ve Tezkiratü’l-Mütebassir’in yazma nüshasından incelenmek suretiyle Kevâşî’nin Enbiya Suresi’nde kıraat vecihlerini nasıl ele aldığını ve bunların, tefsirine anlam bakımından ne kattığını tespit etme ve değerlendirme amacını taşımaktadır. Böylelikle bu çalışma kıraat alanında bu tefsir üzerinde yapılabilecek daha kapsamlı çalışmalara da bir basamak oluşturacaktır. Eserin farklı nüshalarının bulunması tahkikinin yapılmasını gerekli kılmış olsa da çalışmada, bir bütün halinde elimizde bulunan Süleymaniye Kütüphanesi Fazıl Ahmet Paşa 137 numarada kayıtlı olan nüsha kullanılacaktır.

SİYASAL SİSTEMLER BAĞLAMINDA SANSÜR KAVRAMI ÖRNEK OLAY: İLİŞTİRİLMİŞ GAZETECİLİK PRATİĞİ

Nargis ÖZGEN — 2026-07-16

Medya, kapitalist toplumlarda devlet hegemonyasının en önemli unsurlarından birisidir. Devletler ideoloji ve yönetim anlayışlarını geniş kitlelere yaymak, ülke içerisinde birlik ve beraberlik oluşturabilmek adına medyayı etkin şekilde kullanmaya gayret gösterirler. ABD iletişim özgürlüğünü Anayasal güvenceye kavuşturmuş ve “kongre söz veya basın özgürlüğünü sınırlayan kanun yapamaz” hükmü ile 1791 yılından beri dünyaya örnek teşkil etmiştir. Düşünce, ifade ve ifadeyi yayma konularında kongreye kanun yapma hakkını vermeyen bu değişiklik Amerika’daki özgürlüklerin bir göstergesi kabul edilebilir. Ancak medyaya uygulanan sansür yaptırımları anayasa ile güvence altına alınan basın özgürlüğü üzerinde kara bulutların dolaşmasına sebep olmuştur. Amerika Birleşik Devletleri’nin gerçekleştirdiği son Irak işgali öncesinde, ABD ve müttefiklerince Irak’a demokrasi ve özgürlük götürme söylemi ile bütünleşen Irak’ta kitle imha silahları bulunduğu yönünde ortaya atılan iddia, Irak’a saldırının temel gerekçesi olarak gösterilmiştir. Ancak savaşın ilerleyen günlerinde bu iddianın asılsız olduğu ve Irak’ta kitle imha silahlarının bulunmadığının ortaya çıkması Amerika’nın medya aracılığı ile meşrulaştırdığı savaşının haksızlığını gündeme getirmiş ve propaganda, haberin manipülasyon ve dezenformasyonu, sansür gibi sıkça tartışılan konuları yeniden gündeme taşımıştır. Irak savaşı ve beraberinde getirdiği yeni kavramlar düşünüldüğünde sansür mekanizmasının nasıl şekil değiştirdiğini görmek mümkündür. Özellikle Embedded (İliştirilmiş) gazetecilik pratiği değerlendirildiğinde gazetecilere imzalatılan sözleşmelerin öndenetim mekanizmasını çalıştırdığını ve en açık biçimiyle sansür uygulandığını açıkça göstermektedir. Çalışma gazetecilerle görüşmeler yapılarak zenginleştirilmiş ve sansür mekanizmasının işleyiş biçimi değerlendirilmiştir.

VAN ABBAS AĞA CAMİİ KAZI-KORUMA VE UYGULAMA PROJESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Şahabettin ÖZTÜRK — 2026-07-16

