Turkish Studies-Educational Sciences, Yıl 2018 Sayı Volume 13 Issue 18

Arnavutluk’ta Kamu Yönetim Perspektifi ve Uygulamaları: Akademisyenlerin Bakış Açısı İle Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma

Nikolin AGALLIJA — 2026-07-16

AB aday ülkesi konumundaki Arnavutluk’taki kamu uygulamaları ve kamu yönetiminin etkinliği ile kamu yönetimindeki mevcut durumun, akademisyenlerin bakış açısı ile belirlenmesinin amaçlandığı bu çalışmada; Arnavutluk’ta kamu yönetiminin ve uygulamalarının yetersiz olduğu, özellikle AB kriterlerine uyum konusunda yapılan reformların politikacılar ve kamu yöneticileri tarafından etkin bir şekilde uygulanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, Arnavutluk kamu yönetiminin; şeffaflık, erişilebilirlik, hesap verebilirlik ve etkinlik bağlamında yetersiz olduğu, nepotizm ve bürokrasinin halen yaygın olduğu, rüşvet ve yolsuzlukla mücadelede yetersiz kalındığı yönünde güçlü bir algının bulunduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte yargı bağımsızlığı ve hukuk sistemine olan güven düzeyi oldukça düşük, eğitim ve sağlık sisteminin yetersiz olduğu ve kamunun eğitim ve sağlık sistemini düzeltme adına yeterli çabayı göstermediği ve kaynak ayırmadığı yönünde güçlü bir algı tespit edilmiştir. Arnavutluk’ta kamu yönetimi alanında yapılan reformların başarıya ulaşabilmesi için; AB kriterlerine uyum yönünde çaba gösterilmesi, yargı bağımsızlığının bir an önce sağlanması ve toplumun hukuk sistemine güvenin arttırılması, yolsuzlukla ve rüşvetle etkin mücadele edilmesi, ayrıca kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik, etkinlik ve verimliliğin arttırılması yönünde gerek kamu çalışanlarının ve gerekse siyasilerin çaba göstermesi gerekmektedir.

XV. Yüzyılın İki Büyük Şairi Nevâî ve Ahmed Paşa Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme

Mehmet AKKAYA — 2026-07-16

XV. Yüzyıl Klasik Osmanlı şiirinin oluşma dönemidir. Padişahlığı yanında kendisi de şair olan Fatih Sultan Mehmed, sanata yakın ilgi göstermiş, şiirin gelişimi için şairlere büyük destek vermiştir. Bu yüzyılda birbirinden uzak coğrafyalarında iki büyük Türk şairi yetişmiştir. Doğunun güneşi kabul edilen ve eserleriyle Türk Diline hizmet etmiş Ali Şîr Nevâî ve Klasik Osmanlı şiirinin temel taşı kabul edilen Ahmed Paşa, Türk şiirinin gelişimine büyük katkıları olan kişilerdir. Bu yüzyıl başlarından itibaren siyaset ve kültürel gelişmeler bakımından doğuda Herat, Merv, Belh gibi şehirler birer kültür merkezi haline gelmiştir. Yüzyılın ikinci yarısında Nevâî sayesinde Herat, kültür başkenti olmuştur. Buna mukabil aynı dönemde batı cephesinde ise Osmanlı Türkçesi ile klasik divan şiirinin temelleri atılmış ve Osmanlı İmparatorluğu siyasî ve edebî gücünü dört cihete ilan etmiştir. Edebî dil olarak Farsçanın etkin olduğu ve Fars şiirinin burç yaptığı bir dönemde Herat’tan İstanbul’a Türk şiirinin iki büyük ustası, öz dilleriyle Türkçenin gücünü ortaya koymuşlar ve Türkçe ile ne denli güçlü bir edebiyat olabileceğini kanıtlamışlardır. Nevâî, Sultan Bayezid’e otuz gazelini göndermiş, Sultan da bu gazelleri Ahmed Paşa’ya verip nazire yazmasını istemiştir. İki şair, birbirlerinden bu vesileyle haberdar olmuşlardır. İki sarayda, Baykara ve Fatih Sultan gibi iki sultanın himayesinde yetişen iki ulu şiir çınarı sözleriyle Türk diline büyük hizmette bulunmuşlardır. Bu çalışmada, derdi bir, coşkusu bir, hayali bir, iki ustanın gönül üzerine yazdıkları şiirler değerlendirilmiştir.

OKUL YÖNETİCİLERİNİN TEKNOLOJİ YETERLİKLERİ İLE ULUSAL / ULUSLARARASI PROJELERE BAŞVURULARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Mehmet Emin AKSOY, Latif ÇOBANOĞLU — 2026-07-16

Bu araştırma ile okul müdürlerinin; teknoloji liderliği konusundaki yeterlilikleri ile ulusal ve uluslararası proje yarışmalarına yaptıkları ulusal ve uluslar arası proje başvuruları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılında Tokat İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan yöneticiler üzerinden yürütülmüş ve bu araştırma kapsamında Tokat İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı 609 resmi okul ve kurumların tamamına ulaşılmıştır. Gerekli resmî izinlerin alınmasından hemen sonra Tokat Acil Duyuru ve İletişim Sistemi (ADİS) aracılığı ile hazırlanmış olan veri toplama aracı, bu kurumlarda görev yapan yöneticilere gönderilmiştir. Ayrıca hazırlanan anket formu internet ortamına aktarılarak, veri toplama süreci elektronik olarak da yürütülmüştür. Yöneticilerin teknoloji liderliği yeterlik algılarını belirlemek için Hacıfazlıoğlu ve arkadaşları (2011) tarafından hazırlanan “Okul Yöneticileri Teknoloji Liderliği Yeterlik Algıları Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Tokat İlindeki tüm derecedeki okullarda görev yapan müdür ve müdür yardımcılarından oluşan 280 kişi, örneklemini ise, anket formuna eksiksiz ve hatasız dönüş geri yapan 40’ü müdür, 60’i ise müdür yardımcısı olmak üzere 100 okul yöneticisi oluşturmuştur. Elde edilen veriler, bilgisayar ortamında SPSS istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ölçeğin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .90’dır. Shapiro-Wilk testinin anlamlılık değeri .66 olarak bulunmuştur. Kurtosis (Kurtosis = -.176, S.E. = .478) ve Çarpıklık (Skewness = -.149; S.E. = .241) değerleri, verilerin normal dağıldığını göstermiştir. Okul yöneticilerinin teknoloji liderlik yeterlikleri ile proje sunumları arasında doğrusal bir ilişki olup olmadığını belirlemek için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlar iki değişken arasında istatistiksel olarak anlamlı (p<.01) bir korelasyon olduğunu göstermiştir (r = .33). Öte yandan, bağımsız örneklem t-testi sonuçları, ulusal veya uluslararası bir proje sunan yöneticiler (n = 36, M = 102,56, SD = 18,16) ile herhangi bir proje sunmamış yöneticiler (n = 64, M = 86.38, SD = 21.14) arasında, teknoloji liderlik yeterlikleri açısından da anlamlı bir fark olduğunu göstermiştir (t = 3.78, p<.001).. Bulgular, okul yöneticilerinde liderlik yeterlikleri açısından anlamlı bir fark olduğunu, teknoloji liderlik yeterlikleri arttıkça ulusal ve uluslararası proje gönderimlerinin de arttığını ortaya koymuştur.

Özdalga’nın Perspektifinden Türkiye’de Din-Devlet ve Toplum İlişkileri

Sümeyya AKYOL KAHVECİ — 2026-07-16

Modernite ve sonrasında seyreden küreselleşme süreçleri dünyada hızlı bir değişim ve dönüşüm dalgasına yol açmıştır. Ancak yeryüzündeki tüm coğrafyada bu dönüşümün yansımaları farklı olmuştur. Değişimin en çok etkili olduğu alan da toplumsal kontrol ve güç odaklarında olmuş böylece siyasi erkle doğrudan ilişkili olan kilise bağlamlı dini alan ve bunun üzerinden sağlanan toplumsal kontrol mekanizmaları hızla dönüşmüştür. Ancak modernleşmeye verilen tepkiler tek yönlü olmamış ve toplumsal, tarihsel ve coğrafi şartlara göre karmaşık bir görünüm kazanmış ve kazanmaya devam etmektedir. Elizabeth Özdalga, din-devlet ve toplum ilişkilerinin Batı Avrupa’daki serencamını sosyolojik açıdan yordamakta ardından genelde Müslüman coğrafyada özelde Türkiye’deki gelişim sürecini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Söz konusu bu karşılaştırmalı yaklaşımın yanı sıra modern ve ardılı dönemde din-toplum-devlet ilişkilerine sosyolojik bakabilmenin koşullarını eleştirel bir çerçevede ortaya koymaktadır. Dini alana yönelik indirgemeci yaklaşımları eleştiri süzgecinden geçiren Özdalga, tarihsel ve bağlamsal bir yaklaşım geliştirmektedir. Bu yaklaşımın ardından İslam ve toplum ilişkilerine objektif bakma iddiasında olan Özdalga, evrensel ve sentezci bir yaklaşımla, sosyolojik ve tarihsel bir zeminde Müslüman toplumların, modernleşmeyle etkileşimini ve geçirdikleri değişimi inceleme konusu etmektedir. Türkiye’deki modernleşme ve demokratikleşme sürecini de eleştirel olarak ele alan Özdalga, mevcut durumun iç ve dış nedenlerine yakından mercek tutmanın yanı sıra, Türkiye’deki din-devlet ve toplum ilişkilerini aydınlar ve siyasi liderler üzerinden oluşturduğu tipolojiler üzerinden müşahhaslaştırmakta; diğer taraftan da sivil toplumun gelişimi, din eğitimi, başörtüsü, dini cemaatlerin ortaya çıkardığı çoğulculuk gibi tartışmalı konuları, kurucu ideolojiyle olan çatışmalı ilişkilere rağmen moderniteyle ilişkili süreçler bağlamında ve modernite lehine bir gelişme olarak sosyolojik inceleme konusu etmektedir.

ÇAĞDAŞ TÜRK RESİM SANATINDA ANADOLU İNSANI YORUMLARI: NEŞET GÜNAL ÖRNEĞİ

Melek AKYÜREK — 2026-07-16

Çağdaş Türk Resim Sanatında önemli bir yere sahip Neşet Günal’ın resimlerindeki Anadolu insanı yorumunun incelenmesi araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Araştırmada, ulusal ve uluslararası düzeyde yazılı ve görsel kaynaklar incelenerek literatür taraması yapılmıştır. Araştırmada, betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın ilk bölümü Türk Resim Sanatı Tarihi hakkında bilgi verirken, ardından Neşet Günal’ın sanat anlayışı ve sanatçının Çağdaş Türk Resim Sanatındaki yeri anlatılmaya çalışılmıştır. Araştırma, konu açısından Çağdaş Türk Resim Sanatı ve sanatçı Neşet Günal ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın sonucu olarak: sanatçı çalışmalarını, toprakla uğraşan kırsal kesim insanını, kırsal kesim aile yapısını ve yine kırsal kesim objelerini (korkuluk, tarım aletleri vb.) kullanarak kendine özgü soyutlama ve biçim bozmacı üslubuyla üretmiştir, denilebilir. Bu üretim sürecinde toplumsal gerçekçi tarzdan sapmadığını da söylemek gerekir. Sanatçı, doğduğu ve yetiştiği coğrafyadaki Anadolu insanını ele alırken güçlü desen anlayışıyla yola çıkmıştır. Günal, duyarlı ve anlatımcı tarzda eserler üretirken sembollerden de yararlanmıştır. Günal biçim dilinde; abartılı iri elleri, ayakları, gözleri yorumlayarak bunları yalın bir üslupla, vurgulamak istediği konuya uygun olarak kullanmıştır. Anlatımcı bir tarzda eserler üreten, deseni resmin kurucu öğesi olarak kullanan sanatçı, rengi yardımcı öğe olarak ele almaktadır. Eserlerinde az nesne kullanarak, eşyadan mahrumiyet, yoksulluk ve yoksunluğa dramatik bir göndermeler de yapmıştır. Araştırmanın ayrıca, sanat eseri inceleme konusunda sanat eğitimi alan öğrencilere ve eğitimcilere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

İmar Planlarının Kentleşmeye Etkileri; Ankara ve Bayburt Örneği

Esmeray ALACADAĞLI — 2026-07-16

Kentleşme, yaşadığımız yüzyılın ayırt edici bir özelliği ve en büyük toplumsal olaylarından biridir. Kapitalist, sosyalist, gelişmekte olan ya da gelişmiş tüm ülkeler kentleşme olayı ve onun yol açtığı sonuçların etkileriyle yüz yüze gelmişlerdir. Yaşanan toplumsal, ekonomik ve teknolojik değişimler, kentlerin mekansal yapılarını ve işlevlerini de büyük ölçüde değiştirmiştir. Bu değişim, sanayileşme-kentleşme sürecinin doğal akışına bağlı olarak şekillenmiştir. Bu çerçevede; ge¬lişmiş ülkelerdeki kentleri çekici kılan sanayileşme, kentleşmenin önünde gitmiştir. Ülkemizde ise sanayileşme, kentleşmeyi arkadan izlemiştir. Bu nedenle bizdeki kentleşme sahte, sağlıksız ve aşırı olarak isimlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, ülkemizdeki imar mevzuatı ve uygulamalarının kentleşme sürecine etkilerini; farklı ölçek ve konumda olan iki kent örneğinde inceleyerek ortaya koymaktır. Bu amaçla, ilk olarak ülkenin başkenti olan ve ülke geneline örnek olmak üzere ilk imar uygulamalarının yapıldığı Ankara kentindeki uygulamalar incelenmiştir. İkinci olaraksa, son yıllara kadar sürekli dışarı göç veren ve hem coğrafi hem de ekonomik açıdan birçok sınırlamaları olan Bayburt kentindeki imar uygulamaları incelenmiştir. Bu uygulamalar ve mevcut duruma yönelik veriler literatür taraması ve bu konudaki yerel kaynaklar vasıtasıyla sağlanmıştır. Ayrıca uygulamaya yönelik değerlendirmelerde, uygulayıcı ve uygulamadan yararlanan kentlilerin görüşleri alınmıştır. Çalışmada sağlanan veriler; ekonomik ve toplumsal değişimleri içinde taşıyan, siyasal boyutları ağır basan bir süreç olan kent planlamasına, ülkemizde genelde, dar anlamıyla fiziki planlama olarak bakıldığını ortaya koymaktadır. Bu bakış nedeniyle, oluşturulan imar planları halkın katılımından uzak, teknokratlar ve yerel politikacıların bir ürünü olmuş ve kent kaynaklarının toplum yararına kullanılmasını sağlayamamıştır. Bunun doğal sonucu olarak, oluşturulan fiziki çevre, sosyal çevre ile entegre olamamış, nüfus birikim sürecine paralel olarak kentin ekonomik, toplumsal gelişimi ve kentlileşme tam olarak sağlanamamıştır.

Orta ve Aşağı Botan Vadisi'ndeki Geleneksel Kır Konutları ve Sürdürülebilirliği Üzerine Bir İnceleme

Adnan ALKAN — 2026-07-16

Bu araştırmanın konusunu Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Siirt ili sınırları içinde kalan ve Dicle Havzası’nın kuzeydoğu ucunda yer alan Orta ve Aşağı Botan Vadisi ve çevresindeki geleneksel kır konutları oluşturmaktadır. Günümüzde 30’u köy, 4’ü mezra olmak üzere 34 daimi kırsal yerleşmeyle birlikte geçici yerleşmelerin de bulunduğu Orta ve Aşağı Botan Vadisi'nde, 9621 kişi yaşamaktadır. Bu çalışmada Botan Vadisi’ndeki 34 kırsal yerleşmenin dağılışı coğrafi bakış açısıyla ele alınmış ve söz konusu yerleşmelere ait geleneksel konutların yapı ve özellikleri, doğal ortam koşullarıyla bağlantılı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca sahadaki geleneksel kır konutlarının günümüz ve gelecekteki durumu sürdürülebilirlik açısından ele alınarak değerlendirilmiştir. Genel olarak sahadaki yerleşmelerde konutlar geleneksel ve modern olarak iki şekilde sınıflandırılabilir. Sahada yapı malzemesi bakımından %66’ya yakın payla briket ve tuğlanın kullanıldığı modern betonarme konutlar ilk sırayı oluştururken, taş ve cas malzemenin kullanıldığı geleneksel konutlar ise %34’luk bir orana sahiptir. Öte yandan doğal ve ekonomik coğrafya koşullarını çok iyi şekilde yansıtan, kültürel coğrafya açısından son derece zengin öğeler barındıran geleneksel kır konutları, modernizmin sahada etkisini hissettirmesiyle birlikte yerini hızla modern ve kültürel açıdan bir değeri olmayan tek düze yeni yapılara bırakmıştır. Sayıları gittikçe azalan bu geleneksel kır konutlarının yakın gelecekte tamamen yok olma tehlikesi bulunmakta ve bu da yöre koşullarını en iyi yansıtan kültürel değerlerin kaybolmasına yol açabilir.

Suç, Göç ve Kimlik: Suç Teorilerinde Göç Olgusu

Polat S. ALPMAN, Selman YARCI — 2026-07-16

Suç, göç ve kimlik ilişkisi sosyal teori içerisinde birçok farklı bağlamla ele alınabilir. Suç olgusunun göç ve kimlikle ilişkisi sosyal yapıdan ve ilişkilerden bağımsız ele alınamaz. Suç teorisine ilişkin sosyolojik yaklaşımlar, suçu yapısal, etkileşim eksenli ve çatışma eksenli teoriler ile açıklamaktadır. Sosyolojik yapı teorileri suçlu davranışı kurumsal yapılar, ırk, etnisite, sosyo-ekonomik statü, cinsiyet, göç, kentleşme, işsizlik, yoksulluk gibi faktörler ile açıklamaya çalışırken etkileşim merkezli yaklaşımlar damgalama ve etiketleme, kontrol ve öğrenme kavramlarını eksene alır. Çatışma merkezli yaklaşımlar ise suçu, sosyal yapı içerisindeki güç odaklarının bir yansıması olarak değerlendirmektedir. Suç olgusuna ilişkin bu teorik yaklaşımların her biri göç ve kimlik olgusuyla yakından ilişkilidir. Nüfusun yatay hareketi olarak tanımlanan göç süreci, göçmenlerle ev sahibi toplum arasında karmaşık ilişkilerin ortaya çıkmasına neden olur. Bu ilişkiler, uyuma neden olabileceği gibi çatışmaya ve paralel sosyalizasyona da neden olabilir. Göçmenlerin uyum sürecinde karşılaşılan zorluklar ve sorunlar, başta anomi olmak üzere birçok farklı sorunun ortaya çıkmasını da tetikler. Göçmenlerin bu sorunlarla baş edebilmeleri geliştirdikleri stratejilerden biri de yeni bir kimlik inşa etmektir. Çalışmada, Suriyeliler özelinde, sığınmacı kimliği olarak ifade edilen bu kimlik, göçle birlikte ortaya çıkan anominin bir norm haline gelmesiyle oluşur. Sığınmacı kimliği, göçmenlerin kentteki üretim ilişkilerine dahil olmalarını kolaylaştırmakta ancak ekonomik, sosyal, hukuki ve kültürel sorunlarla baş edebilmelerini zorlaştırmaktadır.

Örgüt Kültürü, Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Bağlılık Kavramları Arasındaki Etkileşim: Bilişim Sektöründe Uygulama

Senem ALTAN, Murat ÖZPEHLİVAN — 2026-07-16

Gün geçtikçe küreselleşen dünyada işletmelerin kültürel altyapıları önem arz etmektedir. Dünyanın birçok noktası ile iletişim halinde olan küresel şirketlerin gelişmelerinde örgüt kültürü önemli rol oynarken, çalışanlarının bu kavramdan etkilenme düzeyleri ve bu etkinin sonuçları işletmelerin geleceği açısından belirleyici rol oynayabilmektedir. Örgütlerin kültürel yapısı işletmeyi ve onun mevcut durumunu etkilerken örgütün sahip olduğu çalışanların psikolojik sermaye düzeyleri ve onların çalıştıkları işletmeye olan bağlılık düzeyleri de işletmelerin rekabet gücü açısından önem teşkil etmektedir. Bu çalışma bilişim sektöründe çalışan katılımcıların örgütsel bağlılık ile psikolojik sermaye arasındaki ilişkide örgüt kültürünün aracılık rolünün hangi düzeyde ve yönde etkilediğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini 261 bilişim sektörü yöneticisi oluşturmuştur. İnternet tabanlı anket (web-based survey) tekniği uygulanarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler kavramsal aracılık model ve yapısal eşitlik modeli kullanılmış path katsayıları ile analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları örgütsel bağlılık ile psikolojik sermaye arasındaki ilişkide örgüt kültürünün tam aracı role sahip olduğu sonucu bulunmuştur.

TOPLUMSAL CİNSİYET ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ARAŞTIRMA: KAYNAKLARI VE MÜCADELE ALANLARINA YÖNELİK ÖNERİLER

İpek Beyza ALTIPARMAK — 2026-07-16

Toplumsal cinsiyete ilişkin etkiler sosyal yapı içinde görülmektedir. Bu etkiler söylemler, roller ve statüler üzerindeki yansımaları ile birlikte kadının ve erkeğin beraber yaşadığı toplumsal hayat içinde ayrışmasına neden olmaktadır. Cinsiyetle ilgili yargılar ve bu yargıların kabul görme durumu üzerinden aile, eğitim, ekonomi ve siyaset gibi pek çok alan şekillenmektedir. Bu şekillenme ile birlikte kadın ve erkeğin eşit katılım sağlayamadığı kurumlar, alanlar ve imkânlar doğmaktadır. Diğer bir deyişle toplumsal cinsiyet algısından kaynaklanan problemler aynı zamanda her iki cinsinde bireysel hareket edebilmesini, daha geniş bir bakış açısıyla yaşama dair kararlar alabilmesini ve cinsiyetçi bakış açısının etkisi altında kalmadan özgürce hareket edebilmesini zorlaştırmaktadır. Bu anlamda sosyal yapının ortak ve eşit paylaşımının oluşabilmesi için konu ile ilgili olarak yapılacak çalışmalar önemli görülmektedir. Buradan hareketle Bursa Teknik Üniversitesi’nde öğrenim gören 160 öğrenciye anket uygulanmıştır. Anket verileri SPSS 16.0 programı kullanılarak analiz edilmiş ve sosyolojik bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar kapsamında öğrencilerin genellikle toplumsal cinsiyet rollerinin etkisinde kalmadan ve cinsiyete ilişkin ayrımların ötesinde bir bakış açısına sahip oldukları görülmüştür. Çalışmaya ilişkin bir diğer çıkarım ise toplumsal cinsiyete yönelik ayrımların en çok kültürde (%36,2) görüldüğüdür. Öğrencilere göre toplumsal cinsiyete ilişkin yaptırımlarla mücadele etmede en etkili kurumlar eğitim (%43,1) ve aile (%40,7) olarak görülmektedir. Genel bir perspektiften değerlendirme yapıldığında gençlerin toplumsal cinsiyete ilişkin yargıları reddettikleri ve eşitlikçi bir bakış açısına sahip oldukları görülmüştür. Çalışmanın sonunda konu ile ilgili çıkarım ve önerilere yer verilmiştir.

