Journal of Turkish Studies, Yıl 2017 Sayı Volume 12 Issue 33

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Deger Öğretimine İlişkin Görüşleri

Derya ACAR BAŞEĞMEZ, Kemal Oğuz ER — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı, “sınıf öğretmeni adaylarının değer öğretimi hakkındaki görüşlerini ve bu görüşler arasında çeşitli değişkenler açısından anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek”tir. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Balıkesir Üniversitesi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Mehmet Akif Üniversitesi ve Yüzüncü Yıl Üniversitesinde okuyan sınıf öğretmeni adayları araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 450 öğrencinin verileri değerlendirilmiştir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Oktay Akbaş (2004) tarafından geliştirilen “değer öğretiminde kullanılan etkinlikler” ve “değer öğretimine ilişkin görüşler” ölçeklerinden yararlanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans, yüzde, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis H, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Dunnett’s C ve korelasyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında şu sonuçlara ulaşılmıştır: • Öğretmen adayları hikaye anlatma, öğüt verme, telkinde bulunma, örnek olay, soru sorma, biyografi, rol oynama, analiz, tartışma, gözlem ve sosyal proje gibi yaklaşım, yöntem ve tekniklerin değer öğretiminde kullanılması gerektiği görüşündedirler. • Öğretmen adayları; okulda verilen değerlerin ailede ve çevrede pekiştirilemediği, okulda ve ailede verilen değerlerin çatışabildiği ve değer öğretiminde okul aile işbirliğinin kurulamadığı yönünde görüş belirtmişlerdir. • Öğretmen adaylarının değer öğretiminde kullanılan öğretmen merkezli etkinliklere ilişkin görüşleri kadınlar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. • Öğretmen adaylarının değer öğretiminde; kullanılan öğretmen merkezli etkinliklere ve okulda değerler konusuna ilişkin görüşleri üniversitelere göre anlamlı farklılık göstermektedir. • Öğretmen adaylarının değer öğretiminde; ailenin rolüne, okulda değerler konusuna ve öğretmenin rolüne ilişkin görüşleri değer öğretimine yönelik eğitim almayan öğrenciler lehine anlamlı farklılık göstermektedir. • Öğretmen adaylarının okulda değerler konusuna ilişkin görüşleri, anne ve baba ile birlikte yaşamayan öğretmen adayları lehine anlamlı farklılık göstermektedir.

MÜZİK DERSİNDE ÖĞRENME ÖĞRETME SÜRECİ İLE İLGİLİ ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİ

Sıtkı AKARSU — 2026-07-16

Yapılan bu çalışmada müzik dersinde öğrenme öğretme süreci içerisinde bulunan yöntemler, teknikler, araç-gereç kullanımı, derse katılım, konuların düzeyi ve öğrenmeyi etkileyen faktörlerle ilgili olarak öğrencilerin düşünceleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada öğrencilerden elde edilen bulguların katkı sağlaması amacı ile veriler değerlendirilerek bu yönde bazı önerilerde bulunulmuştur. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışması yapılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Kastamonu 23 Ağustos Ortaokulu 8.sınıfa devam eden 93 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmaya ait veriler toplanırken müzik dersini öğrenme-öğretme süreci açısından değerlendirebilmek için 8. sınıf öğrencilerine yönelik hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğrencilerden elde edilen verilerin analizinde ise öncelikle elde edilen veriler çeşitli temalar(kodlar) halinde sınıflandırılmış, daha sonra analiz aşamasında betimsel içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Daha sonra elde edilen bulgular, verilerin analizi aşamasındaki belirlenen temalar(kodlar) dâhilinde, ilk önce frekans yüzde tabloları şeklinde sunulmuş; öğrencilerin cevapları da temalara uygun olarak yazdıkları ifadeler ile birlikte tablo şeklinde verilmiştir. Yapılan bu çalışma sonucunda genel olarak öğrencilerin müzik dersinden keyif aldıkları fakat dersin içeriğinde bulunan bazı kazanımlar, bilgiler ve etkinlikler açısından zorluk yaşadıkları tespit edilmiştir. Bunlar arasında akıllı tahtanın yeterli düzeyde kullanılmadığı, ünite testlerinin değerlendirme boyutunda uygulanmadığı, öğrencilerin blok flüt eğitiminde zorlandığı belirlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlara bağlı olarak araştırma sonunda bazı önerilerde bulunulmuştur.

Üstün Yetenekli Çocukların Sosyal Yeterliliklerinin Sınıf İçerisindeki Sosyometrik Statülerine Göre İncelenmesi

Ali Haydar AKPOLAT, Mukaddes Sakallı DEMİROK , Serdal SEVEN — 2026-07-16

Bu araştırmada, normal eğitim ve öğretime devam eden, Bilim Sanat Merkezine (BİLSEM) kayıtlı, üstün yetenekli tanısı almış, ilköğretim 3.,4.,5.,6. ve 7. sınıf öğrencilerinin, sosyal yeterlilik düzeylerinin, sosyometrik statülerine göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu 3.,4.,5.,6. ve 7. sınıf öğrencileri arasından üstün yetenekli tanısı almış 47 öğrenci ve üstün yetenekli öğrencilerin sınıfında eğitim ve öğretime devam eden 175 normal gelişim gösteren öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada Sosyometri Testi ve Okul Sosyal Davranış ölçeği (OSDÖ) kullanılmıştır. Sınıf öğretmenleri tarafından rasgele yöntemle tercih edilmiş 5 normal öğrenci ve üstün yetenekli tanısı almış öğrenciler hakkında görüş ve değerlendirme, bu ölçek yardımı ile belirlenmeye çalışılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson momentler çarpım korelasyonun analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, üstün yetenekli öğrencilerin, cinsiyet değişkeni ile sosyal yeterlilik puanı arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Üstün yetenekli öğrencilerin sosyometrik statü puanı; normal öğrencilerin sosyometrik statü puanından daha yüksek çıkmıştır. Üstün yetenekli öğrencilerin sosyal yeterlilik puanları ile sosyometrik statü puanı arasında zayıf pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Üstün yetenekli öğrencilerin sosyal yeterlilik puanı normal gelişen öğrencilerin sosyal yeterlilik puanlarından daha yüksek çıkmıştır. Normal gelişim gösteren öğrencilerin sosyal yeterlilik puanları ile sosyometrik statü puanları arasında zayıf pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur.

Otistik Çocuğu Olan Ebeveynlerin Çevrimiçi Sosyal Destek Grupları Kullanımları

Kazım ALAT — 2026-07-16

Otistik çocukların ebeveynleri yüksek düzeyde stres, kaygı, hayal kırıklığı ve hoşnutsuzluk yaşarlar. Bu aileler çocuklarına tanı konulduktan sonra hayatlarında değişiklik yaparlar. Tanı sonrasında ebeveynler tedavi hizmetlerinin kullanımı, kişisel ağları ya da aile üyelerinden destek ya da dinsel başa çıkma mekanizmalarının kullanımı gibi farklı başa çıkma mekanizmaları kullanırlar. Ebeveynler bu stratejilere ek olarak bir başa çıkma mekanizması olarak sosyal destek gruplarını da kullanırlar. Özel gereksinimli çocuk sahibi ebeveynler uzun zamandır sosyal destek gruplarını kullanarak yeni bilgiye ulaşma, diğer grup üyeleri ile deneyimlerini paylaşma ve duygusal destek alma imkânına sahiptirler. Bu gruplar arasında olan yüzyüze destek grupları üyelerine deneyimlerini paylaşma, birbirlerine destek olma, yeni bilgilere ulaşma, benzer ilgi ya da kaygıyı paylaşan ebeveynler ile birlikte bir ağ oluşturma imkânı sunmaktadır. Çevrimiçi ebeveyn destek grupları da benzer desteği çevrimiçi sunmakla birlikte üyelerine istedikleri zaman ya da dünyanın neresinden olursa olsun tartışmalara katılma imkânı sunar. Bu makalenin ilk kısmında ebeveynlerin otistik bir çocuk yetiştirme ile ilgili deneyimlerine değinilmektedir. İkinci kısımda ise yüzyüze ve çevrimiçi destek grupları ile ilgili çalışmalar gözden geçirilmekte ve bu grupların avantaj ve dezavantajları tartışılmaktadır. Ayrıca literatürdeki bilgiler ışığında sonuç ve önerilere yer verilmektedir.

İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Proje Hazırlama Süreciyle İlgili Görüşlerinin İncelenmesi

Esra ALTINTAŞ, Şükrü İLGÜN — 2026-07-16

Araştırmanın amacı ilköğretim matematik öğretmenliğinde okuyan öğrencileri proje hazırlama süreciyle ilgili bilgilendirmek, onlara bu süreci yaşatarak uygulamalar yapmalarını sağlamak ve yapılan çalışmalar neticesinde öğrenci görüşleri doğrultusunda çalışmanın etkililiğini ortaya koymaktır. Bu bağlamda araştırmanın problem cümlesi “İlköğretim matematik öğretmenliği birinci sınıf öğrencilerinin matematikte yapılan proje çalışmalarına ilişkin görüşleri nelerdir?” şeklindedir. Araştırma, öğrencilerin proje hazırlık safhasını deneyimlemeleri ve bu sürece yönelik görüşlerinin belirlenmesi bakımından önem taşımaktadır. Mevcut araştırma kapsamında ilköğretim matematik öğretmenliği bölümünde okuyan kırkbir, birinci sınıf öğrencisiyle çalışılmıştır. Araştırmada nitel veri analizi yaklaşımlarından içerik analizi kullanılmıştır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından hazırlanmış olan ve üç açık uçlu sorudan oluşan bir görüş formu kullanılmıştır. Analiz edilen veriler kategorize edilerek temalara ayrılmıştır ve yüzde frekans değerleri verilerek tablolar halinde gösterilmiştir. Sonuç olarak öğrenciler, projelerle ilgili bilgilendirme sürecinin kendilerine sağladığı katkılar bakımından değerlendirdiklerinde çoğunlukla, akademik açıdan; projenin nasıl hazırlandığını öğrenmelerini ve deneyimlemelerini sağladığını, sosyal açıdan; eğlenceli ve etkili zaman geçirdiklerini, kişisel açıdan; matematiğe yönelik meraklarının arttığını ifade etmişlerdir. Projelerin matematik derslerine entegrasyonu açısından değerlendirdiklerinde çoğunlukla, akademik açıdan; başarı sağlayacağını, sosyal açıdan; matematikte ve hayatta projeler yapılabileceği, kişisel açıdan; matematiği sevdireceğini ifade etmişlerdir. Sürecin proje hazırlamaya yönelik düşüncelerine etkisi bakımından değerlendirdiklerinde ise çoğunlukla akademik açıdan; süreci öğrenmelerini sağladığı, sosyal açıdan; bütün olarak hareket etmeyi öğrenme, kişisel açıdan; matematiğe yönelik ilgiyi arttırdığını ifade etmişlerdir.

Öğretmen Adaylarının Eğitime Yabancılaşma Durumlarının Eğitim Programları Çerçevesinde İncelenmesi

Salih UŞUN, Bilge ASLAN ALTAN — 2026-07-16

Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının eğitime olan yabancılaşma durumlarını farklı değişenlere göre belirlemek ve eğitim programlarının bu yabancılaşma durumuna nasıl yansıdığını öğretmen adaylarının görüşleri ile incelemektir. Araştırma aradığı cevaplar itibari ile nicel ve nitel verilere aynı anda ihtiyaç duyduğundan karma araştırma yöntemlerinden yakınsaya paralel desende yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ege bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmuştur. 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Eğitim Fakültesi’nin Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, İngilizce Öğretmenliği, Almanca Öğretmenliği, Matematik Öğretmenliği, Türkçe Öğretmenliği ve Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik alanlarında öğrenim gören 3. sınıf öğretmen adayları eleman örnekleme yaklaşımı ile araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Çalışmanın sonunda ortaya çıkan bulgulara göre öğretmen adaylarının öğrenim gördükleri fakülteye yabancılaşma durumlarının “orta” düzeyde olduğu belirlenmiştir. Yabancılaşma halinin arkasında farklı birçok değişkenin etkisinden söz etmek mümkün olsa da bu çalışmada bu durumun eğitim programlarından nasıl etkilenmekte olduğu inceleme konusu yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara bakıldığında ise eğitim programlarının göz ardı edilemeyecek bir gerekçe olarak sunulduğu gözlenmiş ve detaylı tartışma içerisinde bulunulmuştur.

Okul Müdürlerinin Öğretimsel Denetime İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Osman Ferda BEYTEKİNŞekibe Tas — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı ortaokul müdürlerinin öğretimsel denetime ilişkin görüşleri ve tanımlamaları ile denetim sürecini nasıl yürüttüklerini ve karşılaştıkları zorluklar ve çözüm önerilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 2016-2017 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Bornova ilçesinde görev yapmakta olan 34 ortaokul müdürü içinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilen 10 okul müdürünün görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmada, "Ortaokul müdürlerine göre öğretimsel denetim nedir?", "Ortaokul müdürleri öğretim sürecinin hazırlık, uygulama ve geri bildirim aşamalarını nasıl yürütmektedir?", "Ortaokul müdürlerinin öğretimsel denetim sürecinde karşılaştıkları zorluklar nelerdir?", "Ortaokul müdürlerinin öğretimsel denetimin geliştirilmesi ile ilgili önerileri nelerdir?" sorularına cevap aranmıştır. Araştırmanın uygunluğu açısından nitel araştırma modellerinden durum çalışması yöntemi kullanılmış olup, veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonunda ortaokul müdürlerinin öğretimsel denetimi bir süreç olarak değerlendirdikleri görülmektedir. Müdürler, bu süreci düzenleyici, planlı-programlı, işbirlikli ve mesleki gelişimi sağlayan bir süreç olarak değerlendirmektedir. Öğretimsel denetim sürecinin hazırlık aşamasında bilgi topladıkları, süreç hakkında öğretmenlere bilgi verdikleri ve bu doğrultuda planlama yaparak sürece başladıkları; uygulama aşamasını ise planlama dâhilinde sınıf içinde birebir gözlem yapmak şeklinde gerçekleştirdikleri görülmüştür. Öğretimsel denetim sürecinin son aşaması olan geri bildirim ile ilgili okul müdürlerinin görüşlerinin rehberlik/danışmanlık ağırlıklı olduğu görülmüştür. Okul müdürleri, iş yoğunluğu nedeniyle öğretimsel denetim ekinliklerine zaman ayırmada zorluk yaşadıklarını belirtmişlerdir. Öğretimsel denetim ile ilgili yeterli eğitimin ne kendileri ne de denetlenenler tarafından alındığına dikkat çekerek bu doğrultuda hizmet içi eğitim faaliyetlerinin düzenlemesi yönünde önerilerde bulunmuşlardır. Öğretimsel denetimin daha nesnel bir temel üzerinde, denetleme çeşitliliği getirilerek uygulanması gerektiğini belirtmişlerdir.

Yabancı Dil Olarak Arapçanın Öğretiminde Edebî Türlerin Dil Becerilerine Katkısı (Şiir-Kısa Öykü-Tiyatro)

Betül CAN — 2026-07-16

Günümüz dil öğretim teknikleri incelendiğinde en üst düzeyde başarı sağlanabilmesi için pek çok yabancı dil öğretim yöntemine başvurulduğu görülmektedir. Klasik yöntemleri bir tarafa bırakırsak 19. yüzyıldan itibaren bazı temel dil öğretim yöntemlerinin geliştirildiği ve buna bağlı olarak hedeflenen dil becerilerinin değişim gösterdiği dikkat çekmektedir. Dilbilgisi ve Çeviri Yöntemi, Direkt Yöntem, Görsel-İşitsel Yöntem, Bilişsel Yöntem ve Seçmeli Yöntem gibi farklı metotların denenmesiyle birlikte öğretimde kullanılan materyallerin de çeşitlendiği görülmektedir. Söz konusu yöntemler içerisinde en eski ve geçerliliğini yitirmeyen Dilbilgisi ve Çeviri Yöntemi ile öncelikli olarak edebî metinlerin orijinal dilde okunabilmesi için gerekli olan dil bilgisinin öğretilmesi hedeflenmektedir. Elde edilen bilgiler, metinler üzerinde yapılan çeviri denemeleriyle uygulamaya geçirilir. Yabancı dil öğretiminde yazınsal metinlerden yararlanılmasının yadsınamaz bir gerçek olduğunu söylemek mümkündür; zira edebî metinler, yalnızca okuma-anlama becerilerinin esasını oluşturmakla kalmayıp aynı zamanda konuşma ve yazma becerilerinin kazandırılmasında da iyi bir örnek teşkil ederler. Ayrıca yabancı dil öğrenenlerin, hedef dilin kültürel öğelerine ve çeşitli dilsel yapılarına ilişkin en iyi örnekleri bulabilecekleri metinler de kuşkusuz yine edebî metinler olacaktır. Bunun yanı sıra edebî metinler, günlük konuşma metinlerine kıyasla gerek içeriğindeki kelimeler, gerekse dil ve üslup açısından daha zengin bir yapıya sahiptir ve bu yönüyle yabancı dil öğreniminin daha zevkli hale gelmesini mümkün kılar. Bu çalışmada Arapçanın yabancı dil olarak öğretiminde modern Arap edebiyatının önde gelen isimlerinin kaleme aldığı şiir, kısa öykü ve tiyatro türlerinden birer örnek verilerek okuma, anlama, konuşma ve yazma gibi dilin temel becerileri öğretilirken aynı zamanda edebî zevk de kazandırılması; böylelikle hem kelime dağarcığının zenginleşmesi hem de kültüre dair ipuçları elde edilmesiyle daha üst seviyede bir başarı sağlanması hedeflenmektedir.

Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Kamu Personeli Seçme Sınavı (Kpss) Kaygısının İncelenmesi

Zübeyde DOĞAN ALTUN, Görkem AVCI , Salman ÖZÜPEKÇE , Nevzat GÜMÜŞ — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının Kamu Personeli Seçme Sınavına (KPSS) yönelik kaygı düzeylerinin cinsiyet, bölüm, akademik not ortalaması, ailenin en uzun yaşadığı yer (yerleşim türü) ve ailenin gelir düzeyi demografik değişkenleri açısından incelemektir. Nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 511 kadın, 477 erkek olmak üzere toplam 958 son sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma grubunu oluşturan öğrenciler Temel Eğitim, Özel Eğitim, Türkçe ve Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri ve Matematik, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri, Güzel Sanatlar ve Yabancı Dil Eğitimi bölümlerinde öğrenim görmektedir. Araştırmada katılımcıların KPSS kaygılarını belirlemek amacıyla Karaçanta (2009) tarafından geliştirilmiş “KPSS Kaygı Ölçeği” kullanılmıştır. Ayrıca, kişisel bilgi formu kullanılarak katılımcıların demografik bilgileri alınmıştır. Verilerin analizinde öğretmen adaylarının ölçek maddelerine katılma düzeylerini tespit etmeye yönelik frekans, yüzde ve standart sapmalar hesaplandıktan sonra bağımsız değişkenlere göre katılımcı görüşlerinin farklılaşması durumuna ilişkin t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; öğretmen adaylarının KPSS’ye ilişkin kaygı düzeyleri ile mezun olunan lise türü, yerleşim türü, akademik not ortalaması ve bölüm değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı, cinsiyet ve aile gelir düzeyi değişkenleri arasında ise anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Bulgular, erkek öğrencilerin KPSS kaygı düzeylerinin kadın öğrencilere oranla yüksek olduğu göstermektedir. Araştırma sonuçlarında, aile gelir düzeyi yüksek olan grubun KPSS kaygı düzeylerinin “Genel kaygı” ve “Gelecek endişesi” alt boyutunda diğer gruplardan yüksek olduğu görülmüştür.

ÖĞRETMENLERİN YAŞAM STİLLERİ VE SINIF YÖNETİM PROFİLLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Mehmet Akif ERDENERFahri SEZER, Sümer AKTAN, Erdoğan TEZCİ — 2026-07-16

Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin sahip oldukları yaşam stilleri ile sınıf yönetimi profilleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Çalışmada öğretmen adayların yaşam stillerini belirlemek amacıyla, Yaşam stilleri envanteri ve Bosworth (1997) tarafından geliştirilen Sınıf Yönetim Stili Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu Milli Eğitim Bakanlığı’nda 7 farklı coğrafi bölgede öğretmen olarak çalışan yaşları 27 ile 54 arasında değişen toplam 306 öğretmen oluşturmuştur. Bunlardan 123’ü bayan (% 40.2), 183’ü erkektir (% 59.8)(SD= .49). Çalışma sonucunda öğretmenlerin yaşam stillerinin sınıf yönetiminde kullandıkları stiller ile ilişkili olduğu belirlenmiştir.

OKUL ÖNCESI ÖĞRETMENLİĞİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ İNGİLİZCE ÖĞRENMEYLE İLGİLİ İNANÇLARI

Sibel ERSEL KAYMAKAMOĞLU — 2026-07-16

İngilizce öğrenmeyi etkileyen etkenler birçok araştırmacı ve öğretmenin esas ilgi alanını oluşturmuş ve bu konuda dil öğretiminde birçok araştırma ve çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle, ‘İnaçlar’ (Beliefs) kavramı, bilişsel bir bir algı olarak, otuz yılı aşan bir süreden beridir birçok araştırmanın konusu olmuştur. Bu araştırma, dil öğreniminde öğrenenlerin yabancı dil öğrenme ile ilgili sahip oldukları inançlarının bu sürece etki edebileceği varsayımından hareketle gerçekleştirilmiştir. Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü’nde okuyan öğretmen adaylarının var olan inançlarının ve cinsiyet ve yaş gibi etkenlerin bu inançlarla ilgili farklılık gösterip göstermediğinin araştırılması gerektiğine inanarak, bu çalışma Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü’nde okuyan öğretmen adaylarının İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenmekle ilgili inançlarını araştırmayı hedeflemiştir. Aynı zamanda, bu araştırmada sözkonusu öğretmen adaylarının dil öğrenme inançlarının cinsiyet ve yaş ile ilgili farklılıklar gösterip göstermediğine de bakılmıştır. Çalışmada, 135 bayan, 16 erkek olmak üzere toplam 151 Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü birinci sınıf öğretmen adayı katılımcı olarak yer almıştır. Veri toplamak amacıyla “İngilizce ile İlgili İnançlar Envanteri|” (English Language Learning Beliefs Inventory (BALLI), version 2 (Horwitz, 2013)) kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü’de okuyan katılımcı öğretmen adaylarının dil öğrenmeyle ilgili algılarının cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediğini fakat yaş faktörünün sözkonusu öğretmen adaylarının inanç algıları arasında farklılığa neden olduğunu göstermiştir.

Özgül Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuklarla Yapılan Grupla Psikolojik Danışmanın Çocukların Depresyon ve Kaygı Düzeylerine Etkisi

Ertan GÖRGÜ — 2026-07-16

Özgül Öğrenme Güçlükleri (ÖÖG); okuma, yazma, anlama ya da aritmetik becerilerinin kazanılması ve kullanılmasında gecikme ya da bozulma ile kendini gösteren bir grup heterojen bozukluğu içeren bir terimdir. ÖÖG ile çok sayıda hastalığın birlikte görüldüğü belirtilmektedir. Dikkat eksikiği ve hiperaktivite en sık rastlanan eşlik eden durum olarak tanımlanmıştır. Depresyon ve anksiyetenin de ÖÖG’ye eşlik ettiği bilinmektedir. Bu çalışmada ÖÖG tanısı konulmuş 12 çocuk ile yürütülmüş grupla psikolojik danışmanın çocukların depresyon ve kaygı düzeylerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma öntest-sontest modeline dayalı deneysel desenli bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu ÖÖG tanısı olan 12 çocuk oluşturmuştur. Çalışma haftada 1 kez ve 90 dakika olarak 12 hafta boyunca gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya başlamadan önce çocukların kaygı düzeyleri Spielberger tarafından geliştirilen “Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri”; depresyon düzeyleri ise Kovacks tarafından geliştirilen “Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği” ile ölçülmüştür. Aynı ölçekler grubun sonunda ve 2 ay sonra izlem çalışması için tekrar yapılmıştır. Çalışmanın istatistikleri için nonparametrik testlerden “Wilcoxon Testi” kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çocukların durumluk-sürekli kaygı düzeyi ve depresyon düzeyleri öntest-sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı (p<.01) düşüş görülmüştür. Ayrıca son testten 2 ay sonra yapılan izlem çalışmasında sontest puanları ile izlem puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Psikolojik danışmanların lisans eğitimlerinde sıklıkla öğretilen bu yöntemin alanda kullanılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışmada çocuklardan elde edilen konuların, ilerde yapılacak çalışmalar için temel oluşturacağı düşünülmektedir.

TÜRKÇE 6, 7, 8. SINIF DERS KİTAPLARININ PISA OKUMA BECERİLERİNE GÖRE İNCELENMESİ

Murat İNCEF. Dilek Gözütok — 2026-07-16

Bu araştırmada, Türkçe 6, 7, 8. sınıf ders kitaplarının PISA Okuma Becerileri Değerlendirme Çerçevesine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma betimsel bir çalışmadır. Türkçe 6, 7 ve 8. sınıf ders kitaplarında yer alan okuma metinleri format ve türleri PISA okuma becerileri değerlendirme çerçevesinde yer alan “metnin sunumu, metin formatı, metin türü, metne yaklaşımlar, metnin kullanım amaçları” açılarından incelenmiştir. Yapılan doküman incelemesi sonucunda, PISA okuma becerileri değerlendirme çerçevesi ve 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin özellikleri çizelgelerde sunulmuş ve metinlerin özellikleri yüzdelik değer verilerek raporlaştırılmıştır. Frekans çizelgeleri ile bulgular yorumlanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programı kılavuzunda -PISA uygulamasında da yer alan- sürekli ve süreksiz metinlere yer verildiği bilgisine karşın, ders kitaplarında listeler, tablolar, grafikler, şemalar, ders programları, kataloglar, endeksler ve formlardan oluşan süreksiz metinler yer almamaktadır. Türkçe 6, 7, 8. sınıf ders kitaplarında PISA uygulamasında yer alan karma ve çoğul metin türlerinin yer almadığı tespit edilmiştir. Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerde, çoğunlukla öyküleme (hikâye) türü metinler bulunmaktadır. Bunlara ek olarak; PISA uygulamasında yer alan tartışma ve yönerge türlerindeki metinlerin ders kitaplarında yer almadığı belirlenmiştir. Araştırmada sonuçları ışığında; ders kitaplarında metin çeşitliliğin sağlanması için, Türkçe ders kitaplarının, alan uzmanları, metin yazarları, Türkçe öğretmenleri, program geliştirme, ölçme ve değerlendirme uzmanlarından oluşan bir komisyon tarafından yeniden hazırlanması önerilmiştir.

