https://turkishstudies.net/education?mod=sayi_detay&sayi_id=236 Turkish Studies-Educational Sciences tr 2026-07-16 <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Ankara Bilim &Uuml;niversitesi</p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Maltepe Kamp&uuml;s&uuml;</p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;">Maltepe Mahallesi Şehit G&ouml;nen&ccedil; Caddesi No: 5 &Ccedil;ankaya, ANKARA</p> <p style="margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>Web: </strong><a href="https://ankarabilim.edu.tr">https://ankarabilim.edu.tr</a></p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>Telefon:</strong> <a href="tel:4442228">444 22 28</a></p> <p style="text-align: justify; margin: 6.0pt 0cm .0001pt 0cm;"><strong>E-mail:</strong>&nbsp;<a href="mailto:info@ankarabilim.edu.tr">info@ankarabilim.edu.tr</a></p> https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13551 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13551 Eldeniz ABBASLI Çocuklar ve okul öğrencilerinin öylece de büyümekte olan gençlerin inkişafında milli ve dini bayramların rolü büyüktür. Bu bayramların birkaçının adını çekmek maksada uygundur. Bu makalemizde ilkbaharın simgesi olan Nevruz Bayramı kaleme alınmıştır. Genellikle Nevruz senlikleri üç gün devam eder. Bu günlerde çocuklar ve gençler tarafından çeşitli törenler yapılır ve oyunlar sergilenir. Bayram günlerinde bütün küsülüler barışır kin-kiduret unutulur. Okul çocukları okul bahçesinde temizlik işleri yapar ve küçük tiyatrolar hazırlarlar. Örneğin "Kosa-kosa", "kiy kılınc", "Hıdır İlyas". "Halay" vb. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13552 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13552 Adilhan ADİLOĞLU Abaza Hacı İshak Abuk Efendi, Kuzey Kafkasya’da ve bilhassa Kabardey Çerkeslerinde İslâm dininin yayılması ve şeriat mahkemelerinin kurulmasında büyük rol oynamıştır. Müteakiben Rusların Kabardey bölgesini işgal etmesi üzerine 1797 yılında Karaçay bölgesine göç etmiş ve bu faaliyetlerine burada devam etmiştir. Karaçay’da eğitim faaliyetleri yapmış, 300 kadar öğrenci yetiştirmiş, bir camii inşa ettirmiş ve ayrıca bir de şeriat mahkemesini kurmuştur. Böylelikle Karaçaylılara İslâm dinini ilk defa öğreten Dağıstanlı Kumuk Türklerinden Esadullah oğlu Ali Efendi ve damadı Kırım Türklerinden Hasan Efendi ile Buharalı bir Özbek Türkü olan Şeyh Abdullah’ın İslâm dinini benimsetme ve dinî edebiyatı teşekkül ettirme faaliyetlerine ilave olarak Hacı İshak Efendi de Karaçay’da dinî eğitimin ve İslâmî kuralların kurumlaşmasını sağlamıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13553 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13553 Metin ARIKANİsmail Turan KALLİMCİ Bugün Kırgızistan’da kalpak, sadece millî ve dinî bayramlarda hatırlanan ve köylerde giyilen bir baş giyimi değil; taşıdığı renkler, üzerindeki motifler ve yapısı ile mitolojik dönemden destan dönemine, destan döneminden günümüze kadar uzanan halk felsefesinin Kırgız Türklerince yaşatılan en somut örneklerinden biridir. Kırgızistan’ın her yerinde, toplumsal statüsü ne olursa olsun hemen her Kırgız erkeğinin başında görebileceğimiz kalpak, bu özellikleriyle sadece Kırgız kültürü için değil, genel Türk kültürü için de üzerinde durulması gereken bir değerdir. Amacımız kalpağın, geçmişten günümüze dek süregelen bu değerler silsilesini tespit etmeye yönelik olacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13554 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13554 Abdulselam ARVAS Poetika kavramı, geçmişte ve günümüzde araştırmacıların ilgisini çeken bir konu olmuştur. Bu konuya ilişkin düşüncelerini belirten tüm araştırmacılar, Aristo’nun “Poetika” adlı yapıtını temel alarak bu kavramı açıklamaya çalışmışlardır. Genellikle, bütün araştırmacılar, poetika kavramının