https://turkishstudies.net/education?mod=sayi_detay&sayi_id=244 Turkish Studies-Educational Sciences tr 2026-07-16 <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Ankara Bilim &Uuml;niversitesi</p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Maltepe Kamp&uuml;s&uuml;</p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Maltepe Mahallesi Şehit G&ouml;nen&ccedil; Caddesi No: 5 &Ccedil;ankaya, ANKARA</p> <p style="margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>Web: </strong><a href="https://ankarabilim.edu.tr">https://ankarabilim.edu.tr</a></p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>Telefon:</strong> <a href="tel:4442228">444 22 28</a></p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>E-mail:</strong>&nbsp;<a href="mailto:info@ankarabilim.edu.tr">info@ankarabilim.edu.tr</a></p> https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13877 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13877 Lütfen Seçiniz, 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13878 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13878 Hasan AKTAŞ Klasik çağın şiiri 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13879 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13879 Üzeyir ASLAN Necâtî, Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden olup pekçok şairi etkilemiş, şiirlerine nazireler yazılmış ve bir ekol olarak tarzı takip edilmiştir. Mu’îdî, Necâtî'ye nazire yazan şairlerdendir. O, Necâtî'nin Divan'ında da yer alan 15 gazelini 17 manzume ile tanzir etmiştir. Mu’îdî, nazirelerinde tekrara düşmeyerek özgünlüğünü koruyabilmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13880 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13880 Yaşar AYDEMİRHalil ÇELTİK Divan şairleri, kafiyeyi şiirin vazgeçilmez unsuru olarak kabul etmişlerdir. Hatta sadece kafiye ile yetinmemiş, buna ek olarak redifi de bol bol kullanmışlardır. Bu kullanımlardan birisi de, kafiye ve redifin ikileme veya yinelemeden oluştuğu örneklerdir. Burada, kafiye ve redifi ikilemeden oluşan şiirler üzerinde durulmuştur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13881 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13881 Yaşar AYDEMİR Ravzî, XVI. Yüzyılda yaşamış, Kanunî Sultan Süleyman, Sultan Selim ve Sultan Murad devirlerini görmüş, muhtemelen 1600 yılından sonra ölmüş bir şairimizdir. Elimizde oldukça hacimli bir Divanı vardır. Şiirlerinden, hayatının büyük bölümünü Balıkesir, Bursa civarında geçirmiş olduğu anlaşılan şairin, birçok şehre ait gözlemleri vardır. Birkaç Rumeli şehri de buna dahildir. Makalemiz, Ravzî'nin İştip, Üsküp ve Dukagin'e dair gözlemlerini konu almaktadır. Şairin gözlemleri, gezdiği yerlerin doğal yapısı ile orada yaşayan halkın etnik ve dinî yapısı ve içinde bulunduğu durum hakkında ilk elden bilgiler içermektedir. Şairin verdiği bilgiler başka kaynaklarla da desteklenerek incelenmiş ve metinlerine yer verilmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13882 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13882 Ekrem BEKTAŞ Divan şiirinde ahengi sağlayan ve anlatımı güçlendiren önemli öğelerden biri de rediftir. Klâsik edebiyatımızda redifi oluşturan kelime ya da kelime grupları birçok şair tarafından kullanılmıştır. Bu makalede, “kâşkî” redifiyle gazel yazan on şairimizin gazelleri tespit edilmiş ve şairlerle ilgili bazı değerlendirmelerde bulunulmuştur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13883 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13883 Ali BUDAK Kütahya, Anadolu Türklüğünün önemli kültür merkezlerinden biri olagelmiştir. XIV. Yüzyılda Ahmedî, XV. Yüzyılda Şeyhî buradan yetişmiştir. Adları Divan Edebiyatı’nın kurucuları arasında yer alan bu büyük şairlerin açtığı yolu, zaman içerisinde daha da genişletmiş isimlerden birisi de Gedoslu (Gedizli) Hasbî’dir. Ne var ki, XVI. yüzyılın hayli renkli bir şairi olan Hasbî, ışıltısını uzun süre devam ettirememiştir. Zira, Gediz’den İstanbul’a uzanan ve çalkantılı bir seyir izleyen özel hayatı, şiirinin üzerine bir gölge gibi düşmüş ve karşımıza sıradışı bir şair portresi çıkarmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13884 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13884 Ayşe BÜYÜKYILDIRIM Âşık Paşa 1272 yılında Kırşehir civarındaki Arapkir’de doğmuştur. İdarenin zayıfladığı, Moğol zulmünün giderek arttığı, idari kargaşa ve çekişmelerin yoğun olduğu bir dönemde dünyaya gelmiştir.