DİNLEME BECERİSİ EDİNİMİNİN GELİŞMESİ İÇİN RESİMLERİN FARKLI SUNUMLARININ BAĞLAMSAL KAYNAK OLARAK KULLANIMI

Aydan IRGATOĞLU — 2026-07-16

Bu çalışmanın amacı yabancı dil dinleme becerisi ediniminin gelişimi için bağlamsal kaynak olarak resimlerin farklı sunumlarının kullanımının etkilerini araştırmaktır. Çalışma, iki adet dokuzuncu seviye sınıfta uygulanmıştır ve 14 hafta sürmüştür. Bu süreç deney öncesi, ön test, eğitim, son test ve deney sonrası aşamalarını içerir. Verileri toplamak ve değerlendirmek için Eskişehir Sivrihisar Anadolu Öğretmen Lisesi araştırma yapılacak okul olarak seçilmiştir. Araştırmanın sonuçlarının analizine göre dört temel sonuç belirtilmektedir: Birincisi resimlerin bağlamsal kaynak olarak kullanımı sadece dinlemenin kullanımına göre dinleme edinimini daha çok geliştirir. İkincisi, resimlerin dinleme etkinliklerinin başında ve sonunda gösterilmesi tekniklerinin kullanılması dinleme esnasında kullanılmasına göre daha etkilidir. Üçüncüsü, eğitim dönemi öğrencilerin dinleme edinimini geliştirmesine yardımcı olur ve son olarak, öğrenci ne kadar çok resimle öğretime maruz kalırsa, o kadar çok öğrenir ve ayrıca resimlerin kullanılmadığı durumlarda bile başarılı olur.

Duygu Durum Bozukluğu Olan Öğrencide Okuma Akıcılığının Artırılmasında Birlıkte Okuma ve Hayvan Destekli Birlikte Okuma Müdahalelerinin Etkililiklerının Karşılaştırılması

Gül KAHVECİ, Nergüz BULUT SERİN — 2026-07-16

Duygu durum bozukluğu olan öğrenciler (DDB) sosyal ve akademik beceriler konusunda farklı gereksinimlere ihtiyaç duyarlar. Uyum sorunları, saldırganlık ve otoriteye saygısızlık gibi tekrarlanan davranış problemlerini zayıf akademik başarı ile birlikte gösterebilirler. Problem davranışlarına eşlik eden okuma güçlükleri gibi akademik sorunlar, bir diğerini olumsuz etkileyen kısır bir daire oluşturur. Mevcut çalışma iki farklı okuma akıcılık müdahalesinin etkililiğini karşılaştırmaktadır. Bu vaka çalışmasında, iki okuma akıcılık müdahalesinin etkililiğini kıyaslayarak ortaya koymak için tek denekli desenlerden dönüşümlü sağaltımlar modelinden yararlanılmıştır. Okuma akıcılığını geliştirme maksadı ile ele alınarak kıyaslanan yaklaşımlar “Birlikte Okuma” ve “Hayvan Destekli Birlikte Okuma” müdahaleleridir. Katılımcı dördüncü sınıfı tamamlamış duygu durum bozukluğuna sahip olan bir öğrencidir. İki yöntem başlama verileri toplandıktan sonra 7 oturum olacak şekilde dönüşümlü şekilde uygulanmış ve sonrasında genelleme oturumlarına yer verilmiştir. Sonuçlar “Hayvan Destekli Birlikte Okuma” müdahalesinin yüksek seviyede okuma akıcılığını arttırdığı, prozodi puanını ikiden beşe çıkacak şekilde olumlu etkilediği ve katılımcının okuma ilişkili motivasyonunu arttırdığı belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları DDB ye sahip olan öğrencilerde okuma programlarının nasıl işlev gördüğünü ortaya koyan bir yapıya sahip olup bu yapı içinde yer alan birleştirilmiş davranışsal konsültasyon uygulaması ile de sonuçlar genişletilmiştir. Genişletilmiş sonuçlardan yola çıkarak okuma akıcılığında yararlanılan hibrit uygulamaların kabul edilir, etkili sağaltımlar olabileceği konusunda olumlu veriler hem adakemik ve davranış problemleri açısından hem de duygu durum bağlantılı olarak toplanmıştır.

ÖĞRETMEN ADAYLARININ SORGULAMA ve ELEŞTİREL DÜŞÜNME BECERİLERİNİN ÖĞRETMEN ÖZ YETERLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

Çiğdem ALDAN KARADEMİRProf. Dr. Asuman Seda SARACALOĞLU — 2026-07-16

Bu araştırmada, öğretmen adaylarının sorgulama ve eleştirel düşünme becerilerinin öğretmen öz-yeterlikleri üzerine etkisi belirlenmektedir. Tarama modelinde desenlenen bu araştırmada örneklemi, Fen Bilgisi, Sınıf ve Sosyal Bilgiler Öğretmenliği lisans programlarının 4. sınıflarında öğrenim görmekte olan 747 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada, Aldan Karademir ve Saracaloğlu (2013) tarafından geliştirilen “Sorgulama Becerileri Ölçeği”, Özdemir (2005) tarafından geliştirilen “Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği”, Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya (2005) tarafından uyarlanan “Öğretmen Öz-yeterlik Ölçeği” ile “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Verilerin analizinde, SPSS – Windows 18 ile LISREL 8.54 paket programları kullanılmıştır. Araştırmanın alt amaçları kapsamında betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis-H ve yol analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmen adaylarının sorgulama ve eleştirel düşünme becerileri, ortalamanın üzerinde, öğretmen öz-yeterlikleri ise ortalama düzeydedir. Öğretmen adaylarının sorgulama becerileri, cinsiyet, öğrenim görülen Anabilim Dalı ve anne eğitim durumuna göre anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Öğretmen adaylarının sorgulama becerileri, baba eğitim durumuna göre “özgüven” alt ölçeği dışında anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri, cinsiyet ve öğrenim görülen Anabilim Dalı’na göre anlamlı olarak farklılaşmazken, anne ve baba eğitim durumuna göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Öğretmen adaylarının öğretmen öz-yeterlikleri, cinsiyet ve öğrenim görülen Anabilim Dalı’na göre anlamlı olarak farklılaşırken, anne-baba eğitim durumuna göre ise anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Öğretmen adaylarının sorgulama ve eleştirel düşünme becerileri, öğretmen öz-yeterlikleri üzerinde zayıf bir etkiye sahiptir.

Öğretmenlik Mesleğinin Yeterlikleri ve Geleceği: Metaforik Bir Analiz

Kasım KARATAŞ, Tuncay ARDIÇ , Behçet ORAL — 2026-07-16

Bu araştırmada öğretmen adaylarının mesleklerini algılama biçimleri, öğretmenlik mesleki yeterliklerine yönelik düşünceleri, gelecekte nasıl bir öğretmen olmayı tasarladıkları ve öğretmenlik mesleğinin geleceği konusunda görüşleri incelenmiştir. Betimsel araştırma modelinin benimsendiği bu araştırma için veriler; 2016 – 2017 eğitim – öğretim yılında Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi’nin çeşitli bölümleri ve sınıf düzeylerinde öğrenim gören öğrencilerden açık uçlu soru formuyla toplanmıştır. Açık uçlu soru formundan edinilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adayları-öğretmenlik mesleğinin kutsallığına ve önemine dikkat çekmişlerdir. Ayrıca gelecekte öğrencilerinin topluma faydalı bireyler olabilmesi için mesleklerinin hakkını verecek şekilde fedakârlık gösteren, planlı ve disiplinli, kendi özgün öğretim stratejileri oluşturabilen yenilikçi ve öğrencilerine rol model olan unutulmayacak bir öğretmen olmayı hayal etmektedirler. Bir diğer bulguda ise, öğretmen adaylarının ilgili alanyazınla örtüşen şekilde öğretmen yeterliklerine ilişkin bir öğretmende olması gereken birçok kişisel ve mesleki yeterlikleri ifade ettikleri görülmektedir. Son olarak, öğretmen adayları öğretmen olarak atanamama kaygısına ve mesleğin toplum içerisinde itibarını yitirmesine bağlı olarak mesleklerinin geleceğine ilişkin umutsuz ve karamsarlık içerisinde oldukları ve geleceklerini parlak göremedikleri tespit edilmiştir. Bu bulgular ışığında öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğinin önemine ve öğretmen olarak sahip olmaları gereken yeterliklere ilişkin farkındalık içerisinde oldukları; fakat mesleklerinin geleceğini parlak göremediklerinden dolayı mesleğe yönelik motivasyonlarının düştüğü sonucuna varılmıştır.