henüz tam bir açıklığa kavuşmadığını belirtirler. Kavramın belirsizliğinin ana sebebi, poetika’nın değişik boyutlara sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Bu boyutlar; türün poetikası, dönemin poetikası, akımın poetikası, şairin poetikası, yazarın poetikası, eserin poetikası, linguistik poetika şeklinde sıralanabilir. Bizim çalışmamız, Semih Tezcan’ın hazırladığı Dede Korkut Oğuznameleri adlı incelemenin okumasını temel alarak poetika kavramının “eser poetikası” boyutunu ele almıştır. Bir eserin içerisindeki öğelerin birbiriyle ve eserin bütünüyle ilişkisi, o eserin poetikasını oluşturur. Sonuçta, Boğaç Han boyu örneğinde bazı poetik sorunlar açısından incelemeye tabi tutulan Kitab-ı Dedem Korkut eserinin bir bütünlüğe sahip olduğu ortaya çıkmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13590 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13590 İsmail AVCI Bu yazıda Hazînî’nin XVI. asırda Usfûrî’den tercüme ettiği manzum kırk hadis şerhinde geçen hikâyeler konu edilmiş ve ele alınan hikâyelerden örnekler verilmiştir. Konunun çerçevesi çizilirken önce Hazînî ve tercümesi tanıtılmış; ardından kısa hikâyecilik geleneği üzerinde durulmuştur. Eserde geçen hikâyelerden genel olarak bahsedildikten sonra hikâyelerden beşi metinleriyle birlikte verilerek Hazînî’nin gelenek içerisindeki yerine işaret edilmeye çalışılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13555 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13555 Yunus AYATA Türk edebiyatında iç göç ve bunun getirdiği sonuçlar yazarlarımız tarafından hikâye ve romanlarımızda işlenmiştir; ancak dış göçün edebî eserlerimizde aynı oranda işlendiğini söylemek güçtür. Sevinç Çokum, Türklerin iç ve dış göçüne eserlerinde yer veren ender yazarlarımızdan biridir. Yazar, Çırpıntılar’da dış ülkelere gönderdiğimiz vatandaşlarımızın hayat mücadelelerine, uyum problemlerine ve kültürel değerlerini yaşatma gayretlerine değinmiştir. Bu açıdan bakıldığında Türklerin maddi kaygılarla ve kısa bir müddet sonra geriye dönmek umuduyla dışarıya göçünü işleyen Çırpıntılar’ın yazarın romanları arasında ayrı bir yeri olduğu söylenebilir. Dış göçü işleyen romanlar genel itibarıyla Batı’ya --–özelllikle de Almanya’ya- göçü işlemektedir. Ancak olayların Avustralya’da geçtiği Çırpıntılar, Almanya eksenli yazılan benzerlerinden ayrılmaktadır. Bu bildiri yazı çerçevesinde yurt dışına göçmek durumunda kalan bir ailenin yaşadığı problemlerin Çokum’un Çırpıntılar romanına yansıması ele alınacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13556 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13556 Yahya BAĞÇECİ Ermeniler tarafından bağımsız bir Ermeni devleti kurma fikriyle yurt dışında kurulan Hınçak Komitesi, Anadolu’da Ermenilerin yaşadığı bölgelerde isyanlar çıkararak büyük devletlerin Ermeni sorununa müdahale etmelerini sağlamayı amaçlamıştır. Bu amaçla Hınçak komitacıları, Maraş sancağına bağlı Zeytun kazasında 1895 yılının Ekim ayında isyan başlatmışlardır. Osmanlı Devleti, yabancı bir müdahaleye meydan vermeden isyanın biran önce bastırılması için bölgeye Mustafa Remzi Paşa komutasında askeri birlikler sevk etmiştir. Ancak Ermeniler üzerine yapılacak bir harekatta hem askerlerden hem de kadın ve çocuklardan çok sayıda insanın zarar görmesi muhtemel olduğu için Aralık ayının sonuna kadar Zeytun kasabasına girilememesi nedeniyle İngiltere, Fransa, Rusya, Almanya, İtalya ve Avusturya devletlerinin sefaretleri tarafından Zeytunlu isyancılarla Osmanlı Devleti arasında aracılık teklif edilmiştir. Osmanlı Devleti aracılık teklifini kabul etmiş ve söz konusu devletlerin konsolosları ile Zeytun Ermenileri arasındaki görüşmeler neticesinde Zeytunlular teslim olmuşlardır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13557 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13557 