Çocukluğundan ölümüne kadar bu olaylar içinde bir ömür sürmüştür. O dönemde Kırşehir, bir çok bakımdan önemli kültür merkezlerinden biri durumundadır. Âşık Paşa bu çevrede yetişir. Elvan Çelebi O’nu, iç ve dış güzelliğe sahip, ahlakı ile gönülleri avlayan, ilim, akıl ve ferâset sahibi biri olarak tanıtır. Türk diline kimsene bakmaz ıdı Türklere hergiz gönül akmaz ıdı…. Tâ ki mahrûm kalmaya Türkler dahı Türk dilinde anlayalar ol Hakı söyleyişiyle, Türkçe konusunda Genç Kalemler’e kadar uzanan bir yolun temellerini atarak Türk milletine başka bir boyutuyla da hizmet veren bu büyük sanatkâr, eserinde insan vücudunu ilikten deriye kadar ele alıp çeşitli benzetmeler içerisinde anlatır. Klasik Türk şairlerine göre insan, Tanrı biliminin bir parçası ve sanatının kusursuz bir eseridir. Hatta evrenin göz bebeğidir. Âşık Paşa’nın ifadesiyle evrende var olan her şey aslında onda gizlidir. Evrendeki bütün varlıklar Tanrı’nın varlığına, birliğine, yaratma gücüne ve sanatkârlığına önemli bir delildir. Bunların içerisinde en büyük delil ise insanın yaratılışıdır. Bu bakımdan insan bedeni sırla dolu, evrendeki en büyük ibret belgesidir. İnsan bedeni eserde, gizli hazine, saray, içinde yüce ve bayağı âlemi gizleyen bir mescit, hizmetkârları, toprak, su, ateş ve yel olan bir sultan, değirmende sürekli öğütülen bir buğday tanesi gibi benzetmeler içinde ele alınmakta, arka planda ise çoğu zaman birlik ve işbirliğinin önemini vurgulayan öğütler içermektedir. Âşık Paşa’nın bu benzetmeler içerisinde bedeni türlü özellikleriyle ifade ederken -manevi yön ağır basmakla birlikte- sosyal hayata da sık sık vurgu yaptığı görülmektedir. Garîb-nâme’de beden temelli fakat çoğu zaman din ve tasavvuf düşüncesi çerçevesinde, günümüzün de vazgeçilmez unsurlarından biri olan işbirliği, birlikte hareket etmenin gerekliliğine işaret edilmektedir. Biz bu makalemizde Garîb-nâme’den hareketle Âşık Paşa’nın insana, insan bedenine bakışını değerlendirirken, şairin duygu ve düşünce dünyasını, hayata bakışını “beden” kavramı çerçevesinde ortaya koymaya çalışacağız. Ayrıca, dönemin sosyal, siyasal hayatının bu anlatım biçimindeki etkisini de belirlemeye gayret edeceğiz. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13885 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13885 Menderes COŞKUN Tarihi ve edebi metin araştırmacısının en önemli görevlerinden birisi incelediği metnin sahte olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmacıların eser tenkidi ile ilgili bilgileri, ancak çok acemice hazırlanmış bir sahteciliği fark edebilir. Konunun ehli tarafından uydurulmuş hiçbir eser, basit soru ve araştırmalarla kendisini ele vermez. Bu konuda araştırmacılara bakış açısı kazandıracak bilgilere ihtiyaç vardır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13886 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13886 Kamile ÇETİN Musikî, malzemesi ses olan, duygu ve düşüncelerin belirli kurallar dâhilinde ve uyumlu seslerle anlatıldığı bir sanattır. Türk musikîsi yaklaşık 2500 yıllık bir tarihe sahiptir. Osmanlı musikîsi ise Türk musikî tarihi içinde 500 yıllık bir dönemi kapsamaktadır. Klâsik Türk şiirinin yararlandığı en önemli kaynaklardan biri de musikîdir. Bu makalede, musikî ve musikî terimlerinin Klâsik Türk Şiiri’nin 19. asırdaki temsilcilerinden İbrahim Râşid Divanı’nda bulduğu akisler ortaya konulmaya çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13887 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13887 Ülkü ÇETİNKAYA Özlü ve kalıplaşmış birer anlatım aracı olarak her dilde var olan deyimler, toplum yaşayışındaki pek çok kültür