Kutadgu Bilig'e Göre Liderde Bulunması Gereken Temel Vasıflar

Fatih KAYA — 2026-07-16

Türk milleti, dünyanın dört bir yanına dağılarak, farklı adlarla birçok devlet kurmuştur. İlkçağlardan bu yana Türklerin kurduğu devlet sayısına baktığımızda da bunu somut olarak görmekteyiz. Öyle ki Türk Milleti'nin tarihi süreç içerisinde kurduğu devlet sayısına baktığımızda, neredeyse diğer bütün milletlerin kurduğu toplam devlet sayısına eşit olduğunu söyleyebiliriz. Bu tarihi geçmiş bize zengin ve köklü bir kültür armağan etmiştir. Kutadgu Bilig de bu zengin ve köklü kültürün mihenk taşlarından birini oluşturmaktadır. Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınan ve “Devlet Yönetme Bilgisi” anlamına gelen Kutadgu Bilig’in Türk yönetim biliminin oluşum ve gelişiminde büyük katkısı olmuştur. Bununla birlikte eser, Türk devlet yönetim geleneklerini meydana getiren, ilk Siyasetname türü eserimiz olması bakımından da önemlidir. Bu yönüyle kendisinden sonra gelen hükümdarlara başucu kitabı olmuştur. Fakat birçok dile tercüme edilmesine rağmen hala el değmemiş bir hazinedir. Kutadgu Bilig’i Türkiye Türkçesine kazandıran ve derleyip günümüze ulaşmasını sağlayan Reşit Rahmeti Arat eser için, “Türk gençliği bu kitabı anladığı zaman, Türkiye kurtulacaktır” demiştir. Bu araştırmada, Türk kültür tarihinin başyapıtlarından birisi olan Kutadgu Bilig, liderlik temel vasıfları açısından değerlendirilmiştir. Bu kapsamda liderlikle doğrudan ilintili olan beyitler, Kutadgu Bilig’de bulunduğu şekliyle tespit edilmiş ve bu beyitler konumuza kaynaklık edecek şekilde ele alınmıştır. Daha sonra bu beyitler temel liderlik özellikleri açısından yedi başlık altında sınıflandırılmıştır. Sınıflandırılan beyitler; günümüz liderlik anlayışı açısından, ayrı ayrı değerlendirilmiş ve araştırma sonucunda, Kutadgu Bilig’in yazıldığı dönem liderlik anlayışı ile günümüz liderlik anlayışı arasında birçok alanda benzerlik olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma sonucunda elde edilen verilere bağlı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Çalışma; tarama modelinde olup, doküman incelemesi tekniğine dayalı olarak yapılmıştır. Bu çalışma milli hafızaya duyarlı bireyler yetişmesinin yanı sıra daha güvenilir yöneticiler, liderler, eğitimciler yetiştirilmesi açısından da son derece önemlidir. Ayrıca bu çalışma, bundan sonraki bilimsel çalışmalarda, konuyla ilgilenenlere bilimsel veri oluşturması, vizyon kazandırması, öneriler ve yol göstermesi açısından da dikkate değerdir.

Türkiye’de 2005-2017 Tarihleri Arasında Hayat Bilgisi Dersi İle İlgili Yapılmış Lisansüstü Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme

Hüseyin POLAT — 2026-07-16

Temel eğitim sınıf öğretmenliği programı Türkiye’de bilim uzmanlığı ve doktora programı olan bir uzmanlık alanıdır. Bu nedenle ilkokulda Hayat bilgisi dersi ile ilgili yapılan ve yapılacak çalışmalar sınıf öğretmenleri, öğretmen adayları ve alan akademisyenleri için önemlidir. İlkokul 1. ve 2. sınıfta haftada dört, 3. sınıfta ise haftada üç saat olarak görülen ve bir öğrencinin ilkokul yaşamında toplam 1940 saat ile yer alan Hayat Bilgisi dersi, ilkokulun genel ve özel amaçlarının gerçekleştirilmesinde çok önemli bir yere sahiptir. Üstelik isminde taşıdığı “hayat” ile bütün okul müfredatında bu kadar iddialı başka bir ders yoktur. Bu araştırmanın amacı, 2005-2017 yılları arasında Hayat Bilgisi dersi ile ilgi yapılmış lisansüstü tezleri incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş olup doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezinde “Hayat Bilgisi” anahtar kelimesi ile erişilebilir olan; 2005 (f=4), 2006 (f=6), 2007 (f=9), 2008 (f=12), 2009 (f=7), 2010 (f=11), 2011 (=f11), 2012 (f=3), 2013 (f=8), 2014 (f=8), 2015 (f=8), 2016 (f=6) ve 2017 (f=2) tarihlerinde yapılmış 95 lisansüstü tez temel alınmıştır. Bulgulara göre; Türkiye’de son 12 yıldır Hayat Bilgisi dersleri ile ilgili yapılmış 95 lisansüstü çalışmalar en çok sırasıyla yüksek lisans tezlerinde; “program” , “öğrenme-öğretme süreci” ve “ders-çalışma kitabı”, doktora tezlerinde ise “öğrenme-öğretme süreci” ve “program” alanında olmuştur.

Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Üst Düzey Bilişsel Beceri Gerektiren Bazı Kazanımlara Yönelik Değerlendirmeleri; Kazanımların Ders Kitabında Verilme Şekli ve Karşılanma Düzeyi

Davut SARITAŞ, Mahmut POLAT — 2026-07-16

Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının yedinci sınıf öğretim programından belirlenen bazı kazanımların ders kitabında verileme şeklini ve karşılanma düzeyini nasıl değerlendirdiklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya çoğunluğu son sınıflardan olmak üzere toplam 32 öğretmen adayı katılmıştır. Çalışma yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden olgu bilim yöntemine göre yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliği için iki alan eğitimi uzmanı ve iki fen bilgisi öğretmeninden oluşan uzmanlar panelinin görüşlerine başvurulmuştur. Güvenirlik çalışmasında ise üç fen bilgisi öğretmenine hazırlanan form iki hafta arayla iki kez uygulanmıştır. Bu aşamada ilk uygulama ile son uygulama arasında verilen cevapların birbiriyle uyum düzeyine (% 78- 82 arası) bakılarak güvenirlik çalışması tamamlanmıştır. Görüşme formu toplamda 4 sorudan oluşmaktadır. Bu sorulardan ikisi tamamen açık uçlu şekilde tasarlanırken diğer ikisi katılımcılara seçenekler sunmuştur. Seçenekli sorular katılımcıların gerekçelerini kendi cümleleriyle belirtebilmelerine imkân sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. Çalışmanın verileri 2015-2016 akademik yılının bahar döneminin sonlarında toplanmış ve betimsel analiz yöntemi ile işlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre katılımcıların büyük bir kısmının kendilerine verilen kazanımların veriliş amacını ortaya koyabildikleri görülmüştür. Ayrıca katılımcıların çoğunun; çalışmaya konu olan kazanımların kitapta uygun şekilde verilmediği ve kitapta yeterince karşılanamadığı görüşüne sahip oldukları belirlenmiştir. Son olarak katılımcıların kitap yazarlarına kazanımlar için özellikle bilgi teknolojisi ile bağlantılı bazı uygulamaları önerdikleri tespit edilmiştir.

