https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=sayi_detay&sayi_id=240 Journal of Turkish Studies tr 2026-07-16 <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Ankara Bilim &Uuml;niversitesi</p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Maltepe Kamp&uuml;s&uuml;</p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Maltepe Mahallesi Şehit G&ouml;nen&ccedil; Caddesi No: 5 &Ccedil;ankaya, Ankara, T&Uuml;RKİYE</p> <p style="margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>Web: </strong><a href="https://ankarabilim.edu.tr">https://ankarabilim.edu.tr</a></p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>Telefon:</strong> <a href="tel:4442228">444 22 28</a></p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>E-mail:</strong>&nbsp;<a href="mailto:info@ankarabilim.edu.tr">info@ankarabilim.edu.tr</a></p> https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13709 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13709 İsmail ÜNVER Çeviri yazı konusu ülkemizde Arap harflerinden Latin harflerine geçişten sonra bir sorun olarak karşımıza çıkmıştır. Bu makalede çeviri yazıda karşılaşılan sorunlar ortaya konulmakta ve bu sorunlara çözüm önerileri sunulmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13710 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13710 İsmail ÜNVER Çeviriyazı konusu ülkemizde Arap harflerinden Latin harflerine geçişten sonra bir sorun olarak karşımıza çıkmıştır. Bu makalede çeviriyazıda karşılaşılan sorunlar ortaya konulmakta ve bu sorunlara çözüm önerileri sunulmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13711 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13711 İsmail Hakkı AKSOYAK Aruz vezni Arapların icadı olup Farslara, Farslardan da Osmanlılara geçmiştir. Aruz vezniyle günümüzde de kullanılan kurallar- kısa hece, uzun hece, med hece, imale ve zihaf da- Arap ve Fars Edebiyatı kaynaklarından aktarılmıştır. Osmanlı şairleri aruzu uygularken acaba aruz kusuruna ilişkin kurallara harfiyen uymuşlar mıdır? Yoksa teorik bilgileri yanında uygulamaya ilişkin tercih veya tasarruflarda bulunmuşlar mıdır? Bu makalede yukarıdaki soruların yanıtları araştırmacıların aruz kusurlarını metne uygulayamamalarından ve gereksiz müdahalelerinden kaynaklanan hatalar, müstensihler hakkındaki önyargılar ve vezin hatası bulunduğu düşünülen beyitler ile ilgili çözüm önerileri başlıkları altında aranacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13712 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13712 Ziya AVŞAR Tarihî metinlerin neşrinde filolojik yöntem etkin olduğu için, eski harfli metinlerin yeni harflere bilimsel anlayışla aktarılmasında kullanılan yöntemin, kendisinden kaynaklanan, oldukça fazla imlâ sorunu vardır. Genellikle kelimeyi köken, kök ve eklerine ayırma endişesinden kaynaklanan “tahlilî imlâ”, araştırmacıları neyin ayrılıp neyin ayrılmayacağı konusunda, tereddüde düşürmektedir. Bu çalışmada, tahlilî imlâdan kaynaklanan tereddütlerin büyük ölçüde giderildiği, “terkibî imlâ” adını verdiğimiz yeni bir yazım anlayışı önerilmiş ve bu bağlamda, tarihî metinlerle uğraşmamızın getirdiği bazı dikkat ve tavsiyeler, bilim dünyasının değerlendirmesine sunulmuştur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13713 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13713 Erhan AYDIN Bu yazıda eski Türk yazıtlarında geçen ve Türkçe olmadığı genel kabul gören birkaç sözcüğün yazımı üzerinde durulacaktır. Bu sözcüklerin yazımından hareket ederek, Arap harfli metinlerde geçen yabancı sözcüklerin yazımındaki birliğin, Kök Türk harfli metinlerin yazımında da geçerli olup olmadığı tartışılacaktır. Yabancı sözcüklerin yazımıyla ilgili değerlendirmeden sonra, genel yazım kuralları çerçevesinde, eski Türk yazıtlarının bazı yazım sorunları üzerinde durulacak ve bunların diyalektik özellikler mi yoksa tamamen yazıcının dikkatsizliğinden kaynaklanan hatalar mı olduğu üzerinde görüş bildirilecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13714 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13714 Yavuz BAYRAM Adlî, Sultan İkinci Bâyezîd’in şiirlerinde kullandığı mahlastır. 