Eski Van Şehri’nin kuzeybatı bölümünde yer alan Abbas Ağa Camii, günümüzde büyük bir bölümü yıkık durumdadır. Abbas Ağa Camii’nin hangi tarihte ve kim tarafından inşa edildiği bilinmemektedir. Yapının inşa malzemesi, tekniği ve mimari formu dikkate alındığında XIX. yüzyıl sonunda inşa edildiği düşünülmektedir. 1915 yılına kadar kullanılan yapının, 1918’den sonra düz toprak örtü sistemi tamamen yıkılmış, diğer bölümleri ise doğanın ve definecilerin olumsuz etkisine rağmen, kısmen de olsa ayakta kalma mücadelesini vermektedir. Yapının iç mekânı 9.10x18.75 m. ölçülerinde enine planlı olarak inşa edilmiştir. Yapıyı oluşturan beden duvarları zemin seviyesinden yaklaşık 2.00 m. moloz taş örgülü diğer bölümleri ise tamamıyla kerpiç malzeme kullanılarak inşa edilmiştir. 2013 yılında yapılan bilimsel kazı çalışmaları ile yapının zemin kodu, mahfil katı, kemer ayaklarının üzerine oturduğu iki adet yonu taş kaide, mihrap nişi, minber kaidesi, oturma sekileri tespit edilmiştir. Cami dış çevresinde yapılan kazılar ile avlu elemanları, su kuyusu ve sokak dokusu ortaya çıkmıştır. Kazılar sonucunda ortaya çıkan tüm yeni verilerin Yüzüncü Yıl Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Restorasyon Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından koruma amaçlı rölöve, restitüsyon, restorasyon uygulama projeleri yeniden hazırlanmıştır. Vakıflar Bitlis Bölge Müdürlüğü tarafından yapının onarım çalışmaları devam etmektedir. Abbas Ağa Camii, kerpiç malzeme, çamur sıva yardımıyla inşa edilen beden duvarlarının iç bölümlerine yerleştirilen aks-i seda küpleri, düz toprak dam sistem ve yapım teknikleri bakımından bölgedeki diğer dini mimari yapılardan oldukça farklı mimari özelliklere sahiptir.

HZ. FÂTIMA’NIN MİRAS (FEDEK) TALEBİYLE İLGİLİ ŞİA (İMÂMİYYE) NIN MUTEBER KABUL ETTİĞİ RİVAYETLERE ELEŞTİREL YAKLAŞIM

Mevlüt POYRAZ — 2026-07-16

Bu çalışma; Hz. Peygamber’in (s) vefatından sonra kızı Hz. Fâtıma’nın Halife Hz. Ebu Bekir’den babasına ait mirası yahut kendisine ait olup halifenin gasp ettiğini iddia ettiği Fedek arazisinin iadesini talep ettiği ile ilgili Şiî rivayetlerin sahihliğine yönelik eleştiriyi içermektedir. Şîa kaynakları; konuyu Hz. Peygamber’in (s) mirası bağlamında değil, kızı Hz. Fâtıma’ya hayattayken hibe ettiğini iddia ettikleri Fedek arazisinin Hz. Fâtıma’ya geri verilmesi üzerine temellendirmektedir. Bu rivayetlere konu edilen hak talebinin sübutu ciddi şüpheler barındırmaktadır. Şîa (İmâmiyye) kaynaklarında geçen ilgili rivayetler bağlamında gerçekleştirilen çalışma, bu rivayetlerde sözü edilen şekliyle bir gasp olayının bulunmadığını ortaya koyduğu gibi Fedek arazisini geri almaya yönelik bir hak talebinin de olmadığını ortaya koymaktadır. Emevîler döneminde Fedek’in tasarrufunun amacı dışına çıkarılması, derin yapılanma içerisindeki dünyevi hesaplar peşinde koşanlarla gizli din taşıyanları tetiklemiş, Ehl-i Beyt’in hakkını arama kılıfı altında da bu tür rivayetleri üreterek, Allah Resûlünün adaletini, ehl-i beytin yanı sıra diğer adil ve seçkin sahâbeyi yani “önde gelenleri” rivayetlerine malzeme yapıp asıl amaçları olan İslam’a saldırıyı gerçekleştirmişlerdir. Ayrıca bu tür rivayetlerle Hz. Peygamber’i ve tebliğini hedef alan ancak onun şahsında bunun yapılamayacağını idrak edenler, onun tarafından yetiştirilen ve hayatlarının hiçbir anında şirk yahut küfür bulunmayan- bu iki şahsın örnek alınmasının da önüne geçmeye çalışmışlardır. Gerçekte ise tarihsel olarak Hz. Fatıma ve Hz. Ebu Bekir arasında miras talebi veya hibe diye nitelen mülkün iadesi meselesi yaşanmamıştır.