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öz-Düzenleyici Öğrenme Becerilerinin, Akademik Öz-Yeterlik, Akademik Kontrol Odağı ve Akademik Başarıları İle İlişkisi

2026-07-16

Sınıf öğretmeni adaylarının akademik başarılarının çeşitli değişkenler açısından irdelenmesini amaçlayan bu araştırma, Adnan Menderes Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ve Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Programında öğrenim gören toplam 703 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara, Öz-düzenleyici Öğrenme Becerileri Ölçeği, Akademik Öz-yeterlik Ölçeği ve Akademik Kontrol Odağı Ölçeği ile beş sorudan oluşan kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının akademik kontrol odağı ölçeğinden aldıkları puanlarda üniversiteye, cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı fark bulunmazken, öğretmenliği seçme nedenine göre anlamlı fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının güdülenme ve öğrenme için harekete geçme, planlama ve amaç edinme, strateji kullanımı değerlendirme ve öğrenmede bağımlılık puanlarında üniversiteye göre yalnızca strateji kullanımı ve değerlendirme puanlarında anlamlı fark vardır. Cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Öğretmenliği seçme nedenine göre yalnızca planlama ve amaç edinme puanlarında anlamlı fark bulunmuştur. Öğretmen adaylarının akademik öz-yeterlik puanlarında öğretmenliği seçme nedenine göre anlamlı fark bulunmamıştır. Üniversiteye, cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı fark saptanmıştır. Öğretmen adaylarının akademik ortalamaları ile dış kontrol odağı, güdülenme ve öğrenme için harekete geçme, planlama ve amaç edinme ve öz-düzenleyici öğrenme toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki vardır. Dış kontrol odağı ile iç kontrol odağı ve öz-düzenleyici öğrenme becerileri toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki vardır. İç kontrol odağı ile akademik öz-yeterlik ve öz-düzenleyici öğrenme becerileri toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki vardır. Akademik öz-yeterlik ve öz-düzenleyici öğrenme becerileri toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Öğrencilere Sosyal Katılım Becerisi Kazandırma Durumları

Tuğba SÖMEN, Ali Sinan BİLGİLİ — 2026-07-16

Sosyal Bilgiler dersine ait temel beceriler arasında yer alan ve çalışmanın konusunu oluşturan sosyal katılım becerisinin, 6. Sınıf “Demokrasinin Serüveni” ünitesinde kazandırılması planlanmaktadır. Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin 6. sınıf öğrencilerine Sosyal Katılım Becerisi kazandırma durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışma nitel araştırmanın durum çalışması deseninde hazırlanmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu, ulaşılabilen, çalışmaya katılmayı kabul eden ve Kars il merkezindeki ortaokullarda görev yapan 10 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Çalışma grubundaki öğretmenlerden 4’ü kadın, 6’sı erkektir. Çalışmanın amacına uygun olarak, öğretmenlerin konu ile ilgili görüşlerinin alınması için görüşme tekniği kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Hazırlanan form aracılığıyla öğrencilerin etkinliklere katılma, yapılan etkinliklerde tek başına çalışma, sivil toplum kuruluşlarına yardımcı olma, toplumsal sorunlarla ilgilenme, toplumsal konularda sorumluluk alma, toplumu ilgilendiren konularda grup oluşturma, bir grupla işbirliği içinde çalışma, insan haklarına ve demokrasi ilkelerine saygı duyma becerisi edinmeleri durumu ile ilgili olarak öğretmenlere sorular yöneltilmiştir. Görüşme yoluyla öğretmenlerden alınan cevaplar içerik analizine tabi tutularak bulgular elde edilmiştir. Çalışma sonucunda öğretmenlerin 6. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin, öğrencilere Sosyal Katılım Becerisine ait tutum, davranış ve becerilerinin bir kısmını (yapılan etkinliklerde tek başına çalışma, toplumsal konularda sorumluluk alma ve toplumu ilgilendiren konularda grup oluşturma becerisi) yeterince kazandıramadıkları düşüncesinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında araştırmacılar tarafından konu ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.

15 Temmuz Başarısız Darbe Girişiminin Ardından “Demokrasi, Kültür ve İletişim” Kavramlarına İlişkin Türkçe Öğretmen Adaylarının Oluşturdukları Metaforların İncelenmesi

Nazife Burcu TAKIL — 2026-07-16

Bu çalışma; 15 Temmuz başarısız darbe girişiminin ardından Türk toplumunun darbeye karşı oluşturduğu milli birlik beraberlik ruhunun oluşmasında etken olan iletişim, kültür ve demokrasi kavramını toplumun mihenk taşlarından olan öğretmen adaylarının metaforlarından yola çıkarak tanımlamak amacıyla yapılmıştır. Toplumu derinden etkileyen olaylar, dönem içerisinde milletin durumlara ve kavramlara olan bakış açısını da değiştirebilmektedir. Ülkemizin yaşadığı olumsuz girişimini, bir gecede tersine çeviren tutumun arkasında ortak bilincin oluşması yer almaktadır. Bu bilinç, ortak kültür ve iletişim birliğinden beslenmektedir. Çalışma “demokrasi”, “kültür” ve “iletişim” kavramlarının, 15 Temmuz sonrası yeni nesilleri yetiştirecek öğretmen adayları tarafından nasıl anlaşıldığının ortaya konması ve öğretmen adaylarının neler düşündüklerini belirlemesi bakımından önem taşımaktadır. Toplumun algısını ve gelişimini, ana dili öğreticisi olan Türkçe öğretmen adaylarının metaforları ile ortaya koymak, eğitim bilimlerinin yanı sıra sosyolojik ve felsefi açılardan da önem ihtiva etmektedir. Çalışmanın araştırma grubunu 2016-2017 Eğitim Öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi Türkçe öğretmenliği bölümünde okuyan 210 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Verilerin toplanabilmesi için her öğrenciye “Demokrasi/Kültür/İletişim nedir?” sorusuna tek kelimelik yanıtlar vermeleri istenmiş ve ardından “Demokrasi/Kültür/İletişim... gibidir; çünkü ... ” cümlesi yöneltilerek boşlukların doldurulması istenmiştir. Araştırmada “Öğretmen adaylarının bu üç kavrama ilişkin sahip oldukları metaforlar nelerdir?”, “Öğretmen adaylarının sahip oldukları metaforlar hangi kavramsal kategoriler altında toplanabilirler?” sorularına yanıt aranmıştır. Yanıtlar çerçevesinde metaforlar, görülme sıklıklarına (n) göre ifade edilmiştir. İkinci basamakta verilen cümle doldurmada ise metaforlar; kategoriler halinde tablolaştırılmış ve sonuçlar analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda “demokrasi” kavramına ilişkin “eşitlik, özgürlük, adalet, 15 Temmuz” metaforları; “kültür” kavramına ilişkin “gelenek, milli benlik, milli beraberlik” metaforları; “iletişim” kavramına ilişkin ise “telefon, sosyal medya, mesajlaşma” metaforları ön plana çıkmıştır. Ortaya çıkan metaforlar yorumlanarak analiz edilmiş ve gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Öğrencilerin Pieter Brueghel Çocuk Oyunları Adlı Sanat Eserini Kavrayışında Dramanın Etkisi

Abdulgafar TERZİ, Suat KARAASLAN — 2026-07-16

Bu çalışmada, 6.sınıf öğrencilerinin Pieter Brueghel'in "Çocuk Oyunları"Adlı Tablosunu kavrayışlarında drama yönteminin etkisi araştırılmıştır. Çalışma, Adana'daki bir ortaokulun 11-12 yaş dönemini kapsayan ve 6. sınıfa devam eden toplam 32 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın deseni yarı deneysel bir yöntem olup deney ve kontrol grubu olmak üzere iki sınıf seçilmiştir. Çalışmada deney ve kontrol gruplarına ön-test uygulanmadan, her iki grubun sanat eleştirisi yaprağındaki soru kategorilerine verdikleri cevaplar arasında anlamlı bir farklılaşmanın olup olmadığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Deney grubuna üç, kontrol grubuna üç olmak üzere toplamda altı oturum uygulanmıştır. Bu altı oturumda konu başlıkları müfredattaki kazanımlara uygun olarak seçilmiştir. Konular deney grubuna drama yöntemi, kontrol grubuna ise geleneksel yöntemle verilmiştir. Araştırmanın veri toplama aracı "Sanat Eleştirisi Yaprağı" olup verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları her iki grubun son dört oturumda verilen sanat eleştirisi yaprağından elde edilen verilere dayanmıştır. Araştırma sonucunda; deney grubu kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, deney grubunun kontrol grubuna göre sanat eleştirisi betimleme, çözümleme, yorumlama ve yargı basamaklarındaki soru kategorilerine verdikleri cevaplar daha anlamlı olduğu saptanmıştır. Deney grubunun kapalı uçlu soru kategorilerini cevaplama oranlarında ise kontrol grubuna oranla anlamlı bir farklılaşmanın olduğu görülmüştür. Sanat eserlerini anlama ve kavramada sanat eğitimcilerine düşen en önemli görev, sanat eserine yaklaşma noktasında kullandıkları yöntemin etkili olmasıdır. Bu açıdan bakıldığında sanat eleştirisinde drama yöntemi kullanıldığında öğrencilerin sanat eserleri ile ilgili yaşantısı canlı kalır ve eserleri kavrayışları ise daha kalıcı olması sağlanır.