unsurunu yansıtmaları bakımından önemli dil yapılarıdır. Bu yapılardan özellikle deyimlerin, ulusal nitelikleri dolayısıyla bir dilden başka bir dile çevrilmeleri oldukça güçtür. Ancak toplumlar arasında çeşitli ilişkiler sonucu oluşan kültürel etkileşim yoluyla bazı deyimlerin ortak kullanıldığı da görülür. Bu çalışmada, Türkçenin tarihi seyri içinde belli bir dönemde kullanıldıktan sonra kullanımdan düşmüş “çok başlu” deyimi ve bunun Farsçadaki tam karşılığı “ziyâde-ser” üzerinde durulmuştur. Ayrıca çeşitli şairlerin şiirlerinden alınan örneklerle bu deyimin 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13888 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13888 Şener DEMİREL XVII. yüzyıl, hem Klasik Türk şiirinin zirveye çıktığı hem de edebiyat tarihlerinin “Orta Klasik Dönem” olarak tanımladıkları bir dönemi karşılamaktadır. Bu yüzyıl, aynı zamanda Türk şiirinde aynı kaynaktan beslenen ancak birbirinden farklı tarz ve üslupları bünyesinde barındırması açısından da dikkat çekici bir dönemdir. XVII. yüzyıla kadar Klasik Türk şiirinde söz ile anlam arasında ciddî bir ayrışmanın olmadığı, şairlerin kişisel tercihlerine göre zaman zaman birinin diğerine üstün tutulduğu; fakat bu tercihlerin hiçbir zaman genel bir kabul hâline dönüşmediği de bilinen bir gerçektir. Ancak özellikle XVI. yüzyıl sonları ve XVII. başlarında önce İran’da ve Hindistan’da sonra da Divan şiirinde belirtileri görülen ve anlamın ince, derin ve kapalı olması gibi özellikler üzerine kurulan Sebk-i Hindî’nin etkisiyle XVII. yüzyıl Türk şiirinde anlam boyutunda önemli değişmeler meydana gelmiştir. Aynı yüzyılda edebiyat tarihlerinde Nâbî ekolü olarak da anılan ve şiirde düşünceyi, hikmeti önceleyen Hikemî Tarz adında yeni bir oluşum daha kendisini göstermiştir. Sebk-i Hindî gibi anlamı eksen alan ancak Sebk-i Hindî’den farklı olarak anlamın somut tarafıyla, düşünce yönüyle ilgilenen bu tarzın etkisinde kalan şairler Klasik şiire farklı bir pencere açarak, şiirin anlam boyutunu düşünce ekseninde zengin kılmaya çalışmışlardır. Bu makalede XVII. yüzyılda Türk şiiri üzerinde görülen Klasik üslup, Sebk-i Hindî, Hikemî Tarz ve Mahallileşme çabalarının şiirin anlam boyutunda meydana getirmiş oldukları değişme ve gelişmeler üzerinde durulacak, konu söz konusu üslûp/tarzların temsilcisi durumundaki şairlerin şiirlerinden alınan örnek beyitlerle irdelenmeye çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13889 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13889 Hidayet DUYAR On altıncı yüzyıl 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13890 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13890 Nagehan EKE, İlim, “bilmek” anlamına gelen Arapça ‘alime fiilinden türemiş bir mastardır. Sözlüklerde “bilgi, bilme, biliş, vukûf, ma’lûmât, haber” ve “bir şeyi hakikî şekliyle idrak etmek” olarak tanımlanmıştır. Günümüzde genellikle bilim yerine kullanılmaktadır. Zıttı cehl veya cehâlet’tir. İlim, Klâsik Türk şiirinde ise, genellikle “bilgi” ve “bilim” anlamlarında kullanılmıştır. Klâsik edebiyatın kaside, gazel ve mesnevi vadisinde önemli isimlerinden biri olan Zâtî (öl. 953/1546) Balıkesirlidir. Şairin asıl adı Bahşı veya Satılmış olup, bunun kısaltılmışı olan Satı ilhamıyla Zâtî’yi kendisine mahlas olarak seçmiştir. Yine bir rivâyet olmakla birlikte kaynaklarda, ebced hesabıyla doğum tarihi olan 876’yı verdiği için, asıl adının İvaz olduğu da kaydedilmiştir. İlk işi baba mesleği olan çizmeciliktir. Düzenli bir tahsil görmemiş olan Zâtî, hayatını şiir yazarak ve remilcilik yaparak kazanmıştır. İstanbul’da Bâyezid Câmii avlusunda açtığı remilci dükkânı Bâki, Yahya Bey ve Fazlî gibi genç şairlerin uğrak yeri olmuş, devrinin birçok şairine hocalık etmiştir. Bu bildiride, ilk iki cildi Ali Nihad Tarlan tarafından, üçüncü cildi ise Mehmed Çavuşoğlu ve Mehmet Ali Tanyeri tarafından hazırlanan ve toplam 1825 gazelden oluşan Zâtî Divanı Gazeller Kısmı’nın taranmasından elde edilmiş olan beyitlerden yola çıkarak; şairin şiirlerine, dönemin hakikî ve bâtıl