https://turkishstudies.net/education?mod=sayi_detay&sayi_id=287 Turkish Studies-Educational Sciences tr 2026-07-16 <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Ankara Bilim &Uuml;niversitesi</p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Maltepe Kamp&uuml;s&uuml;</p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Maltepe Mahallesi Şehit G&ouml;nen&ccedil; Caddesi No: 5 &Ccedil;ankaya, ANKARA</p> <p style="margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>Web: </strong><a href="https://ankarabilim.edu.tr">https://ankarabilim.edu.tr</a></p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>Telefon:</strong> <a href="tel:4442228">444 22 28</a></p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>E-mail:</strong>&nbsp;<a href="mailto:info@ankarabilim.edu.tr">info@ankarabilim.edu.tr</a></p> https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18051 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18051 Ali Osman ABDURREZZAK İnsanın temel ihtiyaçlarından biri olan yemek yeme ile iletişim arasında kurulan ilişki, hayatın her evresinde yadsınamaz bir gerçek olan iletişim olgusunun insan hayatındaki önemini göstermektedir. Yemeği oluşturan sebze ve meyvelere şekil vererek, kültürle özgü hazırlanışının sonunda ortaya çıkan yemek çeşidi ve sunuluşu ile güç ve sosyal statü ilişkisinin varlığı önemli bir tespit niteliği taşımaktadır. Sosyal işlevinin temelinde paylaşılma özelliği bulunan yemek ile yemeği hazırlayan tarafından elde edilen güç ilişkisi günümüzde sosyo-ekonomik farklılıklar ile değişikliğe uğramıştır. Yemeğin kadın tarafından hazırlanışı evdeki hâkimiyet sınırlarını belirlemede kadına statü olarak üstünlük sağlamaktadır. Hangi yörede ne tür yiyecek yetiştiğini göstermek açısından, yörede yetişen besin maddesi ile yörenin özdeşleştirilmesi de kısa ama kapsamlı bir bilgi sağlar. Bunun yanında tek başına mizahi bir anlamı olmayan kavramlar bağlam merkezli olarak kullanıldığı ortama göre mizahi bir mana kazanır. Yemek türlerinin cinsiyet ile olan ilişkilendirildiği ve sembolik anlamlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Farklı kültürlerdeki yemeğin iletişimsel boyutu da kültür vesikası olan yemeğin önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada yemeğin iletişim boyutu içerisinde sosyo-kültürel işlevinin ne olduğu, yemek ve güç arasındaki ilişki, yemeğin kültürel bağlamda halk edebiyatı türlerinden şiir türüne olan yansıması, yemek-mizah ilişkisi, modern yaşam ile yaşanan değişimin yemek yeme alışkanlığına olan etkilerinin neler olduğu halk bilimsel açıdan değerlendirilecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18048 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18048 Sefer ADA, Z. Nurdan BAYSAL , Senem Seda ŞAHENK ERKAN L’application du «Ministère Provincial» de la Turquie entre les années 1926-1931 et sa construction selon la loi numérotée 1834 étaient su 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17543 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17543 İ.Bakır ARABACI, Aysel NAMLI Dünya’da ve ülkemizde sürekli bir değişim ve gelişim yaşanmaktadır. Bu değişim ve gelişimle birlikte değişen çevre koşulları, hükümet politikaları ve teknolojinin devamlı yenilenmesi gibi hususlar hemen hemen her öğeyi etkilediği gibi eğitim kurumlarını da etkilemektedir. Toplumun eğitim kurumlarından beklentileri de günün şartlarına göre değişmektedir. Bu durum eğitim kurumlarının etkililiğinin sorgulanmasına neden olmaktadır. Son zamanların en fazla gündemde olan konularından birisi dershanelerin kapatılması konusudur. Dershanelerin kapatılması sürecini pek çok kişi kendi görüşleri doğrultusunda analiz etmiştir. Bu çalışmada dershanelerin kapatılmasını farklı bakış açılarına göre değerlendirmek amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel veri desenlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2013- 2014 eğitim- öğretim yılında Elazığ ilinde çeşitli okul türlerinde eğitim gören 20 öğrenci, çeşitli devlet kurumlarında görev yapan 20 yönetici ve öğretmen ve çeşitli dershanelerde görev yapan 20 yönetici ve öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcılara yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Uygulanan görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş ve bu veriler tema ve kategorilere ayrılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre eğitim sistemindeki eksiklikler, aksaklıklar ve yanlışlıklar dershaneye duyulan ihtiyacı arttırmakta, zorunlu hale getirmektedir. Bu süreçte özellikle öğrenciler mağdur olacaklarını düşünmektedir. Dershanelerin varlık sebebinin ortadan kaldırılması, eğitim sisteminin düzenlenmesi, öğretmenlerin saygınlığının ve statüsünün arttırılması, öğretmen yetiştirme sisteminde değişiklik yapılması, dershane çalışanlarının mağduriyetinin giderilmesi ve okullardaki ders saatlerinin azaltılması da araştırmanın diğer sonuçları arasında yer almaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17959 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17959 Ayşe ARIK 20.yüzyıl’ın en ünlü filozoflarından olan İngiliz filozof Bertrand Russell (1872-1970) , felsefe, matematik, eğitim, sosyoloji, politika, ahlak, metafizik vb. gibi pek çok konu üzerinde çalışmalar yapmış, dönemindeki pek çok filozofun görüşlerini yaptığı çalışmalarla etkilemiştir. Mantık ve şüpheciliğin önemini felsefenin her alanında sürekli vurgulayan Russell, eğitim felsefesi alanında da çok ses getiren fikirler öne sürmüştür. Eğitimde yeniliklere yol açan Russell, otorite, disiplin, özgürlük, gibi kavramların eğitimdeki yerini incelemiş, anne-babanın, öğretmenin ve devletin eğitim üzerindeki etkilerini kendine has uslubu ile eleştirip yeni önerilerde bulunmuştur. Russell’ın eğitim alanındaki çalışmaları kendisinden sonra gelen pek çok çalışma için çıkış noktası olmuştur. Zaman içinde değişen eğitim anlayışı devletin eğitim aktiviteleri ile doğrudan ilgilenmesine neden olmuştur. Devletin eğitime müdahalesi bazıları tarafından desteklenmiş olsa da yine de birçok kişi tarafından eleştirilmiştir. Russell, devletin eğitime müdahalesine karşı çıkmış ve bu müdahaleyi devletin aynı tip insanlar yetiştirmek ve ideolojisini aktarmak için eğitimi bir araç olarak görmesi bakımından eleştirmiştir. Russell’a göre okul devletin ideolojisini planlı bir şekilde aktardığı yerdir. Russell, ideolojinin aktarıldığı eğitimin kendi kendine yetemeyen, düşünmeyen, sorgulamayan ve bireyselliğinin farkına varamayan robottan farksız bireyler yaratmaktan başka bir işe yaramayacağını savunmuştur. Bu çalışmada Russell’ın eğitim anlayışına göre çocuğun eğitiminde devletin rolü, tarih boyunca eğitim anlayışı, Russell’ın genel eğitim anlayışı ve devletin eğitime müdahalesi bilgilerinden yola çıkılarak tartışılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17942 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17942 Mustafa H. AYDOĞDU, Ali Rıza MANCI , Murat AYDOĞDU Gelişmişlik seviyeleri ne olursa olsun, tüm ülkelerde tarım ve tarıma dayalı politikalar öncelikli olup, ülkelerin ekonomileri içinde tarımın önemi büyüktür. Türkiye’de tarım sektörünün GSYİH içindeki oranı %8 civarındadır. Tarım istihdam açısından da önemli ve belirleyici bir yere sahiptir. Türkiye’de istihdam edilenlerin içinde tarımın payı %37.9’dur. Ülkemizde tarım sektörünün yapısal sorunları vardır. Tarım politikaları, geniş bir etki alanına sahip olması nedeniyle, ülkelerin ekonomik, sosyal ve siyasi politikalarının en önemli parçalarından birisidir. Bu politikaların belirlenmesi ve sahaya uygulanması ağırlıklı olarak ziraat mühendisleri üzerinden yürütülmektedir. Bu mühendisler üniversitelerimizin ziraat fakültelerinden yetişmektedir. Bu çalışma Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerinin Türkiye tarımına ve politikalarına olan bakış ve algılarını ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Veriler, sınıflar itibariyle artan oranlarda, basit tesadüfî örnekleme yöntemi ile yüz yüze yapılan anketler yoluyla elde edilmiştir. Analizlerde SPSS.15 kullanılmıştır. Anketlerde öğrencilerin tarım ve politikalarına bakışlarının belirlenmesi amacıyla çeşitli sorular yönetilmiş, ayrıca duyarlılıklarının tespiti için de Likert tipi sorular kullanılmıştır. Buna göre öğrenciler uygulanmakta olan tarım politikalarını yetersiz bulmaktadır. Tarımın gelişmesi için tarımsal desteklemelerin gerekliliği görüşü hâkim iken, bu desteklemelerin amacına uygun olarak kullanılmadığı görüşü yaygındır. Tarımın yeteri kadar değer görmediğine, yapısal sorunları için düzenlemelerin yapılması gerektiğine inanılmaktadır. Burada çiftçilerin de sorumlukları vardır. Yani sorun çok taraflı olup, çözüm de birlikte sağlanabilecektir. Tarımın gelişebilmesi için yayımın gerekliliğine inanılmaktadır. Tarımsal faaliyetlerdeki kamu yapısını yeterli bulmamakta ve özelleştirmeler yoluyla verimliliğin artacağına inanılmaktadır. Tarımsal üretimde pazar değil, pazarlama sorunlarının daha etkili olduğu algısı vardır. Tarımın gelişmesi için finansman sağlayan kredi kuruluşlarının desteği yetersiz görülmektedir. AB üyeliğinin ülkemiz tarımını iyi yönde etkileyeceği kanaati hâkimdir. Öğrenciler tarımsal etkinliklere yeterli katılım göstermemektedirler. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18029 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18029 Gıyasettin AYTAŞ, Demet KARDAŞ Sosyoekonomik ve sosyokültürel olarak dezavantajlı kabul edilen (yoksul, tek ebeveynli, korunmaya muhtaç, çalışan ve suçlu) çocukların eğitim ve öğretim durumlarına ilişkin yapılan çalışmalar, avantajlı çocuklar ile dezavantajlı çocukların kıyaslanmasından öteye geçememiştir. Türkiye’deki öğrencilerin matematik, fen ve okuma başarısını ölçen uluslararası sınav sonuçları, Türk Eğitim Sisteminin tüm bileşenlerine sorumluluk yüklemiştir. Bu bağlamda, dezavantajlı çocukların Türkçe Öğretiminde okuma-anlama gelişimlerini birçok etkileyici faktör açısından tespit etmeyi ve bu tespitler ışığında çözüm önerileri geliştirmeyi amaç edinen bu araştırmada, geleceğe yönelik dezavantajlı çocukların daha etkin ve kalıcı bir Türkçe Öğretimi için neler yapılması gerektiği tartışılmaktadır. Çalışmaya esas olan nitel ve nicel veriler birlikte kullanılarak hem objektif bir sonuca ulaşılmaya çalışılmış hem de meselenin temel yaklaşımı kuvvetlendirilmiştir. Dezavantajlı grupta yer alan öğrencilerin öğretim programında bulunan kazanımları gösterme sıklıkları Mann Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile değerlendirilmiş; okuma gelişim düzeyleri karşılaştırılırken t-testi analizi kullanılmıştır. Dezavantajlı grupta yer alan öğrencilerin Türkçe Öğretim Programında bulunan okuma-anlama ile ilgili kazanımları; okuma-anlama gelişimleri değerlendirildiğinde, özellikle bu grupta yer alan öğrenciler için uygulanan okuma anlama çalışmalarında özel bir çabaya ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Katılımcı gözlem sonucunda elde edilen veriler de bunu kanıtlamaktadır. Dezavantajlı öğrencilerin eğitim sürecinde gerekli önlemler alınarak bu çocukların hem süreci etkin bir şekilde gerçekleştirmeleri, hem de bu öğrencilerin topluma kazandırılmasında birçok kurumun işbirliği içinde hareket etmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Özellikle MEB (program, ders kitabı, ders materyali, öğretmen istihdamı), eğitim fakülteleri, yerel yönetimler, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının birlikte hareket etmişi gerektiği anlaşılmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17788 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17788 Veli BATDI Araştırmanın amacı, Ortaöğretim Matematik Öğretim Programı İçeriğini Rasch Ölçme Modeli ve Nvivo-8 Paket Programıyla analiz etmektir. Araştırmada nitel ve nicel yöntem kullanılmıştır. Nitel boyutta durum çalışması deseninden, nicel boyutta Rasch Ölçme Modelinden yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Elazığ merkezdeki Anadolu Liselerinde görev yapan 21 Matematik öğretmeninden oluşmaktadır. Rasch ölçme modeline göre araştırmanın üç yüzeyinden; birincisi 21 adet jüri olarak Matematik öğretmeni, ikincisi Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı İçeriğine ilişkin 20 madde ve üçüncüsü de Ortaöğretim Matematik Dersi 9., 10., 11. ve 12. sınıflar Öğretim Programı İçeriğinden oluşmaktadır. Çalışmada nicel verilerin toplanması amacıyla araştırmacı tarafından uzman görüşleri çerçevesinde “Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı İçerik Değerlendirme Formu” oluşturulmuştur. Formdaki maddelerin kapsam geçerlik indeksi (KGİ) değeri (0.92) Kapsam Geçerlik Ölçütü (KGÖ) değerinden (0.80) büyük olduğu için [(0.92>0.80) (KGİ>KGÖ)] anket maddelerinin kapsam geçerliğinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu söylenebilir. Nitel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu sorulardan oluşan bir görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada Rasch analizi sonucu 4 matematik program içeriğinden 3. Sın. Prog. İçeriği kodlu matematik program içeriğinin en yüksek, 1. Sın. Prog. İçeriği kodlu matematik program içeriğinin ise en düşük nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Nitel boyutta ise Matematik programında yapılan değişiklikler sonucu içerikteki konuların ilgi çekici nitelikte olduğu fakat programın zamanında yetiştirilememesi sonucu bazı sorunlar yaşandığı görülmüştür. Bu bağlamda, matematik programının daha anlaşılır ve öğrenci seviyesine uygun hale getirilmesi gerektiği önerilebilir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18001 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18001 Ali BATU, Joe M. REGENSTEİN Helal (İslami olarak izin verilmiş) gıda yönetmeliği Müslümanların neyi tüketip tüketemeyeceği konusunda izin verilen gıdaları tanımlamaktadır. Hem gıda katkı maddeleri ve hemde gıda işleme sırasında ilave edilebilecek olan bazı maddeler konusunda tartışmaların olması, tüketiciler için tam olarak neyin Helal olabileceği konusunda karar vermekte bazen zorlanmaktadırlar. Prensip olarak, tüketiciler gıda üreten şirketlerden bilgi edinme ve bilgilerin doğru olduğundan emin olmak hakkına sahiptir. Ancak markalı, Helal sertifika sembollerini kullanarak Helal belgelendirme sistemine sahip olan ürünler daha az çaba ile tüketicilere aynı garantiyi sağlayabilmektedir. Ancak, dünyada şu anda 200'ün üzerinde Helal belgelendirme kuruluşları vardır. Tüketicilerin bu kuruluşlar arasındaki farkları tam olarak bilebilmeleri mümkün değildir, ancak bilme haklarına sahiptirler. Bazı Helal belgelendirme kuruluşları, diğer belgelendirme kuruluşları için kabul edilemez durumdadır. Ayrıca bunu anlayabilmeleri çok zordur. Bu standartların bazıları kritik konularda meşru farklar için izin vermede çok katı olmasına rağmen bazıları ise çok esnektir. Bunun için birleşik bir helal standart oluşturmak yerinde olabilecektir. Ortak bir noktada buluşmadıkça da ortak bir standartın hazırlanması mümkün değildir. Böylece, geniş Müslüman toplumların kabul edebileceği koşulları ortaya koyan bir standart kabul edilebilir ve çelişkileri ortadan kaldırabilir. Helal belgelendirme sistemi düzenlenirken devlet müdahalesi olmadan yapılması önerisi birçok ülkede tartışılmaktadır. Yaygın, kullanılabilir ve kabul edilebilir bir helal standardı ve bu standartının kurulması ve uygulanması ile hem dünya çapında Müslümanların daha rahat etmesine ve Müslüman olmayan tüketicilerinde daha güvenli bir hizmet almalarına yardımcı olacaktır. Ayrıca multi-milyar dolarlık bir dünya helal ticaret işinin geleceği üzerinde önemli bir etkiye sahip olacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17935 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17935 Mesut BULUT Her toplumun, her milletin kendine göre değer verdiği, önemli saydığı liderleri vardır. Bu liderler, toplumun hafızasında derin izler bırakmış, ülkesinin ve milletinin refahı ve mutluluğu için kendisinden fedakârlıklarda bulunmuş emsali az olan şahsiyetlerdir. İngilizler için tarihi kişilik olarak Churchill, Amerikalılar için Washington, Fransızlar için Napolyon, Hintliler için Gandi gibi şahsiyetler, milletleri için önemli liderler ve tarihi kişiliklerdir. Türk milleti ve mazlum milletler için de Atatürk’ün konumu, tarihi kişiliği çok farklıdır. Atatürk, tek yönlü bir lider değildir. Devrimleriyle yepyeni bir ulus tesis eden Atatürk, tarihi şahsiyet olmanın ötesinde vatandaş, asker, aydın gibi vasıfları bir arada bulundurmuş ender liderlerden biridir. Atatürk’ün hayatı, yalnız Türkiye’de değil, dünyanın birçok ülkesinde binlerce araştırmaya konu olmuş ve birçok yerde ders konusu olarak işlenmiştir. Atatürk’ün önem verdiği değerlerin başında dil gelmektedir. Dil, bir milletin ortak değeri ve yaşam felsefesi olarak tanımlanabilir. Bir ülkede birlik ve beraberliği sağlamanın en önemli aracı hiç şüphesiz dildir. Milleti oluşturan bireylerin ortak bir dille konuşması, millet olmanın en önemli unsurlarındandır. Millî şuurun önemli göstergesi olan dil, birey açısından mensup olunan o millete ait izler taşımasının en önemli sembolüdür. Bir milletin sosyal olarak varlığını hissettirmesi için duygu ve düşünce tarzı tarih, dil ve kültürü arasında bağ vardır. Bu noktada özellikle Atatürk, yeni bir Cumhuriyet temelinin, millî bir dil anlayışı kurmak ile gerçekleşebileceğine inandığı için eğitim dili ve resmî dil olarak Türkçenin sorunlarını öncelikli olarak çözme yoluna gitmiştir. Bunun için Dil Devrimi’ni gerçekleştirmiş, Türkçenin sadeleştirilmesi/özleştirilmesine önem vermiştir. Bu amaçla kurulan Türk Dil Kurumu ile bu sorunlarının çözülmesini arzulamıştır. Bu çalışmada, Cumhuriyet Dönemi’nden günümüze kadar Türkçeye yönelik olarak yapılan özleştirme/sadeleştirme çalışmalarına Atatürk’ün bakışını ortaya koymak suretiyle Türkçenin özleştirilmesi/sadeleştirilmesi, bilim ve eğitim dili olması amacıyla yapılan çalışmalar ve bu çalışmaların sonucunda ortaya çıkan öz Türkçecilik, tasfiyecilik, uydurmacılık, Osmanlıcacılık, dil faşizmi gibi Türkçe dil tartışmalarına yönelik değerlendirmelerde bulunulmuş, Türkçenin güncel sorunlarına dikkat çekilmesi hedeflenmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17981 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17981 Vedat ÇALIŞKAN, Kamile MANAV Hafif ateşli silahlar kategorisinde bulunan av tüfeklerinin imalatı, savunma sanayiinin alt dallarından birini oluşturur. Türkiye’de bu sektörde faaliyet gösteren işletme ve tesisler Akdeniz Bölgesi’nin Göller Yöresi kesiminde belirgin bir kümelenme meydana getirmiştir. Bu yöre içinde Beyşehir ilçesi dikkat çekici gelişmeler göstermiş ve sektörün adeta merkezi durumuna gelmiştir. Bu çalışma, Türkiye’de av tüfeği üretimi ve ihracatında önemli bir paya sahip olan Huğlu Mahallesi (Beyşehir-Konya)’ndeki av tüfeği sanayiine odaklanmaktadır. Huğlu, Türkiye’de av tüfeği imalatının ve daha sonra seri üretimin ilk olarak başladığı bir yerleşmedir. Huğlu’da üretilen tüfekler dünyaca tanınan bir marka durumundadır ve üretilen tüfeklerin %80’i 50’den fazla ülkeye ihraç edilmektedir. Huğlu’da