1447’de Dimetoka’da doğmuş; 1454 ile 1481 yılları arasında Amasya’da şehzâde vali olarak bulunmuştur. Şair, bu tarihten sonra ise İstanbul’da 1512’ye kadar Osmanlı Devletini idare etmiştir. Makalede 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13715 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13715 Halil ÇELTİK Eski harfli metinlerin imlâsı devirlere ve nüshalara göre farklılık göstermektedir. Türk dilinin imlâ özelliklerinin ortaya konabilmesi için her devirde yetişen şair ve yazarların eserlerindeki imlânın tespit edilmesi gerekmektedir. Bu incelemede, Ahmed-i Rıdvan Divanı'ndaki imlâ özellikleri üzerinde durulmuş; imlâ ile vezin arasındaki ilişkiye dikkat çekilmiştir. Özellikle 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13716 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13716 Bekir ÇINAR Bu çalışmada klâsik Türk edebiyatı alanında yayımlanmış olan bazı kitap isimlerindeki yazım farklılıkları incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı örneklemeye alınan eserleri tenkit etmek ve yanlışlığını sergilemek değil, mevcut durumun fotoğrafını göstermektir. Yayımlanmış eserler kaynakçalardan değil, eserler görülerek örneklemeye alınmış ve bu yazım farklılıklarının sebepleri belirtilmiştir. Eserlerin yayımlanma tarihlerinin yoğunluğu dikkate alınarak farklı tarihlerde yayımlanmış dört yazım kılavuzu incelenmiştir. Bu yazım kılavuzundaki kurallar ile eser isimleri genel çerçevede değerlendirilmiştir. Gerek eser, gerekse şair isimlerindeki bu yazım farklılıklarını gidermek ve ortak bir yazım birliğinin benimsenmesine katkı sağlamak amacıyla teklif sunulmuştur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13717 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13717 Abdülkadir DAĞLAR Bu çalışmada Ebussuûd Efendi’nin telaffuz ve imlâ üzerine iki risâlesi üzerinde durulmuş, bu risâlelerin tenkitli metinleri verilmiştir. Küçük hacimli imlâ kılavuzu mâhiyetinde olan bu eserlerde, telaffuz ve imlâları galat olan kelimelerin olması gereken, doğru şekilleri verilmiştir. Fesâhat ve belâgat makalenin bilimsel zeminini oluşturmuş; galat telaffuz ve imlâlar fesâhat ve/veya belâgat açısından değerlendirilmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13718 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13718 Erdinç DEMİRAY Ağız araştırmaları dille ilgili en zor çalışmaların yapıldığı alanlardan biridir. Bu alanda yapılan çalışmalarda, ses kayıtlarının yazıya aktarılması ve oluşturulan metinlerin incelenmesi aşamasında yaşanan zorlukların önemli bir sebebi de transkripsiyon işaretlerinin kullanımında ortaya çıkan farklılıklardır. Ağız araştırmalarında transkripsiyon işaretlerinin kullanımı sorunu muhakkak ortadan kaldırılmalı ve ortak bir anlayış benimsenmelidir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13719 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13719 Bayram DURBİLMEZ Cönklerde / el yazması eserlerde yer alan halk edebiyatı ürünlerini okurken ve sözlü kültür geleneği içinde derlenen ürünleri yazıya aktarırken önemli sıkıntılarla karşılaşılmaktadır. Cönklerin genellikle fazla tahsili olmayan kişiler tarafından oluşturulmaları, bu yüzden de bu kaynaklarda yer alan metinlerin imlâsında birlik bulunmaması ciddî sıkıntılar doğurmaktadır. Cönklerin genel özelliklerinden kaynaklanan sıkıntılardan başka yaygın bir çevriyazı sisteminin bulunmayışı da sıkıntılara sebep olmaktadır. Türkiye’de, genel kabul gören, bir çevriyazı sisteminin olmayışı yüzünden Osmanlı- Türk harflerinden Lâtin harflerine metin aktarırken farklı işaretler kullanıldığı görülür. Halk