GEYVE CİVARINDA YILANDA HEYALANI (1922-23) ve BUGÜNE YANSIMALARI

Refik ARIKAN — 2026-07-16

Yeryüzü, enerjisini Dünya’nın içinden ve güneşten alan etmen ve süreçlerin karşılıklı etkileşimi ile biçimlenmektedir. Akarsular, buzullar, rüzgarlar, dalga ve akıntılar, fiziksel ve kimyasal çözülme olayları yanında kütle hareketleri de enerjisini güneşten alarak harekete geçen etmenlerdir. Arazinin eğimi, zeminin suya doygunluk derecesi, tektonik özellikler ve kayaç yapısına bağlı olarak harekete geçen heyelan, anakaya ve üzerindeki örtü katmanlarının eğim doğrultusunda yer değiştirmesi olayıdır. Meskun alanlarda, beşeri tesislerin kurulduğu yerlerde meydana gelmesi durumunda heyelan olayları can ve mal kaybına yol açmaları nedeniyle ciddi sonuçlar doğurur. Bu çalışmada Geyve’ye bağlı Yılanda (Bağlarbaşı) Köyü’nde 12 Ekim 1922 tarihinden başlayarak 1923 yılı Haziran ayı başına kadar devam eden heyelan konu edinilmiştir. Bu hadise sonucu evler yıkılmış, bahçeler harap olmuş, su kaynakları ve yollarda büyük hasar meydana gelmiştir. Bu heyelan İstanbul’u Anadolu’ya bağlayan şosenin kullanılamaz hale gelmesi ve Geyve Boğazı’nda dar bir yataktan akan Sakarya Nehri’nin yatağının kapanması ve bunun sonucu olarak Alifuatpaşa’da bu nehir üzerinde inşa edilmiş olan II. Beyazıt Köprüsü’nün devre dışı kalması ya da sular altında kalması gibi riskler içerdiğinden daha fazla önemsenmiştir. Nitekim bu hadise Darulfünûn Coğrafya Muallimi İbrahim Hakkı, Darulfünûn İlm-i arz Müderrisi Ahmed Müştak ve yine Darulfünûn Suhûr ve Müstehâsât Muallimlerinden Ahmed Melek tarafından bizzat mahallinde tetkik edilerek konu hakkında bir risale hazırlanmıştır. 34 sayfadan müteşekkil bu risale, Maarif Vekâleti Neşriyatı olarak Matba-i Amire’de 1924 yılında neşredilmiştir. Yazılan bu rapor son derece detaylı olup, heyelanın seyrini, meydana getirdiği değişikliği, verdiği zararları tafsilatlı bir şekilde anlatmaktadır. Çalışmamız 1924 tarihli bu çalışmayı merkeze almakla birlikte diğer taraftan heyelanın meydana geldiği arazide saha çalışmaları yapılarak bu vaka’nın izleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma dâhilinde bölgede yaşayanlarla yapılan görüşmelerde meselenin toplumsal yansıması ve günümüze kadar devam eden etkileri de ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

ÖRGÜTLERDE MESLEKİ BAĞLILIĞIN İŞE ADANMIŞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Sibel AYDEMİR — 2026-07-16

Bu çalışmanın amacı; çalışanların mesleğe bağlılık düzeyleri ile işe adanmışlık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek, eğer anlamlı bir ilişki var ise çalışanlarda gelişen mesleki bağlılığın işe adanma üzerindeki etkisini saptamak ve işe adanmışlığın demografik faktörlere göre farklılık durumlarını istatistiki olarak incelemektir. Bu amaca bağlı olarak Karabük ilindeki Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerde çalışmakta olan 192 işgörenden anket yöntemiyle veri elde edilmiştir. Elde edilen bu veriler SPSS programı ile değerlendirilmiş, güvenilirlik, frekans, korelasyon, basit doğrusal regresyon, Kruskal Wallis H ve Mann-Whitney U testleri ile analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda; çalışanların mesleki bağlılık düzeyleri ile işe adanmışlıkları arasında çok yüksek seviyede ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, işe adanmışlık düzeyindeki değişimin %68,7’sini mesleki bağlılıktaki değişimin açıkladığı, çalışanların mesleklerine olan bağlılık düzeylerindeki 1 birimlik artışın işe adanmışlık üzerinde 1.530 birimlik bir artışa neden olduğu belirlenmiştir. Gerçekleştirilen farklılık analizleri sonucunda; işe adanmışlığın cinsiyete, yaşa, eğitim durumuna ve iş deneyimine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, gelir düzeyi ve faaliyet alanına göre ise anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Buna göre; 1000-2000TL ile 2001-3000TL arasında gelire sahip olanlarda ve ulaştırma ve depolama alanında çalışanlarda işe adanmışlığın en yüksek seviyede olduğu saptanmıştır.

Baksı Müzesi

Osman AYTEKİN, Ayhan RAZİ — 2026-07-16

Baksı Müzesi, Türkiye'nin Bayburt iline bağlı Bayraktar (Baksı) köyünde bulunmakta olup, kent merkezinden uzaklığı 45 km dır. Çoruh vadisinde, yüksekçe tepe üzerine kurulmuş olan Baksı köyünün adı, Kırgız Türkçesinde "Şaman" anlamına geldiği kabul edilmektedir. Baksı müzesinin kuruluş çalışmaları 1980 li yıllarda başlatılmış olup, köy sakinlerinden Prof.Dr.Hüsamettin Koçan'ın öncülüğünde 2005 de Baksı Kültür Sanat Vakfının kurulması ile belirli bir aşamaya gelmiş ve 2010 yılında müze açılabilmiştir. Bugünkü durumuna ise 2012 yılında kavuşmuş, ülkemizin özel müzelerimizden biridir. 40 dönüm arazi üzerinde ve yaklaşık 4.000 m2 lik kapalı alana sahip olan Baksı Müzesi, sürekli ve geçici sergi salonları, konferans salonu, kütüphane (ana bina) ile çevresindeki çağdaş ve yerel sanat atölyeleri, mutfak, konukevi, depo müze sergi salonlarıyla gibi çok yönlü işleve sahip olduğu görülmektedir. Baksı Müzesi, Etnografik bir müze olmanın yanında modern olup, aynı zamanda gelenekselliğe önem gösterilmiş bir müzedir. Kırsal bir kesimde yapılan ve Türkiye’deki ilk örneği olan bir müzedir. Bu haliyle Baksı Müzesi, kültürel değerlerin, tarihi geçmiş ve birikimlerin, ülke kültür kaynaklarının, sanatsal değerlerinin, maddi ve manevi oluşumların ifade edilmeye çalışıldığı, ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtımının yapıldığı yer haline gelmiştir. Büyük oranda toplumsal işlevin ivme kazandığı kültür mekanizması durumundaki bu yeni müze, ülke toprakları içerisinde kırsal kesimlerde yeni etnografya müzelerinin açılmasına da örnek teşkil etmektedir. Baksı Müzesi, gerek mimari yapısı, gerekse bulunduğu köy yerleşmesi açısından, Türkiye'deki müzecilik anlayışına farklı bir bakış açısı getirmesi yönüyle öncüdür. Müze burada tanıtılırken vurgulanması gerekli hususlardan biri de, bir vatan severin, doğduğu topraklara, İstanbul'da elde ettiği kazanımlarını, somut ve sanatsal gerçekliğiyle dönüştürme ülküsünün, görsel malzemeler eşliğinde, yerli-yabancı bilim çevrelerine duyurulmasıdır. Gerçi, Baksı Müzesi 2014 Avrupa Konseyi Müze Ödülü'nü aldı ama yine de tanıtılmaya ihtiyacı var kanaatindeyim.

Anrdoidler Elektrikli Koyun Düşler mi? Ve Transhumanist Bahis’te Transhumanizm: Ölümsüzlük ve Tekillik

Nurcan BEKİL — 2026-07-16

Yapay zekalı robotlarla geleceğin yönetileceği ve onların sayılarının gelecekte artması insanlar için bazen tehlike arz edebilir. Bu sebeple robotlarla çatışma halinde olan canlı insanı yok etmenin aksine robotu yok etme daha kolay ve azınlık haline gelen insan için bu çoğunluğu yok etmek daha yaşanabilir bir atmosfer yaratır. Araştırmacı Jethro Knights yaptığı çalışmalarının reddedilmelerine hatta araştırması uğruna sevdiği insanı kaybetmesine rağmen, hedeflerine ulaşırken karşısına çıkan engelleri güçlendirici unsurlar olarak ele almış ve ölümsüzlük kavramını başarmak istemiştir. Bir diğer eserin baş karakteri Rick Deckard yüyıllardır hedeflenmiş olan yapay zekalı robotların hayata geçirilmiş olduğu gezegende kendi dünyasının refahı için 'gerçek ve yapay' adı altında aralarında meydana gelen büyük bir savaş halindedir. Benim çalışmam ölümsüz olmayı isteme ve yapay zekayı oluşturma arzusu ile Philip K. Dick tarafından yazılmış Do Androids Dream of Electrics Sheep? ve Zoltan Istvan tarafından yazılmış olan Transhumanist Wager isimli iki eseri temel alarak Transhumanizmin edebi çalışmalara yansımalarını incelemektedir.

Horney’in Nevrotik Kişilik Tiplerinin Ölçümü: Horney-Coolıdge Üç Boyut Envanteri (HCTI) Türkçe Formunun Psikometrik Özellikleri

Yusuf BİLGE, Yıldız BİLGE — 2026-07-16

Bu çalışmada Horney’in teorisinde yer alan nevrotik kişilik tiplerinin ölçümü için geliştirilen Horney-Coolidge Üç Boyut Envanteri’nin Türkçe formunun psikometrik özellikleri incelenmiştir. Çalışma, yaş aralığı 18-71 (32.65±12.00) olan 376’sı kadın (% 53,7), 324’ü erkek (% 46,3) olmak üzere toplam 700 kişilik bir toplum örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Yakınsak geçerlik ve yordama geçerliği çalışmaları için 126 katılımcıya Gözden Geçirilmiş Eysenck Kişilik Anketi-Kısaltılmış Formu (EKA-GGK) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) uygulanmıştır. Uysallık, Saldırganlık ve Kopukluk ölçekleri için Cronbach alfa katsayıları sırasıyla 0.74, 0.75 ve 0.75’tir.Test- tekrar test analizi sonucunda, ana ölçeklerde korelasyon katsayılarının 0.79-0.86, alt ölçeklerde ise 0.68-0.85 arasında olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizlerinde tüm uyum iyiliği indeks değerleri uyum kriterleri için beklenen değerlerin üzerinde bulunarak orijinal çalışmada önerilen modeller doğrulanmıştır. Yakınsak geçerlik analizinde HCTI ölçekleriyle EKA-GGK alt ölçekleri arasında teorik açıdan uyumlu korelasyon katsayıları bulunmuştur. Yordama geçerliliği analizlerinde fobik anksiyete dışında KSE’deki diğer psikolojik rahatsızlık belirtilerini yordayan ortak bağımsız değişkenin saldırganlık boyutudur. Uysallık veya Kopukluk boyutlarının ise Saldırganlık boyutuna farklı oranlarda eşlik ederek yordayıcı etkilere sahip oldukları tespit edilmiştir. Cinsiyet gruplarının HCTI ölçek ortalamalarının karşılaştırılması sonucunda saldırganlık ve kopukluk ölçek ortalamaları erkek grup lehine anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Uysallık ölçeği ortalamalarında ise cinsiyet gruplarına göre anlamlı derecede fark bulunmamıştır. Sonuç olarak, bulgular HCTI’nın güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğunu ve araştırmalarda ve klinik alanda kullanılabileceğini göstermektedir.

ÇEKİÇ ALİ'NİN BOZLAK AÇIŞLARININ MÜZİKAL ANALİZİ

Alper BÖREKCİ, Zeki NACAKCI — 2026-07-16

Anadolu, yüzyıllardır farklı medeniyetlerin kültürel mirasının çeşitlendiği, bu süreçte, içerisinde zengin bir folklor ve müzikal yapının oluşumuna ev sahipliği yapan bir coğrafyadır. Bu folklorik yapı içerisinde Yörük Türkmen-Abdal geleneğinin yaşatıldığı bölgeler kültürel açıdan önemli bir yer teşkil etmektedir. Bu bölgelerin en karakteristik olanlarının birisi şüphesiz Kırşehir, Kırıkkale gibi abdal kültürlerini içerisinde barındıran Orta Anadolu bölgesidir. Çekiç Ali, Kırşehir yöresindeki bozlakların icrasını, gerek müzikal yapı gerekse sosyo-kültürel açıdan ifade etmiş yörenin önemli temsilcilerindendir. Yapılan literatür çalışmasında, Bozlak kültürü içerisinde yer alan ve önemli bir bölümünü temsil eden Çekiç Ali’nin icra ettiği uzun havalara yönelik, İşlenen konular, ezgisel içerik, icra üslubu bakımından yeterli sayıda araştırma olmadığı görülmüştür. Bu problemler dikkate alındığında araştırmada; Çekiç Ali’nin bozlak açışlarının müzikal analizini yapmak, bu çerçevede ve yörede bu yönde yapılan icralardaki müzikal derinliği ortaya çıkarmak ve Türk Halk Müziği icrasına yönelik literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu araştırmada, öncelikle literatür taraması yapılarak Çekiç Alinin havalandırdığı ve icrasının kendisi tarafından yapıldığı 13 adet ses kaydına ulaşılmış, bunların içerisinden analiz için elverişli olan 9 tanesi seçilmiştir. Elde edilen kayıtlar bilgisayar ortamında yavaşlatılarak dinlenmiş ve icrasını kendisinin yaptığı 9 adet uzun havanın ilk ve ara açış bölümleri notaya alınmıştır. Notaya alınan bu uzun havaların bölümlerinin,dizi, seyir, yapılan süsleme teknikleri, perde hareketleri yönünden içerik analizleri yapılmıştır. Elde edilen veriler ve yapılan analizler sonucunda Çekiç Ali’nin bozlak açışlarının bağlama icrasında kullanılanımı için öneriler oluşturulmuştur.

TÜRKİYE’DEKİ İLETİŞİM FAKÜLTELERİNDE EĞİTİM VE YAŞANILAN İSTİHDAM SORUNLARI

Güven BÜYÜKBAYKAL, Ayşe Ceyda ILGAZ BÜYÜKBAYKAL — 2026-07-16

Özet Günümüzde yaşamın her alanında iletişim olgusu büyük anlam ifade etmekte ve kendini göstermektedir. İletişim dünyasına ilişkin gelişmeler ayrıntılı olarak kitle iletişim araçları ile insanlara aktarılmaktadır. Dünyanın herhangi bir yerindeki haber, anında dünyanın her bir farklı köşesine ulaştırılabilmektedir. Medya da bu alanda uzmanlaşmış gazetecilerle haber dünyasını takip etmektedir. Her ne kadar iletişim olgusu, gelişmiş Batı ülkelerinde üzerinde ciddiyetle durulan ve hakkında çok sayıda haber, makale, yazı dizisi ile kitap yazılan geniş bir araştırma alanına sahipse de, ülkemizde önemi son yıllarda artmıştır. Bu noktada iletişim alanındaki faaliyetlerin medyada hak ettiği ölçüde yer bulabilmesi, daha bilimsel ve nitelikli bir biçimde ele alınmasını sağlamak için iletişim alanında uzmanlaşmanın sağlanması ve devam ettirilmesi önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı, sağlıklı ve doğru bir biçimde insanlar-toplumlar-kurumlar arası iletişimin sağlanması noktasında, bu alanda verilecek eğitimin önemini farklı yönleriyle vurgulamaktır. Çalışmanın yöntemi olarak yerli ve yabancı literatür taramasına başvurulacak, ayrıca geçmiş dönemdeki uygulamalarda tespit edilen eksiklikler ile yaşanılan istihdam sorunlarına yönelik çözüm önerileri vurgulanacaktır. Yine mevcut çalışma aracılığıyla iletişim fakültelerindeki teorik ile pratik eğitim süreçlerinin başarıyla verilmesi, mesleki anlamdaki uygulamalarda kalite düzeyinin arttırılması ve ilgili literatüre katkı sağlanması hedeflenmektedir.

SPORCU VE ANTRENÖRLERİN SPOR TESİSLERİNİN KULLANIMI KONUSUNDA İSTEK VE BEKLENTİLERİNİN İNCELENMESİ (ELAZIĞ İLİ ÖRNEĞİ)

Nuran CAN, Eyyup YILDIRIM — 2026-07-16

Spor, önceden belirlenmiş kurallara göre bireysel veya takım halinde yapılan, genellikle rekabete dayalı yarışma ve kişisel eğlence veya yapılan fiziksel aktivitelerin genel adıdır. Antrenörler ise Kısaca sporcunun başarısı için spor becerileri ve strateji ile gelişimini sağlayan kişi olarak adlandırılabilir. Spor tesisi yönetimi bir sağlık kuruluşundan, bir ofise ya da içerisinde birçok binayı bulunduran bir yükseköğretime kadar birçok tesisin yönetimi ile eş değer özellikler taşımaktadır. Spor ortamının en önemli unsurlardan biri spor saha ve tesisleridir. Sporun kitlelere yayılabilmesi ve benimsenmesi için gerekenlerden biri de, tüm bölgelerde, belirlenen kriterler doğrultusunda spor tesis ve sahalarının kurulmasıdır Bu çalışmanın amacı Elazığ ilindeki Sporcu ve Antrenörlerin Spor tesislerinin kullanımı konusunda istek ve beklentilerinin belirlenmesidir. Araştırma; “Elazığ ilinde ikamet eden antrenör ve sporcuların ildeki kullandıkları spor tesislerinden istek ve beklentilerinin belirlenmesi ” ne yönelik Anket Yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Anketten elde edilen veriler SPSS 22 ortamında değerlendirildi ve frekans, yüzde uygulanarak sonuçlar tablolar halinde gösterilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; çalışmaya katılanların % 15.2 sinin Antrenör, % 84.8 inin sporcu ve %59.0 ı erkek ve % 41.0 nın ise bayan olduğu tespit edilmiştir. Yine ankete katılanların %46.9 unun Yüksekokul ve %26.4 ünün de Futbol branşı ile ilgilendikleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak; antrenörlerin, antrenman yaptıkları tesislerdeki soyunma ve dinlenme odalarının yetersiz olduğu, personel, yönetici ve sağlık görevlilerinin yeterli seviyede olduklarını, antrenman için verilen sürenin yeterliği konusunda sporculara göre daha az benimsedikleri görülmüştür.

ZORUNLU GÖÇ SÜRECİNDE MEKÂNIN KAYBI VE EVİN YİTİMİYLE BAŞLAYAN YERSİZ YURTSUZLUĞUN ÜRETTİĞİ BİR TRAVMA OLARAK “KİMLİĞİN ANONİMLEŞMESİ”

Fatma ÇAKMAK — 2026-07-16

Göç olgusu, birbirinden farklı sosyal bilim alanlarında ulusal ve uluslararası boyutlarıyla ele alınan, teorik modellemeleri ve saha uygulamalarıyla geniş bir literatüre doğru hızla gelişmekte olan araştırma konularından biridir. Bu bağlamda göçün, sosyal, ekonomik, psikolojik, kültürel ve siyasi boyutlarına bağlı olarak birçok yönü üzerinde durulmakta ayıca koşulları, süreçleri ve sonuçları itibariyle ileriye dönük varsayımlara konu edilebilecek nitelikleri geniş çaplı olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı, koşulları ve gerçekleşme biçimi itibariyle standart kimlik kodlarının sarsıldığı zorunlu bir yerinden edilme olarak tecrübe edilen göç sonucunda; yerleşik mekan, aidiyet, doku ve alışkanlıkların kaybına bağlı olarak hem gerçek hem de metaforik olarak “ev” in yitimiyle gelişen ve hiçbir yere ait olamama psikolojisinin beslediği muhtemel kimlik krizlerini sosyolojik ve antropolojik yönleri itibariyle ele almaktır. Bu bağlamda 1935 yılında Hıristiyan bir ailenin çocuğu olarak Kudüs’te dünyaya gelen ve birbiriyle çatışan kültürler arasında kalmanın ürettiği kimliksel belirsizliği “yersiz yurtsuzlaşma” psikolojisiyle özdeşleştirerek analiz eden Edward Said’in metaforik kavramsallaştırmalarından da hareket edilmesi önemsenmiştir. Bu yaklaşımın, bir tür anonim kimlik olarak kendisini yeniden inşa etmek zorunda kalan göçmenliğin beslediği yersiz yurtsuzluğu anlama noktasında zorunlu göçlerle biriken psiko-sosyal travmaların çözümünde disiplinlerası bir kuramsal çerçeveye katkı sunabileceği düşünülmektedir.