Adem BALKAYA Mekân, edebî eserleri incelemede ve açıklamada başvurulan öncelikli unsurlardan birisidir. Çünkü eserler yaşandığı yer itibariyle farklı önem taşırlar. Özellikle Oğuz Kağan Destanı gibi aynı zamanda tarihe de tanıklık eden bir eserde, olayların geçtiği yerler daha bir önemlidir ve üzerinde durulması gerekir. Bu çalışmada önce eserlerde mekânın öneminden kısaca bahsedilip, ardından Oğuz Destanında geçen mekân adları üzerinde değerlendirmeler yapılacaktır. Bu değerlendirmeler yapılırken, Muharrem Ergin’in, W. Bang ve R.R. Arat’ın 1936 yılında İstanbul’da yayınladıkları eseri temel alarak MEB için hazırladığı, Oğuz Kağan Destanı adlı eser esas alınacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13558 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13558 M. Emin BARS Köroğlu Destanı uzun asırlardan günümüze ulaşan ve hâlâ anlatım geleneğindeki yerini koruyan, sevilen bir destanımızdır. Türk dünyasında ve Türklerle uzun asırlar beraber yaşamış milletlerde derin etkiler bırakmış, destani bir eserdir. Geçmişi bugüne bağlayan bir abidedir. Bugün dahi anlatıldığı ve dinlenildiği coğrafi alanın genişliği dikkate alındığında Türkler arasında kültür bütünlüğünü koruma bakımından önemi daha iyi anlaşılacaktır. Köroğlu Destanı gibi hayatiyetini ve dinamizmini bu derece koruyan ve icra alanı geniş bir esere başka milletlerin hayatında rastlamak zordur. Türk destan geleneğindeki mükemmellik ve mektep seviyesine erişme bu sonucu doğuran etkenlerdendir. Yazımızda Köroğlu’nun Türkmen varyantında yer alan at, kadın ve silah kavramları ele alınacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13559 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13559 Mehmet Sait ÇALKA Tarih boyunca Türklerin yaşamında önemli bir yer edinmiş olan mûsikî, üzüntülerin, sevinçlerin, kahramanlıkların, heyecanların ve sevgilerin bir ifadesi olarak gelişimini günümüze kadar sürdürmüştür. Türklerde müzik, Türk tarihi kadar eskidir. Bazı Tarih ve Müzik bilim adamları, en az 6000 yıldan beri devam eden bir Türk müziği tarihinden bahsetmektedir. Özellikle Osmanlı döneminde mûsikî, toplum hayatında önemli bir yere sahip olmuştur. Bu durum hiç şüphesiz II. Murat, II. Beyazıt, IV. Murat, II. Mustafa, III. Ahmet, III. Selim, II. Mahmut gibi bir çok mûsikîşinas padişahların mûsikîye değer vermelerinden kaynaklanmıştır. Musîkiye olan bu rağbet, toplumun kültür kurumları arasında olan edebiyatı da etkilemiş ve 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13560 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13560 Kamile ÇETİN Tasavvufî bir tabir olarak devir, varlıkların Allah’tan gelip yine Allah’a dönüşünü açıklayan bir nazariyedir. Bu nazariyeye göre mutlak varlıktan ayrılan ilâhî nur, iniş (kavs-i nüzûl) ve yükseliş (kavs-i urûc) olarak adlandırılan birtakım mertebelerden geçerek yine aslına döner. Edebiyatta ilâhî nurun bu yolculuğunu konu edinen eserlere devriyye adı verilir. Bu çalışmada Sun’ullah Gaybî’nin Keşfü’l-Gıtâ başlıklı devriyyesi esas olmak üzere tasavvufî şiirde ağaç ve meyve istiârelerinin karşılık geldiği kavramlar ortaya konulmaya çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13561 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13561 Zeki ÇEVİK Balasagun’lu Yusuf’un H.462 / M.1069-1070’te yazıp tamamladığı Kutadgu Bilig, bugüne kadar dünya ilim çevrelerinde en çok incelenip tartışılan eserlerden birisidir. Türk kültürünün bu çok önemli hazinesi insan- hukuk- devlet üçgeninde manzum bir nasihatname ve siyasetname niteliğinde olup, Karahanlı hükümdarı Tavgaç Buğra Han’a takdim edilmiş, yazarına da Has Hacib’lik unvanı verilmesine vesile olmuştur. Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün şahsiyetinden, devlet adamlığına ve uygulamalarına yansıyan bazı önemli özelliklerin Kutadgu Bilig’teki izleri incelenmiştir. Görülmüştür ki; bu konuda benzerlik ve paralellikler şaşırtıcı bir mahiyet arz etmektedir. Çalışmanın amacı bu konunun uluslar arası bilim çevrelerinde tartışılmasını sağlamaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13562 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13562 Abdülkadir DAĞLAR Klâsik Türk edebiyatı ana atmosferinin altında çeşitli zümrelere mensup şâir ve yazarlar tarafından ortaya çıkan çeşitli zümre edebiyatlarının varlığından söz etmek mümkündür. Bu çerçevede yaklaşık altı asır boyunca hem genel olarak klâsik Türk edebiyatı geleneğinden hem de Mevlevîlik tarikatının iç dinamiklerinden beslenen bir Mevlevî edebiyatından bahsedilebilir. Tarikat kökenli bu zümre edebiyatı da zamanla kendi biyografi geleneğini oluşturmuştur. 18. yüzyılın sonunda Esrâr Dede’nin kaleme aldığı Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye, Mevlevî zümresi edebiyatının şâirlerini bir çatı altında toplaması bakımından önem taşımaktadır. Bu eserden ilhâm alarak 19. yüzyılın sonunda yazdığı Semâ’-hâne-i Edeb eserinde 190 şâirin hâl tercümesini veren Alî Enver şâirlerin seçimi ve biyografik bilgi açısından büyük ölçüde Esrâr Dede’ye bağlı kalmıştır; ancak çeşitli noktalarda kişisel yorumlarını ve hükümlerini de vermiştir. Bu çalışmamızda, iki eser arasında yapılan mukâyese sonucunda Semâ’-hâne-i Edeb’in Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye’nin basit bir özeti olmadığı, kısmen müstakil bir kaynak olarak değerlendirilebileceği ortaya konulmaya çalışılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13563 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13563 Sercan DEMİRGÜNEŞ Çalışmada Türkçedeki zaman belirteçlerinin Smith (1991)’e göre sınıflaması yapılmaya çalışılmıştır. Veri tabanı olarak, Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlük (2005) temel alınmıştır. İlgili veri tabanının yanı sıra, Özkan (2007)’ye ait Türkiye Türkçesinde Belirteçlerin Fiillerle Birlikte Kullanımları ve Eşdizimliliği adlı doktora çalışmasından da ayrıca faydalanılmıştır. Adı geçen doktora çalışmasında, 306 eser taranmış ve bu eserlerdeki belirteçler, aslına uygun biçimiyle ele alınmıştır. Bu yönüyle çalışmamızda zaman belirteçlerinin sınıflandırılmasındaki bağlam boyutu, belirtecin veri tabanlarında geçen tümce düzeyindedir. Belirteçlerin içinde geçtiği tümce ile verilmesi ve belirtecin anlamsal değerinin daha anlaşılır olması, ilgili veri tabanlarının seçilmesindeki en önemli etmen olarak görülmektedir. Veri tabanlarında yer alan belirteçlerden, sadece zaman belirteçleri seçilmiş ve Smith (1991)’in kuramına ait sınıflamadaki ilgili yerlerine yerleştirilmiştir. Sınıflamadan elde edilen zaman belirteçleri sınıflamasının betimlenmesiyle de Türkçedeki görünüş/zaman sistemleri ve zaman belirteçleri arasındaki ilişki bulunmaya/kurulmaya çalışılmıştır. Belirlenen zaman belirteçlerinin, Smith (1991)’in sınıflamasına göre dağılımları ile Türkçedeki görünüş/zaman sistemi arasında sıkı bir ilişki olduğu görülmüştür. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13564 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13564 Ülkü ELİUZ Gülümsetirken eleştirme gayretinin sonucunda şekillenen ironi, birey ve toplum yaşamındaki aksaklıkların vurgulanması bakımından yapıcı bir yöntemdir. Kültürel varlığımızın taşıyıcılarından Karagöz, söz ya da durumların karşıtlık ve aykırılıkları ile varlık bulan ironik anlatım üzerinde şekillenir. Karagöz’deki ironi, ‘olan’ ve ‘olması gereken’ çatışması ve ‘söylenen’ ile ‘söylenmek istenen’ ikiliği üzerine temellenir. Kendi halinde, sıradan, ‘küçük adam’ların pratik yaşam sorunları ve dış dünya gerçeklikleri içerisindeki var oluş mücadeleleri toplumsal sorgulama ile yanıtlanmaya çalışılır. Bu sorunsal yaklaşım, sorulan sorular, alınan yanıtlar, yanıtlara