edebiyatı metinlerini okurken karşılaşılan sıkıntılar, Osmanlı- Türk harfleriyle oluşturulmuş metinlerden başka , ağız derlemelerinin aktarıldıkları metinlerde ve çağdaş Türk lehçelerinde / şivelerinde Kiril harfleriyle yazılmış metinlerde de karşımıza çıkar. Bu çalışmada, halk edebiyatı kaynaklarının özelliklerinden doğan sıkıntılar yanında metni okuyanların donanım eksikliklerine ve metinlerin neşrinde genel kabul görecek bir çevriyazı sisteminin gerekliliğine araştırıcıların dikkatlerinin çekilmesi amaçlanmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13720 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13720 Bilal ELBİR İmlâ, Eski Türk edebiyatı alanında çalışan akademisyenlerin karşısında bir problem olarak her zaman güncelliğini korumuştur. Şerh-i Şebistân-ı Hayâl üzerinde çalışırken yaşadığımız imlâ problemlerinin dile getirilerek çözüm arayışlarına katkı sağlamayı hedefleyen çalışmamızda, Farsça, Arapça ve Türkçe kelimelerin imlâlarına dair değerlendirmeler yapılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13721 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13721 Mehmet Dursun ERDEM Bu makalede Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Anadolu ağızlarındaki birincil uzun ünlülerin bir indeksi yapılmıştır. Bugün uzun ünlü taşıyan kelimeler mantıkî olarak Eski Anadolu Türkçesinde de uzun ünlülüdür. Hatta EAT döneminde uzun ünlülerin varlığı günümüzden çok daha fazla sayıdadır. Bu makaledeki amaç; EAT manzum metinlerinde imâle yapılan bazı hecelerde, aslında bu imâleye gerek kalmadığını ortaya koymaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13722 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13722 İlhan GENÇ Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Arap-Fars Dilleri ve Edebiyatları alanlarında yapılan bilimsel çalışmalar günümüzde azımsanmayacak boyutlarda ve zenginliklerde metin neşirlerinin yapılmasına zemin hazırlamıştır. Bütün bu çabaların amacı doğru metni elde etmek ve doğru metinden doğru anlamlandırmalara varabilmektir. Ancak söz konusu metin neşirlerinde bir imlâ birliği sağlanamamış, neredeyse her alanın bile kendi imlâ birliğine gidilememiştir. Gelinen süreçte “İmlâ” yani yazım hususunda çeşitli tecrübeler elde edilmiştir. Bu makalede imlânın tarihsel süreç içindeki seyri diğer disiplinlerle ilişkisi açısından değerlendirilecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13723 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13723 Mehmet GÜMÜŞKILIÇ Türkler, tarih boyunca bir çok alfabe kullanmışlardır. Bunların içinde en uzun ömürlü olanı Arap alfabesidir. Arap harfleri Türkçenin ses sistemini tam olarak ifade edemiyordu. Yani Arap harfleriyle yazılmış olan Türkçe eserlerden Türkçenin seslerini eksiksiz olarak belirtmek, kelimeleri söyleyişe uygun bir şekilde gösterebilmek bir hayli zordu. Makalemizde; klasik bir imlânın hüküm sürdüğü, 17. yüzyılın başlarından 18. yüzyılın sonlarına kadar devam ettiği zannedilen ve ilim âleminde Orta Osmanlıca diye anılan tarihî dönemde Latin harfleriyle yazılmış olan bir takım eserlerden istifade edilerek konuşulan Türkçeyi, yani telaffuzu ortaya çıkarma yolunda bir takım hususlara değinilecektir. Bunu yaparken Arap harfleriyle yazılan Türkçe kelimelerle, Latin harfleriyle imlâsı belirtilen ve genellikle telaffuzları gösterilen kelimeler karşılaştırılacak ve 17-18. yüzyıllarda yazılan bazı eserlerden faydalanılarak Türkçenin bu yüzyıllardaki ses sistemi genel hatlarıyla ortaya konulmaya çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13724 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13724 Zehra GÜMÜŞ Klâsik Türk Edebiyatı çalışmaları için olmazsa olmazlardan olan ve hemen bütün çalışmaların temeli kabul edilen “bilimsel metin neşri” öncelikle sağlam bir transkripsiyon sisteminden geçmektedir. On asrı aşkın süreyle kullanılan Arap harflerinden sonra 