Ana Çizgileriyle Cumhuriyet Devri Türk Hikâye ve Romanına Teorik Bir Yaklaşım (1923-1939)

Adem ÇALIŞKAN — 2026-07-16

Batı Tesirinde Gelişen Türk Edebiyatı’nın Tanzimat, Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî ve Millî Edebiyat devirlerinin ardından gelen evresi ise Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı’dır. Cumhuriyet devri her sahada olduğu gibi sanat ve edebiyat alanında da büyük yenilik, zenginlik ve çeşitlilik gösterir. Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı, Türk Edebiyatı’nın Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan itibaren günümüze kadar gelişen en son evresidir. İlk olarak, ‘Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı (1923-1939)’ hakkında kısa bilgi verilmiş ve ‘Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatının Özellikleri’ anahatları ile maddeler halinde sıralanmıştır. Bundan sonra, ‘Ana Çizgileriyle Cumhuriyet Devri Türk Hikâye ve Romanına Teorik Bir Yaklaşım (1923-1939)’ adlı asıl konuya girilmiştir. Konu sırasıyla, ‘a-Cumhuriyet Devri Türk Hikâye ve Romanının Özellikleri (1923-1939)’, ‘b-Cumhuriyet Devri Türk Hikâye ve Romanının Sınıflandırılması’, ‘ba-Atatürk Devri Türk Hikâye ve Romanı (1923-1939)’, ‘baa-Atatürk Devri Türk Hikâye ve Romanının Özellikleri’ ve ‘bab-Atatürk Devri Türk Hikâye ve Romanının Temsilcileri’ anahatları ile ele alınmış ve her biri ikna edici literatür ile desteklenmiştir. Cumhuriyet devri Türk hikâye ve romanı, daha önceki devir hikâye ve romanı ile onun kuramsal yapısına çok şey borçlu olmasına rağmen, olay, şahıs kadrosu, zaman ve mekân algıları ile bakış açılarını derinden etkileyen yeni bir paradigma çerçevesinde yeniden formatlanarak oluşturulmuş ve gelişimini sürdürmüştür. Bu nedenle, başlangıç yıllarında önceki nesil yazarlarının etkin olduğu bu devir hikâye ve romanı, dönemin yeni tezleri bağlamında Batı’ya alabildiğine açık bir biçimde gelişimini sürdürmüştür. Bu devrin siyasal ve sosyal hayattaki hareketliliğinin bir yansıması olarak diğer edebî türlerde olduğu gibi hikâye ve romanda da belli başlı kuşaklar ortaya çıkmıştır. Bu dönemin diğer edebî türlerinde olduğu gibi Cumhuriyet Devri Türk hikâye ve romanı pek çok yazarı, sayısız konu ve temiyle adeta bir hikâye ve roman ormanını andırır. Ancak, bu devir Türk hikâye ve romanı üzerine yapılan pek çok çalışma ve incelemeye rağmen, bütünüyle tüketilmiş ve çözümlenmiş bir alan değildir. Bu makalede, Cumhuriyet devri Türk hikâye ve romanının 1923-1939 yılları, yani Atatürk devri Türk hikâye ve romanı kuşaklar halinde kuramsal açısından incelenmiştir.

Sahne Kostümünün Yaşama Yansıması

Melahat ÇEVİK — 2026-07-16

Sahne kostümü; metinden yola çıkarak sunum fikrini desteklemek amacıyla oyuncunun giyiminde; renk, biçim ve malzemeyi kullanarak anlatım dili oluşturma sanatıdır. Gündelik giysilerle birçok ortak yönü olmakla birlikte ayırıcı yönleri de oldukça fazladır. Gerçekçi tasarımlar olabileceği gibi fantastik tasarımlarda gösteri dünyası üzerine oldukça etkilidir. Albenisinin yüksek olması nedeniyle gündelik yaşam üzerinde etkilidir. Bu çalışma gündelik giysilerin tasarlanması, oluşturulması ve analizi için bir araç olarak sahnelemenin etkilerini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda zaruri olan giyinmek ihtiyacının, yeni değerler ışığında farklı yönelimler gösterdiğini belirlenmiştir. Sahnelemenin gündelik giyim üzerine olumlu etkileri hem maliyet hem de malzeme açısından oldukça değerlidir. Giyimdeki değişimlerin sahne kostümüyle etki-tepki çizgisini belirlemeyi hedefler. Giyimde hareketlilik yaratan bu kostümlerin takipçilerinin giyim davranışı üzerine etkisi vardır. Moda sektörü bu alanı değerlendirme ve geribildirim yöntemi olarak sahnelemeyi kullanılır. Modanın estetiğini medya değiştirip şekillendirmiştir. Giyim tasarımcıları toplumsal beğenileri tespite etmede, sahne kostümünden faydalanmıştır. Gösteri dünyası etkisinde şekillenen gündelik giyim ve sahneleme sayesinde evrensel giyimi etkilemektedir. Giyim üreticileri günümüzde yeni tasarım çizgilerini belirlerken özellikle Sinema, tv kostümleri araştırmalarında destekleyici olur. Diğer yönden ürettikleri giysileri sanatsal performanslar üzerinden kamu beğenisi analiz ederler. Aynı zamanda sahnedeki ünlüler giyimdeki beğenilerin yayılmasında etkili olurlar. Bu etkileşim yaratıcılığa katkıda bulunduğu gibi, eleştirel yaklaşımı da tetikler yeni denemeleri getirir. Hazır giyim ve moda üreticileri yeni ürünlerinde şov dünyasıyla girift ilişkiler oluşturur.

KÜMELENME BAĞLAMINDA STRATEJİLERİNİN UYGULANABİLİRLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL YAKLAŞIMLAR: TURİZM SEKTÖRÜ ÖRNEĞİ

Hakkı ÇILGINOĞLU — 2026-07-16

Kümeler, belirli bir coğrafi bölgede yoğunlaşan, oluşan yakınlık nedeniyle rekabetçi bir üstünlük elde eden, bulundukları konum nedeniyle ihtisaslaşmış tedarikçi ve alıcı (pazarlama) avantajları bulunan, bölgedeki fiziksel imkânlar, eğitim ve araştırma imkânları, finansal kurumlar ve işgücü avantajları ile desteklenen birbiriyle ilişkili endüstri dallarındaki firmaların oluşturduğu bir ilişki sistemi olarak tanımlanmaktadır. Sağlık turizmi, küresel turizm pazarının en hızlı büyüyen bölümlerinden biridir. Global Wellness Tourism Congress (GWTC) 'ye göre, sağlık turizmi toplam yarım trilyon dolarlık bir pazardır ve toplam küresel turizm gelirlerinin % 14 (3,2 trilyon ) 'ünü temsil etmektedir. Bu sektörün, önümüzdeki beş yıl boyunca yılda ortalama % 9.9 oranında, genel turizm oranının neredeyse iki katı oranında artarak 2017'ye kadar 678.5 milyar dolara veya toplam turizm gelirlerinin% 16'sına ulaşması beklenmektedir. Global ekonomik etkide Wellness turizmi, 2012'de dünya GSYİH’sinin % 1.8'ini sağlayan global işlerden doğrudan sorumludur. Ülkemiz mevcut coğrafi konumu, Avrupa Birliği’ne girme isteği ve sağlıktaki dönüşüm projesi, özel sağlık sektörünün geldiği durum ve turizmdeki gelişmeler göz önüne alındığında sağlık turizminin ciddiyeti ve ülkeye getireceği ekonomik değer çok büyüktür. Bu çalışmada, Porter’ın Elmas Modeli kullanılarak Türkiye’deki turizmin genel hatları sürdürülebilirlik ve rekabet edilebilirlik açısından ortaya konmuş ve toplum ve çevre üzerinde etkileri incelenmiştir.

Tunceli’de “Öteki” Olmak: “Öteki”Nin, “Ötekisi”Ne Bakışı Üzerine Bir Alan Araştırması

Yavuz ÇOBANOĞLU, Murat Cem DEMİR — 2026-07-16

Bu çalışma, farklı nedenlerle Tunceli’de yaşayan ve Tuncelili olmayanlar üzerine yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı, bu kişilerin “öteki” olmayı nasıl algıladıkları ile bir “öteki” olarak kentte yaşadıkları sorunları ortaya çıkarmaya yöneliktir. Bu araştırmanın verileri, 175 kişiye uygulanan anket çalışmasından elde edilen sonuçlara dayanmaktadır. Tüm anketler, 2016 yılının Ocak ve Şubat aylarında yapılmıştır. Çalışmanın temel kavramını oluşturan “ötekilik” meselesi, cinsiyet, kimlik, dil, inanç, siyasal görüş, meslek vb. kategorilerde ele alınmıştır. Ötekilik ya da ötekileştirme esasen, kimlik, dil, inanç vb. farklılıkların insanlar tarafından sıradanlaştırılması, belli bir süre sonra bu farklılıkların doğal, kalıcı, içkin farklılıklarmış gibi algılanmasına dayanır. Üstelik her kimliğin, bir toplumsal süreç sonucunda ortaya çıktığını, kültür aşamalarında inşa edildiğini ve meşru olduğunu görmezden gelen ötekileştirme durumu, geniş genellemeler, ilgisiz çıkarımlar ve katı önyargılarla doludur. Böylelikle “öteki” kavramıyla ifadesini bulan kişiler, kitlenin/grubun genel yargısında değiştirilmesi güç bir yer işgal etmeye başlarlar. Bu yer, benzerlikler karşısında farklılıkların ikamet ettiği, biz’e karşı onlar’ın tanımlandığı, bazen kalın sınırlarla çevrili bir kültürel alanı kapsar. Dolayısıyla, Tunceli gibi ufak bir şehirde “öteki olmak”, bir takım sosyolojik gerçekleri de içerisinde taşımaktadır. Netice itibarıyla bu çalışmanın odaklandığı nokta, Tunceli’de “öteki” olarak yaşadığını düşündüğümüz insanların bu sosyolojik gerçekliklerine temas edebilmek, böylesi bir “ötekilik” durumunun günlük hayatta nasıl ve hangi şekillerde yaşadığını keşfedebilmektir.

Lumbal-Servikal Disk Herniasyonu Tanılı Hastaların Özürlülük Düzeyleri ve Yaşam Kalitelerinin İncelenmesi

Kadirhan DOĞAN — 2026-07-16

Amaç: Disk herniasyonu (fıtıklaşma) günlük yaşam aktivitelerini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve toplumun genelinde görülen omurga dejenerasyonudur. Bel, boyun ve az da olsa sırtta görülebilen fıtıklar iş gücü kayıplarına, ağrı ve olası kas zayıflıkları nedeniyle hareket kısıtlığına, kronik durumlarda ise depresyona yol açabilir. Çalışmamızda disk herniasyonunun bel ve boyun bölgelerinde görülmesinin özür düzeyleri ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Metot: Çalışmaya toplam 70 tanılı hasta alındı. 35 tane lumbal disk herniasyonu (LDH) tanılı hastaya Oswestry Disability İndeksi (ODİ), 35 tane servikal disk herniasyonu (SDH) tanılı hastaya Boyun Disability İndeksi (NDİ) ve her iki gruba da yaşam kalitesi değerlendirmesi için Kısa Form-12 (SF-12) uygulandı. Anketler hastalar kliniğe ilk müracaat ettiklerinde ve tedavi başlamadan yapıldı. Sonuçlar SPSS programı ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılanların %50’si (n=35) LDH, %50’si (n=35) SDH tanılıydı. Çalışmaya katılanların 55’i kadın, 15’i erkekti. Çalışmaya katılanların yaş ortalamaları 47,65±14,05 yıldı. LDH tanısı alan bireylerin ODI puan ortalamaları 53,31±18,85 iken SDH tanılı bireylerin NDI puan ortalamaları 39,31±13,91’di. LDH tanısı alan bireylerin SF12 fiziksel komponent ortalamaları 31,22±7,50, ruhsal komponent ortalamaları 32,34±10,68’di. SDH tanısı alan bireylerin SF12 fiziksel komponent ortalamaları 35,07±6,77, ruhsal komponent ortalamaları ise 32,25±9,39 idi. LDH tanılı bireyler ile SDH tanılı bireylerin ODI-NDI puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark varken (p<0,05), SF12 fiziksel ve ruhsal puanlar arasında anlamlı bir farklılık yoktu (p<0,05) Sonuç: Elde edilen verilere göre LDH tanılı hastaların özürlülük derecesi, SDH tanılı hastalara göre daha fazladır. Yaşam kalitesi kıyaslamasında LDH tanılı hastalar ile SDH tanılı hastalar arasında fiziksel ve ruhsal puanların arasında bir fark olmadığı, hastaların hastalıklarından benzer derecede etkilendikleri sonucuna varılmıştır.

Ahlaki Çöküşe Bir Çözüm Önerisi Olarak Türk İslam Ahlakı

Süleyman DOĞAN, Özlem UYGUR — 2026-07-16

Bu çalışmada Türk toplumunun ahlaki anlamda bir çöküntü yaşadığı ve yaşanan ahlaki çöküntüye getirilen çözüm önerilerinin millî ahlak düşüncesi çerçevesinde sunulduğu ortaya konulmaktadır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle ahlaki çöküntünün tanımının nasıl yapıldığı, yaşanan ahlaki çöküntünün hangi toplumsal alanları kapsadığı ve ne şekilde gerçekleştiği belirtilmektedir. Ahlaki çöküntü, maddi sahada yaşanan yenilginin manevi sahada da kendini göstermesiyle belirginleşmektedir. Kişisel çıkar uğruna toplumu ve onu düzenleyen kurumları ayakta tutan ahlaki ilkelerin görmezden gelinmesi veya yok sayılması sonucu ahlaki anlamda yavaş ve sürekli bir çöküntünün eğitim, siyaset ve sosyal hayat gibi alanlarda gerçekleştiği görülmektedir. Millî ahlak düşüncesi toplumların evrensel ahlaki değerlere ulaşırken her toplumun kendine özgü bir yol benimsediği fikrini temel alır. Türk milletinin kendine has yolu; maddi ve manevi değerler arasında köprü kuran Türk- İslam ahlakı olarak kendini göstermektedir. Cumhuriyet döneminde yaşanan ahlaki çöküntüye getirilen çözüm önerileri Türk toplumunun kendi kaynağından beslenen değerlerden meydana gelen millî bir ahlakın benimsenmesi yönünde gerçekleşmektedir. Türk milletinin yüzyıllar boyunca edindiği tecrübenin bir yansıması olan Türk ahlakının eskimiş, unutulmaya yüz tutmuş değerlerinin tekrar gözden geçirilerek sorgulanması ve daha güçlü bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Evrensel ahlaki değerlere ulaşmanın yolu bir milletin kendi değerleriyle kurduğu sıkı ilişkiye bağlıdır. Türk milletinin evrensel ahlaki değerlere ulaşma yolundaki en büyük görevi Türk kültürünün milli değerlerini tanımaktır.

Göç ve Kadın Ekseninde Trabzon’da ki Suriyeli-Afgan Kadınların Sosyo-Demografik Analizi

Mehtap ERDOĞAN, Ayşenur GÖNÜLAÇAN — 2026-07-16

Göç, bireylerin yaşamlarını derinden etkileyen ve cinsiyet rollerinde değişimi beraberinde getiren bir olgudur. Günümüzde özellikle Türkiye’nin komşu ülkelerinde yaşanan iç karışıklıklar nedeniyle yaşanan zorunlu göçler hem göç edenleri hem de göç edilen ülke bireylerini şiddetli bir biçimde etkilemektedir. Bu süreçte özellikle kadınlar ya eşini kaybetmiş bir şekilde ya da ailesini kaybetmiş bir şekilde göçe maruz kaldığı bilinmektedir. Tüm toplumlarda dezavantajlı konumda olan kadınların, zorunlu göç gibi bir olguya maruz kalması çoğu zaman dezavantajlılıklarını artırmaktadır. Bu nedenle kadınlar için ayrı politikalar oluşturulması gerekliliği kaçınılmazdır. Ancak bu politikaların etkin olabilmesi için göç eden kitlenin sosyo-demografik özelliklerinin analizi büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı Trabzon’da yaşayan Suriyeli ve Afgan kadınların özel ve kamusal yaşam alanlarına ışık tutmak ve sosyo-demogafik özelliklerini analiz etmektir. Bu analiz için kadınların yaş, eğitim durumu, medeni durum, çocuk sayısı, kendisinin ve eşinin çalışma durumu, aylık kazanç, serbest zaman ve yetenek değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Trabzon iline göç etmiş 250 Suriyeli ve Afgan uyruklu kadın göçmenin sosyo-demografik özellikleri analiz edilmiştir. 10 göçmen kadın ile de mülakat yapılmıştır. Verilerin elde edilmesi için yarı yapılandırılmış soru kâğıdı kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programına girilerek frekans analizi ile tablolaştırılmıştır. Daha sonra bu tablolar katılımcılarla yapılan görüşmelerle desteklenerek yorumlanmıştır. Bu araştırma Trabzon Ev Eksenli Çalışan Emek Sensin Kadın Derneği’nin hazırladığı, Sabancı Vakfı tarafından desteklenen bir mikro ölçekli bir projedir. Karadeniz Teknik Üniversitesi Kadın Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi paydaş olarak bu projeye akademik destek vermiştir.

Özel Eğitim Öğretmeni Adaylarının “Oyun” Kavramına İlişkin Metaforik Algıları

Bilgehan EREN — 2026-07-16

Oyunun çocuğun gelişimi ve eğitiminde oldukça önemli bir işlevi vardır. Öyle ki oyun, çocuğun fiziksel, bilişsel, dil, iletişim, duygusal ve sosyal gelişiminin temeli, gerçek hayatın parçası ve çocuk için en etkin öğrenme sürecidir. Normal gelişim gösteren çocuklar kadar özel gereksinimli çocuklar için de oyun eğitim sürecinde önemli bir yapı taşıdır. Özel eğitimde çocukla doğrudan etkileşimde bulunan ilk uygulayacılar “özel eğitim öğretmenleri” dir. Oyunun özel gereksinimli çocukların gelişiminde ve eğitiminde yer almasını sağlamak ve bilinçli bir şekilde kullanmak görevi özel eğitim öğretmenlerine düştüğü için onların mesleki algı ve yatkınlıklarını bilmek önemli olmaktadır. Bu araştırmanın amacı; özel eğitim bölümünde eğitim gören öğretmen adaylarının “oyun” kavramına ilişkin metaforik algılarını ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubu 2017-2018 Öğretim Yılı Güz Yarıyılında Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümüne devam eden 128 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırma verileri açık uçlu soru formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarından “Oyun…….gibidir/e- benzer, çünkü, ………..” cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Elde edilen veriler nitel araştırma yöntemlerinden içerik analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışma sonunda “oyun” kavramı hakkında hayat, su-yemek, öğretmen, gibi ifadelerin de yer aldığı toplam 59 metafor belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının oluşturduğu metaforlar toplam 9 kategori altında sınıflandırılmıştır. Elde edilen metaforlar incelendiğinde, “oyun” kavramının birden fazla ve birbirinden farklı metaforlarla açıklandığı, bu metaforların ağırlıklı olarak bir eğitim-öğretim aracı/yolu olarak oyun (%25,78) ve bir hayata hazırlayıcı/hayatın kendisi olarak oyun (%16,4) kategorilerinde toplandığı görülmüştür.

Erişkinlik Aşamasında Öğrencilerde Spor ve Çoklu Zeka İlişkisi

Egemen ERMİŞ, Aydan ERMİŞ , Osman İMAMOĞLU — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı, erişkinlik aşamasında bulunan öğrencilerde spor ve çoklu zeka alanları arasındaki bağlantının araştırılmasıdır. Çalışmaya aktif olarak spor yapan ve yapmayan toplam 129 öğrenci katılmıştır. Araştırmada öğrencilere bir bilgi formu ve “Çoklu Zeka Envanteri” uygulanmıştır. Çoklu zeka envanteri 5’li Likert tipinde olup, 10 bölümden ve toplam 80 maddeden oluşmaktadır. Verilerin analizi için SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde bağımsız iki değişkene ait t testi ve tek yönlü varyans analizi ile LSD kullanılmıştır. Bu çalışmada öğrencilerin en yüksek puan aldığı zeka mantıksal zeka (27,58) iken, bunu görsel zeka (26,72) ve müziksel zeka (25,62) izlemiştir. En düşük zeka alanı ise sözel zeka (22,60) olarak bulunmuştur. Araştırmada kadın öğrencilerin çoklu zeka puanları erkek öğrencilerden daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyete göre öğrenciler arasında mantıksal, görsel, müziksel, bedensel, sosyal içsel ve doğacı zeka alanları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05 ve p<0,001). Spor yapmayanlar ile golf ve güreş sporu yapanlar arasında sözel, mantıksal, görsel, müziksel, bedensel, sosyal içsel ve doğacı zeka alanları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05 ve p<0,001). Sonuç olarak, erişkinlik aşamasında öğrencilerin spor yapmalarının çoklu zeka puanlarını olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Bu yüzden, öğrencilerin sportif faaliyetlerden daha fazla yararlanmaları ve daha çok spora yönlendirilmeleri için gerekli çalışmalar ve destekler sağlanmalıdır. Farklı spor branşlarının çoklu zekâ alanları ile sporsal başarı (teknik- taktik, öğrenme, performans verimi vb.) ilişkisinin incelenmesi antrenörler açısından önemli bilgiler ortaya çıkarabilir.

MÜZİK TERAPİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ VE UYGULANDIĞI MEKANLARA BİR BAKIŞ

Şeyma ERSOY ÇAK, Nuri ÖZCAN — 2026-07-16

Bilinen ilk zamanlardan itibaren müzik, Tanrı ile iletişim kurmak ve topluluk ritüelleri (törenler) için önemli bir role sahip ve bu ritüellerin bir parçasıdır. Eski Hindistan’da, Çin’de, Yunan ve Türk’lerde sesler ve seslerin etkileri üzerine inançlar geliştirildiği, telkin, fizyoterapi ve müzik-terapi gibi uygulamaların yapıldığı bilinir. Antik Yunan döneminde ilk hastanelerden Asklepieion, İslâm dünyasında Selçuklular ve Osmanlılar döneminde görülen bîmarhane/darüşşifâ gibi mekanlar, müziğin tedaviye yardımcı bir unsur olarak tatbik edildiği yerlerdir. Özellikle Osmanlı döneminde makamların, insanın his dünyasına tesiri, hangi tür hastalıkların tedavisinde tatbik edildikleri; ten rengi ile makamlar arasındaki münasebet gibi konular tarihsel aktarımla günümüze ulaşmış bilgilerdir. Makalenin amacı, Eski Yunan’dan Osmanlı dönemine dek müziğin insan yaşamına ve his dünyasına tesirlerini aktaran yazılı kaynakların tespiti ve “müzik terapi” kavramının disipline edilme, kurumsallaşma sürecine ışık tutmaktır. Araştırmada veri toplama yöntemiyle ulaşılan Osmanlı Türkçesi, Arapça, Farsça, Türkçe ve İngilizce kaynaklar değerlendirilmiş, geniş bir literatür çalışması tarihsel aktarımla sunulmuştur. Selçuklu ve Osmanlı döneminde müziğin tedavi amaçlı kullanıldığı mekanlardan örnekler verilirken, müziğin makamsal bağlamda insana tesirlerinin yüzyıllardır mevcut olduğu tespit edilmiştir.