ilimlerinin yansıması ve katkısı incelenmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13891 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13891 Mehtap ERDOĞAN Sıdkî Paşa, 17. yüzyılda yaşamış bir 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13892 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13892 Mustafa ERDOĞAN Türkler’in Mısır’la münasebeti çok eski tarihlere dayanmakla birlikte, Yavuz Sultan Selim zamanında bu ülkenin Osmanlı topraklarına katılmasıyla bu ilişkiler daha da artmıştır. Bu bağlamda pek çok Osmanlı şairi çeşitli vesilelerle Mısır’a gitmiş, giden şairlerden bazıları da Mısır’la ilgili izlenim ve kanaatlerini dile getiren manzumeler söylemişlerdir. Nitekim tarafımızdan 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13893 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13893 Rasih ERKUL Klâsik Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden Fuzûlî, bütün Türk ülkelerinde sevilerek okunmuş, etkili bir şairdir. Çeşitli konularda eserler veren şair, asıl başarısını gazel alanında göstermiştir. Ancak kıt'aları da büyük şair olduğunu gösterecek değerdedir. Bu çalışmada Fuzûlî'nin Türkçe kıt'aları ele alınmıştır. Kıt'alarındaki duygu ve düşünceler, yılların birikimi olan, evrensel nitelikli tecrübe ve mesajlardır. Şairin zihninde, gönlünde bir dilek, ümit ve hayal olarak filizlenen bu duygu ve düşünceler, günümüzde kişisel gelişim konuları içinde de yerini almıştır. Fuzûlî, kıt'alarıyla 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13894 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13894 Haluk GÖKALP İntihar, toplumsal ve kültürel hayatımızda olumsuz bir eylem olarak kabul edilir. Ferhad’a gelinceye kadar bu durum edebiyatın kurmaca dünyası için de geçerli olmuştur. Klasik doğu edebiyatında Ferhad’ın ölümüyle kutsanıp yüceltilen intihâr, 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13895 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13895 Haluk GÖKALP İslamiyet’i tasavvuf kanalıyla tanıtıp sevdirmeye çalışan Yunus Emre’nin lirik şiirleri, yüzyılların süzgecinden geçerek günümüze kadar ulaşmış ve her dönemde beğenilerek okunmuştur. Bu durum şairin şiiriyet kaygısından ziyade, asıl amacı olan irşada hizmet eden Risâletü’n-Nushiyye adlı mesnevisinin geri planda kalmasına neden olmuştur. Bu nedenle Yunus Emre ile ilgili çalışmalarda da söz konusu mesneviye daha az yer verilmiş, konuyla ilgili değerlendirmelerde genellikle eserin tasavvufî ahlâka dair öğütler veren didaktik bir mesnevi olduğu söylenmiştir. Her ne kadar eserde sembolizmle birlikte teşhis sanatının yaygın olarak kullanıldığı belirtilse de eserdeki tahkiyevî unsurlar, lirik ilahilerin yanında sönük kaldığından fazlaca dikkat çekmemiştir. Bu nedenle biz Risâletü’n-Nushiyye’nin Anadolu sahasında nasihatname türünde yazılan ilk eserlerden biri olduğunu da dikkate alarak eseri, mesnevi nazım şeklinin tabiî yapısı ve nasihatname türü açısından değerlendirmeyi denedik. Yunus Emre, Risâletü’n-Nushiyye’de konunun yol açtığı kuruluğu gidermek için alegori, kıssa, kişileştirme, konuşturma, anlatıcı çeşitliliği, bakış açısı, -hatta kısmen- kompozisyon gibi tahkiyeye dayalı eserlerde görülen anlatım yöntem ve tekniklerini, türün el verdiği ölçüde kullanmıştır. Bu nedenle makalemizde yazıldığı dönemi de dikkate alarak Risâletü’n-Nushiyye’de kullanılan tahkiyevî unsurları belirlemeye ve eserin bu yönüne dikkat çekmeye çalıştık. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13896 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13896 Metin HAKVERDİOĞLU Bugüne kadar hemen her kaynakta "Mihrî, Necâtî'nin mukallidi bir şâiredir." denir; fakat bu taklidin hangi boyutta olduğu iki dîvândan ayrıntılı olarak incelenip gün yüzüne çıkarılmamıştır. Biz bu çalışmamızda bu eksiği giderip, nazîre edebiyatımızın bu ilginç ve bazen kavgalı şâirlerinin dîvânlarındaki kardeş şiirlerini gün yüzüne bir kez daha çıkarmayı amaçladık. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13897 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13897 Metin HAKVERDİOĞLU Divan şairi ile Thomas Stearn Eliot arasında bir düşünce ve metot birliği mevcuttur. İnsanlık için düşünen bu iki ayrı dünyanın insanı bir noktada birleşir: Arif insan. Eliot’ın dediklerini 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13898 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13898 Nadirhan HASAN (Nodirkhon Khasanov) F.Köprülü’nün meşhur “Türk Edebiyatı’nda İlk Mutasavvıflar” eserinden sonra Hoca Ahmet Yesevi ve Yesevilik konusunda kaynaklara dayanarak geniş ve kapsamlı bir araştırma yapılmamıştı. Son yıllarda bulunan bazı kaynak eserler Yesevilik konusunda yeni çalışmalar yapmayı gerektirmektedir. Bu yazıda Yesevilikle ilgili bazı eserler kısaca tanıtılacak ve onların ilim dünyasındaki, özellikle Yesevilik çalışmalarındaki önemi arz edilecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13899 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13899 Ömer İNCE Divan edebiyatının oluşup geliştiği yıllarda Türklerin sosyal hayatındaki, makâm-mevkî ayrımına dayanan sosyal statüler, iletişim kurallarının değişmesinde etkili olmuştur. Bu statüye dayalı sosyal hayat, yazışmalarda “a’lâ” “ednâ” “akran” gibi sosyo-kültürel statüleri meydana getirmiştir. Değişen kültürel hayatın sonucu olan bu durum dil ve üslûbu da etkilemiştir. Bu dönemle birlikte halkın anlaşma aracı olan dil iletişim kurulacak kişinin sosyo-kültürel konumunun belirlediği bir yapıya dönüşmüş ve böylece kişilerin ne söylediğinden çok, nasıl söylediği önemli hale gelmiştir. Bu yeni anlayışla yazılan inşâ eserlerinde dil bir problem olarak ön plana çıkmıştır denilebilir. Ulusların kültür hayatları birbirine benzemez. Edebiyât verimleri toplumların kültürel geçmişlerini yansıttıkları için toplumları yakından tanımada önemli malzeme verirler. Toplum içindeki insan ilişki ve iletişimleri, devlet-millet arasında gözlenen münasebet düzeyleri, edebî verimlerde yansıtılmayan ekonomik hayatın işleyişine ilişkin bilgiler, devlet ve sosyal hayatın hiyerarşik iletişimi, makâm, rütbe, ünvan ve yazışmalarda gözetilen kurallar, edebi eserlerde bulduğumuz kültürel zenginliklerimizdendir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13900 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13900 Serhan ALKAN İSPİRLİArzu GÜLBAHÇE Kullanılan dil, vezin, mazmun dünyası, kültürel farklılık gibi sebeplerle 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13901 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13901 Bahattin KAHRAMAN Osmanlı dönemi Türk edebiyatı bünyesinde Çağatayca şiirler yazan şairlerle ilgili, günümüze kadar bazı araştırmalar yayımlanmıştır. Çağatay Türkçesiyle şiir yazan şairlerin azımsanmayacak bir kısmı, köken olarak da Orta Asyalıdır. Bildirimize konu olan Burhaneddin Belhî(Ö.1930) de bu gruba giren şairlerden biridir. Babası, -günümüzde Afganistan’ın önemli şehirlerinden- o sırada Belh’e bağlı Kunduz’da bir tekkenin şeyhliğini yapan Şeyh Süleyman Efendi’dir ve Özkend hükümdarı Seyyid Burhaneddin Kılıç’ın soyundan gelmektedir. Belh’teki zulümden dolayı, 1855 yılı civarında, ailesi ve 400 kadar müridi ile beraber Anadolu’ya göçen Süleyman Efendi, Sultan Abdülaziz’in daveti üzerine İstanbul’a yerleşmiştir. Özkend hükümdarı olan büyük dedesinin adını taşıyan Burhaneddin Belhî, bu suretle ailesiyle birlikte İstanbul’a gelmiştir. Burhaneddin Belhî, şiirlerinde, çoğunlukla Burhân mahlasını kullanmıştır. Türkçe ve Farsça iki 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13902 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13902 Mahmut KAPLANŞirvan KALSIN Bu çalışmada Germiyanlı Yetimî tarafından yazılan İbret-nâme adlı öğüt manzumesi incelenmiştir. İncelemede İbret-nÀme’nin transkripsiyonu ve günümüz Türkçesine aktarımı yapılmış; Eski Anadolu Türkçesi dil özellikleri gösteren metin, dil açısından da değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuna metinde geçen kelimelerin dizini eklenmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13903 