1928’te harf inkılâbından sonra bu eserlerin Latin harflerine aktarımı meselesi zorlu bir süreci de beraberinde getirmiştir. Ancak bu metinlerin imlâsıyla ilgili problem yalnızca harf inkılâbı sonrasının meselesi değildir. Harf inkılâbından önce de Türkçenin Arap Harfleriyle yazımında hem ünlüler hem de ünsüzler bakımından sıkıntılar yaşanmıştır. Bu makalede amacımız 1332-1335 (1917-1919) tarihleri arasında Ma’ârif Nezâreti tarafından Sarf ve İmlâ Encümenine hazırlatılmış olan “Usûl-i İmlâ” isimli eseri ana hatlarıyla tanıtmaya çalışmaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13725 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13725 Mehmet GÜRBÜZ Tanzimat döneminden önce, dil üzerine yapılan çalışmalar çoğunlukla Arapça, Farsça kaynakların Türkçeye tercüme edilmesiyle meydana getirilmiştir. Ancak Tanzimat döneminde Türk dilinin belâgati, fesâhati ve imlâsı üzerine çalışmalar yaygınlaşabilmiştir. Bu tür çalışmaların genellikle eğitimciler tarafından, okullarda okutulmak üzere hazırlanmış olması dikkati çekmektedir. Aslen bir hukukçu olan Bereketzâde İsmail Hakkı da bu dönemde üslûp, belâgat, fesâhat, sarf ve imlâ gibi konularda eserler yazmıştır. İsmail Hakkı, bir dönem Namık Kemal’in yakınında bulunmuş bir kişi olarak, ortaya koyduğu görüşler bakımından Tanzimat döneminin yenilikçi ve Batılı eğilimlerini benimsemiş ve dil, belâgat gibi konulara yeni bakış açıları getirmiştir. Çalışmamızda Esrâr-ı Belâgat ve Meşveret adlı eserlerinden hareketle Bereketzâde İsmail Hakkı’nın Türk dili ve imlâ konusundaki görüşlerine yer verilmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13727 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13727 Mehmet HAZAROğuz ÖZDEM Türkiye’nin Nevşehir vilayetinde Karmanlılar yaşamaktaydı. Bu Karmanlılar, Grek harfleriyle Türkçe de yazmaktadırlar. Bu makalede Grek harfleriyle Türkçe yazılan salname incelenmiştir. Araştırmacıların bu konuya dikkati çekilmek istenmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13726 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13726 Ömer İNCE Dîvan Edebiyatı araştırmalarında; araştırmacılar değişik problemlerle karşılaşırlar. Araştırmacıların karşılaştığı bu problemlerin bir kısmı metinle ilgili, bir kısmı anlamla ilgili, önemli bir kısmı da yazımla ilgilidir. Dîvan Edebiyatı kesin kuralları olan bir edebiyat olarak kabul edilmesine rağmen, imla konusunda kesin kurallarının olmayışı değişik problemlere sebep olmaktadır. Çoğu zaman metinlerin farklı imlalarından kaynaklanan değişik okuma ve metin kurmaya sebep olan bu problem, bizim araştırma sürecimizde de önümüze gelmiştir. Sık karşılaşılan yazım problemleri nasıl çözülmelidir? Dîvan Edebiyatında gerekli olan “yazım birliği” için ihtiyaç duyulan nedir? Noktalama işaretlerinin kullanımı yaygınlaştırılmalı mıdır? 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13728 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13728 Hayrullah KAHYA Karamanlılar Anadolu’daki Türkçe konuşan ve yazılarında Grek alfabesini kullanan Ortodoks Hristiyanlardı. Özellikle Anadolu’da (Karaman, Konya, Kayseri, Isparta, Burdur, Aydın ve Karadeniz vb.), İstanbul, Suriye ve Balkanlar’da yaşadılar. Karamanlılar aslında 11. yüzyılda Anadolu’da, özellikle Toros dağlarına Bizans tarafından yerleştirilen askerlerdi. Bunlar Bizans ordusunda paralı asker olan Türk (özellikle Peçenek ve Kuman Türkleri) boyları idi. Daha sonra Ortodoks Hristiyan inancını benimsediler. Şu anda çoğu 1923’teki nüfus mübadelesinden beri Yunanistan’da yaşamaktadır. Bu çalışmada 1756 yılında Venedik’te basılmış Karamanlıca bir kitap olan Yeñi Hazne’nin imlâ özellikleri ile ses bilgisi üzerinde durulmuştur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13729 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13729 Mahmut KAPLAN Bu makalede 16. yüzyıl başlarında yaşayan Şemsî’nin deh Murg adlı nasihat-nâme türündeki mesnevisinin dil ve imlâ özellikleri incelenmiştir. Yazıda eserin imlâ özellikleri örneklerle gösterilmiştir. Bu yazıyı hazırlarken, Deh Murg-ı Şemsî adlı kitabımızın ilgili bölümünü gözden gözden geçirerek bazı eklemeler yaptık. Makalenin sonuna, eserin imlâsı hakkında bir fikir vermek amacıyla Deh Murg’da geçen Türkçe kelimeleri anlamları ile birlikte ekledik. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13730 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13730 Adnan KARADÜZ Dilin gayesi düşünce alışverişini sağlamak, yani anlamı aktarmak olduğuna göre yazı dilinin de bu bağlamda önemli işlevi vardır. Anlamın oluşması, yazılı ifadenin doğru ve yazım kurallarına uygun bir şekilde kullanılmasına bağlıdır. Yazı, dilin kurallarıyla uyum sağladığı sürece düşünce ya da anlamı biçimlendirir. Temel işlevi anlam taşıyıcı bir öge olan dilin, yazılı olarak ifade edilişinde yazının imkânları ölçüsünde değer kazandığını dikkate almak gerekir. Yazılı anlatımın varlığı dilin kurallarına ve düşüncenin varlığına dayanır. Düşünce ise yazılı anlatımla gelişir, derinleşir. Yazım kuralları, dilin gelişme sürecinde ortaya çıkan dil bilgisi kurallarına bağlı olarak biçimlenir. Öyleyse yazı-yazım ikilisiyle dil dizgesi arasında bir ilişki vardır. Dil dizgesinin temeli anlam ve ses ögelerine bağlı olduğundan, bu araştırmada yazı-anlam ve yazım-ses ilişkisi eleştirilmeye çalışılmaktadır. Böylece yazım kurallarıyla dilin anlam ve ses dizgeleri arasındaki ortak yapılar çalışılacaktır. Araştırmada ortaya konan tezin desteklenmesi için anlam-yazı, yazım-ses ilişkileri alan yazından destek alınarak açıklanmıştır. Daha sonra Türk Dil Kurumu tarafından 2005 yılında çıkarılan yazım kılavuzundaki örneklerde bu ilişkinin varlığı eleştirel bir yaklaşımla tartışılmıştır. Sonuç olarak Türkçenin yazım kurallarının, anlam ve ses özellikleri esas alınarak yapılandırıldığı, bazı anlam olaylarının dilin yazım kurallarına yansıtılmadığı, sesçil bir alfabenin Türkçenin ses söyleyişine uygun olduğu görüşüne varılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13731 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13731 Yavuz KARTALLIOĞLU Arap harfli metinlerde, kalıplaşan imla belli bir dönemden sonra dilde değişmeye başlayan bazı kelime ve ekleri gizlemiştir. Osmanlı Türkçesi döneminde ünlüsü harf veya hareke ile gösterilmeyen pek çok ekin nasıl Latin harflerine aktarılması gerektiği özellikle Eski Türk edebiyatı üzerinde çalışan araştırıcılar için büyük bir sorundur. Bu yazıda 16, 17 ve 18. yüzyıllarda eklerin nasıl okunması gerektiği harekeli metinler ve transkripsiyon metinlerinden elde edilen oransal verilerle gösterilmeye çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13732 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13732 Atabey KILIÇ İmlâ meselesi Türk Edebiyatında ilk yazılı eserlerden yani kitâbe edebiyatımızdan beri bizim en büyük problemlerimizden birisidir. Türk dilinin vokallerini karşılama noktasında zayıf olduğu söylenen Arap harflerini kullanmaya başlamamızın ardından ise bu mesele daha çetrefilli bir hâl almıştır. İmlânın nazım ve nesirde farklılıklar arz ettiği bilinen bir gerçektir. Bu makale çevresinde amacımız bugüne kadar kaynak kitaplarda bahsi geçmemiş olan aruz imlâsı üzerinde durmaktır. “Türkçe kelimelerin, bilhassa vokalleri bakımından, aruza yani aruz tef’ile ve kalıplarına, buradaki kapalılık açıklık esâsına uyularak yazılmasıdır.” şeklinde tanımlanabilecek olan aruz imlâsına dair mecmualardan ve matbu eserlerden seçilen örnek metinlerle bu mesele irdelenecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13733 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13733 Turgut KOÇOĞLU Eski Türk Edebiyatı ve Türk Dili alanlarında yapılan çalışmaların çoğunu metin neşirleri teşkil etmektedir. Ancak uzun zamandır ve günümüzde de metin neşirlerinde imlâ, bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bazı bilim adamlarımız bu konudaki sıkıntıları ve tutarsızlıkları dile getirmek ve çözüm önerileri sunmak için çeşitli yazılar kaleme almışlardır. Bu yazılardan üç tanesi incelenip yazıyı yayınlayan hocalarımızın her birinin bir eseri ele alınarak metin neşrinde nasıl bir imlâ tercihinde bulundukları araştırıldı. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13734 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13734 Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ 16. yüzyılda kaleme alınmış Risâle-i Cevâhir-nâme, Balkan ağızlarına özgü bazı özellikleri gösteren harekeleri nedeniyle dil çalışmaları için önemli bir metindir. Bu ve benzeri nitelikteki metinleri dil bakımından değerli kılan da öncelikle bu nitelikleridir. Dolayısıyla böyle eserlerin çevriyazılarını hazırlarken harekelerine bağlı kalmak gerekir. Ayrıca geç dönem Osmanlı metinlerinin yazı çevrimleri yapılırken “neye, ne ölçüde” müdahale edeceğimize ilişkin ölçütleri önceden belirlemek imlaya ilişkin olarak ortaya çıkacak sorunları önlemek bakımından önemlidir. 19. yüzyıl sonuna ait Trabzonlu Osman Avnî Divanının yazım özellikleri belirleyeceğimiz bu ölçütler konusunda yol gösterebilecek niteliktedir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13735 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13735 Furkan ÖZTÜRK Bu çalışma, Osmanlı Edebiyatı eleştirel metin yayımlarında imla ve çevriyazı tercihleri hakkındadır. Gelişigüzel seçilen 25 Osmanlı edebi neşri, bu bakımdan incelenmiş ve elde edilen sonuçlar konu konu değerlendirilmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13736 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13736 Kezban PAKSOY Klâsik Türk Edebiyatı sahasında bugüne kadar üzerinde durulmayan konulardan biri de aruz imlâsıdır. Kaynaklarda aruz imlâsına dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Bugüne kadar araştırmacıların dikkatini çekmemiş bir husus olduğu için tartışma konusu da olmamıştır. Bizim buradaki amacımız manzum sözlüklerimizin en meşhurlarından Tuhfe-i Şâhidî’ye Pîrî Paşa-zâde Cemâlî Mehmed b. Abdülbâkî tarafından yazılmış şerh olan Tuhfe-i Mîr’de aruz imlâsına dâir husûsiyetlere değinip müellifin aruz veznini şiire uygulayabilmek için kelimeler üzerindeki bir takım tasarruflarını ortaya koymaya çalışmaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13737 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13737 Hayrettin PARLAKYILDIZ “Türk demek, dil demektir. Ulusçuluğun en belirgin niteliklerinden biri de dildir. Türk milletindenim diyen insan, her şeyden önce ve kesinlikle Türkçe konuşmalıdır.” Öz sözünden hareket ederek; Türk olmanın şartı, Türkçeyi en iyi kullanan olması gerektiğine göre; bunun yalnız konuşma dilinde değil, yazı dilinde de olması gerektiğini ortaya koyar. Yazı dilinin kullanılması ise imlâyı verir ki, biz de önemli gördüğümüz bu dil sorununu Atatürk’ün ve Atatürkçülüğün bir parçası olarak görüp Atatürk ve İmlâ konusunu ele almayı düşündük. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13738 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13738 Mahmut SARIKAYA Türkiye Türkçesinde nice biçiminde, tek şekilli olan ve daha çok “belirsizlik” ifade eden kelime, Eski Türkçe döneminde, ne sorma kelimesi ile +çA eşitlik ekinin birleşip kaynaşmasıyla oluşmuştur. Azerbaycan Türkçesinde, bu kelimeden doğmuş iki ayrı kelime kullanılmaktadır: neçe “ne kadar, kaç tane, ne kadar süreyle, çok fazla, ne kadar çok” ve nece “nasıl, niçin, ne suretle, hangi vs.”