silah sanayinin tarihsel gelişimi ve bu gelişmede etkili olan coğrafi faktörlerin açıklanması, Huğlu’da av tüfeği imalatı yapan işletmelerin temel özelliklerinin belirlenmesi çalışmanın ana hedefini oluşturmaktadır. Araştırmanın temel yöntemi, saha çalışmaları kapsamında uygulan anket, görüşme ve gözlem teknikleri ile elde edilen veriler ve bu verilerin değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Anket uygulaması, araştırma evrenini oluşturan Huğlu’daki av tüfeği imalatçısı tüm işletmelere yüzyüze görüşme tekniği kullanılarak uygulanmıştır. Ayrıca sektörle bağlantılı çok sayıda kurum, kuruluş temsilcisi ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda elde edilen veriler, Huğlu’da av tüfeği sanayiinin gelişme sürecinde etkili faktörleri, gelişmenin nedenselliğini açıklamaya; bu sektörün tarihsel ve güncel bağlamını ortaya koymaya yardımcı olmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen veri ve bilgiler, incelenen sektörün SWOT analizi yöntemi ile değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. SWOT analizi ile sektörün güçlü ve zayıf yönlerine, fırsatlara ve tehdit unsurlarına dikkat çekilmiştir. Araştırma bulguları ve SWOT analizi, sektörün geleceğine ilişkin alınacak kararlar ve oluşturulacak stratejiler için bir kaynak oluşturmuştur. Huğlu av tüfekleri sanayii köklü geçmişi, sektörel deneyimi ve birikiminin yanı sıra, yurt dışından her geçen gün artan talep gören, el işçiliği ve yüksek kaliteli ürünleri ile sektörde rekabet üstünlüklerine sahiptir. Fakat Huğlu’nun topografik özelliklerine bağlı olarak ortaya çıkan mekansal sorunlar sektörün Huğlu’da genişleme potansiyelini sınırlandırmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18005 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18005 Nuran ÇETİN Toplumsal değerlerimizin ortaya çıkarılması ve bunun gelecek kuşaklara intikâli geleceğe güvenle bakabilmemiz açısından son derece önemlidir. Kültürel zenginliğine sahip çıkmayan toplumların zamanla egemen güçlerin etkisi altında kalacağı bilinen bir gerçektir. Her şeyin hızla değiştiği küresel dünyada kültürel varlığımızı korumak ve geliştirmek, millî bilincin oluşmasına yönelik önemli bir adımdır. Cumhuriyet dönemi yakın tarihimizin önemli sanat ve tefekkür adamlarından biri olan Necip Fazıl Kısakürek, sûfî kişiliği, davası uğruna çektiği çile, meşakkatli hayatı ve arkasında bıraktığı çok sayıda eserleri ile önemli kültürel mirasımız arasındadır. Bu mirasa sahip çıkmak, her şeyden önce onu dinî, edebî, siyasî tüm yönleriyle yakından tanımak ve anlamakla olur. Necip Fazıl hikâye, şiir ve roman gibi pek çok türde kaleme aldığı eserleriyle kültür, sanat, düşünce ve edebiyat dünyamızda her kesimden insan üzerinde etkili olmuş önemli bir şahsiyettir. Özellikle otuzlu yaşlardan itibaren tasavvufî düşünce merkezli görüşleriyle dikkat çeken Necip Fazıl’ı yakından anlayabilmek ve düşüncelerinin derinliğine nüfuz edebilmek için, onun tasavvufî yönünün özellikle mürşidi Abdülhakim Arvâsî ile münâsebetinin araştırılması büyük önem arz etmektedir. Necip Fazıl’ın hayatına ve tasavvufî görüşlerine yer verdiğimiz bu çalışma, bir giriş iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Necip Fazıl’ın kısaca hayatına değinilmiştir. İkinci bölümde onun Abdülhakim Arvâsî ile irtibatı ve tasavvufi düşünceleri ele alınmıştır. Sonuç kısmında ise Necip Fazıl ile ilgili kısa bir değerlendirme yapılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18033 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18033 İbrahim Halil DOĞANTÜRK Türkiye’nin en önemli ovalarından biri olan Suruç ovası Şanlıurfa’nın güneybatısında yer alan Suruç ilçesinde yer almaktadır. Sahip olduğu verimli ve geniş topraklar sayesinde önemli bir tarım sahası konumundadır. İlçede 1965 yılına kadar nadas yöntemiyle buğday ve arpa gibi tahıllar ile mercimek ve nohut gibi baklagillerin üretimi önemli bir yer tutmaktadır. 1965 yılı sonrasında, yeraltı suyunun kullanılmaya başlamasıyla sulamalı tarım yaygınlaşmış pamuk gibi yüksek gelir getiren ürünler tarımsal üretimde ön plana çıkmıştır. Daimi akarsuyun bulunmadığı Suruç‘ta mevsimlik akarsu sayısı oldukça fazladır. Yaz kuraklığıyla beraber Mayıs ayı sonlarında tamamen kuruyan mevsimlik akarsular, sulama amaçlı kullanılmamaktadır. Özellikle yaz yağışlarının olmayışı ya da çok düşük oluşu, akarsuların tamamının mevsimlik olmasında etkili olmuştur. Dolayısıyla Suruç’ta tarımsal amaçlı kullanılan suyun tamamı yeraltından sondaj yolu ile elde edilmektedir. Fakat 1965-1990 yılları arasında Suruç ilçesinde bilinçsiz olarak birçok sondaj kuyusu açılmış yeraltı suyunun zamanla azalıp tükenmesine neden olmuştur.1990 yılından sonra yeraltı suyunun azalıp tükenmesinden dolayı Suruç ilçesinde ciddi oranda pamuk tarımında azalma olmuştur ve tekrardan kuru tarıma giçişe neden olmuştur, günümüzde de kuru tarım uygulaması devam etmektedir. Çalışma sahasındaki bitki desenindeki değişimi belirlemek amacıyla 1985 ve 2011 yılının Ağustos ayına ait görüntülerin yakın infrared ve görünür bölgeye ait kırmızı band görüntüleri kullanılmıştır. NDVI ile Suruç ilçesinde tarımsal ürün deseninde meydana gelen değişim ortaya konulmuştur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17974 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17974 Mevlüt ERTEN Bu makalede Kur’an’da murâkabe ve münafıkların murâkabe anlayışlarını ele aldık. Çalışmamız üç kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda, murâkabenin anlam alanını belirledik. Murâkabe kelimesi Arapçada r-k-b fiil kökünden râkabe fiilinin mastarıdır. Bu fiil kökü ve türevleri sözlükte gözlemek-gözetlemek-beklemek, izlemek, kollamak, korumak (koruma altına almak), denetlemek, kontrol etmek anlamlarına gelir. Murâkabe İslam geleneğinde tasavvuf ilminde bir terim olarak yerini almış ve kavramlaşmıştır. Bu bağlamda kelimenin terim anlamı; kulun yüce rabbinin her an kendisinin halini bildiğini ve gördüğünü bilmesidir. Bu bilgi ve şuurun devam etmesi rabbini murâkabe etmektir. İkinci kısımda, iki çeşidiyle Kur’an’da murâkabeyi genişlemesine ele aldık. Bunlar Allah’ın kulları, kulların da Allah’ı murâkabe etmesidir. Birincisini, Allah’ın er-Rakîb ismi ki,- her şeyi gözetip, kontrol eden, takip eden anlamındadır,- ve bu isim etrafında kümeleşen ve murâkabeye yakın manalara gelen el-Âlim (Bilen), el-Hâfiz (Muhafaza eden, koruyan), el-Basîr (Gören) gibi isimleri/sıfatları çerçevesinde işledik. İkincisini, murâkabenin enstrümanları olarak isimlendirdiğimiz akıl, bilgi, takva, tezekkür (Allah’ı hatırlama), şükür ve dua kavramları çerçevesinde geliştirdik. Bütün bu kavramlar vasıtasıyla kullar Allah’ı murâkabe ederler. Son kısımda, münafıkların murâkabe anlayışını işledik. Allah’ı murâkabe; Allah’a ve O’nun gönderdiklerine şeksiz-şüphesiz inananlara ait bir olgudur. Münafıklar Allah’a gerçek iman sahibi olmadıklarından Allah’ı değil insanları murâkebe etmişlerdir. Ancak her daim pratik zekâlarını kullanarak bunun aksini iddia etme yoluna gidip gerçek niyetlerini gizlemeye çalışmışlardır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18127 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18127 Ali Ekber GÜLERSOY İnsan, varoluşundan günümüze doğal-beşeri mekânı anlamaya, resmetmeye ve tasvir etmeye çalışmıştır. Sümerlerden Mısırlılara, Fenikelilerden Yunanlılara giderek zenginleşen coğrafi bilgi birikim süreci, Strabon’la daha da gelişmiştir. Bu birikim üzerine inşa edilen İskenderiye Coğrafya Okulu Batlamyus gibi önemli coğrafyacılar yetiştirmiştir. Müslümanların Mısır’ı fethinden sonra bu okul, İskenderiye’den Antakya’ya nakledilmiştir. Antakya’daki Eskül Okulu’nun kapanmasıyla söz konusu okulun bazı din ve bilim adamları Harran’a gelmiştir. Harran Okulu’nda Yunan, İran ve Hint kültüründen yapılan tercümelerle İslam Dünyası, coğrafyayla yakından ilgilenmeye başlamıştır. Harran Okulu’nun eski önemini yitirmeye başlamasıyla IX. yüzyılın ortalarında Irak’ta tasviri “Irak Coğrafya Okulu” ortaya çıkmıştır. Bu sürecin devamı niteliğindeki Endülüs Coğrafya Okulu ise Belh Coğrafya Okulu’yla aynı zaman diliminde gelişmeye başlamış ve onunla etkileşim içerisinde olmuştur. Her iki okul İslam Bilim Dünyası’nın altın çağına önemli katkılarda bulunmuştur. Irak Coğrafya Okulu’nun ardından X. yüzyılın ilk yarısında günümüzde Afganistan sınırları içerisinde yer alan Belh şehrinde, Belhî (850-934) tarafından bir bölgesel coğrafya okulu kurulmuştur. İslam ülkelerini iklim bölgelerine ayıran Belh ekolü, beşeri coğrafyaya da yeni bir yön vermiş, evrensel beşeri coğrafya anlayışının temellerini atmıştır. Buna ek olarak Belh coğrafyacıları, coğrafî gerçekleri Kur’an ve hadislerdeki kavramlarla açıklamışlardır. Bu okulun ilk temsilcisi Belhî’nin öğrencisi İstahrî (X. yüzyıl) olup, ilk kez İslam ülkelerinin iklim haritalarını çizerek, diğer İslam coğrafyacıları arasında özgün bir konuma sahip olmuştur. Belh Coğrafya Okulu’nun ikinci önemli ismi, İbn Havkal (Ölümü 977), mekânsal bağlamlarla zamansal süreçlerin kendisine özgü bir biçimde ilişkilendirmiştir. Belh Coğrafya Okulu’nun en parlak coğrafyacısı, Makdisî (Ölümü 1000) olup, önceki Belh coğrafyacılarının aksine, yazdıklarının tümünü kendi deneyimlerine dayandırmış ve Alois Sprenger tarafından “yaşamış en büyük coğrafyacı” olarak nitelenmiştir. Belh Coğrafya Okulu, XIII. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşanan işgaller sonrasında eski önemini yitirmiştir. Avrupalıların Endülüs ve Belh coğrafya okulları aracılığıyla Müslümanlardan edindiği coğrafi birikim, kıta Avrupası’nın gelişmesinde ve Coğrafi Keşiflerin gerçekleşmesinde dolaylı olarak etkili olmuştur. Böylesi önemli özelliklere sahip bir okulun yeniden hatırlanması ve bu okulun deneyimlerinden yararlanarak geleceğe ışık tutacak çalışmalar yapılması temennimizdir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18021 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18021 Gülden GÜRSOY ATAMAN Batılılaşma hedefine paralel olarak İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ni imzalayan Türkiye’de, insan hakları farklı çevreler tarafından değişik biçimlerde anlaşılmıştır/yorumlanmıştır. Tek parti dönemi ve çok partili dönemin ilk yıllarında modern insan hakları anlayışını ciddiye alıp üzerinde düşünen örneklerinden biri de Hasan Ali Yücel olmuştur. Milli Eğitim Bakanlığı sırasında özellikle “yeni yurttaşın inşası”na yönelik çalışmalarıyla ön plana çıkan Yücel, çeşitli kitap ve makalelerinde insan haklarıyla bağlantılı fikirlerini ortaya koymuştur. Daha önce yapılan çalışmalar Yücel’in Türk hümanizmasına katkısı ve düşüncelerindeki hümanist vurguya çeşitli şekillerde dikkat çekse de, çok sınırlı sayıda çalışma onun Türkiye’de insan hakları düşüncesi açısından bulunduğu yeri ve/veya buna ilişkin yaklaşımını incelemiştir. Bu makale, Yücel’in 1950-1960 yılları arasında Ulus ve Cumhuriyet gazetelerinde yazdığı köşeyazılarının bir derlemesi olan ve hürriyet fikrini işlemiş Hürriyet Gene Hürriyet (Cilt 1) (1960) içindeki çeşitli yazıları ve İyi Vatandaş İyi İnsan (1956/2011) isimli kitaplarını incelemek suretiyle Hasan Ali Yücel’in insan hakları düşüncesinin temel yönlerini ortaya çıkararak alana katkı sağlamayı hedeflemektedir. Çalışmada, Osmanlı’nın son dönemleri, erken Cumhuriyet dönemi ve çok partili sisteme geçilen ilk yılların toplumsal-siyasal-düşünsel bağlamı içinde ve Yücel’in özgeçmişi dikkate alınarak, özellikle “vatandaşlık”, “devlet”, “millet”, “hürriyet” ve “eşitlik” temaları ekseninde metin çözümlemesi yapılmıştır. Sonuç olarak, makale, Yücel’in insan haklarına yönelik daha çok hümanist bir yaklaşıma sahip olduğunu ileri sürmektedir. Ayrıca, Bora vd.’nin (2002) de belirttiği gibi, insan haklarına ilişkin yaşadığı dönemde kabul edilmiş belgeleri erken bir dönemde benimsemiş ve insan haklarını, ülkenin Batılılaşması ve medeni toplulukların içine girmesi için gerekli görmüştür. Yücel’in yazılarında/düşüncelerinde açığa çıkan siyasal devletçilik, milliyetçilik ve vesayetçilik kadar sahip olduğu ideal yurttaşlık tasarımı insan hakları anlayışını sınırlandırmıştır. Görüşleri tek parti döneminde CHP’nin Batıcı kanadında yer alanların yaklaşımlarından bazılarını yansıtsa da, bunlar günümüzde farklı siyasal ideolojilerin insan haklarına bakışında belirli biçimlerde kendini göstermektedir. Dolayısıyla, Hasan Ali Yücel’in haklara nasıl yaklaştığını incelemek, Türkiye’de insan hakları konusunda yapılan güncel tartışmaları anlamak için de bir anahtar sunmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18004 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18004 Gülten İÇEL Bu çalışmada Akdeniz Bölgemizde yer alan Mersin ilinde etkili olan doğal afetler incelenmiştir. Mersin meteoroloji istasyonundan alınan 1975-2009 arasını kapsayan yıllık sıcaklık ve yağış verileri EKKDR (En Küçük Kareler Doğrusal Regresyonu= Basit Doğrusal Regresyon) ile hesaplanan Linear Trend modeliyle eğilimleri analiz edilmiştir. Ayrıca TUAA (Türkiye Ulusal Afet Arşivi, www.afad.gov.tr) verilerine göre Mersin’de 1975 yılından 2014 yılına kadar etkili olan kayıtlı meteorolojik afetler incelenmiş ve tablolar halinde sunulmuştur. Bu meteorolojik doğal afetlerin neden olduğu maddi- manevi olumsuzluklar yanında, meydana gelme nedenleri de açıklanmıştır. Başlıca bulgular şöyledir: Hızla nüfusu artan ve büyüyen Mersin’de, küresel ısınmayla ortaya çıkan iklim değişikliklerinin etkileri görülmekte, yıllık ortalama sıcaklıklar artış eğilimlerine sahipken yıllık toplam yağışlarda azalma eğilimleri bulunmaktadır. Bu denli hızlı büyüyen bir ilde kuraklık en önemli tehlikelerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. TUAA verilerine göre Mersin’de 1975 yılından 2014 Ocak ayına kadar en fazla görülen afet orman yangınlarıdır. Mersin’in konumu nedeniyle dolu ikinci en sık görülen, en etkili afet durumundadır. Şiddetli yağış, su baskını, sel son yıllarda sıkça yaşanan afetlerdir. Ayrıca şiddetli yağışlar kütle hareketlerinden heyelanlara da neden olmakta ve hem maddi hem manevi yıkımlara yol açmaktadır. Mersin, konum olarak fırtına olma koşullarına çok uygundur. Denizden gelen sıcak ve nemli hava kütleleri ile kuzeydeki yüksek dağlık kesimden gelen soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanında yer alan Mersin, özellikle kış aylarında bu afetin etkisi altında kalmaktadır. Mersin’in coğrafi konumu, yaşanmakta olan iklim değişiklikleri, hızlı nüfus artışı, plansız kentleşme, altyapı sorunları bu doğal afetlerin yaşanmasında en önemli nedenler olarak ortaya çıkmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18028 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18028 Mustafa İLBOĞA “Platon Epistemolojisinde Episteme-Doxa Ayrımı” başlıklı bu çalışma, Platon felsefesindeki epistemik serüvenin bir özetiyle başlar. Platon’a gelene kadar yapılan ve uzlaşmazlıkla biten epistemik tartışmalar rölativist bir kabule dönüşmüştür. Protagoras ve Gorgias’ın düşünceleriyle taçlanan bu rölativite Sokrates ve Platon ile antitezine ulaşmıştır. Bu antitezi, kendilerinden önceki sofist düşünce kalıplarılyla alay ederek başlatan Platon, böylelikle bilginin imkânına dikkat çeker. Platon için bilginin imkânıyla ilgili temel dayanak, görünenler dünyası ve idealar dünyası arasındaki ayrıma konu olan idealar teorisidir. Epistemik değeri bakımından da iki farklı statüde ele alınan bu ayrım, episteme ve doxa ayrımını doğrudan etkiler. Bu nedenle Platon tarafından ilk yapılan şey, episteme-doxa ayrımını netleştir olmuştur. Kavramlarla objeler arasındaki farklılığın ortaya konulduğu bu ayrımda objelerin sürekli değişime konu olması, tanımlanmalarının güçlüğü durumu, objelerin bilgiye imkân vermedikleri sonucuna bağlanır. Çıkan sonuçlarda “sanı” olarak nitelenen bu durum matematiksel (geometrik) nesneler söz konusu olduğunda yumuşatılarak “doğru sanı” olarak nitelenir. Fakat bu aşamada bilgiden değil, sanıdan ve doğru sanıdan söz edilir. Sanı(doxa)’nın belirlenimindeki temel ölçüt “değişim”dir. Bu aşamada Platon, ‘kesin olarak’ değişimden uzak bilgiye “episteme” demeyi tercih etmektedir. Diyaloglarda yapılan tartışmalar neticesinde episteme ve doxa arasındaki ayrımı, ‘konuları’ ve ‘elde ediliş biçimleri’ bakımından test eden Platon, doxa’nın konusu olarak tek tek varlıkları, episteme’nin konusu olarak ise ideaları kabul eder. Elde ediliş biçimleri açısından ise doxa doğrudan duyular aracılığıyla elde edilirken, episteme düşünce ile elde edilebilmektedir. Yapılan ayrımdan çıkan sonuç, tanrısal olan ve değişime uğramayan idealar için bilgi sahibi olunabilirken, duyuya dayalı insani örnekler ve değişime konu olan nesneler hakkında sanı sahibi olunabilmektedir. Sonuç olarak Platon, ideal mükemmelliğin bilgisini tanrılara layık görürken filozofları buna en yakın kişiler olarak kabul eder. Sanı sahibi olan filodoxslar ise epistemik değer sıralamasında en alta yerleştirilir. Çalışmamız, sözünü ettiğimiz ayrımları sistematik olarak sunmayı amaçlamaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17545 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17545 Cemil İNAN, Muhammet Faysal AKIN Beyzik (Bezique) Toplama Tahtası kâğıt oyun setleri içinde yer alan bir materyal olup ülkemizde Marköz olarak tanınmaktadır. Marköz halen beyzik ve briç oyun salonlarında toplama aracı olarak kullanılmaktadır. Beyzik toplama tahtası yakından incelendiğinde sadece toplama işlemlerinde değil aynı zamanda aritmetik problemlerin çözümünde de yararlı olabileceği görülmektedir. Bu araştırmada,”Beyzik (Bezique)Toplama Tahtası”nın problem çözme davranışlarının kazandırılmasına dönük bir eğitim durumunun ortama sokulmasının ilköğretim aritmetik problemlerini çözmede erişi ye etkisi ile öğrencilerin matematiğe karşı tutumlarında nasıl bir değişme meydana getirdiği saptanmaya çalışılmıştır. Araştırmada ele alınan problem ve alt problemlere ilişkin bilgiler, geliştirilen “ Problem Çözme Testi 1, 2, 3” ve “Matematikle ilgili Düşünceler Anketi” ile Öğrencilerin yapılan deneysel çalışmaya yönelik düşüncelerini almak amacıyla açık uçlu sorularla elde edilmiştir.. Toplanan bilgilere uygulanan istatistiksel analiz sonuçlarından problem çözme 1., 2., ve 3. testlerin KR-20 güvenirliklerinin katsayıları sırasıyla 0.84, 0.81 ve 0.79 olarak bulunmuştur. Bu testlerin ardışık sınıflara uygulanmasından elde edilen ortalamalar arasındaki farkların (2.71, 3.16, 4.72) .?