Babaların Okul Öncesi Yaştaki Çocuklarının Sergilediği Bazı Problem Davranışlara Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Mümin TUFAN, Yakup YILDIRIM — 2026-07-16

Bu çalışmanın amacı okul öncesi dönemdeki çocukların sergiledikleri problem davranış durumlarında babaların çocuklarına yönelik tutumlarının incelenmesidir. Araştırmacılar tarafından 5-6 yaş grubunda çocuğu olan farklı çevrelerden babalara ulaşılmış ve onların ankette 7 alt başlıkta belirtilen problem durumlarına göre sergiledikleri tutum ve davranışları incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara ili, Çankaya, Yenimahalle ve Mamak ilçelerindeki 6 devlet anaokulunda eğitim görmekte olan 5-6 yaş grubundan 200 çocuğun babaları oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacılar tarafından 5’li dereceleme tipinde 37 sorudan oluşan “Çocuklarının Problem Davranışlarına İlişkin Baba Tutumları Anketi” adlı bir anket formu ilgili alan yazından faydalanılarak geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Analizler, SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Genel cronbach alfa değeri 0,76 olarak bulunmuştur. Araştırmanın amacı doğrultusunda katılımcıların çocukların; akran şiddetine, yemek yememe, argo kelime kullanma, akranıyla oyuncağını paylaşmama, izinsiz eşya alma, isteklerini ağlayarak anlatma ve inatlaşma problemlerine karşı göstermiş oldukları davranışların sıklığını belirlemek için yüzde ve frekans analizleri kullanılmıştır. Katılımcıların; akran şiddetine karşı; sevdiği oyuncağı kaldırarak onu cezalandırma ve problemi öğretmeniyle konuşma davranışlarını daha sık gösterdikleri; çocuktur yapar bakış açısıyla problemin üzerinde durmama, davranışının yanlış olduğunu açıklama ve problem yaşadığı akranıyla konuşarak problemi çözmesini önerme gibi davranışlarını ise daha az sergiledikleri görülmüştür. Yemek yememe problemine karşı; acıkarak kendisinin masaya gelmesini bekleme, çeşitli oyunlarla yemeğini yemesini sağlama ve yemek sonunda ödüllendireceğimi söyleyerek ikna etmeye çalışma davranışlarını daha sık sergilediği anlaşılmaktadır. Çocuğun argo kelime kullanımına karşı; çocuğa kızma, tepki vermeme ve tekrar yapmaması için ceza verme davranışlarını daha sık gösterdikleri anlaşılmaktadır. Çocuğun isteklerini ağlayarak anlatma problemine karşı duymamış gibi yapma, davranışı sergilediği sürece ona kızma ve isteğini yerine getirmeme davranışlarını daha sık gösterdikleri görülmüştür. Çocuğun inatlaşma problemine karşı, duymamış gibi yapma ve inatlaştığı konuda ceza verme davranışlarını daha sık sergiledikleri anlaşılmaktadır. Çocuğun akranıyla oyuncağını paylaşmama problemine karşı, paylaşmamaya devam ederse oyuncağı kaldıracağını söyleme davranışını daha çok tercih ettikleri görülmüştür. Çocuğun izinsiz eşya alma problemine karşı, eşyayı aldığında ona kızma davranışını daha çok sergileme eğiliminde oldukları görülmüştür.

CEF-Estim Kılavuzuna Göre Hitit, İstanbul ve Yedi İklim Setlerindeki A2 Okuma Metinlerinin Değerlendirilmesi

Elif TURGUT, Neslihan KARAKUŞ , Celile Eren ÖKTEN — 2026-07-16

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarına Yöntemsel Bakış: Tümevarım ve Tümdengelim Yöntemleri

Gülden TÜM — 2026-07-16

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Okul Yöneticilerine İlişkin Metaforları

Emel TÜZEL, Demet ŞAHİN KALYON — 2026-07-16

Tarihçilerin ve Tarih Eğitimcilerinin Bakışıyla Milli Tarihin Öğretimi

Ahmet VURGUN — 2026-07-16

Öğretmen Adaylarının Okul Algısının Oluşumunda Eğitim Bilimine Giriş Dersinin Rolü

Nuray YILDIRIM, Elif AYDOĞDU ÖZOĞLU , Ayşe DÖNMEZ — 2026-07-16

Öğretmen adaylarının, “Eğitim Bilimine Giriş” dersini almadan önce ve aldıktan sonraki “okul” kavramlarına ilişkin sahip oldukları algılarını ortaya koymayı amaçlayan bu araştırma, nitel araştırma yöntemi benimsenerek olgu bilim deseni çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmada iki örnekleme türünden faydalanılmıştır. Öncelikle çalışılacak üniversitenin seçiminde araştırmacılara kolaylık sağlamak için amaçlı örnekleme türlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesine başvurulmuş ve kurum olarak Eskişehir Osmangazi Üniversitesi seçilmiştir. Araştırmada görüşlerine başvurulacak öğretmen adaylarının seçiminde ise amaçlı örneklem türlerinden ölçüt örnekleme türü seçilmiştir. Katılımcıların eğitim fakültesinin birinci sınıfında ilk kez karşılaşılacakları “Eğitim Bilimine Giriş” dersini alacak olmaları ölçüt olarak belirlenmiştir. Bu ölçütü sağlayan 64 öğretmen adayı araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak metaforlardan yararlanılmıştır. Katılımcılardan, okul kavramı için sadece tek bir metafor üretmeleri ve bu metaforları kullanma nedenlerini belirtmeleri istenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Elde edilen verilerin güvenirliğini belirlemek amacıyla görüşmelerin dökümü ve görüşme temaları alandan bir uzmana verilerek değerlendirilmesi sağlanmıştır. Araştırmanın güvenilirlik hesaplaması için Miles ve Huberman’ın (1994) önerdiği uyuşum yüzdesi formülü kullanılmış ve güvenirlik .94 olarak hesaplanmıştır. Her bir temanın hangi sıklıkta tekrar ettiği hesaplanarak tablolaştırılmış ve katılımcıların görüşlerinden doğrudan alıntılar yapılarak görüşler desteklenmiştir. Öğretmen adayları “Eğitim Bilimine Giriş” dersini almadan önce “okul” kavramına ilişkin toplam 23 adet metafor üretmiş ve bu metaforlardan 11 kavramsal kategori oluşturulmuştur. Öğretmen adaylarının, “Eğitim Bilimine Giriş” dersini almadan önce “okul” kavramını koruyucu ve güven verici bir ortam, bilgi verici bir ortam, olumsuzluk unsuru, yaşama alanı, zıtlıkları olan bir ortam, sosyal ve eğlenceli bir ortam, özgür ve demokratik bir yer, büyümenin olduğu bir ortam, hoş ve güzel bir ortam, şekillendirici bir ortam, otoritenin olduğu bir yer olarak algıladıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmen adayları “Eğitim Bilimine Giriş” dersini aldıktan sonra “okul” kavramına ilişkin toplam 23 adet metafor üretmiş ve bu metaforlardan 9 kavramsal kategori oluşturulmuştur. Öğretmen adaylarının “Eğitim Bilimine Giriş” dersini aldıktan sonra “okul” kavramını koruyucu ve güven verici bir ortam, bilgi verici bir ortam, yaşama alanı, büyümenin olduğu bir ortam, şekillendirici bir ortam, olumsuzluk unsuru, zıtlıkları olan bir ortam, hoş ve güzel bir ortam, sosyal bir ortam olarak algıladıkları ortaya çıkmıştır.

Yeni Ortaöğretim Tarih Ders Programları ve Kitaplarında Değerler Eğitimi

Tercan YILDIRIM — 2026-07-16

Tarih dersleri ile yerel, ulusal ve evrensel değerler öğrencilere kazandırmada kullanılan temel dersler arasındandır. Özellikle milli-manevi, dini ahlaki ve sosyal değerlerin oluşturulması ve aktarılmasında tarih eğitimi oldukça işlevseldir. 2017 yılında kabul edilen yeni Tarih, İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi ve Türk Medeniyet Tarihi dersleri öğretim programı ile 9. sınıf tarih ders kitabını değerler eğitimi açısından inceleyen bu çalışmada doküman incelenmesi yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında ise betimsel ve içerik analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın bulgularından hareketle programlarda öğrenme ve öğretme sürecinin değer odaklı olması ve değer aktarımının bütüncül bir bakış açısıyla verilmesi ve kazanımlardan kopuk olmamasının istendiği görülmektedir. Yeni Tarih, İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi ve Türk Medeniyet Tarihi dersleri öğretim programlarındaönceki programlarda örtük olan verilen değerler “adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik” gibi temel kategoriler altında toplanmıştır. Bunların yanında temel kavramlarla ilişkili tutum ve davranışlar 35 madde altında listelenmiştir. Çalışmanın sonucunda programların teorik kısmında oldukça ayrıntılı olarak verilen değer ifadelerinin ünite, kazanım ve konu açıklamalarıyla ilişkilendirilmediği ve bu durumun yeni tarih ders kitabını olumsuz etkilediği görülmüştür. Öğretim programının değer aktarımını, sadece öğretmenlerin inisiyatifine bırakmış olması; bizzat programın belirlediği değer eğitiminin merkeze alınması, bütüncül olması, ders konularıyla ilişkili verilmesi, sınıfın dışına çıkılması, öğrencilerle birlikte yakın çevresine değer öğretimi yapılması gibi söylemleri boşa çıkartmıştır.