. Türkiye Türkçesinde nice biçiminde tek bir kelimenin Azerbaycan Türkçesinde neçe ve nece biçiminde iki ayrı kelime oluşu kelimenin tarih içindeki biçim ve anlamlarının doğru belirlenmesini engellemiştir. Anlamının doğru belirlenememesi, kelimenin eski dönemlerdeki biçimi olan neçe’nin anlamına “nasıl” ve “nice” anlamı karıştırılmasından kaynaklanıyor. Biçiminin doğru belirlenememesi ise, bu kelimenin birinci hecesinde söz konusu olan e> i darlaşması ve ekteki ç> c tonlulaşması tarihinin, metinlerden tespit edilmemiş olmasıyla ilgilidir. Kıpçak Türkçesi döneminde yer yer ilk hecesinin darlaştığı kabul edilen bu kelimede, Eski Anadolu Türkçesi döneminde ç> c değişmesi de gerçekleşmiştir. Başlangıçtan beri süregelen näçä> niçe “ne kadar? kaç?” kullanımı devam ederken, bunun “c”li biçimi olan nice; “nasıl, nice, ne suretle, hangi” anlamında kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmayla neçe> niçe> neçe “ne kadar?” ve neçe> nice> nece “nasıl?” gelişmesi incelenmektedir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13739 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13739 Oğuzhan ŞAHİN Sözü yazıya dökmek ya da sesi simge ile göstermek zorun ötesinde. Özellikle bu aktarım iki farklı alfabe arasında gerçekleşecek ve simgelenen söz bizi bağlamından iyice kopardıysa, bizi bekleyen manzara hiç de iç açıcı olmayacaktır. Sesini (telaffuzunu), kaleme alındığı dönemde bırakıp günümüze sadece şeklini (yazımını) bırakan tarihî metinlerin imlâları da şerhleri gibi zorluklarla dolu. Bu yazı çerçevesinde tarihî metinlerin imlâsı konusu ses ile şekil noktasında ele alınacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13740 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13740 Ahmet TANYILDIZ Bu çalışmada Mesnevî-i Ma’nevî’nin ilk iki bin beyti esas alınarak vezin ve kafiyenin imlâ ve telaffuza etkisi belirlenmeye çalışılmış ve metnin günümüz harflerine aktarımında karşılaşılan sorunlara dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13741 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13741 Feridun TEKİN Sovyetler Birliğinin dağılma sürecini takiben 1990’lı yılların başlarında bağımsızlıklarını kazanan Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde millî dil politikaları oluşturma bağlamında birtakım yenilikler hayata geçirilmeye başlanmıştır. Bu yeniliklerin en önemli ayağını da alfabe değişiklikleri oluşturmaktaydı. 1940 yılından itibaren Ruslar tarafından kabul ettirilen Kiril alfabesini kullanan Özbek Türkleri de 1995’te Latin esaslı yeni bir alfabe kabul etmişlerdir. Köklü bir edebî geleneğin günümüzdeki temsilcisi olan Özbek Türkçesinin zengin ses varlığını yazıya yansıtmada ve çeşitli karmaşıklıklara yol açmayan eksiksiz bir imla oluşturmada söz konusu alfabenin Kiril alfabesinde de olduğu gibi birtakım eksiklikleri göze çarpmaktadır. Bu bağlamda çalışmamızda Latin esaslı yeni Özbek alfabesi ve söz konusu alfabe esasında oluşturulan imla kuralları çeşitli açılardan değerlendirilmeye tabi tutulacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13742 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13742 Ümit TOKATLI Arap harfli metinlerin Latin harflerine aktarımı ve transkripsiyon yapılırken karşılaşılan güçlüklerden birisi de “hemze”nin « õ » imlâsıdır. Metin neşirlerine baktığımızda da hemzenin yazımına dâir pek çok tutarsızlıkla karşılaşmaktayız. Bu makalede amacımız öncelikle harekelerin kullanımı ve isimlendirilmesine yönelik verilen bilgilerden sonra hemzenin tarihî gelişim çizgisinden; Arapça, Farsça ve Türkçede nasıl kullanıldığından bahsetmek, son olarak ise Türkçede iyelik ve bağlama edatı ile de karıştırılan hemzenin transkripsiyonlu metinlerde nasıl yazılması gerektiğine dâir teklifte bulunmaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13743 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13743 İbrahim Halil TUĞLUK Tarihî dönemler içinde kaleme alınan her eser, bir insanın, devrin, toplumun düşünce yapısı, duygu dünyası, toplumsal işleyişi, özellikle de bunların ifade vasıtası olan dil özellikleri hakkında bize bilgi verir. Bu anlamda harekeli metinler, dilin tarihî seyrini, geçirdiği değişimleri ortaya koymak açısından