Osmanlı Toplum Yapısında Gayri Müslimlerin Ekonomik Statüsü -18.Yüzyıl Konya Örneği-

Hayri ERTEN — 2026-07-16

İnsanların gelirleri bilindiği üzere içinde yaşadıkları toplumsal hayat içerisinde sahip oldukları sosyal statülerini belirleyen önemli ölçütlerden birisidir. Başka bir ifade ile bireylerin sosyal yaşamda hiyerarşik olarak dizilmesinde ekonomi önemli bir göstergedir. Eğer bir toplumsal sistemde bireyler mal-mülk edinebiliyor, ticaret yapabiliyor iseler bu aynı zamanda seyahat, sağlık ve eğitim gibi haklarının olduğu anlamına da gelebilir. Yıllardır Gayrı Müslimlerin Müslüman toplumlarda özgür olmadıkları ve haklarının korunmadığı şeklinde iddialar süregelmiştir. Bu durumun Osmanlı toplum yapısında da bulunduğunu ileri sürenler olmuştur. Bu araştırma 18. Yüzyılda Osmanlı toplumsal yapısında Gayrı Müslimlerin Anadolu’nun tam merkezinde yer alan Konya yerleşkesindeki ekonomik durumlarını birincil kaynak olma niteliğine haiz mahkeme kayıtları verilerinden yararlanarak istatistik değerlendirmelere de yer vererek ortaya koymaya çalışmaktadır. İlave olarak Gayrı Müslimlerin Gelirleri ile Müslümanların gelirlerini karşılaştırarak iki toplumsal grup arasındaki gerçekliğin ne olduğunu tahlil etmektedir. Araştırmanın amacı konunun spekülatif ve kanaatten öte sosyal olgulardan hareketle toplumsal gerçekliği ortaya koymak ve farklı dini grupların Müslüman bir toplumsal yapıda nasıl çatışmaksızın bir arada olabildiklerinin ve olabileceklerinin imkanına katkı sunmaktır. Benzer konu veya aynı konularda araştırma yapacak genç araştırmacılara mahkeme kayıtlarından nasıl bilimsel çerçevede yararlanabileceklerine de ışık tutma hedeflenmiştir. Araştırma Osmanlı arşiv belgelerinin en önemlileri arasında yer alan ilgili dönem ve yerleşkeyle alakalı mahkeme kayıtlarının sunduğu verilerin tam olarak taranmasıyla nesnel bir bakış, değerlendirme ve çözümlemeyi içermektedir. Arşiv belgeleri vasıtasıyla kuru bir tarih yaklaşımının dışına çıkılarak Osmanlı değerlendirilmeye gayret edilmekte ve özellikle Gayrı Müslimlerle ilgili sosyal gerçeklikleri tespit etmeye çalışmaktadır. Böylece Osmanlı Toplum yapısında Gayrı Müslimlerin ekonomik durumu 18. Yüzyıl Konya örneğinde nesnel şekilde çözümlenmeye ve bilim dünyasına sunulmaya gayret edilmektedir. Araştırmanın her geçen yıl çatışmaların arttığı süreçte hem Müslüman toplumlar, hem de diğer toplumlar için farklı dini grupların bir arada yaşayabilmenin örneklerinden ve tecrübelerinden istifade edebilecekleri düşünülmektedir.

Modernliği Savunurken: Habermas, Touraine ve Giddens

Orçun GİRGİN — 2026-07-16

Modernliğin sosyolojisi 1980’lerden itibaren sosyal bilimlerde önemli bir çalışma alanı haline gelmiş, çağdaş sosyal teorisyenler verdikleri eserlerle bu alandaki bilgi birikimine katkıda bulunmuşlardır. Bu teorisyenlerin ortaya koyduğu çalışmalar sosyal teoride yeterince kavramsallaştırılmamış olan modernliğin ilkelerinin ve temel niteliklerinin açıklığa kavuşturulmasını sağlamıştır. Modernliği kavramsallaştırma girişimlerini modernlik tartışmalarının harekete geçirmesi bu yazarların aynı zamanda teorik bir pozisyonu ifade eden, “modernistler” olarak tanımlanabilecek bir teorisyenler grubunun içinde konumlanmalarını beraberinde getirmiştir. Modernist sosyal teorisyenlerin önde gelenleri arasında Habermas, Touraine ve Giddens gelmektedir. Bu üç teorisyenin her biri toplumsal dünyanın tarihsel bir süreklilik içinde olduğunu kabul etmekte ve modernliğin sonu iddialarına karşı çıkmaktadır. Bu teorisyenlerden Habermas postmodernlik iddialarına karşı modernliğin savunusunu yaparken, modernistler arasında başı çekmektedir. Touraine erken dönemini modernliğin ideal formu olarak kabul etmekte ve bu temelden hareketle geç modernliğin eleştirisine girişmektedir. Giddens ise modernliği savunmak yerine onun doğasını anlamayı daha çok önemsemekte, bu doğrultuda, modernliğin doğasının bir sonucu olarak ortaya çıktığını düşündüğü içinde yaşadığımız yeni modern evrenin temel karakteristiklerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Dolayısıyla, modernist teorisyenler içinden geçmekte olduğumuz dönemi modern olarak tanımlama konusunda hemfikir olmalarına karşın, modernliğe ilişkin farklı bakış açıları geliştirerek birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Bu çalışma modernliğin mevcudiyetini kabul eden teorisyenler arasında yer alan Habermas, Touraine ve Giddens’ın modernlik analizlerine odaklanmaktadır. Bu doğrultuda, söz konusu teorisyenlerin modernliğe yaklaşımları karşılaştırmalı bir perspektifte irdelenecektir.

Sınıf Öğretmenlerinin Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri

Necmi GÖKYER, Didem KARAKAYA CİRİT — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerini belirlemek ve çeşitli değişkenlere göre karşılaştırmaktır. Araştırmada, aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır.1. Sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin düzeyi nedir? 2. Sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri; cinsiyet, kıdem, eğitim düzeyleri, yaşları ve çalıştıkları yer değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermekte midir? 3. Ölçeğin alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki var mıdır? Bu araştırma anlık tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında, Elazığ merkez ve ilçelerin merkezindeki ilkokullarda görev yapan toplam 1116 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemini ise, basit tesadüfi örnekleme yolu ile belirlenen toplam 291 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Diker Coşkun ve Demirel (2009) tarafından geliştirilen “yaşam boyu öğrenme eğilimleri (YBÖEÖ)” adlı ölçek kullanılmıştır. Bu çalışmanın bulgularına göre, sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri; Güdülenme, sebat, merak yoksunluğu alt boyutlarında ve ölçeğin tamamında kısmen uyuyor düzeyinde iken, öğrenmeyi düzenlemede yoksunluk alt boyutunda çok az uyuyor düzeyindedir. Cinsiyet değişkenine göre, bütün alt boyutlarda kadın sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin düzeyi erkeklere göre daha yüksektir.

CİNAYET SORUŞTURMASI YAPAN TÜRK POLİSİNİN ÖRGÜTSEL KÜLTÜRÜ ve ÖNE ÇIKAN BECERİ VE YETENEKLERİ

Miraç Burak GÖNÜLTAŞ, Özgür SARI — 2026-07-16

Uğraşı alanlarına bağlı olarak polis teşkilatı, diğer kamu birimlerinden farklılaşmaktadır. Bu çalışmada da polis teşkilatının alt bir organizasyonu olan cinayet büroların kayda değer başarısında yeteneklerin ve bu büronun geliştirdiği örgütsel kültürün rolünü tartışmak amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada cinayet büro personelinden; niteliksel bir yöntem ile 22 soruşturmacı ile yapılan derinlemesine ve 97 soruşturmacı ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ile veriler toplanarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak cinayet büroda, çalışanları karakterize eden bir takım yeteneklere (ekip olma, bilgiyi yönetme ve iletişimsel beceriler) sahip olmanın yanı sıra yetenekli personeli aktive edebilecek bir takım örgütsel kültür ögelerine (dikkatlilik, titizlik, ağır polis statüsü, ekip şefleri vs.) ihtiyaç olduğu görülmüştür.

ETİK KAVRAMI ÇERÇEVESİNDE İLETİŞİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN MAGAZİN MEDYASINA YAKLAŞIMI

Adalet GÖRGÜLÜ AYDOĞDU, Erol İLHAN — 2026-07-16

Hemen her kesimden insanın yakından takip ettiği magazin, günümüzde en önemli habercilik türlerinden biri haline gelmiştir. Eğlenceli ve renkli haberin verildiği magazin haberleriyle “serbest zaman”lar doldurulmaya çalışılmaktadır. Gündelik hayatın sıkıntılarından kaçmak isteyen kimi bireyler, çareyi bir anlamda eğlence içerikli magazin medyasında bulmaktadırlar. Magazin haberleri belli yaşam tarzları sunarak, bireylerin tüketim alışkanlıklarına yön verdiği gibi bireyler magazin haberlerinde yer alan karakterleri kendilerine model alabilmektedir. Çalışma Frankfurt Okulu’nun literatüre kazandırdığı “kültür endüstrisi” kavramı kapsamında şekillendirilmiştir. Bir kültür endüstrisi olarak medya eleştirel bakış açısından uzak, sorgulamayan ve düşünmeyen bireyler yaratmaktadır. Ticari bir anlayışla hareket eden medya kuruluşları için magazin en önemli tiraj-reyting araçlarından biridir. Medyanın genelinde görülen magazinleşme eğilimleri gazetecilik etiği açısından tartışmalara yol açmakla birlikte medyadaki kalitenin de sorgulanmasına neden olmaktadır. Bu noktada iletişim fakültesi öğrencilerinin meslek etiği konusunda iyi bir eğitim almaları ve etik kodları özümsemeleri büyük önem kazanmaktadır. Etik kavramı çerçevesinde magazin basınının incelendiği bu araştırmada iletişim fakültesi öğrencilerinin magazin basınına yaklaşımları ve magazin basınını algılayış biçimleri irdelenmeye çalışılacaktır. Çalışma kapsamında Ankara’da bulunan ikisi devlet, biri özel üç iletişim fakültesinde öğrenim gören (Ankara Üniversitesi, Başkent Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi) toplam 350 öğrenciye anket uygulanmış, elde edilen veriler SPSS programıyla analiz edilerek yorumlanmıştır.

Milli Güreşçilerin Sportmenlik Yönelim Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma

Sevim GÜLLÜ, Süleyman ŞAHİN — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı milli güreşçilerin sportmenlik yönelim düzeylerini incelemektir. Araştırma tekniği olarak nicel araştırma yöntemlerinden betimsel istatistik ve ilişkisel tarama tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2018 Avrupa Şampiyonası öncesinde son hazırlık grubundaki 65 milli güreşçi oluşturmaktadır. Araştırma grubunu 42 güreşçi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ile, daha önceden geliştirilen ve Türkçe’ ye uyarlanan “Sportmenlik Yönelim Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek 5’li likert tipindedir, 20 madde ile 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Elde edilen bulgulara göre, katılımcıların genel itibariyle sporda sorumluluklara ve sosyal normlara bağlı oldukları, kurallara ve yönetime saygılı oldukları söylenebilir. En düşük ortalama rakiplerine saygı yönelimi alt boyutundadır. Erkek milli güreşçilerin kadın milli güreşçilere göre rakibe saygı yönelimlerinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Eğitim değişkenine göre önlisans-lisans mezunu katılımcılar lise mezunlarına göre daha yüksek düzeyde görüş bildirmişlerdir. Katılımcıların genel itibariyle sporda sorumluluklara ve sosyal normlara bağlı oldukları, kurallara ve yönetime saygılı oldukları söylenebilir. En düşük ortalama rakiplerine saygı yönelimi alt boyutuna ait olsa da ortalama düzeyin üzerinde çıkması olumlu olarak değerlendirilmektedir. Fair play kavramının gün geçtikçe daha fazla önem kazandığı son yıllarda, araştırmamızın bu sonucunun fair play kavramının daha fazla kabul görmesi, yaygınlaşması ve benimsenmesinin de bir sonucu olarak değerlendirilmektedir. Ancak yine de daha üst düzeyde sportmenlik anlayışının benimsenmesi sağlanmalıdır.

Van İl Nüfusunun Doğum Yerine Göre Bileşenleri

Veysi GÜNAL — 2026-07-16

Yerleşme nüfuslarını doğum yerine göre de analiz etmek mümkündür. Bu bağlamda il nüfusları, sayıldığı ilde, sayıldığı il dışında ve yabancı ülkede doğanlar şeklinde tasnif edilir. Bu itibarla çalışmada, Van ili nüfusu içinde aynı ilde, başka ilde ve yabancı ülkede doğanların gelişimi ve özellikleri (1935-2016) ele alınmıştır. İldeki bu yapı ele alınırken, bölge ve Türkiye ortalaması ile de karşılaştırmalar yapılmıştır. Dikkat çeken hususlardan biri Van ilinde ikamet eden diğer il doğumluların Türkiye ortalamasından oldukça düşük paya sahip olmasıdır. Nitekim 2016’da, diğer il doğumluların Türkiye toplam nüfusu içindeki payı % 32.8 iken, Van ilinde %12.9 olmuştur. Doğu Anadolu Bölgesi’nde de bu oran %15.6 olmuştur. Söz konusu bu farklılığın 1950’li yıllardan beri süregelen bir durum olduğunu da ifade etmek yanlış olmaz. Öyle ki, 1950’de, Van ilindeki diğer il doğumluların toplam nüfustaki payı %5.5 iken, Doğu Anadolu Bölgesi ve Türkiye ortalamasında sırasıyla %6.5 ve %8.1 olmuştur. Öte yandan aynı ilde doğanlarda da farklılık görülmektedir. Türkiye’de nüfusun %64.2’si aynı ilde doğarken, bu oran Van ilinde %85.7 olmuştur. Van ili, Doğu Anadolu Bölgesi ortalamasından da farklı değerlere sahiptir. Nitekim 2016 yılında bölge toplam nüfusu içinde aynı ilde doğanların payı il ortalamasından daha düşük olmuştur (%82.6). Doğum yerine göre Van ili nüfusunun yapısını ortaya koyan diğer bir değişken de, ilde ikamet eden nüfusun bölge ve illere göre dağılımıdır. Bu açıdan değerlendirildiğinde, gerek 1950’de (%39,1), gerekse 2016 yılında (%54,3), il nüfusu içinde, doğal olarak, Doğu Anadolu Bölgesi kökenlilerin önemli oranda ağırlığı olduğu görülmektedir. Sonuç olarak ifade etmek gerekirse, doğum yerine göre Van ili nüfusunun yapısı, gelişim seyri, bölgesel dağılımı vs. gibi değişkenlerde, göç hareketlerini etkileyen ilin sosyo-ekonomik özellikleri temel rol oynamıştır.

Genç Yetişkinlerin Sağlık İle İlgili Konularda İnternet Kullanımı

Alper GÜZEL, Aysu KURTULDU — 2026-07-16

İnternet ve sosyal medya, son yıllarda hem bireyler hem de işletmeler açısından önemli bir araç halini almıştır. Bireyler diğer kişilerle iletişim kurmak, deneyim paylaşımı, yorum yapma amacıyla; işletmeler ise hedef gruplara erişmek, müşterilerle iletişim kurmak için bu mecraları kullanmaktadır. Sosyal medya ayrıca işletmeler ve bireyler arasındaki iletişimin doğasını da tek yönlü ve interaktif olarak değiştirmiştir. Pek çok çalışmada internet ve dolayısıyla sosyal medyanın sağlık bilgisi arama davranışında önemli olduğu ve özellikle genç yetişkinler arasında yaygın şekilde kullanıldığı belirtilmiştir. Bu çalışma, genç nüfusun çevrimiçi sağlık bilgisi arama davranışlarını belirlemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışma, 2015 yılında final sınavına giren öğrencilere uygulanan anket yoluyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada PEW Araştırma Merkezinin ‘Health Tracking Survey’ soruları Türkçeleştirilerek kullanılmıştır. Araştırmanın evreninin Gazi Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ve Trakya Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunun öğrencileri oluşturmuştur. Toplam 506 anket uygulanmıştır. Araştırma verileri SPSS 22,0 programı ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; araştırmaya katılan genç yetişkinlerin sağlık konularında sosyal medya ve internet aracılığı ile aramalar yaptıkları ve Facebook ve Twitter’ı kullandıkları belirlenmiştir. Ayrıca fiziksel aktivite, diyet, adet döngüsü takibi gibi konularda telefon uygulamaları indirdikleri saptanmıştır. İnternet ve sosyal medya aracılığı ile güvenilir ve doğru sağlık bilgisine ulaşılması için gerekli stratejilerin gerçekleştirilmesi fayda sağlayacaktır.

Nevşehir Kalesi Çevresinde Bulunan Tescilli Sivil Mimari Örneklerinin Koruma Sorunlarına Dair İnceleme

Hicran Hanım HALAÇ, Emre ERANIL — 2026-07-16

Kuşaklar arası kültürel aktarımın sağlanmasında en önemli olgulardan biri mimarlık eserlerinin korunmasıdır. Kapadokya bölgesi doğal sit alanı olmasının yanı sıra çevresindeki tescilli sivil mimarlık eserleri ile de ön plana çıkmaktadır. 2012 yılında başlayan ‘’Nevşehir Kalesi ve Çevresi Kentsel Dönüşüm Projesi’’ kapsamında alanda bulunan tescilli yapılarında hasar gördüğü tespit edilmiştir. Alandaki bu büyük değişim birer kültürel miras olan anıtsal ve sivil mimarlık örneklerinin korunmasındaki sorunları ortaya çıkarmıştır. Özellikle sivil mimarlık örneklerinin mevcut durumlarının tespitine dair bir çalışma olmaması sebebiyle bu eksikliği gidermeye çalışan bir deneme hazırlanmıştır. Kurum arşiv çalışması, literatür taraması, alan çalışması, fotoğrafla belgeleme ve sözlü kaynaklarla görüşmeler ile veriler toplanmıştır. 39 adet tescilli sivil mimarlık eserlerinin her biri yerinde incelenip durumları fotoğraflarla belgelenmiştir. Hasar durumlarına göre kategorize edilen tescilli sivil mimarlık örneklerini korumaya yönelik öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır. Kentsel dönüşüm çalışmaları sırasında yeraltında bir takım tünel ve kaya boşluklarının tespit edilmesi alanın katmanlı kent dokusunu gösterirken kültürel mirasın korunmasında alanın bütüncül olarak ele alınıp karar üretilmesi gerekliliğinin öneminide göstermektedir. Üretilen kararlar tek yapı bazında olmamalı ve alanın tümüne dair bir kültürel miras alan yönetimi planın oluşturulması gerekliliğini bizlere göstermektedir. Tarihi yapıları, yapı gruplarını ve tarihi alanları korumak bizlere sadece teknik anlamda biçim ve strüktürlerine dair bilgileri aktarmaz döneme ait tüm izleri; sosyolojik durumunu, yaşam biçimlerini, dini ve ekonomik durumunuda aktarır.

STERNBERG’İN BAŞARILI (ÜÇLÜ ) ZEKA KURAMI

Mehmet Zeki İLGAR, Semra Coşgun İLGAR — 2026-07-16

Bu çalışmanın amacı; ülkemizde eğitim alanında çalışanların ve öğrenim görenlerin bilişsel süreçler hakkında daha yeni bilgilere ulaşmalarına yardım sunmak ve Stenberg’in “başarılı zeka kuramı”nın daha geniş ölçekte tartışılmasını sağlamaktır. Bu amaçla, makalede ağırlıkla Stenberg’(2005)in “başarılı zeka” konulu makaleleri değerlendirilmiş ve bunun yanında zeka kuramları konusunda alanyazın taraması yapılarak konu farklı boyutlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmada çok bilinen kuramlar genel hatlarıyla tanıtılmış; Stenberg’in başarılı zeka kuramı daha kapsamlı ve daha geniş bir açıdan ele alınarak zeka konusundaki tartışmalar ve kuramlarla birlikte yorumlanmıştır. Bu çalışma iki ana bölümden oluşmuştur. İlk bölümde zekanın doğası ve zeka kuramları ile ilgili özet bir değerlendirme yapılmış, ikinci bölümde Stenberg’in “Başarılı Zeka Kuramı” kendi makalelerinden yararlanılarak tanıtılmıştır.

TÜRK SİNEMASINDA “HAZRETLİ FİLMLER” DÖNEMİNDE ÇEKİLEN DİNİ FİLMLERDE İDEOLOJİ VE ÖZNE

Mehmet IŞIK — 2026-07-16

En genç sanat dalı kabul edilen sinema, başlangıç yıllarından itibaren gündelik hayatın ayrılmaz bir parçası olan din konusuna önemli yer ayırmıştır. Türk sinemasında ise din konusu, çeşitli toplumsal ve siyasal dinamiklerin de etkisiyle 1950’li yılların sonlarına kadar genellikle görmezden gelinen bir olgu olarak kalmış ve 1960’lardan itibaren din sinema ilişkileri normalleşmeye başlamıştır. Bu normalleşmede, 1961 yılında çekilen Hz. Ömer’in Adaleti filmiyle başlayan ve 1973 yılına kadar çekimleri devam eden dini filmlerin etkisi büyüktür. Dini konulardan ya da dindar insanların gündelik yaşamlarında karşılaştıkları sorunlardan çok dini kişiliklerin hayat hikâyelerini konu alan bu filmler, literatürde Hazretli Filmler olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmada 1961-1973 yılları arasında Hazretli Filmler olarak bilinen akım çerçevesinde çekilen 33 film incelenmiş ve bunlar arasından amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen Hz. Eyyüb’ün Sabrı (Asaf Tengiz, 1965), Yahya Peygamber (Hüseyin Peyda, 1965), Allah’ın Aslanı Ali (Tunç Başaran, 1969), Rabia (Osman Seden, 1973), Rabia (Süreyya Duru, 1973), Hz Ömer (Asaf Tengiz, 1973), Bilal’i Habeşi (Çetin İnanç, 1973), Hz. Ömer’in Adaleti (Osman Seden, 1973), Hz. Yusuf (Nuri Akıncı, 1973), Kız Evliya/ Sarıkız (Nuri Akıncı, 1973), filmleri nitel içerik ve söylem analizi yöntemleriyle çözümlenmiştir. Yapılan çözümleme sonucunda seçilen filmlerde Müslümanların genellikle mağdur taraf olarak gösterildiği, işkence altında dahi din değiştirmeyi reddederek çoğu zaman ölümü tercih ettikleri, Müslüman kadınların kapalı giysiler içerisinde görünürken diğer dinlerden olan kadınların açık saçık kıyafetler içerisinde gösterildiği; açık saçık giyinmenin ya da lüks yaşamın ahlaki yozlaşmışlığın göstergesi olarak kullanıldığı, hayatı konu edinilen din büyüklerinin olağanüstü insanlar olarak her türlü zaaflarından arınmış, adaletli ve sürekli iyilik yapan özneler olarak temsil edildiği bulgulanmıştır.