İLKOKUL ÖĞRETMENLERİNİN BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ

Okan SARIGÖZ — 2026-07-16

Bireyselleştirilmiş eğitim, öğrencilerin kişisel özelliklerine ve çeşitli gereksinimlerine bağlı olarak bireysel bir şekilde eğitim almalarını savunan bir eğitim modelidir. Bu eğitim modelinde öğretim programları ailenin, öğretmenin ve bireyin gereksinimleri doğrultusunda yapılmalı ve dersler ile ilgili tüm hazırlıklar bireyin bilişsel, duyuşsal ve devinişsel alanlarına göre hazırlanmalıdır. Bireyselleştirilmiş eğitim modelinin amacı tüm öğrencilere onları başarılı kılabilecek, farkındalıklarını arttıracak, motivasyonlarını yükseltecek ve hedeflerine ulaştırabilecek eğitim fırsatları sunmaktır. Bu araştırmanın amacı, ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim hakkındaki görüşlerini belirleyebilmektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Hatay İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı il merkezindeki ilkokullarda görev yapan toplam 187 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma, tarama modelinde betimsel bir eğitim bilim araştırmasıdır. Araştırmada, bireyselleştirilmiş eğitimin; bireysel eğitimi, planlı eğitimi, bireysel çalışmayı, hızlı eğitimi, öğrencinin planlı çalışmasını, eğitimin kişiselleşmesi ve bireysel sorumluluk gibi kavramları ifade ettiği, bireyselleştirilmiş eğitimin yararları arasında sorumluluk duygusunu geliştirdiği, öğrenme hızını arttırdığı, araştırma becerisini geliştirdiği, hazırbulunuşluk düzeyini arttırdığı ve öğrencinin akademik başarısını yükselttiği ayrıca bireyselleştirilmiş eğitimde öğretmenlerin sınıflardaki yöneticiler olduğu, derslerin işlenmesi ile ilgili olarak zamanlamayı, hedefleri, planlamayı, öğretim programını öğretmenlerin yapması gerektiği gibi sonuçlara ulaşılmıştır.

ANTRENÖRLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM DÜZEYLERİ

Hakan SUNAYBayram KAYA , Recep CENGİZ — 2026-07-16

Kendisi ve diğer insanların yalnızca kendi çıkarlarını önemsediğine inanan kişilere “sinik’’ ve bu olgu çerçevesinde şekillenen kavrama ‘’sinizm’’ denilmektedir. Örgütsel sinizm, bireyin mensubu olduğu kuruma karşı kurumun bir bütün olmadan yoksun olduğu yönündeki inanç, kuruma duyulan negatif ve eleştirel düşünce ile aşağılayıcı tutumlardan oluşmaktadır. Çalışmanın amacı; antrenörlerin çalıştıkları spor kulüplerine ya da spor işletmelerine karşı hissettikleri olumsuz tutumların belirlenmesidir. Bu itibarla antrenörlerin cinsiyetleri, yaş grupları, hizmet süreleri, antrenörlük kademeleri, spor yapma şekli ve gelir değişkenlerine göre örgütsel sinizm düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığı da ortaya konulmuştur. Bu araştırma, betimsel ilişkisel tarama modelinde nicel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, Ankara ve Manisa’daki spor kulüplerinde ya da spor işletmelerinde çalışan 1. 2. 3. ve 4.kademedeki antrenörler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, evren içerisinde tesadüfi yöntem ile seçilmiş 72 kadın (% 14.3), 431 erkek (% 85.7) olmak üzere toplam 503 antrenör oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu ve (Brandes ve ark., 1999) tarafından geliştirilen “Örgütsel Sinizm Ölçeği” uygulanmıştır. Örgütsel sinizm ölçeğinde bilişsel, duyuşsal ve davranışsal olmak üzere üç boyut yer almaktadır. Araştırmaya katılan antrenörlerin kişisel bilgileri ve ölçekten aldıkları puanlar frekans, yüzde ve aritmetik ortalama ile çözümlenmiştir. Araştırmada cinsiyet ve spor yapma şekli değişkenlerine göre veriler ilişkisiz t-testi, grup ortalamaları arasındaki farkları belirlemek için ise One Way ANOVA kullanılmıştır. Antrenörlerin örgütsel sinizm yaş değişkenine ilişkin çoklu karşılaştırılması (scheffe analizi) ile gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak; Antrenörlerin örgütsel sinizm düzeyleri yüksek bulunmamasına rağmen; düşük kademede hizmet süresi az olan küçük yaş antrenörlerin örgütsel sinizm düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