Yatılı Ortaokul Öğrencilerinin Okuma Motivasyonlarının İncelenmesi

Ceyda YILMAZ, Muhittin ÇALIŞKAN — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı, ortaokulda öğrenim gören yatılı öğrencilerin okuma motivasyonlarını incelemektir. Araştırmada öğrencilerin içsel ve dışsal motivasyon düzeyleri belirlenmiştir. İçsel ve dışsal motivasyon düzeyleri cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre incelenmiştir. Ayrıca, okuma motivasyonu yüksek öğrencilerin motivasyon kaynakları ve okuma motivasyonu düşük öğrencilerin okuma motivasyonunu düşüren nedenler öğrenci görüşlerine göre belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma tarama modelindedir. Öğrencilerin motivasyon düzeyine ilişkin veriler, “Okuma Motivasyonu Ölçeği” ile 655 öğrenciden toplanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin okuma motivasyonu kaynaklarını ve okuma motivasyonunu düşüren nedenleri belirlemek için görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır: (i) Öğrencilerin hem içsel hem de dışsal okuma motivasyonları yüksektir. (ii) Hem içsel motivasyon hem de dışsal motivasyon boyutunda kızların ve erkeklerin puanları arasında kızların lehine anlamlı fark vardır. (iii) Hem içsel motivasyon hem de dışsal motivasyon puanları sınıf düzeyine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamaktadır. (iv) Okuma motivasyonu yüksek öğrenciler motivasyon kaynakları olarak, ilk sıralarda aile ile ilgili faktörleri göstermiştir. (iv) Okuma motivasyonunu düşüren neden olarak “anlamı bilinmeyen kelimeler olması” ilk sırada yer almaktadır. Bunu sırayla, kitapların konularının ilgi çekmemesi, kitap okumanın ilgi çekmemesi ve kitap okumanın sıkıcı olması izlemektedir. Okuma motivasyonu yüksek öğrencilerin, motivasyon kaynağı olarak, ilk sıralarda aile ile ilgili faktörleri göstermeleri çalışmanın ilginç bir bulgusu olarak değerlendirilmiştir. Çünkü yatılı öğrencilerin ilk sıralarda aile ile ilgili faktörleri değil de öğretmen ve arkadaş ile ilgili faktörleri belirtmeleri beklenir. Bu bulgu yatılı öğrencilerin özelliklerine göre yorumlanmıştır.

OKUL ÖNCESİ EĞİTİM ALAN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN VELİLERİNİN OKULA HAZIRBULUNUŞLUK DAVRANIŞLARI VE OKUL OLGUNLUĞU İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ

Emine YILMAZ BOLAT — 2026-07-16

Bu araştırma, okul öncesi eğitim alan 5-6 yaş grubu çocukların velilerinin okula hazırbulunuşluk davranışları ve okul olgunluğu ile ilgili görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Mersin il merkezi Yenişehir ilçesindeki bağımsız bir anaokuluna devam eden 5-6 yaş grubu çocukların ebeveynleriyle yürütülmüştür. Bu doğrultuda araştırmaya katılmaya gönüllü 18 ebeveyn ile çalışılmıştır. Araştırmada, veri toplama araçlarından tarama modelleri içinden anket tekniği seçilmiştir. Anket olarak Ülkü (2007) tarafından geliştirilmiş olan "Velilerin ve Öğretmenlerinin Çocukların Okul Olgunlukları Hakkındaki Görüşleri Anketi" kullanılmıştır. Araştırma sonunda, okula hazır bulunuşlukla ilgili davranışların çocuğun okul olgunluğu (okul hazırbulunuşluğu) ile ilişkisinin önem sırasına göre koyulmasına ilişkin veriler değerlendirildiğinde, 20 maddeden 10 maddenin önemli veya çok önemli olduğu, 5 maddeyle ilgili olarak hiç önemli değil cevabı verildiği görülmüştür. Okul olgunluğu için önemli olduğunu düşünülen ifadelere ilişkin frekans ve yüzde değerleri değerlendirildiğinde 29 maddeden 14'ü tüm ebeveynler tarafından önemli bulunmuştur. Öntest ve son test arasında ise anlamlı farklılık bulunmamıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı Ortaokul Müzik Dersi Müfredatının Türk Müzik Kültürünü Gelecek Nesillere Aktarmadaki Rolü

Akın KEÇECİ — 2026-07-16

Kültürün öğelerinden biri olan müzik şüphesiz kültürün gelecek nesillere aktarımında önemli bir role sahiptir. Bu çalışma ile Milli Eğitim Bakanlığı Ortaokul Müzik Dersi Öğretim Programının Türk müzik kültürünü gelecek nesillere aktarmadaki rolü incelenmiştir. Türk Milli Eğitiminin genel amaçlarından biri de kültürel değerleri benimseyen, koruyan, geliştiren bireyler yetiştirmektir. Ayrıca müzik dersi öğretim programında Türk toplumsal-kültürel yaşamına ilişkin belirtiler ve yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası müzik türlerini tanımak şeklinde amaçlar bulunmaktadır. Bu çalışmada öğretim programının Türk müzik kültürünü gelecek nesillere aktarmadaki yeterliliği 8. sınıf düzeyindeki öğrenci görüşlerine dayanarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla 8. sınıf öğrencilerine tarama (survey) yöntemi uygulanmıştır. Hazırlanan 21 soruluk anket ile, araştırmaya destek veren öğrencilerin 8. sınıf düzeyinde milli müzik kültürüne yönelik bilgi düzeyleri ölçülmüştür. Yapılan araştırmanın örneklemini 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ili Karamürsel ilçesindeki altı farklı ortaokulda öğrenim gören 8. sınıf öğrencisi toplam 317 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin milli müzik kültürüne yönelik bilgi sorularına yeterli düzeyde doğru cevap veremedikleri, bunun sonucunda da eğitim programının Türk müzik kültürünü aktarmada tam anlamıyla yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul Müzik Dersi Öğretim Programında müzik kültürümüzü yansıtan eserler, bölgesel müzik kimliklerimiz ve uygun örnekleri, aşıklık geleneğimiz, enstrümanlarımız, milli müzik kültürümüzün oluşmasına katkı sunmuş sanatçılarımız ve tarihi şahsiyetlerimiz gibi kültürü yansıtan konuların bulunması gerektiği önerilmiştir.

Eğitim Fakültesi Öğrencilerin Akademik Erteleme Davranışları ile Sosyal Medya Bağımlılığı Arasındaki İlişkinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Mehmet TEYFUR, Burhan AKPUNAR , Serdar SAFALI , Mustafa ERCENGİZ — 2026-07-16

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akademik erteleme davranışları ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkinin; çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçlayan, betimsel türde ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiş bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2016-2017 eğitim öğretim yılında Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğitim Fakültesinde farklı bölümlerde öğrenim görmekte olan öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada öğretmen adaylarının sosyo-demografik özelliklerini ve medya kullanım durumlarını ve sosyal medya bağımlılıklarını ölçmek için Tutgun, Ünal ve Deniz (2015) tarafından geliştirilen “Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği” ve akademik davranış durumlarını incelemek için ise Çakıcı (2003) tarafından geliştirilen “Akademik Erteleme Ölçeği” kullanılmıştır. “Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği” 5’li likert tipi ölçektir ve 4 alt boyut ve 41 maddeden oluşmakta olup iç tutarlık katsayısı 0.967 bulunmuştur. “Akademik Erteleme Ölçeği” 5’li likert tipi ölçektir ve 19 maddeden oluşmakta olup iç tutarlık katsayısı 0.92 bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; Kadınlar erkeklere göre sosyal medya ile daha çok meşgul olduğu, sınıf çatışmayı etkileyen bir faktördür ve sınıf ilerledikçe sosyal medyada çatışma azaldığı, Akademik erteleme düzeyinin Aile Gelir Durumu değişkenine göre aradaki farkın anlamlı olmadığı, Öğretmen adaylarının sosyal medya bağımlılık düzeyinin alt boyutlarının, Akademik erteleme düzeyinin Anne Eğitim Durumu değişkenine göre aradaki farkın anlamlı olmadığı, Sosyal medyada üyeliği bulunanlar sosyal medya ile daha çok meşgul olduğu, sosyal site kullanım süresi meşguliyeti etkileyen bir faktördür ve sosyal site kullanım süresi arttıkça, sosyal medyayla meşguliyet arttığı, sosyal site kullanım sıklığı, meşguliyeti etkileyen bir faktördür ve sosyal site kullanım sıklığı arttıkça, sosyal medyayla meşguliyet arttığı, Akademik erteleme düzeyinin sosyal site kullanımında harcanan süreye göre aradaki farkın anlamlı olmadığı, Meşguliyet, Duygu Durum Düzenleme, Tekrarlama ve Çatışma ile Akademik Erteleme puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.