önemlidir. Bu çalışmada 17. yüzyıla ait harekeli iki metin, Fârisî Divançesi ve Kâdirî Muhyiddîn Nasihatnâmesi’ndeki bazı imlâ özellikleri incelenmiştir. İstanbul Türkçesi ile yazılmış bir metinle halka nasihat vermek amacıyla kaleme alınmış halkın konuşma diline daha yakın harekeli metin bu iki metin vasıtasıyla 17. yüzyıl imlâsı ile ilgili bazı tespitlerde bulunulmuştur. Eserlerde vezin imlâ ilişkisi dikkat çekmektedir. Her iki eserde bu özelliğin var olması dönem eserlerinin bu açıdan ele alınması gerektiğini de ortaya koymaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13744 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13744 Fikret USLUCAN İmlâ, yazının icadıyla ortaya çıkan bir kavramdır. Bu kavram, aynı zamanda bir problemdir. Bu çalışmada, 1921-1922 yılları arasında yayımlanan Dergâh Mecmuası’nda bir imlâ tartışması ele alındı. Ali Zeki Bey’in “Alev” isimli romanındaki imlâsını Ahmet Haşim eleştirir. Romanın imlâsından yola çıkarak Türkçedeki, Türkçe ve yabancı kelimelerin imlâsı hakkında görüşlerini dile getirir. Daha sonra tartışmaya Nurullah Ataç, Abdulhak Şinasi Hisar ve Yahya Kemal de katılır. Tartışma bir sonuca ulaşmadan biter. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13745 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13745 Çiğdem USTA Lehçeden lehçeye aktarma yaparken birtakım hatalar oluşmaktadır. Bu hatalar, çeşitli yayınlarda ele alınarak “lehçeden lehçeye aktarma sorunları” adıyla sınıflandırılmıştır. Bu yayınlarda belirlenen hata tiplerinin yanı sıra, “imlâ ve noktalama hataları” da yeni bir başlık olarak değerlendirilebilir. Bu makalede, genel bir sorun olan imlâ ve noktalama hataları, aktarma sahası sınırlarında ele alınmış; önerilen yeni başlık, Türkmen Türkçesinden örneklerle somutlaştırılmaya çalışılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13746 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13746 Sibel ÜST İmlâ sorunu yazının bulunması ile birlikte başlar. Türklerin Arap alfabesini kullanmaya başlaması ile birlikte çeşitli imlâ sorunları oluşmuştur. Bu sorunları ortadan kaldırmak ve standart imlâ oluşturmak adına çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalardan biri de Ta’lîm-i Kitâbet adlı eserdir. Eser, üç bölümden meydana gelmiştir. Ele aldığımız bölüm “İmlâ ve Galatât” adını taşımaktadır ve bu bölümde; Türkçe, Farsça ve Arapça kelimelerin imlâsı, gramer özelliklerini içermektedir. Bu çalışmada, Ta’lîm-i Kitâbet adlı eser tanıtılacak ve yazıldığı dönemin imlâ özellikleri belirtilecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13747 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13747 İlyas YAZAR Klâsik Türk Edebiyatı ile ilgili olarak yapılan akademik çalışmaların özellikle harf devriminden sonra biçim ve içerik olarak iki ayrı noktada yoğunlaşarak devam ettiği bilinmektedir. Biçim yönüyle Arap harfli metinlerin imlâsıyla ilgili sorunlar ve metinlerin Latin harflerine aktarılması konusunda ortaya çıkan problemler, bilim çevrelerinin transkripsiyon (çeviri yazı) sistemi olarak belirlediği özel sembollerin kullanılmasıyla aşılabilmiştir. Bireysel kullanıcılarla ilgili olarak, çeviri yazılı metinlerin dijital (sayısal) ortamlarda kullanımına yönelik sorunların aşılmasıyla bu yöndeki çalışmalar çeşitlenerek farklı arayışları da beraberinde getirmiş ve ivme kazanmıştır. Osmanlı metinlerinin transkripsiyonu meselesiyle ilgili olarak günümüzde, bilimsel ve teknolojik gelişmelere de paralel bir yapıda, bireysel çalışmaların ötesine geçilerek web tabanlı öğrenme ortamlarıyla ilişkilendirilmeye çalışıldığı görülmektedir. Bu makalede transkripsiyonlu metinlerin web tabanlı öğrenme ortamlarında kullanımıyla ilgili sorunlar ve çözüm yolları tartışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13748 https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13748 Abdülkadir DAĞLAR 2026-07-16