BOŞANMIŞ VE EVLİ BİREYLERİN DEPRESYON, İNTERNET BAĞIMLILIĞI DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Besra TAŞYakup İME — 2026-07-16

Günümüzde internet bağımlılığı gün geçtikçe artmaktadır. İnternet bağımlılığı sadece ergenlerin problemi değil aynı zamanda yetişkinlerde merkezi problem olarak kendini göstermektedir. Birçok yetişkin streslerini atmak veya boş zamanlarını geçirmek için internette zaman geçirmektedir. Zaman içerisinde mevcut olan durum kontrolsüz kullanımı sonucu internet bağımlığı ile neticelenmektedir. Aynı zamanda bu durum bireyleri depresyona kadar sürükleye bilmektedir. Bu çalışma ‘’Boşanmış ve Evli Bireylerin Depresyon ve İnternet Bağımlılığı’’ arasındaki düzeyi incelemeyi hedeflemiştir. Araştırma, İstanbul ili Avcılar, Beylikdüzü ve Esenyurt bölgesinde yaşayan 189 evli ve 164 boşanmış olmak üzere toplam 353 (%52.4 kadın, %47.6 erkek) katılımcı ile gerçekleştirilmiştir.164 boşanmış ve 189 evli bireyden toplam 353 bireyden elde edilen veriler, SPSS.20 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Çalışma sonucu, depresyon puan ortalamalarına göre boşanmış bireylerin puan ortalamalarının evli bireylerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Boşanmış bireylerin depresyon düzeylerinin evli olanlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Boşanmış ve evli bireylerin internet bağımlılığı puan ortalamaları incelendiğinde, internet bağımlılığı puan ortalamalarına göre boşanmış bireylerin puan ortalamalarının evli bireylerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.01). Bu sonuçlar değerlendirildiğinde boşanmış bireylerin internet bağımlılığı ve depresyon düzeylerinin evli olanlara göre daha yüksek olduğunu sonucu elde edilmiştir.

TÜRKİYE’NİN FİNANSAL OKURYAZARLIK DÜZEYİ: LİTERATÜR TARAMASI VE SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Nevzat TETİK — 2026-07-16