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13903 Barış KARACASU Keçeci-zâde İzzet Mollâ Osmanlı 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13904 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13904 Resul KAYA Türk edebiyatı biyografi geleneğinde 20. yüzyılda yazılmış eserlerden birisi, Mehmed Nâil Tuman’ın Tuhfe-i Nâilî adlı eseridir. Bu çalışmada Tuhfe-i Nâilî adlı eserden kısaca bahsedilerek Mehmed Nail Tuman’ın biyografik anlamda şairleri tanıtabilmek için gerekli en temel noktaları nasıl verdiği sistematik olarak incelenmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13905 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13905 Şevkiye KAZAN Beddualar (ilençler), günlük yaşantımızın ve sözlü kültürümüzün ayrılmaz bir parçası; insanın baş edemediği bir güç karşısında Allah’a sığınması ve hakkını manevi bir yolla arayarak kendini psikolojik olarak rahatlatmasıdır. Çalışmamızda, klâsik Türk şairlerinin devlete ve devlet erkânına, devlet ve din düşmanlarına, sevgiliye, âşığa, rakibe, feleğe nasıl beddua ettikleri şiirlerle gösterilmeye çalışılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13906 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13906 Zülküf KILIÇ Klâsik şairlerimiz, sanıldığı gibi, salt bir güzelin hayaliyle kendi ruh iklimlerinin fildişi kulelerinde topluma kapalı bir hayat sürmemişler, hayatları pahasına da olsa en küçük bir kusuru dahi haykırmaktan çekinmemişlerdir. Topluluk içinde yaşamanın sonucu olarak toplumsal normlara aykırı davranışlar sergileyenlerin eleştirilmeleri doğal bir süreçtir. Bu süreç yalnız fert eksenli olmaz. Dejenere olan değerler, insânî ilişkiler, duyarsızlıklar, “ben” merkezli yaşamlar, yabancılaştırmalar, ötekileştirmeler; devlet ve devlet ricalinin bozulması… gibi konular, eleştirilerin dışında tutulmazlar. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13907 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13907 Zülküf KILIÇ Divan şiirinin salt estetik ve haz çevresinden örülü olduğunu söyleyip bu şiirde başka başka anlam haritalarının çıkarılamayacağını söylemek, Divan şiirini tam anlamamak demektir. Divan şiirinin kaleme alındığı nazım şekilleri dikkatli incelendiğinde, bir övgü şiiri olarak öne çıkan kaside nazım şeklinde, yapılmış olan herhangi bir haksızlık, adaletsizlik gibi bir konunun da işlenebildiği görülecektir. Diğer yandan daha çok aşk duygusunun lirik bir tarzda dile getirildiği gazel nazım şekliyle de marjinalleştirme, haksızlık gibi konuların işlendiği görülecektir. Bu da, Divan şiiri nazım şekillerinin yerleşik, klâsik olanın ötesine taşabildiğinin göstergesidir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13908 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13908 Cemal KURNAZHalil ÇELTİK Klasik Türk şiirinde vezin, kafiye ve nazım birimi şiirin vazgeçilmez öğelerindendir. Kafiye düzeni, şiirin nazım şeklini belirler. İlk birimi matla olan tek kafiyeli bentlerle yazılan şiirler, nazım şekli olarak, bentteki mısra sayısına göre, müsellesten muaşşere (üçlüden onluya) kadar isimlendirilir; daha uzunlarına, yanlış olarak terci-bent denir. Oysa 12, 15, 18 mısralı bentlerle yazılan ve ilk bendi matla gibi musarrâ olan tek kafiyeli şiirler terci-bent değildir; bunlara da bentteki mısra sayısına göre 12'li, 15'li, 18'li gibi isimler verilmesi gerekir. Burada ele alınan, Senâyî ve Halil Nihat Boztepe'nin "mütekerrir 20'lik", Nigârî'nin "müzdeviç 20'lik" ve Selâmî'nin "mütekerrir 22'lik" şiirleri, bentteki mısra sayısına göre adlandırılması gereken musammatların -şimdilik tespit edilebilen- en uzun örnekleridir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13909 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13909 Sait OKUMUŞ Sâkînâmeler, klasik Türk edebiyatında önemli bir yer tutmaktadır. Birçok 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13910 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13910 Sevda ÖNAL Klasik Türk edebiyatında ilk olarak Mevlânâ’nın şiirleriyle varlığını gösteren lâle, XIV. yy’dan sonra çeşitli