Çok Uluslu Bir Ülke Olan İran’da Türk Millî Kimliğinin Muhafazasında Müziğin Yeri

Yavuz Selim KAFKASYALI — 2026-07-16

Günümüz dünyasında ülkelerin sınırları millî kültürler esas alınarak değil, siyasî bölünmüşlük esasında oluşturulmuştur. Hâl böyle olunca hemen her büyük ülke farklı kültür ve kimlikten insanları bünyesinde barındırmaktadır. Dolayısıyla çok uluslu ülkelerde yönetimi elinde bulunduran millet veya halk kendi millî kültür değerlerini ön plâna alıp, hâkim kültür ve kimlik hâline getirdiğinde aynı ülkenin bünyesinde yer alan diğer halkların millî kimlik ve kültürleri zaafa uğramakla karşı karşıya kalmaktadır. Dünyanın çok uluslu ülkelerinden biri olan İran bunun iyi bir örneğidir. Siyasî sınırları içerisinde bulunan otuz milyondan fazla Türk halkı, yüz yıla yakındır millî kimliğin en temel unsuru olan ana dillerinde eğitim ve öğretimden mahrum, Fars dili ve kültürünün baskısı altındadır. İran Türkleri millî kimliklerini ancak millî musikileri olan halk, âşık ve muğam musikileriyle ifade edip muhafaza etmektedirler. Bu çalışmanın problematiği, musikinin millî kimliği muhafaza etmedeki yerini ve önemini tespit etmektir. Alan araştırmasına dayalı olarak elde edilen bilgiler ışığında musikinin çok uluslu ülkelerde, yönetimde söz sahibi olmayan halkların millî kimliklerini muhafaza etmedeki önemi üzerinde durulmuştur. Bu vesileyle de bir taraftan kültürü ve millî kimliği koruyabilme yönündeki faaliyetler açısından musikinin önemi belirlenmektedir. Diğer taraftan da çok uluslu bir ülke olan İran’da çoğunluğu oluşturan Türklerin millî kimliklerini muhafaza etmek için musiki sanatından faydalanma gayretleri ve önlerine koyulan engeller de bilimsel verilerle gösterilmektedir.

1980 SONRASI DÖNEMDE TÜRK SİNEMASI’NDA ZENGİNLİK TEMSİLLERİ

Nergiz KARADAŞ — 2026-07-16

Toplumsal eşitsizliklerin en önemli belirleyicilerinden bir tanesi zenginliktir. 1980’den günümüze Türk Sineması’nda ülkede değişen siyasal, ekonomik ve toplumsal yapının, değişen zenginlik olgusunun ve zenginliği somut olarak gösteren yaşam tarzlarının nasıl temsil edildiğinin araştırılması ise bu çalışmanın problemini oluşturmaktadır. Ele alınan filmlerde toplumsal dinamiklerin analizi ile zenginliğin toplumsal temsillerinin izleri sürülmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında Türk Sinemasında 1980-2015 yılları arasında çekilen ve zenginlik temsili içeren filmler betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Zenginlik temsili, temsillerdeki dönüşüm ve toplumsal yapı ile ilişkisine ilişkin genel bir çerçeve çizilmeye çalışılmıştır. Araştırma çerçevesinde ulaşılabildiği kadarıyla 1980-2015 arası dönemde toplam 2375 film çekilmiştir. Yazılı kaynaklardan yapılan ilk tarama sonucunda bu filmlerden 559 tanesinde zenginlik temsilleri olduğu çıkarımına ulaşılmış, ancak filmlerin tamamına ulaşıp izlemek mümkün olmamıştır. Çalışma kapsamında elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucunda Türkiye’de 1980 sonrasında siyasi ekonomik, toplumsal ve kültürel alanda yaşanan gelişmelerin, Türk Sineması’nı etkilediği; 1980 sonrasında çekilen filmlerin toplumsal ve kültürel alanda çekildiği dönemde yaşanan dönüşümleri yansıttığı; 1980 sonrası dönemde çekilen filmlerdeki zenginlik temsillerinin dönemin ekonomik, toplumsal ve kültürel yapısındaki değişimler doğrultusunda farklılaştığı görüşmüştür.

OSMANLI DEVLETİ’ NDE 19. YÜZYILDA MERA, YAYLAK, KIŞLAK, OTLAK VE ÇAYIRLARIN KULLANIMI İLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER ve İHTİLAFLARLA İLGİLİ ÖRNEK KARARLAR

Çiğdem KAVAK ÇEKEN — 2026-07-16

Mera, yaylak, kışlak, çayır, otlak gibi köy orta mallarının kullanımı ve burada yaşanan anlaşmazlıklar toplumsal boyutlara ulaşabildiği ve bütün bölge halkını etkileyebildiği için önem arz etmektedir. Divan-ı Hümayun’ a yapılan başvurulardaki şikayetlerin çözümüne dair ahkam kayıtları mera, yaylak, kışlak, çayır, otlak gibi köy orta mallarının kullanımına yönelik şikayetlerin oldukça yoğun olduğunu göstermektedir. 1858 tarihli Osmanlı Arazi Kanunnamesi, 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu'nun Tanzimat döneminde sistematik bir toprak reform programının başlangıcı olmuştur. Bu çalışmada 19. yüzyılda, mera, yaylak, kışlak, çayır, otlak gibi alanların kullanımında yaşanan sorunların nedenleri ve Arazi Kanunnamesinin uygulanıp uygulanmadığı tespit edilmeye çalışımıştır. Bu amaçla 1858 Arazi Kanunnamesi öncesi ve sonrası yasal düzenlemeler ve bu alanların kullanımında yaşanan anlaşmazlıklar ile ilgili hüküm kayıtlarına yansıyan örnek olaylar ve çözümler değerlendirilmiştir. Örnek olaylar İstanbul Ahkâm Defterleri' nde yer alan 19. yüzyıla ait hüküm kayıtlarından seçilmiştir. Ahkâm Defterleri, 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, Divan-ı Hümayun’da, halkın şikayetlerinin görüşülmesinden sonra alınan kararların birer suretinin farklı bölgelere ait defterlere kaydedilmesiyle meydana gelen arşiv kaynaklarıdır. Bu örnek kayıtlarda ortaya çıkan anlaşmazlıkların çözümünde genellikle kadimden beri uygulanan genel kuralların devamının sağlanmaya çalışıldığı ve alınan kararların Arazi Kanunnamesi’ nde yer alan düzenlemelere uygun olduğu görülmektedir. Anlaşmazlıkların nedenlerine bakıldığında ise kullanım hakkına sahip olmayan kişilerin müdahalesi ile ilgili başvuruların yoğun olduğu söylenebilir.

Kırgızlarda Evlilik Öncesi Kız Seçme Gelenekleri

Shurubu KAYHAN — 2026-07-16

Kırgızlar’da evlilik öncesi kız seçme gelenekleri örf ve adetleri oldukça zengindir. Kırgızlar kız seçerken kurulacak ailenin sağlamlığı, itibari ve soylarını devam ettirmek için yetiştireceği çocuklarının terbiye ve istikbalini de bu temele bağlamaktadırlar. Tarihten günümüze Kırgız kadınları eş ve anne olarak adlarından hep gıpta ile söz ettirmişlerdir. Kırgız edebiyatına ve tarihine dönüp baktığımızda bu konu ile ilgili nice örnekler karşılaşır. Dünyanın en büyük destanlarının arasında bulunan "Manas" destanındaki kadın kahramanlar, Manasın annesi Çayırdı, eşi Kanikey, gelini Ay Çürök, ”Canıl Mırza” destanında Canıl Mırza, ”Er Tabıldı” destanında Er Tabıldının eşi Çaçıkey, “Kocacaş” destanında Kocacaşın eşi Zulayka en belirgin örneklerdendir. Kırgız tarihinde hem eş, hem anne olup, halkını yöneten başarılı ve yetenekli olan kadınlarımız da vardır. Kurmancan Datka bunlardan sadece biridir. Yaptıkları ile tarihe iz bırakan Kurmancan örnek bir eş ve anne olarak kendinden söz ettirirken, Orta Asya Türklerinin de ilk "kadın general " unvanını almış tarihi kahramandır. Ailenin evlenme yolu ile başlaması her toplumda olduğu gibi Kırgız Türkleri arasında da önemi yere sahiptir. Bu nedenle de eş seçerken Kırgızlar ata babalarından kalan gelenekleri koruyarak güçlü ve köklü aile kurmak için özenle mücadele etmişlerdir. Çalışmamızda Kırgızlar’da en yaygın kız seçme gelenekleri; görücü usulü ile kız isteme, kız kaçırma, adayların kendi tercihleri, beşik kertme, berdel evliliği ve ölüme bağlı seçim gibi kız seçme biçimleri incelenecektir. Bildirimizde Kırgız Türklerindeki kız seçim biçimlerinin dışında kıza söz kesme ve hediye verme geleneklerine de yer verilecektir.

Doğu Roma İmparatorluğu Dönemi’nde Anadolu’dan Kudüse Uzanan İnanç Yolculuğu

Esra KESKİN — 2026-07-16

Doğu Roma İmparatorluğu Döneminde Anadolu toprakları coğrafi ve beşeri özellikleri nedeniyle siyasi, ekonomik, kültürel, askeri ve dinsel anlamda önemli bir bağlantı noktası olmuştur. Batıdan gelen yollar Anadolu üzerinden doğuya doğru ilerlemiştir. Aynı şekilde kuzeyden güneye inen yollar içinde en kısa yollar Anadolu’dan geçmektedir. M. S. 4. yüzyılda Doğu Roma İmparatoru Konstantin’in Hıristiyanlığı devletin resmi dini olarak ilan etmesini müteakip Anadolu toprakları inanca yolculuğun önemli merkezlerinden birisi haline gelmiştir. Önceleri doğudan çıkan Hıristiyan inancının batıya ve kuzeye doğru yayılmasında ve sonraları da tam ters istikamette, batıdan ve kuzeyden hacı olmak için doğuya doğru dinsel ilerleyişin yönüdür. Hz. Meryem ve Hıristiyanlık dininin yayılmasında önemli roller oynamış olan Aziz ve azizelerin çoğu Anadolu topraklarına gelmiş ve burada yaşamıştır. Hıristiyan inancında hac yolları üzerinde bulunan bu yerleri ziyaret etmek ve belirli ritüelleri yapmak hacı olmanın gereklerinden birisidir. Nihayetinde ise bu yollar, İsa’nın doğduğu ve öldüğü yer olması bakımından en önemli dinsel merkez olan Kudüs şehrine ulaşmaktadır. Anadolu’dan Kudüs’e uzanan hac yolcuğunda, Anadolu üzerinde yer alan önemli merkezlerden bir bölümü bu makalede ele alınmıştır. Bu yerler genelde coğrafi konumları açısından bulundukları bölgede kilit noktası olup, Roma resmi yolunun geçtiği ana akslar üzerinde bulunmaktadır. Aynı zamanda nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu, buna paralel olarak da yapılaşmanın fazla olduğu yerlerdir. Antik dönemlerden itibaren bu şehirler sahip oldukları çeşitli özellikleri nedeniyle kültürel, sosyal, ekonomik ve dinsel anlamda birer cazibe merkezi olmuşlardır. Ancak günümüzde büyük bir çoğunluğu tarihi dokusunu çeşitli nedenlerden ötürü koruyamamıştır.

Üniversite Öğrencilerinin Rekreasyonel Aktivitelere Katılımına Engel Olan Unsurların Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abdurrahman KIRTEPE — 2026-07-16

Boş zamanı iyi bir şekilde değerlendirmek fizyolojik ve psikolojik olarak faydalar sağlamaktadır. Üniversite gençliğinin derslerinden arta kalan zamanlarını nasıl değerlendirecekleri konusunda güçlük çekmeleri ve bu güçlükleri tespit edip çözüm üretmek önem arz etmektedir. Üniversite öğrencilerinin boş zaman aktivitelerine katılımında etkili olan unsurların bazı değişkenler açısından incelenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmuştur. Araştırmanın evrenini, Fırat Üniversitesi’nde 2017-2018 öğretim yılında öğrenim gören lisans öğrencileri, örneklem grubunu ise Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören rekreasyon bölümü öğrencileri içerisinden tesadüfi örneklem metodu ile seçilen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 255 katılımcı oluşturmuştur. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu ile Karaküçük ve Gürbüz’ün(2016) Türkçe’ye uyarladıkları, “Boş Zaman Engelleri Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır.Araştırmadan elde edilen veriler spss 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. İkili grupların analizinde Independent Samples t testi, çoklu grupların analizinde ise One Way Anova testi uygulanmıştır. Anlamlı farklıkların belirlenmesi için Tukey testi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 olarak alınmıştır. Sonuç olarak;rekreasyon bölümünde okuyan cinsiyetleri bayan olan öğrencilerin ölçeğin bireysel psikoloji, bilgi eksikliği, zaman ve ilgi eksikliği alt boyutlarında, erkek öğrencilerin ise arkadaş eksikliği alt boyutunda daha yüksek puan aldıkları, yaşı 21-23 arasında olanların 18-20 yaş grubundan, refah seviyesi iyi ve çok iyi olanların durumları kötü ve çok kötü olanlardan daha yüksek puan ortalamasına sahip oldukları görülmüştür. Rekreasyon bölümünde öğrenim gören öğrencilerin boş zamanlarında etkinlik alanı olarak daha çok eğitim alanı ile ilgili uğraşılarla ilgilenmiş olmaları bu çalışmanın dikkat çekici sonuçlarından biri olmuştur.

Tasarımcı Perspektifinden Hazır Giyim İşletmelerinde Tasarım ve Tasarımcı

Emine KOCA, Ayla CEYLAN — 2026-07-16

Bu çalışmada; hazır giyim işletmelerinde tasarım ve tasarımcı kavramlarının, tasarımcı açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda tasarımcıların tasarım anlayışlarının, tasarıma ve tasarımcıya bakış açılarının yanı sıra, tasarım sürecinde karşılaştıkları sorunlar da belirlenmeye çalışılmıştır. Ankara ilinde bulunan tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 58 tasarımcının örneklemini oluşturduğu çalışmanın verileri; araştırmacılar tarafından hazırlanan ve üç bölümden oluşan ölçme aracı ile toplanmıştır. İlk bölümünde örneklem grubunun demografik özelliklerini, ikinci bölümünde tasarımcıların tasarım ve tasarımcı ile ilgili görüşlerini belirlemeye yönelik soruların yer aldığı ölçme aracının, üçüncü bölümü ise tasarımcıların tasarım sürecinde karşılaştıkları kısıtların belirlenmesine yönelik sorulardan oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler Sosyal Bilimler İstatistik Paketi (SPSS 22.00) (Statistical Package For Social Sciences) kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler; frekans ve yüzde tablolarının yanı sıra tasarımcıların eğitim, yaş ve hazır giyim sektöründeki deneyim süreleri, tasarım ile ilgili görüş ve uygulamaları p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmada; tasarımın bir giyside bulunması gereken en önemli özellik olduğu, giysinin değerini ve rekabetini arttırdığı bu nedenle işletmelerin tasarımcı ile çalışması gerektiği ve tasarımcı ile çalışan işletmelerin sektördeki rekabet ortamında avantajlı oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra; tasarımcıların özgün tasarımlar yapmaktan ziyade mevcut modellerde farklılık yaratmayı kısmen tercih ettikleri, tasarımlarını tüketici ve yöneticilerden gelen istekler doğrultusunda oluşturdukları ve bu nedenle günün moda trendleri doğrultusunda ve yaratıcılıklarını kullanarak yeni tasarımlar yapma oranlarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir.

Kadın Tekvando ve Karatecilerde Kilo Düşme Davranışları

Feyzullah KOCA, Osman İMAMOĞLU — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı kadın Tekvando ve karatecilerde kilo düşme davranışlarının belirlenmesidir. Performans potansiyelini geliştirip bir alt sıklette rakibine karşı üstünlük sağlamak amacıyla çok kısa zamanda vücut ağırlıklarının %5 ‘inden daha fazlasını kaybederek başarıya ulaşmaları hedeflenmektedir. Ancak Daha hafif ağırlık kategorisinde kazanmak ve mücadele avantajı elde etmek için birçok sporcu, sağlığı ve performansı olumsuz yönde etkileyebilecek yöntemleri kullanırlar. Vücut kütlesinde hızlı azalma sıvı ve elektrolit dengesizliğini ortaya çıkarır. Hızlı kilo kaybı kırmızı kan hücrelerinde sinyal veren hematolojik parametreleri ve nitrik oksidi olumsuz etkiler ve Tekvando sporcularının tekme atma sıklığı olumsuz yönde etkilenmektedir. Dövüş sporlarında mücadele eden sporcularının pratikte hızlı kilo vermesine rağmen uzmanlar kademeli kilo verilmesini önerirler. Hızlı kilo verme yöntemleri sporcunun aerobik ve anaerobik performansına zarar vermekte, kas glikojen depolarının boşalmasını hızlandırmakta, ısı düzenleme sisteminde stress’e neden olmakta, plazma hacmini düşürmekte, sıvı-elektrolit dengesini bozmakta ve kalp atım sayısını arttırmaktadır. Atlanta Olimpiyat oyunlarından kısa bir süre önce bir judocunun saunada ölümü ve 1997 yılında 3 üniversiteli güreşçinin hızlı kilo verme nedenli hipertermi nedeniyle ölümü sıklet sporcularının sağlıksız kilo verme yöntemlerini kullanmaya devam ettiklerini göstermektedir. hızlı kilo verme yöntemlerinin Türk sıklet sporcuları tarafından da yoğun olarak kullanıldığını bildirmektedir. Çalışmaya 88 Tekvando ve 78 karateci dâhil edilmiştir. İstatistiksel olarak t -testi ve ki kare testi kullanılmıştır. Yaş ortalamaları Tekvandocuların 21,09 ± 0,30 ve karatecilerin 21,87± 0,25 yıl bulunmuştur. Kilo düşmeye başlama yaşları Tekvandocularda ortalama 14,15±0,49 iken Karatecilerde 14,18±0,41 yıl bulunmuştur. İlgili spora başlama yaşı, boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve kilo düşmeye başlama yaşları arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>0,05). Müsabakalar öncesi devamlı kilo düşenler Tekvandocularda % 45,45 ve karatecilerde %48,72 ve toplamda %46,99 bulunmuştur. Kilo düştüğü maçlarda başarılı olanlar toplamda %42,26 iken kilo düşmediği maçlarda başarılı olanların toplam oranı %45,16’dir. Kilo düşenlerin %30,97’si rakiplere karşı güçlü olmak için ve %35,42’si kazanma şansını artırmak için kilo düştüklerini belirtmişlerdir. Branşlar arasında kilo düşme nedenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Sporcular tarafından kilo kaybetme işlemi gerçekleştirilirken sporcuların bazıları yarışma tartısına yakın, kısa süre içerisinde kilo kaybetmekte, bazıları ise uzun vadede bu işlemi. Güreşçilerin büyük bir kısmı müsabakadan 7 ile 9 gün önce kilo düşmeye başladıklarını belirtmişlerdir. Ancak tekvandocular müsabakadan 1-4 gün önce ve karateciler 5-8 gün önce daha fazla kilo düşmeye başladıklarını belirtmişlerdir. Literatürde taranan bazı çalışmada kadın judo ve güreşçilerde kilo düşülmeyen maçlarda başarılı olanların oranı daha fazla bulunmasına rağmen kilo düşenlerin bilinçsizce kilo düştüklerinden dolayı başarı oranı daha düşük olduğu belirtilmiştir. Sonuç: Tekvando ve karateciler de kilo düşme sırasındaki davranışları birbirine benzerdir. Her iki spordaki sporcuların kilo kaybetme konusunda doğru bir yaklaşımı olmadığı söylenebilir. Yarışma öncesi dönem, kilo verme veya kilo kontrolü konusunda bilinçlendirme eğitimleri yapılmalıdır.