21.yüzyılın finansal farkındalık becerilerinden olan finansal okuryazarlık son yıllarda artan önemi ile ülkelerin temel politika ve stratejilerinde yeni bir kavram olarak yer almaktadır. Türkiye’de finansal okuryazarlık konusu özellikle küresel finansal krizin etkilerinin çok hissedildiği 2008-2009 yıllarından sonra ilgi çekmiştir. Dolayısıyla, Türkiye’de finansal okuryazarlık geçmişi çok eski olmayan güncel bir kavram konumundadır. Birçok araştırmacı, akademisyen, kurum ve kuruluş tarafından Türkiye’de finansal okuryazarlık ile ilgili araştırmalar yapılmış, toplumu bilinçlendirmeye yönelik sosyal sorumluluk projeleri yürütülmüş, eğitim programları sürdürülmüş, raporlar sunulmuştur. Bu çalışmada, Türkiye’de finansal okuryazarlık faaliyetlerinin genel durumu ve literatürde yer alan araştırmalar çerçevesinde ülkemizdeki bireylerin farklı demografik özelliklerine göre finansal okuryazarlık düzeyleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Türkiye’nin finansal okuryazarlık seviyesi oldukça düşüktür, yeni yapılacak araştırmaların ve faaliyetlerin daha kapsamlı ve güncelleştirilerek gerçekleştirilmesi zaruridir. Türkiye’nin finansal okuryazarlık düzeyini tespit ve yükseltmeye yönelik yapılacak araştırma ve faaliyetlerde temel olarak özellikle şunlara dikkat edilmesi fevkalede önemli ve gereklidir: 1- Öncelikle Türkiye’nin finansal okuryazarlık düzeyine kapsayacak sayıda ve geniş ölçekteki çalışmalar oldukça sınırlı sayıda ve yetersizdir. Bu açıdan bakıldığında, devletin bir devlet politikası olarak söz konusu çalışmalara liderlik ederek gerekli alt yapıyı ve çalışma paydaşlarını bir araya getirerek organize etmesi, yönlendirmesi ve takipçisi olması zorunludur. 2- Bugüne kadar yapılan araştırmaların ve eğitim faaliyetlerinin önemli bir kısmı üniversite gençliği üzerine bina edilmiştir. Bu kesimin ileride ülke yönetiminde söz ve karar sahibi olması açısından yapılan bütün faaliyetler son derece önemlidir. Ancak ülkenin geniş bir nüfusunu oluşturan yüksek tahsil görmemiş kesimin de sosyal hayatta ve yatırımlarda yer aldığı düşünüldüğünde ileride yapılacak çalışmaların hane halkı üzerinde de yoğunluk kazanması fevkalade önemli ve gereklidir. 3- Finansal okuryazarlık eğitiminin temeli asgari ilkokul seviyesinden başlamak üzere verilmesi dünya literatüründe kabul edilen bir gerçektir. Ülkemizde yapılan çalışmalara bakıldığında bireylerin seviyelerine yönelik ilk-orta-lise düzeyinde araştırmalar ve eğitim faaliyetleri son derece yetersizdir. Üniversite öncesi hedef kitlelerin, gelişmiş ülkelerde olduğu gibi öncelikle demografik özellikleri dikkate alınarak araştırmalar yapılması ve finansal eğitim müfredatının bulgulara düzenlenmesi ivedilikle gerçekleştirilmelidir.

TÜRK HALKLARI GELENEKSEL GÜREŞLERİNİN KÜLTÜREL PEDAGOJİSİ

Mehmet TÜRKMENKanat DZHANUZAKOV — 2026-07-16

Amaç: Bu çalışma, Türk halkları geleneksel güreşlerinde ki fiziki, fikri ve ahlaki pedagojisini inceleyecektir. Metot: Bu çalışmada literatür taraması yapılmıştır. Türkiye dışındaki Türk ülkelerinin kaynakları da taranmıştır. Bulgular: İnsanlığın Paleolitik tarih öncesi derinliklerinde doğan güreş, günümüze kadar sayısız formda ve tüm kültürlerde hayatta kaldı. Bunu yapmış olması, insanın özünde bir kişinin bir başkasına üstünlük kazanma zorunluluğunu gerektiren fizikselliğin ifadelerine anlam katması için yaygın bir eğilim göstermesidir. Bu eğilimlerin kültürel ve pedagojik unsurları nasıl ve nelerdi? Günümüz sporcu eğitimine ne gibi katkısı olabilir sorusuna yanıt aramak amaçlandı. Çalışmada niteliksel yaklaşım içinde yer alan modellerden betimsel tanımlama ve karşılaştırma yöntemi kullanıldı. Merkezine M.M. Bakhtin’in “Tvorchestvo Fransua…” çalışmasını alan bu araştırma, Türk halkları ile sınırlandırıldı. Sonuç olarak; Bozkır-göçebe hayatı yaşayan kadim Türkler, doğası gereği güçlü, mücadeleci ve dayanıklı olmak zorundaydı. Fiziki olduğu kadar fikri ve ahlaki yönden de kollektif bilince ulaşmalıydı. Bu şekilde yetişmesi için elbette atalarından eğitim almasını gerektirmekteydi. Sonuç: Tüm bu yönleriyle yetişen insanlara “alp” denilmekteydi. XII. Yüzyılda yerini Farsça “pehlivan” terimine bırakan “alplik”, dokuz koşullu seküler ve yine dokuz koşullu manevi dünya kazanımını hak etmesiydi. Türk güreş geleneğinden gelen bu kültürel pedagojilerin bir kısmının çağdaş spor eğitimine katkı sağladığı görüldü. Pehlivanların güreşin kurallarına adapta olmalarından zor olmayacak bu kaybolan milli niteliklerini tekrar yerine konulmasını öneririz.

BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN PERFORMANSINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ÜLKE BAZLI BANKACILIK VERİLERİ KULLANILARAK PANEL VERİ ANALİZİ İLE TEST EDİLMESİ

Burçay YAŞAR AKÇALIEsra OSMANAĞAOĞLU — 2026-07-16

Finansal piyasaların en önemli aktörü olan bankalar son yirmi yıldır iş yapış modellerinde, örgütsel yapılanmalarında önemli bir dönüşüm yaşamaktadır. Bu dönüşümün en önemli gerekçesi büyük ölçekli mevduat bankalarının gelecekte varlıklarını sürdürebilmeleri için sürdürülebilir karlılık yakalama ihtiyaçlarıdır. Bu sebeple bankalar yeni finansal ürünler bulmak, daha fazla müşteriye ilave maliyete katlanmadan hizmet verebilmek ve mevcut operasyonlarını daha verimli yürütmenin yollarını aramaktadırlar. Bu çalışmada, Dünya Bankası’ndan temin edilen 37 ülkenin, 2000-2016 dönemine ait bankacılık verileri, panel veri analiz metodu ile incelenmiştir. 37 ülkenin 20’si Avrupa Birliği Üye ülkeleri, 15 adedi gelişen piyasa ülkeleri ve Amerika ve İsviçre’den oluşmaktadır. Bankaların karlılığını etkileyen içsel faktörler (bankanın kendi yönetimi altında olan faktörler) ve dışsal yani makroekonomik faktörler bulunmaktadır. Çalışmada 37 ülkenin bankacılık sektörünün aktif karlılığını etkileyen ve verisi bulunan içsel ve dışsal değişkenlerin ne olduğu ve bu değişkenlerden hangisinin/hangilerinin karlılığı artırmada pozitif hangilerinin negatif etkilerinin olduğunu tespit etmek amaçlanmıştır. Ülke bankalarının performansının ölçümlenmesinde Aktif Karlılık oranı önemli bir gösterge olması sebebi ile tercih edilmiştir. Aktif karlılık oranının bağımlı değişken olarak ele alındığı modelde, aktif karlılığı pozitif yönde etkileyen en etkin içsel faktörün net faiz marjı, en etkin dışsal faktörün Lerner endeksi olduğu, aktif karlılığı negatif yönde etkileyen en etkin içsel faktörün ise gecikmiş kredi alacaklarının brüt kredi alacaklarına oranı olduğu sonucuna varılmıştır.