özellikleriyle şiirimizde yer alır. Klasik Türk şiirinde XVI. yy’a kadar yabanî ve taşralı bir çiçek olarak değerlendirilen lâle, özellikle Lâle Devri’nden sonra şairlerin vazgeçemediği temalardan biri olur. XVII. yy’da ilk örnekleri görülen lâle konulu şiirler ve esâmî-i lâle manzumeleri yeni ve geç kalmış bir tür olarak pek çok şairin 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13911 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13911 Ömer SAVRAN Divan ve Halk şairlerimiz bedenin çeşitli uzuvlarını vasfetmek için eski alfabemizdeki bir bakıma mazmun haline gelmiş olan çeşitli harflerden yararlanmışlardır. Harflerin bu şekilde kullanımı daha çok sevgilinin güzellik unsurlarını veya âşığın bir uzvunun vasıflarını ortaya koyabilme düşüncesinden kaynaklanmıştır. Bunun yanında edebiyatımızda harflerin birtakım tasavvufi ifadelere bağlı olarak kullanıldığını da görmekteyiz. “Klâsik Türk Şiirinde Bedenin Harflere Yansıması” adlı bu çalışmamızda bedenle ilgili vasıfların anlatımında Divan şairlerimizin harflerden yararlanarak ortaya koydukları teşbih ve mecazlar üzerinde duracağız. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13912 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13912 Bahir SELÇUK Ruşen Eşref Ünaydın, 1916-1918 yılları arasında dönemin önde gelen edebiyatçılarından on sekizi ile eski ve yeni edebiyat hakkında sohbet havası içinde yaptığı görüşmeleri, daha sonra bir bütün halinde 1918’de Diyorlar ki adıyla neşretmiştir. Kendi alanında bir ilk olan bu çalışma, geniş ilgi uyandırmıştır. Bu çalışmada, Ruşen Eşref’in görüşlerine başvurduğu edebiyatçıların, Divan edebiyatı ile ilgili görüş ve düşünceleri üzerinde durularak; Tanzimat’la başlayan Batılılaşma süreci içerisinde yenilerin, Divan edebiyatına bakış açıları yansıtılmaya çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13913 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13913 İsmet ŞANLI Yunus Emre, tasavvufî Türk edebiyatının önemli temsilcilerindendir. O, İslâmî inanç ve ilimlerle beslenen ve kendine has üslûbuyla söylemiş olduğu şiirlerinde, varlık, bilgi, aşk, ahlâk ve insanla ilgili felsefî görüşler ileri sürmüştür. Bu çalışmada, şiirlerinde “insan”, “insanlık” ve “insan değeri” üzerinde önemle duran Yunus Emre’nin bu kavramlara yüklediği anlamlar ve günümüz insanına verdiği mesajlar tespit etmeye çalışılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13914 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13914 Bülent ŞIĞVA Tarihte ilk devletin kuruluşundan bu yana, atamalar ve görevden almalar alışılagelmiş bir durumdur. Atanmaların getirdiği sevinç ile azledilmelerin sonucu oluşan üzüntü aynı doğallıktadır. Bu çalışmada 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13915 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13915 Ahmet TANYILDIZ Konu itibariyle klâsik şiirimizin temelinde yer alan aşk olgusunun vazgeçilmez figürlerinden biri de sevgilidir. Âşık-ma’şûk-rakîb üçleminde, en önemli sacayağını oluşturan sevgilinin; güzelliğini teşkil ve tamamlamada, saç unsurunun değeri ve gerekliliği açıktır. Divanlarda zülf, mû[y], gîsû gibi isimlerle de anılan saç; genel olarak şekil, koku, renk ve diğer benzetme yönleriyle konu edilir. Bu çalışmada seçilmiş beyitler esas alınarak, sevgilinin güzelliğini bütünleyici bir unsur olan saçın özelliklerine değinilmeye çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13916 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13916 Mustafa TOKER Şemseddin-i Sivasî 16. yüzyıl şair ve yazarlarındandır. Manzum ve mensur pek çok eser kaleme almış olan Sivasî’nin eserlerinden birisi de Menâsikü’l-Huccâc veya Umdetü’l-Huccâc’dır. Bu eserin adı, kaynaklarda Menâsikü’l- Hacc veya Menâsik-i Hacc olarak geçmektedir. Eser, adından da anlaşılacağı üzere, hac görevini yerine getirmek isteyenlere haccın gereklerini anlatmaktadır. Sivasî ve eserlerinden bahseden çoğu kaynakta eserin “kayıp” olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmayla eser, ilim âlemine tanıtılmaya çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13917 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13917 Ahmet TOPAL Hüsn-i Hat sanatının bir kolu olarak tuğra, şekli ve Osmanlı toplum hayatındaki fonksiyonu itibariyle Klâsik Türk şiirinin konularından biridir. Tamamen devlet adamının tuğrası vasfında yazılan tuğra konulu şiirler bir tür adını belirtecek şekilde tuğraiyye olarak adlandırılmalıdır. Bu makalede tespit edilen tuğraiyye örneklerinden hareketle türle ilgili tanım yapılmıştır. Ayrıca tuğranın yapısı ve şiirlerdeki tuğra tavsifleri üzerinde durulmuştur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13918 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13918 İbrahim Halil TUĞLUK Bu çalışmada, Milli Kütüphane’deki bir mecmuada yer alan Klâsik Edebiyatımızın önde gelen şairlerinden Bâkî, Nev’î (Yahya) ve Nef’î ile ilgili latifeler ele alınmıştır. Bu latifeler, Osmanlı coğrafyasına ait birçok şehrin anlatıldığı mecmuanın İstanbul’a ayrılan bölümünde bulunmaktadır. Latife; şairin halk muhayyilesindeki görünümünü yansıtması, edebiyatın sosyolojik, psikolojik yönden incelenmesine katkı sağlaması ve edebiyat tarihine malzeme teşkil etmesi bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, latifeler incelenerek Latin alfabesine aktarılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13919 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13919 Selami TURAN Divan şairleri kendi duygu ve düşüncelerini daha güzel ve etkili anlatabilmek için, şiirlerinde birtakım benzetme ögelerine yer vermişlerdir. Benzetme ögeleri üzerinde yapılan incelemeler, şairlerin ortak malzemeden nasıl yararlandıklarını göstermesi bakımından önemli bir yere sahiptir. Bu yazıda 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13920 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13920 Fatih USLUER Klasik Türk Edebiyatı ve Tasavvufî Halk Edebiyatı araştırmacılarının ilgi alanına giren şairlerden ilk akla geleni kuşkusuz Nesîmî (ö. 807/1404)'dir. Klasik Azerî Edebiyatı, Azerî sahası Türk edebiyatının ilk büyük şairi Nesîmî ile başlamaktadır. Nesîmî’nin birçok halk ve 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13921 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13921 Sadık YAZAR XVI. yüzyıl şairlerinden Eğirdirli Şerîfî Mehmed’in maktel türünün yeni bir örneği sayılabilecek eseri Şevâhidü’ş-şühedâ’nın tanıtıldığı bu makalede; Şerîfî’nin kısa bir hayat öyküsü verildikten sonra diğer eserleri hakkında kısaca bilgiler verilmiştir. Makalede aynı zamanda maktel türünün gelişimi üzerinde de kısaca durulup bu türün Türk edebiyatındaki - XVI. yüzyılın sonuna kadar- örnekleri kısaca tanıtılmıştır. Makalenin son bölümünde ise, Şerîfî’nin Şevâhidü’ş-şühedâ’sı Fuzûlî’nin Hadîkatü’s-sü’edâ’sı ile karşılaştırılmış ve bu karşılaştırma neticesinde, Şerîfî’nin intihal derecesinde Fuzûlî’den aktarmalar yaptığı görülmüştür. Tüm bunlardan sonra, zaten orijinal olmayan bir konuda yazılan Şevâhidü’ş-şühedâ’nın ifade bakımından da fazla bir özgün değerinin olmadığı anlaşılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13922 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13922 Hakan YEKBAŞ Halk ve 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13923 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13923 Hakan YEKBAŞ Divan şairleri, değişik sebeplerle beyitlerinde dinî, tarihî, edebî, kültürel ve mitolojik çağrışımlar yaratacak şekilde farklı milletlerden şahısların ismini kullanmıştır. Bu şahıs kadrosu içinde ağırlıklı olarak Arap ve Acem olanlara yer verilmiştir. Özellikle Acem kökenli şahıs kadrosundan bahsettiğimizde Şehnâme kahramanları ve Acem şairleri aklımıza gelmektedir. Şairlerimiz, Acem şairlerinden bahsederken onlarla kendilerini ve şiirlerini kıyaslamışlardır. Bu sayede şairliklerini ve şiirlerini övme yoluna gitmişlerdir. Zamanla bu yaklaşım, Acem şairlerinin 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13924 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13924 Abdülkadir DAĞLAR 2026-07-16