Afyonkarahisar’da Keçecilik ve Keçeciliğin Kültürel Turizm Açısından Değerlendirilmesi

Nusret KOCA, Hakkı YAZICI , Evren EKİZ — 2026-07-16

Turistlerin kültürel mirasa olan ilgileri sonucunda ortaya çıkan kültürel turizm, ilk olarak tarihsel yerlerin, müzelerin ve arkeolojik kalıntıların ziyaret edilmesiyle birlikte gelişmeye başlamış, daha sonra turistlerin ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda geleneksel mimari, müzik-dans türleri, el sanatları, fuar ve festivaller ile önemini arttırmıştır (Emekli, 2003). Çalışma alanı olan Afyonkarahisar konumu itibariyle kültürel değerler yönüyle oldukça zengin bir yapıya sahiptir. Şehir gerek somut kültürel miras unsurları gerekse de somut olmayan kültürel miras unsurları bakımından önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Şehirde bulunan Afyonkarahisar Kalesi, Ulu Camii, Mevlevi (Türbe) Camii, Gedik Ahmet Paşa Camii ve Külliyesi, Bedesten ve Tarihi Afyonkarahisar Evleri ile birlikte keçecilik, demircilik, bakırcılık, yemenicilik, koşumculuk ve at arabacılığı gibi geleneksel el sanatları kültürel turizm faaliyetleri açısından değerlendirilebilir durumdadır. Sahip olunan bu potansiyele rağmen kenti ziyaret eden turistlerin ziyaret tercihleri arasında Afyonkarahisar Kalesi, Tarihi Afyonkarahisar Evleri ve Mevlevi (Türbe) Camii bulunmaktadır (Kervankıran ve Özdemir, 2013). Diğer kültürel miras unsurlarının özellikle de somut olmayan kültürel miras unsurlarının turistler tarafından yeterince ziyaret edilmediği görülmektedir. Bu çalışmanın amacı somut olmayan kültürel miras unsuru olarak Afyonkarahisar’da keçecilik geleneği ve bu geleneğin özellikleri ile birlikte kültürel turizm faaliyetleri açısından değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda öncelikle doküman analizi tekniği ile, ilgili literatür gözden geçirilmiştir. İkinci aşamada nitel veri toplama yöntemlerinden gözlem ve görüşme teknikleri kullanılarak çalışma için gerekli olan veriler elde edilmiştir. Yapılan bu çalışmalar doğrultusunda keçecilik geleneğinin ve keçe ürünlerin Afyonkarahisar’ın sosyal, ekonomik, tarihi ve kültürel dokusu içerisinde kendine has bir yer edindiği tespit edilmiştir. Keçecilik geleneğinin kültürel turizm faaliyetleri açısından, keçe ürünlerin ise turistik ürün olarak geliştirilebilir değerler sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Mare Hircanum, Bahr-i Hazar, Gulzum Denghiz, Bahr Gilan And Kaspiskoye More: Tarihi Haritalarda Hazar Denizi

Yasemin NEMLİOĞLU KOCA — 2026-07-16

Haritalar ve portolanlar antik çağlardan beri taşımacılık, bilimsel araştırma, teknik hizmetler ve gezilerde kullanılmak amacıyla yapılan teknik çalışmalardan biridir. Portolan haritalar denizciler tarafından gözlemlenen mesafelere dayanan seyir haritalarıdır. Bu haritalar yalnızca coğrafi özellikleri değil, aynı zamanda şehirler, insanlar ve kültürle ilgili dönemine ait bilgiler de sağlar. Portolanlar kültürel ve sanatsal değerlere sahiptir ve dönemlerinin askeri, siyasi, sosyal ve ekonomik özelliklerini yansıtan en önemli tarihsel belgelerden biridir. Batı ile Doğu arasında bulunan Hazar havzası dünyanın en büyük gölü veya iç denizidir. Azerbaycan, Rusya, Kazakistan, Türkmenistan ve İran ile sınırlanan Hazar Denizi, çevresindeki petrol ve gaz rezervleri nedeniyle jeopolitik ve ekonomik olarak önemlidir. Hazar Bölgesi’nin küresel ve bölgesel stratejik önemi her geçen gün artarken, Batılı devletlerin Hazar Denizi’ne ilgileri doğrultusunda haritalar hazırlanmaya başlamıştır. Hazar Bölgesi’nin zamanla değişimi birçok tarihsel haritaya yansımıştır. Hazar Havzası bu özellikleriyle birçok tarihi haritaya da konu oluşturur. Eski çağda Hyrcanian Okyanusu ya da Hircanum Denizi olarak geçen bölge, Bahr Mazanderan, Bahr-i Hazar, Gulzum Denghiz, Bahr Gilan ve Kaspiskoye More olarak adlandırılmıştır. Bu çalışmada tarihsel süreç içinde Hazar Denizi haritalarının özellikleri açıklanmakta ve devletlerin haritacıların gözünde bölge hakkındaki bakış açıları değerlendirilmektedir.

TÜRK’ÜN STRATEJİ VE ZEKÂ OYUNU ‘’MANGALA’’

Murat KUL — 2026-07-16

Uzun yıllar boyunca pek çok Türk halkı tarafından oynanan ata yurtlarından bir zeka oyunu olan mangala kurnazlık, direnme, sağgörü, önceden görme ve stratejik çözümlemenin öğreticisi olmuştur. Oyun bireye; dikkatli olma, odaklanabilme, teknik ve taktik geliştirme, stratejik düşünebilme yetisi öngörü, sosyal beceri ve ince motor becerileri geliştirme, analiz etme, hafıza güçlendirme, özgüven ipuçlarını imgeleme, yetileri ve aynı zamanda bireye başarısızlıklar karşısında olumlu davranış sergileme başarı ve planlı çalışma, kurallara uyma, sabırlı olma, özellikleri kazandırır. Oyunun Hunlardan Sakalara, Göktürklerden Karahanlılara, Selçuklulardan Osmanlılara kadar her dönemde var olduğu özellikle padişah ve şehzadeler tarafında bir savaş zeka ve strateji oyunu olarak oynandığı bilinmektedir. İki kişinin oyun tahtası üzerinde karşılıklı 6 şar adet olmak üzere 12 küçük kuyu ve her oyuncunun taşlarını toplayacağı birer büyük hazineye sahip olduğu mangala oyunu 48 taşla ve değişik kurallarda oynanabilmektedir. Türk kültürünün yansıması olan bu oyunun her hamlesi gelenek ve göreneklerden yansımalar taşımaktadır. Türkler’in baba ocağını terk etmeme geleneğinden çift yapma kuralı ile Türk inanç ve devlet sistemi ikili anlayışına kadar kültürümüzden kesitleri sembolize etmektedir. Ayrıca güç oyunu denilen mangala-oyun malzemelerinin kolay temin edilebilir olması sebebiyle-toplumun her kesiminde zevkle oynanmıştır. Hareket etmek anlamına gelen mangala çeşitli şekillerde adlandırılmış kültürümüzün bir parçası olmuştur. Yapılan bu çalışmada Dünyada çok iyi bilinen fakat Türkiye’de bir dönem unutulmuş olan mangala oyunu çeşitli yönleriyle irdelenecektir buradan yola çıkarak araştırmanın amacı; Dünyada, Türk kültüründe, Osmanlı Devletinde ki yeri ve önemi, kültürümüze yansıması, oyun kurallarının tespit edilmesi, mangala oyununun tanıtılması, sürdürülmesi, yeniden hayat bulması ve bu yolla nesilden nesile aktarılması ve mangala oyunu ile ilgili literatür oluşturulmasıdır. Araştırma derleme çalışması olup mangala ile ilgili literatür incelenmiş, kitap, makale ve bulgulara yer verilmiştir.

Türk Çeyiz Geleneğinde Milli Söz Hazinesi

Emine NAS — 2026-07-16

Çeyiz, Türk kültüründe geleneksel ögelere bağlı olarak gelişim gösteren duygu yüklü bir sanat olayıdır. Evlenen kızın evliliğe maddi katkıları olarak ta tanımlanan çeyiz, evliliğin başlangıç noktasında halk kültürünün dışa yansıyan birer aynası konumundadır. Kültürel zenginliğin aktarılmasında yeni eklentileri de barındırarak geleneğin zenginleşmesine ve yaşatılmasına katkı sağlayan önemli bir folklor malzemesidir. Çeyiz, sadece maddi kültür nesnelerinden oluşmakla kalmamakla birlikte soyut kavramlar da içermektedir. Gerek biçim gerekse süsleme özellikleri bakımından çeyiz ürünlerine yüklenen anlam bütünlüğü kadınların meydana getirdiği sözsüz bir iletişim dili haline gelmiştir. Çeyiz ürünlerinde barınan motifler dilsel olmayan işaretler olarak ta tanımlansa da görsel kültüre dair okumalar olay örgüsü, kahraman/karakter, kültür-değer-algı, mekân-beden dinamikleri üzerinden değerlendirilir. Ürünler üzerine yüklenen bilgi transfer edilirken bazen sadece kelimeler yeterli olur bazen de görsel unsurlara ihtiyaç duyulur. Kendi motiflerini, duygularını ve davranışlarını başkalarına atfetmek şeklinde bir nevi empati olan bu durum Anadolu kadını elinde biçimlenen ürünle işitsel-görsel-dokunsal bir çoklu duyu deneyimine dönüşür. Bu da kullanan kişiyi aynı biçimdeki motif karakterlerinin yarattığı imgelem dünyasında çok merkezli bir yolculuğa çıkartır. Çalışmada, zengin birikimler sonucu süreklilik gösteren ve canlı bir yapıya sahip bu simgesel dil hazinesindeki motifler derlenmeye çalışılmıştır. Örneklemi oluşturan veriler alan araştırmasında karşılıklı görüşme yolu ile elde edilmiştir. Bulguların, farklı yörelerde aynı anlam bütünlüğünde kullanıldığı ve ortak özellikler taşıyan sürdürülebilir bir kültürel faaliyet oluşturdukları gözlenmiştir. Göstergeler sistemi olarak da anlam bulan bu kültür, sonradan öğrenilen ve kazanılan bir olgu olmasından dolayı heterojen bir yapı sunmaktadır. Çalışmada sınırlı bir kapsamda incelenen ve anlam yükleri bakımından tasnif edilen motifler Anadolu insanının yaşayışı, değer ölçüleri ve hayal gücü çerçevesinde kümelenen zengin arşivleri ile taşıyıcı bir kültür aracı durumundadırlar.

ÇOCUKLARIN OYUN KAVRAMINA YÖNELİK ALGILARI VE DÜŞÜNCELERİ

Özlem ÖRDEM, Filiz YILDIZ — 2026-07-16

Bu çalışmada dijital iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin çocukların oyun pratiklerini değiştirdiği varsayımından yola çıkılarak, dijital yerliler diye adlandırılan, dijital çağda doğmuş çocukların oyun algılarının ve deneyimlerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu araştırmaya Türkiye’de özel bir okulda 3.sınıfta eğitim-öğretim gören toplam 25 öğrenci katılmıştır. Katılımcılardan 14 ü kız 11 i erkek ve 9 yaşındalardır. Araştırma soruları çocukların oyuna yönelik algısını etkili bir şekilde gösterebilmelerine yönelik hazırlanmıştır. Çocukların oyun kavramına yönelik algılarını ortaya çıkarmak amacıyla veri toplama aracı olarak Chambers’in (1983) bulduğu ‘Bir Bilim İnsanı Çiz Testi’ tekniğinden yararlanılarak öğrencilerin görüşleri sorulmuştur. Bu teknik, katılımcıların zihninde yer alan bilgileri ortaya çıkartmada etkilidir. Sonuçlar, resim kağıtlarına çizilen fiziksel özellikler olan uzun saç, kısa saç, saçın rengi, kıyafet gibi özellikler, ayrıca oyun için çizdikleri nesnelerin özellikleri olan futbol/basketbol sahası, top, krampon, masa, sandalye gibi araç gereçler, renk kullanımlarındaki görüntülere çok dikkat edildiğini göstermektedir.

İlk Çağlarda Çin Bahçe Anlayışına Türk Kültürünün Etkileri

Mahire ÖZÇALIK — 2026-07-16

Çeşitli karakterlerdeki doğal ve kültürel elemanları fonksiyonel şekilde bir araya getirip düzenlemesini sağlayan Çin bahçeleri, günümüzde birçok peyzaj mimarı tarafından ilgi duyulmaktadır. Çin kültürü Türklerin Gök Tanrı dininden etkilenmiş ve bu dinin doğayı ve varlıklarını kutsal sayması gibi özellikleri Çin kültüründe de çiçeğe, ağaca, taşa, suya, güneşe kısacası tabiata saygı duyulması ile sonuçlanmıştır. Bahçe sanatı kültürünün Çin’de önemli gelişme göstermesinde özellikle bu dinin etkisi büyük olmuştur. Bahçe sanatında önemli bir yer tutan Çin bahçe sanatı farklı din ve kültürlerden etkilenerek bugünkü haline ulaşmıştır. Günümüzde birçok peyzaj mimarı tarafından ilgi duyulan bu sanatın tarihsel süreç içinde gelişiminin incelenmesi, Çin bahçe felsefesini tanımamıza yardımcı olacaktır. Türk Kültürünün Çin Bahçe Felsefesi ve Sanatı Üzerinde Etkileri konulu bu araştırmada iki bin seneden fazla tarihi bulunan ve Çin kültürünü, düşüncesini, dini hayatını en iyi şekilde yansıtabilen Konfüçyüzm, Taoizm‘i ele alınarak, Çin bahçe kültürü ve bu kültürü etkileyen etkenler araştırılmış olup, günümüzde de bu değerlere sahip bahçelerin oluşturulması yönünde, Çinlilerin bahçe düzenleme felsefeleri, bu felsefelerin etkilendiği dini akımlar ve bu dini akımların bahçe felsefelerine olan etkileri irdelenmiştir. Bu çalışmada, Çin kültürü araştırılarak, Çin geleneksel bahçe sanatı ve felsefesinin temel kavramlarını incelemek hedeflenmiş olup, Çin bahçe anlayışında Türk kültürünün etkileri vurgulanmıştır. Ayrıca Çin bahçe felsefesini etkileyen etkenleri ortaya koymak için Türklerin kültür ve inançları ile yaşama tarzlarının Çin kültürü ve bahçe felsefesine olan etkileri anlatılmıştır.

Spor Eğitimi Alan Üniversite Öğrencilerinin Duygusal Zeka Düzeylerinin İncelenmesi

Serhat ÖZDENK — 2026-07-16

Amaç : Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin bazı değişkenlere göre duygusal zekâ düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı araştırmaya Ahi Evran Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Spor Yöneticiliği, Beden Eğitimi Öğretmenliği ve Antrenörlük Bölümünde okuyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 401 öğrenci alındı. Araştırmanın verileri 01.Mayıs-01. Haziran 2017 tarihleri arasında toplandı. Verilerin toplanmasında öğrencilerin tanıtıcı özelliklerini belirlemek amacıyla oluşturulan soru formu ve Duygusal Zeka Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Araştırmada sınıf ile duygusal zeka puanı karşılaştırıldığında, dördüncü sınıfta okuyanların duygusal zeka puanı diğer sınıfta okuyanlara göre daha yüksek olduğu saptandı (p=0.005). Genel sağlık durumu ile duygusal zeka puanı karşılaştırıldığında, sağlık durumunu iyi algılayanların duygusal zeka puanı diğerlerine göre daha yüksekti (p=0.025). Diğer sosyo demografik özellikler ile duygusal zeka puanı karşılaştırıldığında istatistiksel bir fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Araştırma sonucunda sağlık durumunu iyi algılayan katılımcıların duygusal zeka puanlarının diğerlerine göre daha yüksek olduğu, sınıf ile duygusal zeka puanları karşılaştırıldığında dördüncü sınıfta okuyanların diğer sınıfta okuyanlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür.

Anadolu Erkeklerinde Sağ ve Sol Kulak Kepçesinin Yaşa Göre Değişimi

Vahdet ÖZKOÇAK, Fikri ÖZDEMİR — 2026-07-16

Kulak kepçesinin, plastik ve rekonstrüktif cerrahi tedavisinde, ameliyat sonrası estetik olmayan sonuçlardan kaçınmak için, yaş grubuna göre uygun cerrahi bir planlama gereklidir. Literatürdeki çalışmaların çoğu, 18-30 yaş aralığındaki bireylerin kulaklarından alınan antropometrik ölçümlerinden oluşmaktadır. Amacımız, 20 yaş ve üzeri Anadolu’da yaşayan sağlıklı erkek bireylerin kulak ölçümlerini almak, yaşa göre antropometrik açıdan oluşan değişiklikleri incelemek ve tespit etmektir. 20-40, 40-60 ve 60 yaş ve üzeri 3 gruptan 40’ar birey olmak üzere toplam 120 sağlıklı gönüllü erkek bireyden sağ ve sol olmak üzere 1,5 metre mesafeden aynı makine ile aynı kişi tarafından çekilen resimlerden, Image J programı vasıtasıyla 11 ölçüm alındı. Ölçüm noktaları seçiminde ise literatürde bulunan noktalardan yararlanıldı. Mesafeler, açılar ve kulak indeksleri her bir grup için ortalama±standart sapma değerleri ayrı ayrı hesaplandı. Gruplar arasındaki farklılık için One-way ANOVA testi uygulandı. Her bir grupta sağ ve sol kulak ölçümleri arasındaki farklılıkları tespit etmek için Paired T testi uygulandı. 20-40 yaşındaki erkeklerde ortalama sağ kulak uzunluğu ve genişliği 75,23±8,16 ve 37,85±5,32 mm’idi. Sol kulak uzunluğu ve genişliği 74,30±8,41 ve 36,23±5,43 mm’idi. 40-60 yaş arasındaki bireylerde; ortalama sağ kulak uzunluğu ve genişliği 83,60±9,33 ve 43,45±6,03 mm’idi. Sol kulak uzunluğu ve genişliği 84,33±8,97 ve 43,05±6,47 mm’idi. Son olarak 60 yaş ve üzeri bireylerde ortalama sağ kulak uzunluğu ve genişliği 95,05±11,52 ve 50,05±5,96 mm’idi. Sol kulak uzunluğu ve genişliği 96,93±11,65 ve 49,80±6,41 mm’idi. Her 3 yaş grubunda kulak uzunluğu ve genişliği yönünden istatistiksel açıdan farklılık bulundu (p<0,001). Anadolu erkeklerinde 30 yaş ve sonrasında da kulaklarda değişkenliğin devam ettiği, boy uzamasının sonlanmasına rağmen kulak ölçümlerinde artış olduğu gözlendi. Bu ölçüm değerleri ile plastik ve estetik cerrahların ameliyatı önceden planlaması ve tatmin edici estetik sonuçlar elde etmesinde yardımcı olacağı kanısındayız.

NURETTİN TOPÇU’YA GÖRE AHLAK VE ŞAHSİYET

Cengiz ÖZMEN, Hüseyin ÖZTÜRK — 2026-07-16

Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı bu araştırmada, 1939-1953 yılları arasında ‘Hareket Dergisi’nde yayınlanan Nurettin Topçu’ya ait yazılar ve konu ile ilgili diğer bazı eserleri dikkate alınarak ahlak ve şahsiyet kavramları ele alınıp incelenmiştir. Topçu’ya göre okul, öğrenciyi hür iradesiyle düşünebilen bir şahsiyet sahibi yapmalıdır. Böyle yetişen insan, haksızlıklara başkaldıran, sorumluluğunun bilincinde, işinin ehli, fedakâr ve neye hizmet ettiğinin bilincinde olacaktır. Ona göre “ahlakta olduğu gibi; adaletin temelinde de isyan vardır. İşte yüzyılımızın bunalımı, hak yiyenlerin varlığından ziyade; onların karşısında isyan eden karakter ve asi ruhların yokluğudur” diyen Nurettin Topçu, şahsiyet sahibi insan, İstiklal Şairimiz Mehmet Akif’i örnek göstererek, onun gibi sorumluluk sahibi ve ilkeli olmalıdır der. Karaktersiz ve ahlaksız insanı ise; her devirde, her ortama uymasını bilen tipler olarak belirtir. Bu yüzden eğitim kurumlarımızdan Akif gibi şahsiyet abideleri yetişmelidir der. Bu araştırmada elde edilen sonuçlara göre Nurettin Topçu, öğretmenin ve okulun, çocuğun ahlak ve şahsiyetinin gelişmesinde son derece önemli rolü olduğunu, ailenin ise çocuğun ahlaki gelişimine pek katkısının bulunmadığını belirtmektedir. Çeşitli grupların veya sosyal örgütlerin toplumun ahlakına katkıdan ziyade, üyelerini şahsiyetsizleştirdiği düşüncesi Nurettin Topçu’da hâkimdir. Nurettin Topçu’ya göre şahsiyet sahibi insanın en önemli özelliği, sorumluluk bilincinde olması ve ilkeli davranmasıdır. Ayrıca ruhunda isyan taşımayan, haksızlıklara ve zulümlere başkaldırmayan insan ne kadar iyi olursa olsun Topçu’ya göre ahlaklı değildir.

Muş Ulu Camii Yapısal Sorunları ve Çözümleri

Şahabettin ÖZTÜRK, Yaşar SUBAŞI DİREK — 2026-07-16

Muş il merkezi Minare Mahallesi, Ulu Cami sokakta yer alan Muş Ulu Camii, XVI. yüzyılı içerisinde inşa edilmiştir. Muş Ulu Camii, plan olarak klasik Osmanlı dönemi dini yapı örneklerindendir. Enine dikdörtgen planlı ve tek ana kubbeli altı sütun destekli cami plan düzenlenmesine sahiptir. Plan tipi olarak, doğu batı doğrultusuna uzanan, merkezi mekanlı bir plana sahiptir. Yapının harim kısmı ortada yer alan kubbe örtülü merkezi mekânın doğu ve batıya doğru genişlemesiyle elde edilmiştir. Caminin kuzeyinde harime girişin önünde üç bölümlü bir son cemaat mahalli bulunmaktadır. Merkezi mekânlı, yanlarda tonozlarla örtülmüş mekânların da oluşan plan düzenlenmesine sahiptir. Muş Ulu Camii, kuzey cephesinin kemer üzengi seviyesinin üst kısmı siyah ve daha açık renkli olarak kesme taş, kemer üzengi seviyesinin alt bölümü ise kaba yonu taş ile inşa edilmiştir. İki renkli taş malzeme kullanılarak cephelerin hareketlendirilmesi, güney mimarisi özelliğidir. Yapının diğer cephelerinin inşasında sıralı kaba yonu taş kullanılmıştır. Ana mekânla son cemaat bölümü arasında iki adet söveleri kesme taştan oluşan pencere açıklığı görülmektedir. Üç bölümlü son cemaatin batı bölümünde sonradan inşa edilmiş sandukalı bir mezar bulunmaktadır. Muş Ulu Camii, son yarım asır içerisinde çevresinde oluşan ruhsatsız ve niteliksiz bir ve iki katlı yapılar ile adeta çevrelenmiş ve dıştan tanınmaz bir hale gelmiştir. Tarihi ve tescilli olan yapının iç ve dış bölümlerine son dönemlerde yapılan, aslına uygun olmayan onarım ve eklemeler ile tüm mimari özelliği adeta kaybolmuştur. Yapılan bu müdahaleler, sonuçta, yapının ciddi yapısal statik sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu kapsamda 2009-13 yıllarında Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri, Van Kültür Varlıkları Bölge Müdürlüğü'nce onaylanmıştır. Restorasyon çalışmaları ise 2012 yılında Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından başlatılmış, onarım ve çevre düzenleme çalışmaları 2015 yılı sonunda tamamlanmıştır.