=0.01 düzeyinde anlamlıdır. Araştırmada ele alınan problem ve alt problemlere ilişkin toplanan bilgilere uygulanan istatistiksel analiz sonuçlarından; İlköğretim Okulu birinci, ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerinde Beyzik (Bezique) Toplama Tahtası materyal destekli problem çözme ile ilgili davranışlarının geleneksel yönteme göre, aritmetik problemlerini çözmede etkili olduğu ve başarı ile birlikte matematiğe karşı tutumu da anlamlı şekilde arttırdığı söylenebilir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17792 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17792 Aybeniz RAHİMOVA, Halide Gamze İNCE YAKAR XIX. yüzyılın ilk yarısından itibaren Azerbaycan`ın çeşitli şehirlerinde eğitim ve kültürde belirgin bir gelişim söz konusudur. Azerbaycan’nın Rusya`nın idaresine girmesinden sonra ülke genelinde, özellikle de Lenkaran’da İran`ın otoritesi giderek zayıflamaktaydı. Rus tebaasının açtıkları okullara zengin Müslüman çocuklarıda büyük ilgi göstermişti. Cehalete karşı mücadele döneminin başladığı Lenkaran’da Teymur Bey Bayramalibeyov, eğitim politikasının belirlenmesi, hayır kurumları vasıtasıyla okullar yaptırılması, öğrencilerin okul malzemelerinin karşılanması, kız çocuklarının okula gönderilmesi, kütüphanelerin açılması, halkın topyekûn aydınlanması gibi pek çok alanda çalışmalar yapmıştır. Teymur Bey’in şahsi çabalarıyla bölgede okullar açılmış, bu okullarda çok dilli, çok kültürlü, bir eğitim anlayışıyla, dini konuların yanı sıra fen ve sosyal bilimleri de öğretilmiştir. Ayrıca gazetelerde halkın aydınlanması için -kimi zaman yönetim tarafından cezalandırılmasına neden olan- yazılar yazmış, eğitim, edebiyat-kültür, tarih-etnografya, sosyoloji-siyaset, tıp gibi birbirinden farklı bilim dallarında eserler vermiştir. Teymur Bey, çok yönlü bir bilim insanı olarak, halkınını her konuda düşünmeye, okumaya, araştırmaya, dilini, kültürünü, ülkesini ve tarihini tanımaya sevketmiştir. Çalışmamızda Teymur Bey Bayramalibeyov’un eğitim çalışmalarının ve eserlerinin Azerbaycan’ın Lenkaran şehrinin eğitim sisteminde meydana getirdiği değişiklikler ortaya konacaktır. Ayrıca gelecekteki okulların, farklı coğrafyalarda, farklı siyasal, kültürel ve ekonomik koşullarda yapılan girişimleri yorumlamaları açısından da Teymur Bey Bayramalibeyov’a ve çalışmalarına ışık tutulacak; dönemin siyasal, kültürel, sosyal ve ekonomik durumu, eğitim anlayışı incelenecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18007 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18007 Yunus Emre KARAKAYA, Mikail TEL Küreselleşme, 1980’li yıllardan sonra yeni bir dünya düzenini ortaya çıkarmış ve bugün yönetim, eğitim ve sosyal bilimler alanlarında temel kavramlardan biri haline gelmiştir. Bir taraftan tek düzeni, diğer taraftan da çeşitliliği ortaya koymuştur. Günümüzde küreselleşme, demokratik kavramların ve kuralların evrenselliği, evrensel insan hakları, liberalizm, ekolojik sorunlar gibi kavramların bütünü olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple bir çok alanda (siyaset, sosyal ve ekonomi gibi) belirgin sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada konuyla ilgili güncel literatür çerçevesinde, küreselleşme kavramı, yükseköğretim kurumlarında eğitim, Bologna Süreci ve Türkiye’de spor eğitiminin mevcut durumu ele alınmıştır. Bu kapsamda, “Küreselleşmenin Türkiye’de yükseköğretimde spor bilimleri üzerine yansımaları nedir?”, “Türkiye’de spor bilimleri küreselleşmenin belirgin sonuçlarının farkında mı?” gibi sorulara cevap aranmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, küreselleşme sürecinde Türkiye’de yükseköğretim düzeyinde spor eğitiminde yapılan dönüşümler ve problemler tartışılmış ve şu sonuçlara ulaşılmıştır. Türkiye’de spor bilimlerinin bir yapısal dönüşüm ihtiyacı içerisinde olduğu görülmektedir. “Spor Bilimleri Fakültesi” olma yolunda gerekli kriterleri sağlayan üniversiteler (akademik birimler) gerekli yasal süreci başlatmalıdır. Akademik personelin uluslararası alana açılması ve bilimsel açıdan daha donanımlı olması açısından yurtdışındaki öğretim elemanlarıyla işbirliğine gitmesi gerekmektedir. Spor eğitimi kurumları alt yapı çalışmalarını tamamlayıp lisansüstü alanda “Spor Bilimleri Enstitüsü” bünyesinde kurumsallaşması gerekmektedir. Yeni spor bilimleri bölümlerinin kurulması; Türkiye’nin bu kapsamda ihtiyacının olup olmadığı ve spor bilimlerinin kurumsallaşması adına sorgulanmalıdır. Spor bilimlerinde yer alan bazı bölümler uluslararası alanda tanınma anlamında, sektörde ihtiyaca cevap verip/vermeme, gelecek kaygısı gibi başlıklarda problem teşkil etmektedir. Bu kapsamda, AEHESIS (Spor Bilimleri Eğitimini Avrupa Yükseköğretiminde Uyumlaştırma) Tematik Ağ Projesi’nin sonuçları Türkiye’de spor bilimcileri ve karar vericiler tarafından tartışılmalıdır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17984 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17984 Gülsüm KAYMAK, Nilüfer ÖZTÜRK AYKAÇ Sosyolojinin ve psikolojinin ortak ilgi alanlarından olan kimlik, bireyin sosyal hayattaki görünürlüğünü temsil etmektedir. Kişinin toplumsal hayatta temsili meselesi; siyasi alandaki varlığı ve duruşu da içine aldığından kimlik kavramının siyasi politikalar ve tartışmalarla da sıkı bir bağı bulunduğu şüphesizdir. Kimliğin sosyal ve özellikle siyasal teori zemininde sorunsallaştırılmasıyla beraber son dönemin temel siyaset tarzına dönüşen kimlik politikaları, toplumsal yaşamı baştan aşağı etkileyen bir eylem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamıyla, siyasal zeminde etkinliği iyiden iyiye artan kimlik, gerek yerel gerekse küresel düzeyde eskisinden daha aktif bir ifade aracına dönüşmüştür. Globalleşme diye özetlenen çığır, toplumsal ve siyasal kimliklerin kayganlaşmasını, çoğullaşmasını, melezleşmesini beraberinde getirmekte; bir yandan milletler çağının sona erdiği yönündeki tartışmalar sürüp giderken öte yandan yerel nitelikli etkinlikler ivme kazanmaya devam etmektedir. Bu karmaşa; din, etniklik, toplumsal cinsiyet gibi ikircikli meselelerin de kimlik tartışmaları içine eklemlenmesine ve kimliğin yeni ifade alanları bulmasına zemin hazırlamaktadır. Bu makalede, söz konusu karambolde insanlara tözsel kimlikler sunduğu söylenen ‘milliyetçi kimlik’ yeniden tartışmaya açılmıştır. Bu amaçla ilk olarak “millet” ve “milliyetçilik” kavramlarının tanımı ve kapsamı ele alınmıştır. Ardından, yanına dini alarak insanlara tutunum sağlamayı hedefleyen milliyetçi kimliğin Osmanlı’dan başlayarak ülkemizdeki serüveni izlenmiş ve son olarak “dinsel milliyetçi kimliğin” tarihsel durakları irdelenerek kimlik tartışmalarına yeni bir katkı sağlanmaya çalışılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18050 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18050 İsmail KERVANKİRAN Turizm aktivitelerinin gerçekleşmesinde hâlâ doğal çekicilikler en önemli faktör olsa da, kültürel çekiciliklere olan talep her geçen gün artmaktadır. Kültürel turizm içerisinde önemi gittikçe artan müzeler, aynı zamanda modernleşmenin ve sosyalleşmenin de önemli göstergesidir. Bu yönüyle müzelerin misyonu, türleri ve fonksiyonları da son yıllarda değişmiştir. Bu değişime ayak uyduran, teknolojik altyapısını geliştiren, etkili tanıtım ve pazarlama teknikleri kullanan müzelerin hem ziyaretçi sayısı hem de geliri sürekli artmaktadır. Bunun farkına varan birçok ülkede, modern müzecilik anlayışına uygun düzenlemeler yapılmakta ve müze turizmine olan yatırımlar artmaktadır. Türkiye’de müzeciliğin ve müze turizminin mevcut durumunu değerlendirmek amacıyla hazırlanan bu çalışmada, devlet müzelerinin 2012 yılı istatistiki verileri kullanılmıştır. Dünyanın en eski medeniyetlerinin yaşadığı Türkiye’de, müze sayısı, müze ziyaretçi sayısı ve müze gelirlerinin beklenilenin çok altında olduğu, İstanbul, İzmir, Konya gibi belli başlı iller haricinde diğer illerde müze sayısının az, hatta bazı illerde hiç müze bulunmadığı görülmektedir. Türkiye’de her 100.000 kişiye düşen müze sayısı ortalaması 0.3’tür ve bu değer Avrupa ülkelerinin çok gerisindedir. Müze ziyaretçi sayısı İstanbul, İzmir, Antalya, Nevşehir, Konya ve Denizli illeri dışında azdır. Türkiye’nin toplam müze gelirinin yarısı İstanbul ilinden elde edilirken, diğer illerin müze gelirleri oldukça düşüktür. Türkiye’de müzeciliğin ve müze turizminin gelişmesi için; işleyişini, yönetim tarzını, tanıtım ve pazarlama tekniklerini çağdaş müzecilik anlayışı doğrultusunda yenilemesi, gelişen teknolojiyi ve kitle iletişim araçlarını daha etkili ve verimli kullanması gerekir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18076 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18076 Fatma KOÇ, Emine KOCA Türk sanatında geleneksel sanat formlarını temsil eden minyatürler ve yazma eserler tarihsel uzaklığı belirten bir belge olarak değerlendirilmektedir. Her biri tarihi birer belge niteliği taşıyan bu tür görsel eserler günümüzde geçmişe yönelik bazı soruların aydınlatılmasında önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle Osmanlı’nın günlük hayatı, saray hayatı, muhabere-muhasara, portre ve tarihi olaylarını anlatan görsel eserlerdeki figürlerin giysileri, yapıldığı dönemin malzeme, biçim, renk, kullanım ve süsleme özelliklerini açıklayıcı nitelikte belgeler olarak kabul edilmektedir. Osmanlılarda tekstil ve giyim ürünleri, ile ilgili yayınlanan yazılı ve görsel pek çok kaynakta, giysi parçalarının adları ve kullanma biçimi bazen birbirine karışmış gibi görünmektedir. Üç dört kat, üst üste giyilen kıyafet parçalarından en üste giyilen dışında, içte yer alanlar gömlek, iç entari, entari, dolama, mintan gibi isimler almakta, ancak her zaman aynı sayıda giysi katmanı bulunmadığından, giysi parçalarının adları birbiriyle karıştırılmaktadır. Bu durum giysiler ile ilgili terminolojide de karışıklığa neden olmaktadır. Özellikle Avrupa’dan gelerek Osmanlı kültürünü merak eden ve tanımak isteyen kişilerin siparişleri üzerine yapılan, Avrupa müze ve kütüphanelerinde (Fransa, İngiltere, İtalya, Avusturya, Polonya, İsveç, Yunanistan) 17. yüzyıla tarihlenen 20 den daha fazla kıyafet albümü bulunduğu bilinmektedir. Türklerin Avrupalılar tarafından ilginç bulunan günlük yaşamları ve Osmanlı sarayının tasvir edildiği bu eserlerde, Osmanlı giyim kuşamındaki küçük detaylara bile yer verilmesi dikkat çekicidir. Stockholm Kugliga kütüphanesinde bulunan Ralamb Albümündeki figürlerin giysilerinde de tüm detayların açıkça gözlenebilmesi bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada; Stockholm Kugliga kütüphanesinde bulunan, “The Sultan’s Procession: The Swedish Embassy to Sultan Mehmed IV in 1657-1658 and the Ralamb Paintings” başlıklı kitabın icindeki, Tadeusz Majda'nin “The Ralamb Album of Turkish Costumes” adlı makalesinde (s.196-265) yer alan Ralamb Albümü’nde tasvir edilmiş 119 kadın ve erkek figürü üzerindeki giysiler tasarım özellikleri açısından incelenerek, giysilerin siluet, yaka ve kol formları tespit edilmiştir. 