TÜRKİYE’NİN ELEKTRİK ÜRETİMİNDE TEŞVİK POLİTİKALARI

Hasan YILDIZHAN — 2026-07-16

Hızlı sanayileşme, nüfus artışı, kentleşme ve ekonomik gelişme nedeniyle Türkiye'nin elektrik talebi son yirmi yılda hızla artmaktadır. Bu sebeple Türkiye’nin elektrik üretimi miktarını artırmaya yönelik enerji kaynaklarında en uygun teşvik politikasını uygulaması zorunludur. Bu çalışmada Türkiye’nin farklı enerji kaynakları (doğal gaz destekli termik santralleri, kömür destekli termik santralleri, yenilenebilir enerji kaynakları, nükleer enerji) ile elektrik üretiminde uyguladığı teşvik politikaları değerlendirilmiş ve öneriler sunulmuştur. Çalışmada Türkiye’nin mevcut enerji potansiyeli ortaya konmuş ve bu enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi içindeki payları ve gelişimi verilmiştir. Değerlendirme sonucunda kömür destekli termik santrallere diğer enerji kaynaklarına oranla daha fazla ve hızlı gelişmesini sağlamak amacıyla, kamu tarafından çeşitli yöntemlerle verilen teşvik ve özendirmelerin daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 2015-2019 Stratejik Planı'nda verilen bilgilere göre, elektrik üretiminde yerli kömür kullanımının önümüzdeki dönemde arttırılacağı belirtilmektedir. Elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarına verilen teşvikler kömür destekli termik santrallere ve nükleer enerjiye oranla azdır. Hem çevresel sorunlardan dolayı hem de yerli kaynak oluşundan, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynaklarına uyguladığı teşvikleri arttırması gerekmektedir. Türkiye kendi enerji kaynaklarının üretimine ağırlık veren etkin teşvik politikaları uygulamalıdır. Bu kapsamda Türkiye’nin elektrik üretim maksatlı doğal gaz destekli termik santrallere sınırlama getirmesi gereklidir. Çünkü Türkiye’nin enerji arz güvenirliği ve dış ticaret açısından zorunludur.

EKOLOJİK FEMİNİZM VE ÂŞIK VEYSEL’İN KARA TOPRAK ŞİİRİNDE DOĞAYA VE TOPRAĞA BAKIŞIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Mehmet YILMAZ — 2026-07-16

Feminizm, kadına ve erkeğe ve ikisi arasındaki ayrımları sürdüren sosyal, siyasal ve ekonomik yapılara ilişkin anlayışı sorgulayan bir düşünce sistemidir. Bu düşünce sisteminin kökleri, kadın haklarına yönelik düşüncelerin yeni yeni uyanmaya başladığı 1 4. ve 15. yüzyıllara kadar uzanabilse de, genellikle, 18. ve 19. yüzyılda Batı'da kadın haklarının genişletilmesi yönünde ortaya çıkan siyasi ve toplumsal hareketler feminizmin başlangıcı olarak görülür. Özellikle 19.yüzyılda, ABD'de ve Batı Avrupa'da etkili olmuş, Kadınlara Sufraj (oy hakkı) ve işçi sendikaları hareketleri gibi kadın hareketlerinin düşünsel arka planını liberal siyasal düşünce oluşturur.” Feminist hareket daha sonra Batı düşüncesinde önemli kişiler çıkartmış ve bunların sayesinde; Liberal Feminizm, Kültürel Feminizm, Anarşist Feminizm, Marksist Feminizm, Varoluşçu Feminizm, Radikal Feminizm, Lezbiyen Feminizm, Siyah Feminizm gibi çeşitli alt disiplinlere ayrılmıştır. 1970’lerden itibaren birçok feminist ve eylem ekolünden beslenen ve “eko feminizm” diye adlandırılan bir düşünce akımı görülür. Barış, işçi, kadın sağlığı ve bakımı, nükleer enerji karşıtlığı, çevresel ve hayvan hakları gibi hareketler eko feminizmin beslendiği ve ilgi duyduğu alanlardır. Bilhassa Vandana Shiva, Karen J. Warren, Val Plumwood gibi çevresel sorunlar, dünyadaki gıda adaletsizliği, doğanın sömürülmesi üzerine yazan, bu sorunlara ilgi duyan araştırmacılar tarafından teorik alt yapısı şekillenmiştir. Bu çalışmada, özellikle Türk halk kültüründe, Aşık Veysel’in Kara Toprak şiirinden hareketle, eko feministlerin doğaya bakışları ile genelde doğu, özelde ise bizim insanımızın bakışları karşılaştırılmış, Batı dünyasının mekanik doğu düşüncesi eleştiriye tabi tutulmuştur. Buna karşılık halen organik dünya görüşüne sahip olan insanımızın doğa karşısında tutunduğu tavrı ise halk kültüründen verilen örneklerle açıklanmıştır. Sonuç bölümünde her iki bakış açısının insana, çevreye ve diğer canlılara bakışları mümkün olduğu kadar psiko-felsefi bağlamda değerlendirilmeye çalışılmıştır.