Öğretim Elemanlarının Sınıf İçinde Karşılaştıkları İstenmeyen Davranışlar

Ahmet SAPANCI, Aslıhan KUYUMCU VARDAR — 2026-07-16

Öğrenme ile ilgili kazanımlara ulaşmayı engelleyici istenmeyen öğrenci davranışlarının sıklığının belirlenmesi ve bunların ortadan kaldırılmasına yönelik çözüm önerilerinin ortaya konması, öğrenme kalitesini ve verimliliği artırmak için son derece önemlidir. Alan yazın incelendiğinde istenmeyen davranışlara yönelik yapılan araştırmaların genellikle ilköğretim ve lise düzeyinde olduğu, yükseköğretim düzeyindeki çalışmaların son derece sınırlı olduğu görülmektedir. Bu araştırmada, üniversite öğretim üyelerinin öğrenme öğretme sürecinde sınıf içinde karşılaştıkları istenmeyen davranışların sıklığı ve bu davranışlar karşısında rahatsız olma düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu yönüyle ilgili alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Düzce Üniversitesinde görev yapmakta olan toplam 122 öğretim elemanından anket yoluyla toplanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre; öğretim elemanlarının en sık karşılaştıkları istenmeyen davranışlar arasında; derste cep telefonu veya tabletle ders dışı internet sitelerine girmek, cep telefonu ile mesajlaşmak, izin almadan sınıfa girip çıkmak, derse yeterince dikkatini vermemek, ödevi zamanında getirmemek, ödev ve araştırmalarında bilgi hırsızlığı yapmak, derse hazırlıksız gelmek yer almaktadır. Öğretim elemanlarını en çok rahatsız eden istenmeyen davranışlar olarak; derste cep telefonu ile konuşmak, cep telefonu veya tabletle ders dışı internet sitelerine girmek, derse yeterince dikkatini vermemek, rahatsız edici bir şekilde sakız çiğnemek, sınıf arkadaşlarının görüşleri ile ilgili alaycı ve küçümseyici davranmak, siyasi, dini vb propaganda yapmak olarak sıralanabilir.

Yeni Bir Çevresel Etki Değerlendirme Yöntemi Olarak “Stratejik Çed” ve Türkiye’deki Uygulama Süreci

Ayşen SATIR REYHAN — 2026-07-16

Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD), mekân üzerinde gerçekleşen planların ve buna uygun olarak gerçekleşen yatırımların çevre üzerinde olası olumsuz etkilerinin bölgesel düzeyde ve uzun erimli öngörülerle tespit edilmesi ve bu etkilerin en aza indirilmesi ya da ortadan kaldırılması için gerekli önlemlerin alınması sürecidir. Doğal kaynaklarımızın sürdürülebilmesi için faaliyetlere çerçeve oluşturan kararlarla (politika, plan ve program) bir faaliyetin yeri ve ölçeğinin çevresel açıdan değerlendirilmesine olanak sağlayan ve Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) sürecini destekleyerek güçlendiren SÇD uygulaması dünyada kabul görmektedir. 27 06 2001 yılında (2001-42-EC) sayı nolu Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi kararı ile Avrupa Birliği yasal çerçevesinde SÇD Direktifi olarak anılmaktadır. SÇD, Plan ve Program hazırlığı çerçevesinde çevresel görüşlerin talep edildiği bir süreçtir. Yüksek düzeyde çevre koruma sağlamak için, nerelere yatırım yapılacağı önceden belirlenmekte ve buna paralel olarak plan ya da programlama süreci ile bütünleşen önemli bir sosyal ve ekonomik değerlendirme aracı olarak da kullanılabilmektedir. Bu yöntem ile planlama ve programlama süreci güçlendirilmekte, sektör düzeyinde gerçekleşen planlama ölçeklerine halkın ve ilgili çevresel otoritelerin etkin katılımı sağlanmaktadır. Stratejik ÇED ‘in uygulamaya alınmasındaki bir diğer amaç ise; daha kaliteli ve çevre dostu planlamadır, Turizm, tarım, su yönetimi, enerji, sanayi, ulaştırma ve mekânsal planlamaya yönelik sektörel gelişim planlarının “çevre dostu” olması hedeflenmektedir. Stratejik Çevresel Değerlendirme uygulanan alanlarda yapılacak ÇED uygulamalarının daha kısa sürede tamamlanması amaçlanmaktadır.

GÜRCİSTAN/ACARA KEDA BÖLGESİ’NDEKİ OSMANLI DÖNEMİ CAMİLERİ

Selçuk SEÇKİN — 2026-07-16

Dünyanın kadim topluluklarından olan Gürcüler, Azize Nino’nun(öl.338) Hristiyanlığı bu topraklara getirmesiyle bu dini kabul eden ilk topluluklardan olmuşlardır. İberya olarak bilinen Gürcistan coğrafyası uzun yıllar Bizans ve İran arasında etkinlik mücadelesine sahne olmuştur. Daha sonra bölgeye Türklerin gelmesiyle Gürcü-Türk mücadelesi -kimi zaman da dostluğu- uzun yıllar sürmüştür. Gürcistan’da Osmanlı güçleri ilk olarak Fatih Sultan Mehmet döneminde görülmeye başlamıştır. Osmanlı-Safevi mücadelesinde sürekli el değiştiren bölgede 18. Yüzyıldan itibaren Rusların hakimiyeti görülmektedir. Gürcistan içerisinde özerk bir eyalet niteliğinde olan Acara, Osmanlı yönetiminde en çok kalan ve bu kültürü en çok bünyesinde barındıran bölgedir. Günümüze ulaşan camileri, medreseleri ve diğer pek çok mimari eseri Osmanlı döneminde inşa edilmiştir. Acara içerisinde ilçe merkezi durumunda olan Keda’dan günümüze ulaşan dokuz ahşap cami özgün niteliklerini günümüze taşıması bakımından önemlidir. Bölge camileri, gerek yapım teknikleri gerekse süsleme özellikleriyle Karadeniz coğrafyasında görülen pek ahşap cami ile benzer özellikler gösterse de yöreye özgü farklı nitelikleri de barındırmaktadır. İncelediğimiz yapılarda usta ismine rastlanması, bezeme tarihinin verilmesi gibi pek çok detay çalışmamız ile ilk defa yayınlanacaktır. Bu çalışma ile süsleme açısından her biri farklı birer makale konusu olacak yapıların genel tanıtımının yapılması amaçlanmış olup, süsleme programı ve yakın coğrafyalar olan ilişkisi farklı çalışmalara konu edilecektir. 1991’e kadar ibadet amacı dışında kullanılmış veya kapalı kalmış olan camilerde pek çok özgün unsur bu nedenle korunmuş olup, günümüzde yapılacak onarımlarda da bu özgünlüğü bozmayacak müdahalelerin yapılması amaçlanmalıdır.

Dış Ticaret ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar Arası İlişki: Brıcs Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Bir Analiz

Sevgi SEZER — 2026-07-16

Bu çalışmada doğrudan yabancı yatırım girişleri ile doğrudan yabancı yatırım çıkışlarının ithalat ve ihracat üzerindeki etkisi yıllık frekansta verilerin kullanıldığı 1992 – 2017 dönemi için BRICS ülkeleri ve Türkiye’nin dâhil edildiği panel veri seti üzerinde incelenmiştir. Yatay kesit bağımlılığı varsayımları altında gerçekleştirilen Dumitrescu ve Hurlin (2012) panel nedensellik analizi sonucunda ihracat ile doğrudan yabancı yatırımlar girişi arasında karşılıklı nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. İthalat ile doğrudan yabancı yatırımlar arasında ise tek yönlü bir ilişki tespit edilmiş olup, ithalat doğrudan yabancı yatırımlar girişinin değişmesine neden olmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımlar çıkışı ile ithalat ve ihracat arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir.

İstanbul’daki Osmanlı Dönemi Suyolu Yapıları

Şükrü SÖNMEZER, Soner ŞAHİN , İlknur AKTUĞ KOLAY — 2026-07-16

Suyolları ve suyollarını oluşturan mimari eserler, şehre su sağlayan teknik yapılar olmanın dışında kısmen de olsa dönemin mimari ve sanatsal anlayışını yansıtan, aynı zamanda kentle bütünleşmiş, sosyal hayattaki değişim sürecinin izlenebildiği birer mimari değerdir. Bu yazının amacı, suyolu yapı tiplerini ayrı ayrı ele alıp tanıtmak, özgün işlevleriyle, kültürel miras değerlerini ortaya koymak, sonuç olarak bir imar sisteminin parçası olan bu yapıların bütüncül olarak konservasyonlarının yapılarak gelecek nesillere aktarılması için bir temel oluşturmaktır. İstanbul’da, Osmanlı döneminin ilk suyolu tesisi 1453’de başlanan ve ileriki yıllarda genişletilen Halkalı suyoludur. Zaman içerisinde artan su ihtiyacı nedeniyle Kırkçeşme, Taksim ve son olarak da 1899-1902 yılları arasında, Sultan II. Abdülhamid tarafından yaptırılan Hamidiye Suyolu inşa edilmiştir. Bu hatların görünür izleri, ayakta kalabilmiş olan bazı anıtsal üst yapı örnekleridir. Bu çalışmada suyolu yapılarından “bentler”, “havuzlar”, “su kemerleri”, “su terazileri” ve “maksemler”in, mevcut ve yok olan örnekleri ile ele alınarak, temel nitelikleri ve kültürel miras değerleri ortaya konmaya çalışılacaktır. Bu yapıların kent merkezlerinden uzakta olmaları, kullanılmadıkları için uzun süre ihmal edilmiş olmaları, ya da sadece mühendislik yapıları olarak değerlendirilmeleri sanat ve mimarlık tarihi açısından göz ardı edilmelerinin nedeni olarak görülebilir. Oysa bu yapılarda karşımıza çıkan bazı detaylar ve mimari elemanlar döneminin mimari ve bezeme üslubunun yansımalarını içermektedir. Bunun yanı sıra pastoral özellikleri nedeniyle bazı suyolu yapılarının çevresindeki açık alanların bilinçsiz bir şekilde düzenlenmesi ve bazılarının da genişleyen kent dokusu içinde kalması bu yapıların özgün kimliklerini yitirmesine neden olmuştur. Tüm bu nedenlerle, suyolu yapıları özgün işlevleri de göz önüne alınarak bir proje dâhilinde korunmalı ve bu korumanın da sürekliliği olmalıdır.

YUNUS EMRE İLE FEQIYÊ TEYRAN’IN ŞİİRLERİNDE GÖNÜL İMGESİNİN MUKAYESESİ

Nesim SÖNMEZ — 2026-07-16

Yunus Emre gerek Türk dünyasında ve gerekse İslam coğrafyasında manevi etkisi büyük olan bir mutasavvıf ve şairdir. Onun, akıcı ve sade Türkçesiyle yazdığı şiirler, her dönemde gerek halkın ve gerekse ilim ehlinin dikkatini çekmiştir. Feqiyê Teyran da Doğu ve Güney Doğu Anadolu, Kuzey Irak ve civar ülkelerde maneviyat dünyasının önemli şahsiyetlerinden kabul edilen, tasavvuf ve irfan konusunda sade ve akıcı bir Kürtçe ile ileri düzeyde şiir yazan büyük bir mutasavvıftır. Gerek klasik edebiyatta gerekse tasavvuf edebiyatında şairler gönül kavramını birçok anlamda kullanmışlardır. Kimisi onu, dünyevi anlamda sevgilinin mekânı olarak görürken, kimisi de Allah Teâla’nın gelip misafir olduğu bir mekân olarak görmektedir. Bu nedenle gönül mekânını manevi açıdan temiz tutmaya gayret etmişlerdir. Hem Yunus Emre hem de Feqiyê Teyran, şiirlerinde tasavvufi konuları işlerken “gönül” imgesi üzerinde oldukça fazla durmuş ve ona birçok anlam yüklemişlerdir. Bu çalışmada klasik edebiyatta gönül imgesinin genel olarak ne tür anlamlara geldiğini izah ettikten sonra özet olarak Yunus Emre ve Feqiyê Teyran’ın hayatları verilip onların şiirlerinde gerek edebi ve gerekse tasavvufi açıdan “gönül” imgesine yükledikleri anlamlar üzerinde durulacak, sonuç kısmında ise ortak noktaları ve ayrıştıkları noktalar karşılaştırmalı olarak verilecektir.

SİİRT ULU CAMİİ YAPISAL SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ

Yaşar SUBAŞI DİREK, Şahabettin ÖZTÜRK — 2026-07-16

Siirt şehir merkezinde yer alan Siirt Ulu Camii, Irak Selçukluları Sultanı Muğizuddin Mahmut tarafından ilk olarak 1129 yılında inşa edilmiştir. Yapı doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen formunda planlanmıştır. Siirt Ulu Camii, kıble cihetinde sekizgen kasnağa oturan yan yana üç kubbeyle örtülmüş mekân ve kubbelerin doğu ve batı taraflarında dikine beşik tonozlu iki bölüm ile bunun kuzeyinde enlemesine iki sahınlı ve ortadan dik bir sahınla kesilmiş kısımdan oluşmaktadır. Siirt Ulu Camii, inşa edildiği 1229 ile 1985 yıllar arasında plansal açıdan değişikliğe uğramış, yapının özgün hali ile bugünkü duruma arasında pek çok değişiklikler söz konusu olmuştur. Siirt Ulu Camii minaresinin gövdesi çeşitli süsleme kuşaklarına bölünmesi ve yukarı doğru daralması bakımından Karahanlı, Büyük Selçuklu ve Atabekler dönemi minarelerine benzemektedir. Anadolu Selçuklu dönemi minarelerinde yukarı doğru daralma ve bölümlenme daha azdır. İran’daki Selçuklu ve Kuzey Irak’taki Atabekler dönemi minarelerinde de sırlı tuğla Siirt Ulu Camii minaresi kadar fazla değildir. Siirt Ulu Camii minaresi; mimari ve süsleme özellikleriyle Anadolu mimarisinde özel bir yere sahiptir. Yapının inşasında ana malzeme olarak yonu taş, moloz taş, tuğla, süsleme olarak çini, bağlayıcı malzeme olarak da horasan harcı kullanılmıştır. Siirt Ulu Camii son asır içerisinde çevresinde oluşan ruhsatsız ve niteliksiz bir ve iki katlı betonarme yapılar ile adeta çevrelenmiş ve dıştan tanınmaz bir hale gelmiştir. Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan koruma projeleri sonucunda, restorasyon çalışmalarının 2008-2013 yılları arasında büyük bölümü tamamlanmıştır. Yapı çevresinde özel mülkiyet kamulaştırma çalışmaların devam etmekte olup, güney ve batı çevre duvar onarımları ise kısmen tamamlanmıştır.

SİYASET VE EKONOMİ DIŞI TÜRK-RUS İLİŞKİLERİ VE BU BAĞLAMDA RUS EĞİTİM SİSTEMİNE GENEL BİR BAKIŞ

Reşat ŞAKAR — 2026-07-16

21. yy. dünyasında, Türkiye ve Rusya’nın Avrasya coğrafyasında güçlü ve söz sahibi ülkelerden olduğu görülmektedir. Söz konusu iki ülkenin birbiriyle olan münasebetlerine bakıldığında siyasi ve ekonomik ilişkilerin ön planda tutulduğu, bunun dışındaki ilişki ağının da buna göre şekillendiği düşünülmektedir. Bu çalışmada siyaset ve ekonomi dışı Türk-Rus ilişkileri üzerinde durulup, bu bağlamda Rus eğitim sistemi ana hatlarıyla ele alınmaktadır. Küreselleşen dünyada, eğitim sisteminin, sosyo-ekonomik ve siyasi kalkınma için bir araç olarak görüldüğü ve buna büyük önem verildiği görülmektedir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin dağılmasıyla çöküşe geçeceği düşünülen Rus eğitim sistemi, yapılan güçlü yatırımlarla korunmuş ve daha da geliştirilerek devam ettirilmiştir. Özellikle 2015 yılında Suriye sınırında Rusya ile yaşanılan uçak düşürme hadisesinden sonra, siyasi liderlerin sağduyulu davranması sonrasında hızlı bir ivme kazanarak tekrar gelişen Türk-Rus ilişkileri, başta siyasi olmak üzere, askeri, ekonomik, eğitim ve kültür gibi alanlarda kendini göstermiştir. Bu bağlamda, ilişkilerimizin sağlıklı ilerlemesi için, dünyada ve bölgede partner ülke konumunda olan Rusya’nın eğitim sistemini iyi ve doğru okumak gerekir. Siyaset ve ekonomi dışı ilişkilerde eğitim azımsanmayacak kadar önemli bir faktördür. Hatta eğitim ile kurulan ilişkilerin doğrudan veya dolaylı yollarla siyasete yön verdiğini söylemek mümkündür. Bu çalışmada Türk-Rus ilişkilerinde eğitim faktörü üzerinde durularak, bu ilişkiler bağlamında Rus eğitim sistemi tanıtılmaya çalışılmaktadır. Ayrıca Türk eğitim sistemi ile karşılaştırılarak sonuç bölümünde ülkemize fayda getireceği düşünülen öneriler verilmeye çalışılmaktadır.

Maneviyat Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Turgay ŞİRİN — 2026-07-16

Maneviyat Ölçeği, bireylerin, hayatın anlamını arama, ilahî (aşkın) olanla kurulan bağ, nihaî gerçeği ya da en yüksek değeri aramak, yaratılışın gizemini kavramak, Allah’a bağlanma hissi, inancın özelleştirilmesi, evrenle bütünlük hissi gibi insan maneviyatının çeşitli boyutlarını değerlendirmeye ilişkin yetişkinlere yönelik geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçeğin maddeleri ilgili literatür ile diğer ölçeklerden yararlanılarak elde edilmiştir. Konuyla ilgili çalışmaları olan 11 uzmanın görüşleri alınmış ve maddelere son hali verilmiştir. Son aşamada toplam 55 maddeden ölçeğin geliştirilmesi çalışmasına 16-67 yaş arası 573 birey (412 kadın; 161 erkek) katılmıştır. Maneviyat Ölçeği’nin yapı geçerliğini sınamak için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin toplam varyansın % 49.16’sını açıklayan yedi (7) faktörden oluştuğu gözlenmiştir. Ardından yapılan doğrulayıcı faktör analizinde de (DFA) test edilen modelin uyum endekslerinin uygun olduğu saptanmıştır [(χ2 (833,651,sd=303, p= .000); χ2/ sd= 2.75; RMSEA= 0.05; SRMR = 0.04; GFI=0.90; AGFI=0.88; CFI=0.91; IFI= 0.91; NFI=0.90; RFI=0.85 ]. Böylece, 27 maddeden oluşan 5’li likert tipi bir ölçek ortaya çıkmıştır. Ölçeğin ölçüt-bağımlı geçerliliği ve güvenirlik çalışmalarına 128 üniversite öğrencisi (71 kadın; 57 erkek) katılmıştır. Benzer ölçekler geçerliği, korelasyon r=.75 p< .01 olarak bulunmuştur. Ölçeğin güvenirlik çalışması sonuçlarında ise, Cronbach Alpha 0.90; Guttman 0,91; Spearman Brown 0,89; test-tekrar test güvenirlik katsayısı r=.95 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak elde edilen veriler, Maneviyat Ölçeğinin yetişkinler için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Yaran Dernekleri Özelinde Çankırı'da Sivil Toplum

Şuayip TURAN — 2026-07-16

Bu çalışma, Çankırı'daki sivil toplumun gelişimini, Ahilik ve Yaran özelinde Çankırı bölgesindeki teşkilatlanmasını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada Yâran’ın bölgedeki etkisi değerlendirilmiştir. Bu konuyu analiz ederken, sivil toplumun etkinliği hakkında somut fikirler elde etmek için Ahilik ve Yaran Derneklerinin geçmişi hakkında kısaca bilgi verildi. Yaran dernekleri Ahilik'in bir parçasıdır ve özellikle köy, kasaba ve şehirlerde teşkilatlanmışlardır. Toplumsal düzen sağlama etkisine ek olarak, Ahi (Yaran) dernekleri toplumdaki güvenin kazanılmasında büyük rol oynamaktadır. Bu kuruluşların modern toplumdaki sivil toplumla da pek çok benzerliği olduğu açıkça belirtilmektedir. Yaran dernekleri halk eğitimini teşvik eder, onlar için platformlar sağlar, hesap verebilirliği ve şeffaflığı arttırır ve devlet yönetmenliklerinin demokratik meşruiyetini arttırır. Bu sayede toplum ile devlet arasında bir köprü görevi üstlenerek bireylerin devlet ile barışık olmasını temin eder. Sivil toplum kuruluşları dezavantajlı gruplar için katılımı artıcı tedbirler alarak demokratikleşme sürecine olumlu katkılarda bulunabilirler. Yaran dernekleri, bireylerin taleplerini ifade etmelerine yardımcı olur ve çoğulcu bir toplum yapısını örgütsel kuruluşlar ile oluşmasında önemli bir rol oynar. Yaran dernekleri, yönetişime katılımının seviyesini yükseltmek, demokratik bir anlayış geliştirmek, daha geniş bir topluma yaymak, yeni fikirler geliştirmek ve yaymak, siyasal sistemin sorumluluğunu halk için arttırmak ve politik kültür geliştirmek gibi özelliklere sahiptir. Bu kuruluşların temel amaçları, toplumun tüm katmanları arasında iyi ve güçlü ilişkiler kurarak sosyal adaleti sağlamaktır. Kültürel ve yapısal sistemler bunlar içerisinde en önemli olanlarıdır.