17. yüzyılın bir dönemine ait Osmanlı giyim kuşam örneklerinin resmedildiği bu albüm üzerinden yapılan giysi analizleri sonucunda, farklı sosyal sınıflara ait giyim tarzlarının tasarım özelliklerinin belirlenmesi ile Türk kültürüne katkı sağlamak amaçlanmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18095 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18095 Engin KURT, Ahmet KESER Bu çalışma bir kamu hastanesi tıp fakültesinde öğrenim gören Türk öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin, öncelikle tıp etiğine ilişkin etik sorunları hangi değerleri göz önünde bulundurarak çözmek istedikleri, ikinci olarak eğitim sürecine bağlı zaman içerisinde Türk ve yabancı uyruklu öğrenciler arasında bir yakınsama oluşup oluşmadığı ile sınıf ilerledikçe meslek etiğindeki sorunları çözmeye ilişkin algıları arasında anlamlı istatistiksel bir ilişki olup olmadığını ortaya koymak amacı ile yapılmıştır. Akademik yazın incelendiğinde, hem kamu yönetiminde hem de onun önemli bir bileşeni olarak tıp sektöründe etik konusundaki çalışmaların artmakta olduğu görülmektedir. Benzer bir eğilim de küreselleşme olgusu ile birlikte uluslararası ve/veya kültürlerarası araştırma ve yayınların yoğunluğunda görülmektedir. Ne var ki ulusal kültür boyutlarının akademik çalışmalara uyarlanması konusunda aynı performans görülmemektedir. Türkiye’deki çalışmalarda da durum benzer bir görünüm sergilemektedir. Söz konusu gerekçeden hareketle bu çalışmada, öncelikle Türkiye’deki bir kamu üniversitesinde Türk öğrencilerle birlikte Türkçe eğitim alan, farklı ülkelerden gelen misafir öğrencilerin ulusal kültür farklılıkları dolayısıyla başlangıçta etik sorunlara bakışlarında bir farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda başlangıçta bir farklılık mevcut olmakla birlikte, zamanla etik soruna yaklaşımda öğrenciler arasında bir yakınsama yaşandığı bulgusuna erişilmiştir. Öğrencilere 5’li likert ölçeği şeklinde 12 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. 512 öğrenciden oluşan örneklemden (evren 695 öğrenci) elde edilen veriler cinsiyet, sınıf ve uyruk değişkenleri açısından SPSS 19.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda; çalışmaya katılan öğrencilerin cinsiyetleri, uyrukları ve sınıfları arasında, karşılaştıkları ya da karşılaşabilecekleri etik sorunları çözerken göz önüne aldıkları değerler açısından anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Çalışma boyunca bu farklılıklar ve eğitim sürecine bağlı olarak oluşan yakınsama açıklanacak ve incelenecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18123 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18123 Ali MEYDAN, Sibel ÖNER Teknolojide meydana gelen hızlı değişmeye paralel olarak gelişen bilgi teknolojileri, çağdaş ve yenilikçi öğretim yöntemlerinin benimsenmesini sağlamıştır. Bilgi teknolojilerinden biri olan Coğrafi Bilgi Sistemleri günümüzde gelişmiş ülkelerde çeşitli alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu araştırmada Coğrafi Bilgi Sistemleri ile coğrafya öğretiminin öğrencilerin coğrafya dersine yönelik tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu deneysel araştırma modeli uygulanmıştır. Çalışmaya, 2009-2010 öğretim yılının ikinci yarıyılında, Ankara İli Çankaya İlçesi Tapu Kadastro Meslek Lisesi’nde öğrenim gören 9. sınıf öğrencilerinden toplam 45 öğrenci katılmıştır. Kontrol grubunda öğretmenin merkezde olduğu, anlatım ve soru cevapla dersin işlendiği geleneksel öğretim yöntemi, deney grubunda ise Coğrafi Bilgi Sistemleri destekli öğretim yöntemi ile ders işlenmiştir. Veri toplama aracı olarak “Tutum Ölçeği” öntest-sontest olarak uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda CBS destekli öğretimin kullanıldığı deney grubundaki öğrenciler ile öğretmen merkezli öğretimin kullanıldığı kontrol grubundaki öğrencilerin tutum puanlarının bulundukları gruplara göre deneysel işlem öncesinde öğrencilerin coğrafya dersine karşı tutumları arasında anlamlı bir farkın bulunmadığı ancak deneysel işlem sonrasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunduğunu göstermiştir. Bu durum CBS ile işlenen derslerde öğrencilerin derslere karşı tutumunu arttırdığını göstermektedir. Kontrol grubunda uygulanan geleneksel öğretim yönteminin ise öğrencilerin derse tutumunu süreç içerisinde istatistiksel olarak çok fazla etkilemediğini ortaya koymaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemleri destekli öğretimin uygulandığı sınıflarda öğrenciler için hazırlanan haritalar, grafikler, fotoğraflar, öğrencilerin süreç içinde üstlendiği sorumluluklar derse karşı olumlu tutum sergilemelerinde önemli bir role sahiptir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17656 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17656 Osman MUTLUEL Sanat felsefesi, insan tarafından üretilen sanat eserlerini inceler. Bu açıdan sanat, bazen tabiatın taklidi olarak, bazen sanatçının iç dünyasını yansıtan bir anlayış, bazen de sadece sanat olduğu için yapılan bir aktivite olarak ele alınmıştır. Ebru sanatının tarihi hakkında net bilgilere ulaşmak mümkün değildir. Ancak 15 ve 16. Yüzyılda Çin ve Orta Asya’dan İstanbul’a gelmiştir. Daha sonra diğer Avrupa ülkelerine yayılmıştır. Ebru, her dönemde toplumun anlayışına göre, çeşitlilik kazanmıştır. Bu değişim toplumun kültür seviyesi ile ilgilidir. Ebru ilk dönemlerde basit bir kâğıt boyama sanatı iken zamanla battal ebru, taraklı ebru, gel git ebrusu, çiçekli ebru, güllü ebru, karanfil ebru, Necmeddin Okyay ebrusu, Barutçugil ebrusu gibi çeşitler geliştirilmiştir. Herhangi bir sanat eseri önce, sanatçının düşüncesinde gelişir ve olgunlaşır. Daha sonra sanat eserine dönüşür. Üçüncü aşamada sanat eseri sanatseverlerin beğenisine sunulur. Böylece sanat eserinin tamamlanması söz konusudur. Ebru sanatı da aynı şekilde, bu aşamalardan geçtikten sonra bir sanat eseri haline gelir. Sanatçı, ebru sanatını icra ederken kendi dünyasından bir şeyler katar. Bunun sonucu sanat eseri sanatçının kimliğini kazanır. Aynı şekilde sanatsever de kendi dünyasından bir şeyler katarak ebru tablosunu seyreder ve ondan haz alır. Ebru diğer sanat dallarından farklı olarak, aynısının tekrar yapılması asla mümkün olmayan bir sanat türüdür. Bu farklılık, sadece duygu ve zaman açısından değil, bizzat ebrunun kendisi açısından mümkün değildir. Bir başka deyişle kopyasının yapılması asla mümkün değildir. Bu açıdan her ebru tablosu biriciktir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17972 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17972 Ejder OKUMUŞ Bireyin grup veya toplumla bütünleşme sürecinin bir diğer adı olarak sosyalleşme, en geniş anlamıyla eğitim ve öğrenme sürecidir. Birey, bu süreçte toplumunun düşünce, inanç, gelenek, kural, değer ve yaşam tarzlarının yanısıra dinini ve inancını da öğrenir. Dinin kendi yapısal niteliği gereği sosyalleşmeye rengini vermesi durumu olarak dinsel sosyalleşme de, hem bireyin dinî kural, değer ve pratikleri öğrenmesinde, hem de genel olarak sosyalleşme sürecine dahil olmasında etkili olur. Dinsel sosyalleşme; dinde sosyalleşme, din ile sosyalleşme, sosyalleşme sürecinde dinî hayat, toplumun dinini öğrenme ve yaşama süreci ve de dindarlaşma gibi ifadelerde karşılığını bulan bir terimdir. Din sosyolojisinin önemli konularından biri olan dinsel sosyalleşme, din-toplum etkileşiminin önemli boyutlarındandır. Genelde sosyalleşme, özelde ise dinsel sosyalleşme süreçleriyle din, toplumsal aktörlerin toplumun dinî yapısına, toplumun norm, değer ve inançlarına katılmasında, onları öğrenmesi, benimsemesi, onaylaması, davranış kalıbı haline getirmesi ve gelecek nesillere aktarmasında önemli boyut ve işlevselliklere sahiptir. Dinsel sosyalleşme, dine ait sosyalleşme veya dinsel yönden öğrenme yahut din temelli toplumsallaşma, toplumsal faktörlerin bireylerin dinsel inanç, algı, anlayış ve yaşayışları üzerinde etkide bulunduğu etkileşimsel bir süreç olarak dinsel sosyalleşme, insanın toplumsal hayatta din alanında öğrenme ve uyum sürecini ifade eder. Bu çalışmada din ve sosyalleşmenin dinsel sosyalleşme bağlamında anlaşılması amaçlanmaktadır. Bu amaç kapsamında dinsel sosyalleşmenin sosyal control, kimlik, dinsel meşrûlaştırım, din değiştirme, mezhep değiştirme, grup değiştirme, imanlaşma süreci, din eğitimi, dindarlık, dindarlaşma gibi olgulara dair boyutları ele alınmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18124 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18124 Harun SAVUT Bu makalenin amacı; insanlık tarihinin ilk dönemlerinden itibaren tartışmalara konu olan adalet kavramının temel dinamiklerini tespit etmektir. Adalet hayatın her safhasıyla alakalı geniş anlamları olan bir terimdir. Adalet tüm hakları ilgilendirmesi sebebiyle, toplumun