TOPLUMSAL DEĞİŞİM SÜRECİNDE ENGELLİLER

Vehbi ÜNAL — 2026-07-16

Toplumsal değişme toplumun yapısında, toplumsal ilişkilerde ve kurumlarda meydana gelen değişmeye denir. Bu bağlamda engellilerde bu değişimden etkilenen dezavantajlı kesimlerden biridir. Temel tezimiz tarihi süreç içerisinde toplumsal değişimle birlikte engellilere farklı dönemlerde yaklaşımın/bakışın değiştiğidir. Tarihi süreç içerisinde engellilere yaklaşım bölgeden bölgeye inançtan inanca farklılık arz etmiş olsa da bir genelleme yapacak olursak engellilere bakışın üç farklı aşamada bir değişim olduğu görülecektir. Birincisi geleneksel toplumdan modern topluma geçişle birlikte paradigma ya da zihniyet değişimidir. Her değişim öncelikle insanın zihin dünyasında fikri planda gerçekleşmektedir. Rönesans, reform ve aydınlanma süreci ile birlikte insanların zihin dünyalarında ve yaşam tarzında ciddi kırılmalar meydana gelmiştir. İnsanın Tanrıya, insana ve doğaya bakışı değişmiştir. Tanrı merkezli bir evren, dünya ve insan anlayışından insan merkezli bir evren ve dünya anlayışına eksen kayması ya da paradigma değişimi insanın beden algısını değiştirmiştir. Zihniyet değişiminin bir diğer nedeni ise kartezyen düalizmidir. İkincisi ekonomik yapıdaki değişimdir. Tarım toplumunda engelliler toplumsal yaşamın içerisinde yer almakta olup güçlerinin yettiği oranda üretimin içerisinde yer almakta ve hayatı diğer insanlarla paylaşmaktaydılar. Sanayi toplumunda ise engellilerin üretimin hız ve şekline güç yetirememesinden dolayı üretimin dışında kalmalarına ve kendi köşelerine çekildiğini görmekteyiz. Post/modern toplumda ise engelliler sağlık ve teknolojideki gelişmelerle birlikte hayata uyum sağlama konusunda yeni imkânlara kavuşurken diğer taraftan kapitalist sistem “top modeller”, “fit bedenler” ürettirerek bunların dışında kalanları gizli kurbanlar olarak dışlanmış ve aynı zamanda engellileri tüketimin bir nesnesi konumuna düşürmüştür. Üçüncüsü ise toplumsal yapıdaki değişimdir ki aile bu değişimde merkezi bir yer almaktadır. Kadının iş yaşamına girmesiyle birlikte aile ortamında verilen birçok hizmetin aile dışında verilmesi zorunluluğunu yeni kuruluşların da doğmasına neden olmuştur. Çocuklar için kreşler, yaşlılar için huzurevleri, engelliler için engelli bakım merkezleri bu değişimin zorunlu kıldığı örneklerdir. Yaşanılan problemlere karşı düalist bir yaklaşımla değil bütüncül bir bakışla kutsal ile aklın, doğa ile insanın hatta insanın öncelikli olarak kendisi ile barıştırılması ve diğer varlıklarla olan ilişkisini yeniden kurulması gerekmektedir.

Havayolu Operasyonlarinda Uçucu Ekip Planlama Ve Ekip Rotasyon Optimizasyonu: Bir Hava Kargo İşletmesinde Uygulama

Mevlüt ÜZÜLMEZ, Savaş S. ATEŞ , Ali ÇALIŞKAN — 2026-07-16

Ekip Planlama; bir havayolu şirketi bünyesinde çalışan, çeşitli niteliklere sahip olan uçuş mürettebatının (crew), firma tarafından planlanmış olan uçuş programını eksiksiz tamamlayacak şekilde uçuş görevlerine atanması işlemi olarak tanımlanabilir. Ekip planlama konusu birçok endüstri için mali açıdan çok önemli bir konudur. Özellikle havayolu firmaları göz önünle alındığında ekip maliyetleri yakıt maliyetlerinden sonraki en büyük harcama kalemini oluşturmaktadır. Aynı zamanda görev süresi kısıtlamaları sebebi ile de firma bünyesindeki ekip elemanlarının verimli kullanımı da ekip planlama sürecinde göz önüne alınması gereken önemli bir parametredir. Bu durum ekip planlama ve optimizasyon yazılımlarını havayolu endüstrisi için son derece önemli kılmaktadır. Yapılan çalışmanın ilk bölümde havayolu işletmeleri için en büyük gider kalemlerinden biri olan uçucu ekiplerin planlanması, havayolu ekip çizelgelemesi ile ilgili olarak temel kavramlar ve tanımlara yer verilmiştir. İkinci bölümde ekip planlama, ekip eşleme ve ekip atama olmak üzere iki problem olarak ele alınmış ve eşleme ve atamayla ilgili olarak problemlerin neler olduğu, problemlerin genel özellikleri ile uygulamada kullanılan bazı problem çözme yöntemleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde özel bir hava kargo işletmesine ait 03-09 Mayıs 2016 tarihli Airbus A330-243F filosunun uçuş çizelgesinde ki veriler kullanılarak, Matlab programında en az uçuş saatine sahip ekibe yeni rotasyon başlangıç noktasında bulunması halinde yeni uçuş atayacak bir programlama tasarlanmıştır.

Öğretmenlerde Psikolojik İyi Oluş ve İş Yerinde Dışlanma İlişkisi

Selahattin YAKUT, İdris YAKUT — 2026-07-16

Günümüz modern dünyasında teknolojik gelişmelere bağlı olarak sosyal hayatta yaşanılan lüks ve konforun temelinde eğitimle elde edilen kazanımların olduğunu söylemek mümkündür. Eğitimin, modern insanın hayat kalitesini yükselttiği söylenebilse de aynı başarıyı psikososyal sağlığın korunmasında gösterdiği iddia edilemez. Günümüz insanının tüm etkinliklerinde merkezi rol oynayan en temel dinamiklerden olan eğitimin temel problemlerden birisi de hiç şüphesiz okul iklimiyle ilgili bir kırılganlığı ifade eden “dışlanma” problemidir. Geleceğimizin mimarları olarak sembolize edebileceğimiz öğretmenlerin yaşamaları muhtemel bir dışlanmanın eğitimle ilgili pek çok probleme kaynaklık etmesi kuvvetli bir olasılıktır. Sağlıklı ve amaçlara uygun eğitim de ancak dışlanma gibi psikososyal problemlerden arındırılmış huzurlu okul ikliminde görev yapan psikolojik iyi oluş düzeyi yüksek öğretmenler eliyle gerçekleşebileceği de bir gerçekliktir. Bu durum araştırmamızı daha da anlamlı hale getirmektedir. Öğretmenlerde psikolojik iyi oluş ile iş yerinde dışlanma ilişkisinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesini amaçlayan bu çalışmanın araştırma grubu, MEB yurtdışı sınavını kazanarak KKTC’de görevlendirilen ve seçkisiz örneklem yoluyla seçilen 42 (% 42) bayan ve 58 (% 58) erkek olmak üzere toplam 100 öğretmenden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında “Psikolojik İyi Oluş Ölçeği”, “İş Yerinde Dışlanma Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Elde edilen verilerin SPSS programında Mann Whitney U ve Spearman's rho analizleri yapılarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Öğretmenlerde iş yerinde dışlanma ve psikolojik iyi oluş genel düzeylerinin orta seviyede olduğu; cinsiyet ve branş değişkenlerinin iş yerinde dışlanma ve psikolojik iyi oluş üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir fark oluşturmadığı; psikolojik iyi oluş ve iş yerinde dışlanma arasında ise istatistiksel açıdan negatif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.

Egzersizin Vücut Duruşu Üzerine Etkileri

Bade YAMAK, Osman İMAMOĞLU , İzzet İSLAMOĞLU , Mehmet ÇEBİ — 2026-07-16

Bu çalışmanın amacı literatür taraması yapılarak egzersizin vücut duruşu üzerindeki etkilerini tanımlamaktır. Halkın sağlık ve fitnes durumu gelişmiş ülkelerdeki en önemli göstergelerden biridir. Duruş, vücudumuzun belirli bir pozisyonda duruş şeklidir. Fiziksel aktivite normal iskelet sağlığı için gereklidir. Doğru Duruş: “Her bir eklemde minimum stresin bulunduğu pozisyondur.” İnsanda Yanlış Duruş, eklemlerdeki stresi arttıran herhangi bir pozisyondur. İyi duruş insanların fitnes durumu ve giysilerin iyi görünmesine yardımcı olur. Bazı yaygın postür problemleri kafanın iler çıkması, sırt ağrısı, lordoz, kifoz, skolyoz ve aşırı gerilmiş dizlerdir. Sportif aktiviteler ve düzenli egzersizler vücut duruşundaki özelliklerine göre olumlu etkilere sahiptir. Genel Tedavi Hedefleri ve Bakım Planı: Ağrı ve kas gerginliğini gidermek, hareket genişliğini artırmak ve kas dengesini düzeltmek, kinestetik farkındalığı artırmak ve normal hizalama kontrolünü yeniden düzenlemek ve fizyoterapik nüksleri önlemek için vücut duruşunu nasıl kontrol edeceğini öğretmek olmalıdır. Toplumda yüksek oranda iskelet anomalisi vardır. Vücut duruşu üzerinde egzersiz olumlu etkilere sahiptir. Vücudun duruşunu iyileştirmenin en iyi yolu, omurga ve pelvisin, karın ve bel kaslarını güçlendiren egzersizlere odaklanmaktır. Bu kasların bazıları, omurganın esnetilmesi, uzatılması veya döndürülmesiyle gövdeyi hareket ettirir. Diğerleri pelvis ve omurgayı doğal pozisyonda stabilize eder. Özellikle, postural bozuklukları düzeltmek için yapılan egzersizler her yaşta dikkatli bir şekilde yapılmalıdır.

Siyasi Mizah ve Y Kuşağı

Öznur YAŞAR — 2026-07-16

İnsanları gülmeye yönelten bütün davranış ve söylemler mizah olarak değerlendirilmektedir. Mizahın birçok işlevleri bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de güldürürken düşündürmesidir. Bu işlevi birçok alanda kendini gösterdiği gibi siyasal mizahta da kendini göstermektedir. Çünkü siyasal mizah toplumları düşünmeye sevk ederek apolitikleşmeyi ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Ancak her kuşak siyasal mizah öğelerine aynı tepkiyi vermemektedir. Çalışmanın sınırlılığını Y kuşağı oluşturmaktadır. Y kuşağı 1980-1996 yılları arasında doğmuş olanların kuşağıdır. Teknoloji ile bağlantısının yüksek olması Y kuşağındaki bireylerin her konuda farkındalığını artırmaktadır. Bu sebeple Dünya’ya kapılarını açan kuşak olarak da ifade edilmektedir. Y kuşağındaki insanların teknolojiyi özellikle sosyal medyayı etkin kullanmaları, onların çeşitli konulardaki düşüncelerini yine sosyal medyada dile getirmesine sebep olmuştur. Özellikle bazı siyasal ve toplumsal konular hakkındaki düşüncelerini mizahi bir bakış açısıyla aktarmaları bu kuşağın (Y kuşağı) siyasi mizah anlayışını araştırmayı gerekli kılmıştır Bu çalışma yüksek eğitim öğretimde hala aktif olarak bulunan Y kuşağının siyasal mizah anlayışını ele almıştır. Çalışma Dumlupınar Üniversite’sindeki Y kuşağındaki akademisyen ve öğrenciler ile derinlemesine görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Toplamda on beş kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşmelerin analizi için nitel araştırmalarda kullanılan MAXQDA nitel araştırma tekniğinden faydalanılmıştır.

Ahmet Yakupoğlu’nun Resimlerinde Geleneksel Kütahya Sivil Mimari Örneklerinin Dünü ve Bugünü Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Pınar YAZKAÇ — 2026-07-16

Bu makalede, Ahmet Yakupoğlu’nun resimlerinde; Geleneksel Kütahya evlerinin 1940’lı yıllardan günümüze (2018) nasıl bir değişim geçirdiğini tespit etmeye çalışılacaktır. Ahmet Yakupoğlu’nun günümüze birer belge niteliğinde bırakmış olduğu resimleri üzerinden; Kütahya’nın geçmişten günümüze getirmiş olduğu, kent kimliği üzerine bir araştırmayı içermektedir. Bu çalışmada; Geleneksel Kütahya Evlerinin Sivil Mimari özellikleri ile birlikte Ahmet Yakupoğlu’nun resimlerindeki Kütahya şehrinin taşımış olduğu maddi ve manevi unsurları analiz ederek, şehrin kimliği ele alınmıştır. Resimlerinde öncelikle Kütahya ve çevresindeki tabiatı resmetmiş, kaybolan sokak ve tarihi yapıları günümüze taşıyan bir ressam olarak kültür ve sanatımıza büyük bir hizmet vermiştir. Kütahya’nın dışında başta İstanbul olmak üzere, Konya, Bursa, İznik, Antalya, Amasya gibi birçok şehirden, artık birer belgesel vasfını taşıyan resimler yapmıştır. Ahmet Yakupoğlu'nun kopya resimler hariç, iki bine yakın orijinal resmi bulunmaktadır. Bin kadar yağlı boya tablosunda, Kütahya ve civarının sokaklarını, eski eserlerini, mesîre yerlerini, insan tiplerini tespit etmiş ve bu koleksiyonun daimi teşhire sunulduğu bir ziyaret mahalli oluşturmuştur. Araştırmada; literatür tarama modeli ile nitel yöntemlerden gözlem ve fotoğraf çekimlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulgular kısmında Ahmet Yakupoğlu’nun1940’lı yıllardan itibaren resimlerini yapmış olduğu Kütahya ve konakları incelenmiştir. Günümüzdeki(2018) mevcut Kütahya ev ve konaklarının fotoğrafandırılması yapılarak resimler ve fotoğraflar karşılaştırılarak somut veriler elde edilmeye çalışılmıştır. Kütahya şehrini köklü kültürel geçmişi ile tasvir etmek imkânsız olsa da, sanatçının günümüze kadar bir belge şeklinde bıraktığı Sokak ve ev resimlerini tanımlamak mümkündür. Kütahya şehri, Ahmet Yakupoğlu'nun doğduğu ve hala yaşadığı önemli kültürlere merkezi olmuştur. Makalenin konusu olan Ahmet Yakupoğlu'nun resimlerinde Kütahya evleri sanatçının ulusal anlamda ve eşsiz bir karaktere sahip olması açısından önemlidir. Sonuç olarak Ahmet Yakupoğlu’nun1940’lı yıllarda resimlemeye başladığı Kütahya evlerinden geriye ayakta kalan geleneksel sivil mimarisinin ve şehir kimliğinin bugünkü geldiği nokta fotoğraflarla ve resimlerle karşılaştırılarak irdelenmeye çalışılmıştır. Kütahya evlerinin %30’unun restore edilerek ayakta kaldığı ve yaşadığı gözlemlenirken, terk edilmiş sahipsiz durumdaki boş ev ve konakların %70’inin ise yıkılmaya yüz tuttuğu tespit edilmiştir. Bundan sonraki süreçte maddi ve manevi değerleriyle beraber gelecek nesillere miras olarak nasıl daha iyi koruyup aktarılabilir soruları üzerinde önerilerde bulunmaya çalışılmıştır.

18. Yüzyıldan Günümüze Batı Sanatında Yeme-İçme Kültürü

Muzaffer YILMAZ — 2026-07-16

Yaşamın devamı için diğer temel ihtiyaçlara nazaran daha elzem olan yeme-içme faaliyeti, bu önemine ilave olarak, (tarihsel süreçte) kültür ve medeniyet olgularının oluşmasına etki edecek pek çok gelişime de zemin hazırlamıştır. İnsanlık hatta dünya yaşamının geri kalanı kadar eski olan yeme-içme faaliyetinin ve sanat ile olan ilişkisi, Paleolitik Dönem'den günümüze çeşitli kırılmalar, dönüşümler ve değişimler yaşamıştır. Yakın Çağ'dan günümüze kadar ki evre, bu gelişim ve değişim seyri içerisinde önemli bir zaman aralığıdır. Fransız İhtilali ile Sanayi Devrimini hazırlayan şartlar ve bu devrim-ihtilalin neticeleri, batıda birbirine tepki olarak oluşmuş sanat akımlarının doğmasına neden olmuştur. Resim sanatında objeden süjeye geçiş süreci ile akabinde cereyan eden ve avangard olarak adlandırılan 20. yüzyıl akımları ise farklı sanat anlayışlarının doğmasına zemin hazırlamıştır. Batıda, 20. yüzyıl başlarında eş zamanlı olarak görülmeye başlanan bu reaksiyonlarda, 1960'lar sonrasındaki değişim-dönüşümün gerçekleşmesine imkân tanımıştır. Makalede, pek çok belirleyicinin etkisiyle oluşan bu üç yüz yıllık süreçte, klasik, modern ve postmodern terimleri içerisinde, batı sanatındaki yeme-içme temalı resimlerin değişimi ve evrimi ele alınmaya çalışılmıştır. Metinde, tüm dönemlere ait eserlerden oluşan bir kataloglama değil, gelişim, değişim ve neden-sonuç ilişkisi merkezli bir ele alış biçimi benimsenmiş ve bol sayıda seçme örnek çalışma, hem anlatımı desteklemek hem de ifade edilmeye çalışılan gelişim ve değişimi daha net şekilde vurgulamak için kullanılmıştır

Hukuk Sosyolojisi ve İslam Hukuku Açısından Suç Kavramının Karşılaştırılması

Serkan YORGANCILAR — 2026-07-16

Hukuk sosyolojisi suçu bir eylem olarak görmekle birlikte biyolojik, sosyal ve psikolojik nedenlerin bireyi suça ittiğini iddia eder. Toplumsal bir organizma olarak birey, toplumsal normlar tarafından şekillendirilir ve birey bu normlara uygun davrandıkça toplumsal düzenin uyumlu bir parçası olur. Toplumsal normlar, her kültürde farklılıklar gösterebilen, zamana göre değişerek kendini güncelleyebilen, toplumsal düzenin sürdürülebilirliğini sağlayan, bireylere doğru ve yanlış davranışları gösteren kurallar bütünüdür. Hukuk sosyolojisine göre suç, toplumsal normlara bir uymama halidir. Bu bakış açısına göre bireyin toplumsal yaşamda varolmasını sağlayan rolleri ve statüleri mevcuttur. Toplumsallaşma ve toplumsal kontrol aracılığıyla birey, kendisinin edindiği veya kendisine verilmiş olan roller ve statüler aracılığıyla uyma/uymama davranışlarına başvurabilir. İslam Hukuku ise suçu tanımlarken ve tasnif ederken kendine özgü daha farklı bir metoda sahiptir. İslam Hukuk sistemi içerisinde suçun unsurları kanuni, maddi ve manevi nedenlere dayanmakla birlikte, suç bireyin kendine karşı, başkalarına karşı, Yaratıcıya karşı, topluma karşı ve doğaya karşı işlemiş olduğu istenmeyen “kötü-doğru olmayan” davranışları ifade etmektedir. Hukuk sosyolojisi suç olgusuna toplumsal bir sorun olarak, normatif olarak yaklaşarak incelemeye çalışırken İslam Hukuku suç’u daha çok ahlaki ilkeler zemininde ele alarak suçun dünyevi yaptırımlarının olduğu gibi vicdani ve uhrevi yaptırımlarının da olduğunu ifade eder. Hukuk sosyolojisi normlar üzerinden İslam Hukuku ise değerler üzerinden ilerler. Hukuk sosyolojisine göre suç unsurunu tanımlamada ve anlamada din (islam-Hristiyanlık-Yahudilik vs) toplumdan topluma değişkenlikler gösterse de önemli bir faktörken İslam Hukukunda sadece İslam dini belirleyici unsurdur. Hukuk sosyolojisi suçun toplumsal nedenlerini anlamaya yönelik çabalar gösterirken İslam Hukuku eserlerinin ise daha çok suçun ceza ve yaptırımları üzerinde yoğunlaştığını görmekteyiz. Bu çalışmamızda her iki disiplinin suç olgusunu nasıl tanımladıklarıyla ilgili farklılıkları ve ortak yanları belirlenmeye çalışılacaktır.

Türk Mitolojisindeki Kuş Sembollerinin Günümüz Logo Tasarımlarına Yansıması

Adem YÜCEL, Sema YOZGAT — 2026-07-16

Türk Milletinin Dünya tarihinde büyük bir yere ve öneme sahip olmasının temelinde bu milletin batıdan doğuya, güneyden kuzeye birçok milletin kültüründen beslenerek kendi kültürüne çeşitlilik katması yatmaktadır. Sözlü geleneklerin hakim olduğu Türklerde, yazılı kültüre geç geçilmesinden dolayı kültürel devamlılık sağlanamamasına rağmen mitolojik öğeler, efsaneler, destanlar, inanç ve ananelerle kültürel değerler nesilden nesile varlığını korumuştur. Kültürel devamlılığın önemli bir parçası olan mitolojiyle ilgili çalışmalar yunan mitolojisinin etkisiyle başlamıştır. Türk mitolojisi hakkındaki araştırmalar ise, Cumhuriyetten önce başlamış ve günümüze kadar artarak devam etmiştir. Kültürel mirasın büyük bir parçası olan mitolojik öğelerin sanat alanına ve tasarımsal anlatımlara kattığı değer yadsınamaz. Hızla gelişmekte olan teknolojiyle eş zamanlı olarak büyüyen grafik alanında özgün ve anlamlı logo tasarımları yaratma sürecine bu değerlerin etkisi büyüktür. Kültürel ve mitolojik değerler de karşılıklı olarak toplumda sanatsal ürünler ve grafiksel anlatımlarla canlı tutulmaktadır. Köklü bir tarihe sahip olan Türklerin kültürel değerlerini günümüzde ve gelecekte yaşaması amacıyla bu çalışmada; Türk mitolojisinde önemli bir yere sahip olan kuş figürü sembollerinin son dönemlerdeki grafik tasarımı logo kullanımlarındaki yansımaları incelenmiştir. Özellikle, Türk mitolojisindeki kuş figürlerinin Türkler açısıdan önemi araştırılmış, günümüz kurum logolarıyla ilgisi gözlemlenmiştir. Türk mitolojisinde bir tılsım ve yücelik sembolü olan kartal figürünün, kurum logolarında genellikle kartal, çift başlı kartal ve kulaklı kartal olarak yer aldığı saptanmıştır. Fakat, araştırmalar kartal dışında birçok kuş figürünün de Türk mitolojisinde kutsal bir koruyucu tılsım olarak kabul edildiğini göstermektedir. Türk mitolojisinde önemli bir yere sahip olan bu kuş sembollerinin günümüz logolarına kısıtlı bir şekilde yansıdığı gözlemekte olup, temsil ettiği değerler bakımından tasarımlarda daha fazla yer alması gerekliliği önem arz etmektedir. Sonuç olarak; bu araştırmada, mitolojik sembollerin, özellikle kuş figürlerin, gelecek nesle aktarılması için grafik tasarım alanlarında daha çok kullanılması ve sanat- tasarım alanlarında daha fazla incelenmesi gerekliliğine vurgu yapmak ve yeni tasarım çalışmalarına konu olarak ilham vermesi amaçlanmıştır.