ahlaki, hukuki ve fikri değerlerinin en önemlilerinden biridir. Bu sebeple de mülkün temeli olarak nitelendirilir. Adaletin insan tarafından gerçekleştirilen bir değer olması sebebiyle, insanın saygı duyup çekineceği bir otoriteye bağlılığı adaletin tesisinde önemlidir. Bunun için Allah adaletin merkezine kendine imanı koymuş ve adalet duygusunun gelişimi ile Allah ve Ahiret gününe imanı ilişkilendirmiştir. O mahlukatı yaratmış ve onlara yasalar koymuştur. Bu çerçevede insan için de fıtrat belirlemiş ve bu fıtrata uygun bir din göndermiştir. Bu dinde Allah insanın doğasına uygun, onun gelişmesine ve kendisini gerçekleştirmesine katkı sağlayacak şeyleri teşvik etmiş, ona zarar verecek iş ve davranışları ise yasaklamıştır. Meselenin bu yönüyle Allah adaletin temelinde yer almaktadır. Fıtri yasaları içermesi sebebiyle Kur’an’ı adaletin temelleri arasında kabul etmek isabetli olacaktır. Allah, Kur’an’da toplum ve zamana göre değişmeyecek temel düsturları zikretmiş böylece insanların hukuki ve ahlaki düzlemde ölçü almalarını istediği kriterleri göstermiştir. Ayetler Kur’an’ı anlama ve açıklamada en yetkili kişi olarak Hazreti Peygamberi işaret etmektedir. Onun hayatında ve sünnetinde adaletin niceliğini açıklayan, adaletin sınırlarını tebyin eden ifadeler bulunmaktadır. Bunun için Hazreti Peygamber, Kur’an’ın mübelliği olarak adaletin diğer temel kaynağıdır. Onun adalet düsturları karşısındaki tavrı ise adaletin mutlaklığına işaret etmektedir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17992 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17992 Abdulnasır SÜT Turizm; dinlenme, eğlenme, öğrenme, tarihi ve doğal güzellikleri görme amacıyla gerçekleşen seyahatleri ve geçici konaklama hareketlerini ifade etmektedir. Turizm faaliyetleri sosyal etkileşimin yanında ticari fırsatların doğmasına imkân vermekte; kültürel ve bilimsel açıdan toplumu değişik şekillerde etkilemektedir. Din, bütün sosyal alanlarda olduğu gibi turizm sahasında da önemli bir etkinliğe sahiptir. İnsanlık tarihinde seyahat olgusu ile dinin doğrudan bir ilişkisinin olduğu bilinmektedir. İslam dini insanların, geçmiş medeniyetlerin tarihine ve kültürel mirasına ibret nazarıyla bakmalarını emretmektedir. İnancın temellendirilmesi hususunda Kur’an’ın seyahate dönük tavsiyeleri dikkate alındığında Müslümanların turizm faaliyetlerinde aktif olmaları gerektiği sonucuna ulaşmak mümkündür. Buradan hareketle turizm olgusunun salt bir eğlenme ve dinlenme etkinliği olmadığı ifade edilebilir. İslam coğrafyası zengin tarihi, dinî, kültürel ve doğal-turistik birikime sahiptir. Ancak Müslümanlar bu zengin potansiyelden yeterli derecede yararlanmamaktadırlar. Bunda hangi faktörlerin ne derecede etkili olduğu araştırılmaya muhtaçtır. Turizm modern görünümlü bir olgu olsa da temelde kadim seyahat olayına dayanmaktadır. Nitekim bu olgu Kuran-ı Kerim’de seyehat ve benzeri kavramlarla ifade edilmektedir. Kur’an’da yer alan bu kavramlar örgüsüne bakıldığında, insanın, yeryüzünde dolaşması, doğayı müşahede etmesi, geçmiş milletlerin tarihini incelemesi, buradan birtakım dersler çıkarması, iktisadi kazanımlar için yeryüzüne dağılması ve var olan ilahi nimetlerin elde edilmesi gerektiği görülür. Hz. Peygamber de bu amaçlarla birçok seyahat gerçekleştirdiği gibi insanlara da teşvik etmektedir. Bütün bu hususları dikkate aldığımızda İslam’ın itikadi, ticari, bilimsel ve kültürel vb. alanlarda faydalı ve meşru kazanımları elde etmek için turizmi teşvik ettiği söylenebilir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18057 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18057 Mehmet ŞAHİNGÖZ Bu araştırmanın amacı, üniversite öğretim elemanlarının sınıf içi öğretimsel davranışlarına yönelik öğrenci görüşlerini incelemektir. Bu araştırmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Çankırı Karatekin Üniversitesi Lisans ve Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programına katılan 380 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri anket ve ölçek yoluyla toplanmıştır. Öğretim elemanlarının öğretimsel davranışları öğrencilerin cinsiyeti, katıldığı eğitim türü, alanı ve yaşa göre analiz edilerek yorumlanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre öğretim elemanlarının dikkat çekme, önbilgileri hatırlatma, ipuçları verme, etkin katılımı sağlama, pekiştireç verme, dönüt-düzeltme ve sonuç etkinliklerini ara sıra gerçekleştirdikleri, hedeften haberdar etme etkinliğini ise sıkça gerçekleştirdikleri ortaya çıkmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17976 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17976 Bilge Kağan ŞAKACI Evliya Çelebi, 1611 – 1685 yılları arasında yaşamıştır. Türkçe haricinde Arapça, Farsça, Yunanca, Latince dillerini bilen, gezgin, tarihçi, halkbilimci, müzisyen, ressam, haritacı, dilbilimci, zanaatkâr, mimar, savaşçı ve gurmedir. Gezgindi, Orta Avrupa, Balkanlar, Kırım, Kafkasya, Anadolu, Mısır ve Arabistan arasında 51 yıl boyunca gezmiştir. Gezdiği ve eserinde anlattığı Türkiye sınırları dışındaki yerler (günümüzdeki ülke isimleri ile): Arnavutluk, Ermenistan, Avusturya, Azerbaycan, Bosna, Bulgaristan, Hırvatistan, Cibuti, Mısır, Eritre, Etiyopya, Gürcistan, Yunanistan, Macaristan, İran, Irak, İsrail, Ürdün, Kosova, Lübnan, Makedonya, Moldova, Karadağ, Filistin, Romanya, Rusya (Tataristan), Suudi Arabistan, Sırbistan, Slovakya, Somali, Güney Sudan, Sudan, Suriye, Kırımdır. Türkiye içinde ise İstanbul, Bursa, Bolu, Trabzon, Erzurum, Konya, Kayseri, Urfa, Maraş, Sivas, Edirne, Bitlis, Diyarbakır, Malatya, Mardin, Van, Çanakkale, Tokat, Tekirdağ, Kütahya, Manisa, İzmir, Antalya, Karaman ve Adanadır. Evliya Çelebi’nin ilk amacı, Osmanlı Devleti’nin ve komşularının eksiksiz bir tasvirini sunmaktı. Evliya Çelebi, Kütahya’ya da gelmiş ve şehrin tarihini, sosyal ve kültürel hayatını gözlemiştir (Kale, ibadethaneler, okullar, ticarethaneler, yiyecek ve kıyafet kültürü halkının özellikleri..vd) Örneğin mahalleler: Saray Mahallesi, Gökçemen Mahallesi, Böğürcük Mahallesi, Şehreküstü Mahallesi, Orta Mahalle, Lala Mahallesi, Kanecik Mahallesi, Börekçiler Mahallesi, Sultanbağı Mahallesi, Bezciler Mahallesi, Efendi Yolu Mahallesi, Kadı Şeyh Mahallesi, Cemaleddin Mahallesi, Çukur Mahalle, Analıca Mahallesi, Balıklı Mahallesi, Buladın Mahallesi, Servi Mahallesi, Meydan Mahallesi, Hacı İbrahim Mahallesi, İshak Fakih Mahallesi, Maruf Mahallesi, Dibik Mahallesi, Hüseyin Paşa Mahallesi, Yeni Mahalle, Çerçi Süleyman Mahallesi, Mumcular Mahallesi, Pirler Mahallesi vd. şeklindedir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18066 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18066 Pervin Oya TANERİ, K. Funda NAYİR , Gerry MCNAMARA Bu çalışmanın amacı Türkiye ve İrlanda’daki öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının ve öğretim hakkındaki endişe verici eğilimlerinin incelenmesidir. Çalışmaya 298 öğretmen adayı katılmıştır. Bu çalışmada iki coğrafi bölgedeki farklı öğretmen adayı grupları karşılaştırılmıştır. Çankırı Karatekin Üniversitesi’nden Pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adayları iken ikinci grup Dublin Öğretmen eğitimi Enstitüsünden İrlandalı öğrencilerden oluşmaktadır. Veriler, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği konusundaki tutumlarını ölçmek için tasarlanan tutum ölçeği kullanılarak toplanmış ve betimsel istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları Türk ve İrlandalı öğretmen adaylarının çoğunun öğretmenlik mesleğine yönelik olumlu tutumlara sahip olduğunu, ancak öğretmenlik mesleğinin geleceğine dair bazı endişeler taşıdıklarını göstermektedir. Bulgular Türk ve İrlandalı öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğinin gün geçtikçe çekiciliğini ve önemini kaybettiğini belirttiklerini de öne sürmektedir. İki gruptaki katılımcıların görüşleri eğitim aldıkları ve yaşadıkları kültürel durumdan da oldukça etkilenmektedir. Türk öğretmen adayları öğretmenliğin kutsal bir meslek olduğunu ve özveri gerektirdiğine inanma eğilimdeyken, İrlandalı adaylar bu görüşe katılmamaktadır. Benzer şekilde, Türk katılımcıların yarıdan çoğu öğretmenlik mesleğinin stres yarattığını belirtirken, çok az sayıda İrlandalı katılımcı bu yoruma katılmaktadır Çalışmanın sonuçlarının eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğretmen yetiştiren kurumların aday öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine yönelik olumlu tutum geliştirmelerine yardımcı olup olmadığını anlamalarına yardımcı olması umulmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17991 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17991 Ahmet UĞURLU Süregelen epistemoloji ve metafizik ile ilgili felsefi tartışmalarda özdeşlik meselesinin, belirleyici olma açısından diğerlerine nazaran daha merkezi bir konum arz ettiği söylenebilir. Ahlak tartışmaları söz konusu olduğunda ise kişisel özdeşliği felsefi anlamda ortaya koyabilmek sorunların çözümünde hangi temelden hareket edileceğinin belirlenmesi açısından önemlidir. David Hume, epistemoloji ve ahlak konularında sonraki dönemi belli açılardan etkileyen yaklaşımlar ortaya koyduğu bilinmektedir. Ona göre felsefi meseleleri çözüme kavuşturmanın yolu diğer bilimlere de kaynaklık eden insan zihninin bilimini yapmaktır. Bu açıdan izlenim ve tasarımlar arasındaki ilişkiyi yöneten ilkelerden yola çıkarak felsefenin temel problemlerine çözüm getirmeye çalışan Hume, insanın anlama dünyasının anlaşılabilinmesi açısından bu ilkelerin ortaya konulmasının gereğini vurgulamaktadır. Düşünmenin bir tür tasarımlar arası ilişkiler kurmak olduğu düşünüldüğünde tasarımlar arası ilişkilerin zorunlu olmadığını; bilakis bu ilişkiyi sağlayan ilkelerin neden-sonuç, benzerlik ve mekan-zamanda yakınlık olduğunu belirtmektedir. Felsefenin temele hedefinin de bu ilişkileri insanın zihin dünyasında bulunan farklı kavramsallaştırma süreçlerine uygulamaktır. Bireyin bir “ben”e ya da kişisel özdeşliğe sahip olup olmadığının felsefi olarak imkânının ortaya konulabilmesi için de bu ilkelerden yola çıkılmalıdır. Bu nedenle de Hume temel yaklaşımlarında hem kendi dönemine yakın hem de klasik dönemdeki fikirleri eleştirerek bireydeki töz olarak ruhun varlığına ve kişisel özdeşliğe yönelik yaklaşımlarda süreksizliğe yol açmıştır. Bu çalışmada David Hume’un ahlak anlayışının daha temelden görülebilmesi ve ne tür sonuçlara kaynaklık ettiğinin ortaya konabilmesi için kişisel özdeşlik ve benlik konusu ele alınmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17997 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17997 Mustafa YAKAR 21.yüzyıla girilirken Türkiye nüfusundaki en önemli değişimlerden birisi nüfusun yaş gruplarına göre dağılımında gerçekleşmeye başlamıştır. Demografik geçişe bağlı olarak doğurganlık hızında devam eden gerileme, nüfus artış hızını düşürmenin yanı sıra nüfusun yaş yapısını da etkilemiştir. Ortalama yaşam süresindeki artışın da katkısıyla Türkiye nüfusunda hızlı bir yaşlanma eğilimi başlamıştır. Bu araştırmada, nüfusun ilçelere göre medyan yaş dağılımının mekânsal yönüne odaklanılmıştır. Araştırmanın amacı, 21. yüzyılın geride kalan zaman diliminde medyan yaş dağılımının çeşitli yöntemler kullanarak mekânsal analizini yapmaktır. Medyan yaş dağılımının ülke içindeki faklı görünümü yanında, nüfusun medyan yaşındaki değişimde etkili olan doğurganlık ve göçlerin yeri ortaya çıkarılacaktır. Araştırmada kullanılan nüfusun yaş gruplarının dağılımına ait veriler ADNKS’den (2012 yılı) ilçelere göre kırsal ve kentsel ayrımında elde edilmiştir. Nüfusun yaş gruplarına göre dağılımda etkili olan doğurganlık ve göç verileri de (2012 yılı) ilçelere göre TUİK’den temin edilmiştir. İlçelere göre oluşturulan veri tabanı üzerinden ana yaş grupları ve medyan yaş dağılımına yönelik tematik haritalar üretilmiştir. Daha sonra medyan yaş dağılımının mekânsal ve istatiksel yöntemlerle analizi yapılmıştır. Türkiye nüfusunda 1980’de 19,9 olan medyan yaş değerinin 2012’de 30,1’e yükselmiş olması, nüfusun son zamanlarda yaşlanma eğilimi sergilemeye başladığını göstermektedir. 1980’de 3.41 olan toplam doğurganlık hızının 2012’de 2.08’e gerilemesi medyan yaşın artışında etkili olmuştur. Bununla birlikte kırsaldan gençlerin daha fazla göç etmesi, kırsalda medyan yaşın (31.2) kentsel nüfusa (29.8) göre artmasına yol açmıştır. Doğurganlık oranı ve göçlerin medyan yaş ile ilişkisini 0.85 olan çoklu R değeri gösterdiği gibi, En Küçük Kareler yöntemli regresyon modeline göre medyan yaştaki değişimin % 7’sini (R2 0.72), mekânsal farklılıkları dikkate alan Coğrafi Ağırlıklı Regresyon analizine göre % 91’ini (R2 0.91) doğurganlık ve göç oranlarındaki değişim açıklamaktadır. Doğurganlık hızı ve göçler nüfusun yaş yapısı üzerinde etkili olan demografik süreçler olup, Türkiye’de medyan yaşın ilçe ve il/bölge ölçeğinde dağılımını şekillendirmiştir. Nitekim Doğu Anadolu Bölgesi’nin doğusu ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ülke ortalamalarının altında kalan medyan yaş değeri ile en genç bölgeleri oluştururken, geri kalan kesimlerde artan medyan yaş değeri daha yaşlı bir nüfusun varlığını göstermektedir. Demografik geçiş ve göçlerin mekânsal dağılımına bağlı olarak Türkiye nüfusunda gözlenen yaşlanma eğiliminin mekânsal dağılımı, bölgesel olarak farklılık göstermektedir. Özellikle doğurganlık oranlarının değişimi ve bölgesel farklılığı, medyan yaş dağılımını şekillendirmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17980 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17980 Fatma YAŞAR EKİCİ Eğitim ve demokrasi birbiriyle yakından ilişkili iki kavramdır. Eğitimin en önemli görevlerinden biri demokratik yaşam tarzını benimsemiş bir toplum oluşturmaktır. Bu da demokrasiyi yaşam biçimi haline getirmiş ve olumlu demokratik tutuma sahip öğretmenler yetiştirmekle mümkündür. Bu araştırma, öğretmen adaylarının demokratik tutumları ve demografik özellikleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma örneklemini, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde 2014-2015 yaz döneminde pedagojik formasyon programında öğrenim görmekte olan toplam 126 öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Demokratik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Demokratik Tutum Ölçeği, Tutum Araştırma Laboratuvarı tarafından geliştirilen Teacher Opinionaire on Democracy ölçeğinin G ve H formlarından oluşturulmuştur. Ölçeğin Türkçeye adaptasyon, geçerlik –güvenirlik çalışmaları Gözütok (1995) tarafından gerçekleştirilmiş ve ölçeğin güvenilirlik katsayısı .87 olarak bulunmuştur. Bunun yanında öğretmen adaylarının demografik bilgilerini elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilmiş Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma verileri Bağımsız Grup t Testi, Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda görülmüştür ki; öğretmen adaylarının demokratik tutumları medeni durum, çocuk sayısı, gelir düzeyi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve ailedeki kardeş sayısına göre farklılaşmamakta; cinsiyet ve yaşa göre ise farklılaşmaktadır. Buna göre; kız öğretmen adaylarının demokratik tutumları, erkek öğretmen adaylarına göre daha olumludur ve 31-35 yaş aralığında olan öğretmen adaylarının demokratik tutumu, 20-25 yaş aralığında olan öğretmen adaylarından daha olumludur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17949 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=17949 Ali YILDIZ Çalışma, belirsizlik ilkesinin öğretiminin; nasıl, ne tür örneklerle ve aktivitelerle daha etkili bir şekilde gerçekleştirilebileceğini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırmalarda doküman incelemesi tek başına bir veri toplama yöntemi olarak kullanılabilir. Dokümanlar, ulaşılmasının genelde fazla zaman almaması, ucuz ve kolay olması bakımından gözlem ve görüşmelere tercih edilebilir. Kütüphanedeki her belge (her bir kitap, her bir dergi ve makale) becerikli ve hayal dünyası geniş olan bir araştırmacı için hazır bilgi ve veri kaynağıdır. Bu nitel çalışmanın verileri, konuyla ilgili yayınlanmış kitap ve bilimsel makale gibi dokümanların incelenmesiyle sağlanmıştır. Çalışmada, belirsizlik ilkesi ve kuantum fiziği konularına dair kitaplar ve yapılan bilimsel çalışmalarla ilgili makaleler, betimsel analiz yaklaşımına göre incelenmiştir. İlke öğretimi, genelde kavram öğretimine benzemektedir. Dokümanlar, sunuş yoluyla öğretimin, daha az zaman alıcı ve soyut konuların öğretiminde kavramlar (veya büyüklükler) arası ilişkilerin öğrenilmesinde kolaylık sağlayıcı olduğunu belirtmektedir. Ayrıca doküman olarak incelenen araştırmaların bulguları, öğrenme amaçlı yazma etkinliklerinin (mektup ve özet) belirsizlik ilkesinin öğretiminde kullanılabileceğini göstermiştir. Heisenberg belirsizlik ilkesinin anlamlı öğrenilmesine katkıda bulunabilmek için sunuş yoluyla öğretim, öğrenme amaçlı yazma ile desteklenerek yedi aşamada gerçekleştirilebileceği bir yaklaşım önerilmiştir. Her aşamada neler yapılabileceği açıklanarak özellikle örneklerin, prototip olması gerektiğinin önemi vurgulanmıştır. Araştırmada, verilen örneklerin özgün, günlük yaşamdan ve kolay anlaşılır olmasına çalışılmıştır. Belirsizlik ilkesi için önerilen yaklaşımın diğer ilkelerin öğretiminde de kullanılabileceği düşünülmektedir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18108 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=18108 Kubilay YILMAZ Bu çalışmanın yapılmasına, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında, Sivas merkeze bağlı yirmi dört köy ortaokulunu gezerken gözlemlenen önemli sorunlar sebep olmuştur. Söz konusu yirmi dört okuldan sadece iki tanesinde müzik öğretmeni bulunması, hemen hiçbirinde müzik eğitimi için gerekli materyalin olmaması, bazılarında müzik ders saatlerinde farklı dersler işlenmesi gibi sorunlar gözlenmiştir. Bu durum “ilköğretim okullarımız hâlâ bu durumda mı?” sorusunu akla getirmiştir. Ortaokullara müzik öğretmeni atanması için haftalık asgari ders saatinin altı saat olması gerekmektedir. Müzik dersi için, ortaokullarda, haftada bir saat ayrıldığı da hesaba katılırsa, haftalık ders kotasını doldurmak için okulda en az altı şube olması gerekmektedir. Şube sayısının altıya çıkarılması köy ortaokullarında pek mümkün olmadığından, birçok öğrenci müzik öğretmeninden mahrum bırakılmaktadır. Bunun yanı sıra söz konusu köy ortaokullarının birçoğunda, müzik derslerinin boş geçtiği gözlenmiş, öğretmenlerin herhangi bir plana uyup uymadıkları konusu da önem kazanmıştır. Bu bağlamda, Milli Eğitim Bakanlığı müzik ders müfredatı incelenmiş ve sorunun kaynağının müfredat olmadığı kanısına varılmış, problemin uygulamada olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, uygulamadaki eksikliklerin dile getirilmesi gerektiği düşünülmüştür. Çalışmaya konu olan söz konusu yirmi dört okul örneklem kabul edilmiş, çalışmanın verilerinin toplanmasında gözlemler ve yüz yüze görüşmelerin yanı sıra kaynak taramasından da yararlanılmıştır. Toplanan veriler analiz edilmiş ve sonuç bölümünde konuyla ilgili fikirler sunulmuştur. 2026-07-16