yöneltilen yeni sorular şeklinde soru-yanıt diyalektiği yöntemiyle gerçekleştirilir. Dalga geçme ya da doğrudan alay etme görünümündeki eleştiri biçimi, güzele, iyiye, doğruya ulaşma eğilimi ile bütünlenerek toplumsal ironinin düzenleyici bir işlev kazanmasını sağlar. Karagöz’ün ana matrisi, kişinin kendi, karşısındaki kişi/ kişiler ve içinde yaşadığı toplum düzeni ile yüzleşmesinin Türk tiyatro geleneği içerisinde yenilenerek sunulmasıdır. Karagöz, kişinin bildiğini sandığı şeylere karşı uyanık olmasını sağlaması ve bir şey bilmezken bildiğini sanmanın tehlikelerine dikkat çekmesi bakımından da eğitbilimsel değere sahiptir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13566 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13566 Özlem FEDAİ Bu makalede, Tarık Dursun K.’nın “Derdiyok ile Zülfüsiyah” adlı öy-küsünün, postmodern bir yapısı olduğu ileri sürülmekte; öykü, postmodernist anlayışın tezlerine uygunluğu açısından incelenmektedir. Çalışmadaki öykü çözümlemesinde metnin kurmaca/üstkurmaca özellikleri, çoğul bakış açısı ve “seçme”cilik fikri, metinlerarası gönderimi,biçem özellikleri ele alınmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13565 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13565 Seyran QAYIBOV Var olduğu sürece Türk kültür terazisinin ağır kefesinde oturan Dede Korkut Hikâyeleri kültür araştırıcıları tarafından çeşitli yönleriyle incelenmiş ve varılan neticeleri ile kültür hazinemize değerli katkılar sağlamıştır. Bu yazı ile hikâyelerin olay kurgusunun asıl öğelerinden birini meydana getiren Oğuz kahramanlarının kâfirler tarafından esir alınması, onlara yapılan muameleler ve esirliğin toplumsal yaşamda meydana getirdiği yankılar incelenmeğe çalışılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13567 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13567 Mustafa GENCER Bu çalışmamın amacı geç Osmanlı Devleti’nin Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde geçirdiği toplum, siyaset, kültür ve din alanlarındaki modernleşme ve sosyal değişim deneyimi açıklamayı ve böylece Cumhuriyet dönemi modernleşme sürecini anlamayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede Türk modernleşme sürecinin karakteri ve dine bakışı, eğitim sisteminin sekülerleşmesi ve dönemin entellektüellerinin yenileşme ve yeniden örgütlenmeye bakışları açıklanmaya çalışılacaktır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13568 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13568 Ahmet GÖKÇİMEN Türkmen-Sovyet edebiyatının önemli temsilcilerinden olan yazar, şair Hıdır Deryayev, 1905’te Merv’de doğmuş ve 1988’de vefat etmiştir. O; roman, piyes ve şiir türlerinde eserler vermiştir. Ikbal, Harasat, Mukaddes Ocak (romanları); Mehri, Hoca Nepes, Amıderya (piyesleri) ve Arzuv, Ökünçmi, Maslahat (manzumeler) eserlerinden en tanınanlarıdır. Bu çalışmada yazarın Harasat romanı; eski tarz- yeni tarz eğitim, ziraat ve yaşam bağlamında mukayeseli olarak sosyalist gerçekçi çerçevede incelenmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13591 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13591 Ramazan GÜLENDAM Edebiyatçılarımız arasında uzun yıllarını hapishanelerde siyasî mahkûm olarak geçirenlerden biri de, ünlü romancımız Kemal Tahir (1910-1973)’dir. O, Anadolu insanı hakkındaki bütün bilgi ve izlenimlerini bu uzun mahkûmiyet döneminde edinmiştir. Bu yüzden hapishaneler ve orada yaşayan insanlar, onun birçok eserinde merkezî bir rol oynamıştır. Onun Malatya Cezaevi gözlemlerine dayanan Karılar Koğuşu adlı romanı, Malatya Cezaevi’nin kadınlar koğuşunun iç yüzünü ortaya koyduğu gibi yazarın kadına bakışını vermesi açısından da önemli bir romandır. Biz bu çalışmamızda, bu romanda ele alınan toplumun, hapishane hayatının ve kadın mahkûmların sosyo-psikolojik analizini yapmaya çalışacağız. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13569 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13569 Faruk GÜRBÜZ Türk dilini korumak ve geliştirmek için, mutlaka mutabakat noktalarımız olmalıdır. Teferruatta bazı görüş farklılıklarımız olsa da, dilin hayatiyeti noktasında aynı dili konuşanlar mutlaka ittifak etmek mecburiyetindedirler. Bu ittifak noktaları da aklî ve ilmî olmalıdır. Bu noktalarda mutabakat sağlandığı takdirde, tabiî bir müessese olan dil, hiç şüphesiz yaşayıp sağlıklı bir istikamette gelişme gösterecektir. İşte biz bu makalemizde Türk dilini koruma ve geliştirme noktasında her aklıselim ve hissiselim dil âliminin mutabakat edeceği aklî ve ilmî bazı prensipleri göstermeğe çalıştık. Bu mutabakat noktalarını da, dilin mimarîsini korumak, dilin musikisini korumak, tabii eleme ve kabullere dokunmamak ve tasfiyeciliğe karşı durmak şeklinde belirledik. Onun tabii vasfına dokunmamanın en doğru yol olduğu kanaatine vardık. Çünkü dil canlı bir müessesedir; canlı, cevval bir ırmaktır. Bir ırmak aktıkça durulur; denizlere doğru akarken, çayları, dereleri ve yağmur sularını topladıkça da gürleşir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13570 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13570 Abdurrahman GÜZEL Bu makalede Dede Korkut hikayelerindeki dua motifi üzerinde durulmaktadır. Makalede Dede Korkut coğrafyası ve Bayburt’un yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Makalenin ana kısmında ise, Dede Korkut hikayelerinde gecen dua motifleri, bunların dini inançla ilişkileri, alkış-dua arasındaki farklar üzerinde durulur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13571 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13571 Serhan ALKAN İSPİRLİAhmet AKPINAR,Azimet KARATEKİN Bu çalışma, edebiyat tarihlerinde yer almamış bir şair; Feryâdî ve Divan’ı üzerinedir. Elimizde Divan’ın asıl nüshasının olmayışı, müellif hatlı nüshadan vaktiyle çekilmiş fotokopisinin de çekim esnasında bazı kısımlarının silik çıkması ve asıl nüshaya elle temas sonucu metinlerin bazı kısımlarının da tahrip olması esere ait tam metnin oluşturulmasında engel teşkil etmiştir. Çalışmada Feryâdî’nin hayatı hakkında bilgi verilmiş, Divan’ındaki bazı şiirler günümüz harflerine aktarılmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13572 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13572 Erol KAYA Birinci Dünya Savaşı sırasında Anadolu’da savaşan Yunan ve Türk birliklerinin eline karşılıklı savaş esirleri düşmüştü. Hem Anadolu’daki Yunan esirlerine hem de Yunanistan’daki Türk esirlerine Hilal-i Ahmer Cemiyeti tarafından değişik şekillerde yardımlar yapılmıştı. Bu yardımlar özellikle Yunanistan’da bulunan Türk esirlerinin durumlarının iyileştirilmesi bakımından oldukça önemlidir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13592 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13592 Rıfat KÜTÜK Dinî-tasavvufi Türk edebiyatının temsilcilerinden Kayserili Seyyid Mehmed Şemsî Efendi’nin hayatı hakkındaki bilgiler oldukça yetersizdir. 1812’de İstanbul’da ölen şairin 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13573 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13573 Gökmen MOR Bir milletin yaşama gücü onun kültüründe sağlam temellerin bulunmasıyla mümkündür. Türk kültürü, edebiyatıyla, tarihiyle, gelenek ve görenekleriyle dünyanın en zengin kültürüdür. Kahramanlıklarla dolu zengin bir geçmişe sahip olan Türk milleti, uzun tarihi boyunca kazandığı başarılarını, destanlarına, hikâyelerine, şiirlerine ve atasözlerine yansıtmıştır. Türk atasözlerini incelediğimiz zaman engin bir kültürü ve insanın hayattan ders almasını sağlayan mücevher kıymetindeki sözlerini buluruz. Türk milleti gittiği yere şanıyla şerefiyle müthiş bir kültür götürmüştür. Milletleri birbirinden ayıran kültür özelliklerinin başında sözlü kültür gelmektedir. Atasözlerimiz de bu sözlü kültürün önemli parçalarından birisidir. Atasözlerimiz insanı derinden etkileyen bir güzelliğe sahiptir. Türk atasözleri, Türk milletinin düşüncesinden çıkmış olup onun dünya görüşünü, yiğitliğini, töresini, geleneğini, göreneğini yansıtan bir aynadır. Eski Türk toplumlarında at, Türk insanının vazgeçilmez bir varlığı olup atasözlerine konu olmuştur. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13575 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13575 Hüseyin ODABAŞZ. Yonca Odabaş Türkiye, Osmanlı İparatorluğundan devraldığı değerli el yazmaları ve belgeleri ile dünyanın zengin kültür kaynaklarına sahip nadir ülkelerinden biridir. Ancak çok sayıda ve türde bilgi merkezinde muhafaza edilen bu önemli kaynaklar etkili biçimde hizmete sunulamamaktadır. Bu sorunun temel nedeni, Osmanlı yazma eserleri ve belgelerinin sahip oldukları sanatsal unsurların kütüphane ve arşiv kataloglarında yer almamasıdır. Çalışmada ilk olarak Osmanlı İmparatorluğu’nda üretilen tezhipli yazma eserlerin ve belgelerin sahip oldukları özellikler incelenmektedir. Daha sonra Osmanlı kâğıt ve cilt sanatçılığının yüzyıllar içinde geçirdiği değişim ele alınmaktadır. Çalışmanın son bölümünde Türkiye’de çeşitli bilgi merkezlerinde muhafaza edilen bu kaynaklara ait hâlihazırda var olan kataloglarda gözlemlenen sorunlar hakkında bilgi verildikten sonra bu kaynakların daha verimli bir şekilde hizmete sunulması için çözüm önerilerinde bulunulmaktadır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13574 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13574 Kürşat ÖNCÜL Türk kültürünü, yaşayışını, gelenek ve göreneklerini destandan hikâyeye geçiş döneminin özellikleri doğrultusunda veren Dede Korkut Kitabı Türk kültür tarihi açısından edebiyatımızın en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilir. Eserin tarihiliği ve derinliğinden dolayı eserdeki kadın ve erkek kahramanlar da bu yapının oluşturmuş olduğu tipler şeklinde karşımıza çıkar. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13576 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13576 Hüseyin ÖZCAN Eğitimde edebi metinlerden yararlanılması yaygın bir metottur. Çocuklar için hazırlanacak eserlerin niteliklerini, ölçütlerini belirleyen çocuk edebiyatı için, halk edebiyatı eserleri temel, milli kaynaklardır. Türk halk edebiyatı, çocuk edebiyatı için çok çeşitli malzemeler sunmaktadır. Türk halk edebiyatı içinde önemli bir yere sahip olan, Türk kültürü ve sosyal hayatını çeşitli yönleriyle yansıtan Dede Korkut Hikayeleri, bir çok halk edebiyatı türünü de içermektedir. Dede Korkut Hikayeleri, çocukların ilgisini çekecek özelliklere sahip olup uygun her yaş grubuna göre çocuk edebiyatında kullanılabilecek niteliktedir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13577 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13577 Bahir SELÇUK Divan şairleri çeşitli vesilelerle, başta sultanlar olmak üzere devrin ileri gelen devlet adamlarına şiirler takdim etmişlerdir. Bu şiir türlerinden biri de padişahların hastalıktan kurtulmalarından dolayı yazılmış olan sıhhat-nâmelerdir. Klâsik şiirimizde en çok sıhhat-nâme, Sultan III. Ahmed için yazılmıştır. Sultan Ahmed için sıhhat-nâme yazan şairlerden biri de Antakyalı Şehdî’dir. Bu çalışmada, 18. yüzyıl şairi Şehdî’nin Divân’ında yer alan Sıhhat-nâme’si, yeni yazıya çevrilerek biçim ve içerik yönünden incelenmiştir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13578 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13578 Abdullah ŞENGÜL Cumhuriyet dönemi Türk tiyatrosunun konuları arasında Dede Korkut hikâyeleri de vardır. Bu oyunlarda daha çok “kahramanlık, cesaret, fedakârlık, töreye bağlılık” gibi öğeler vurgulanmıştır. Dede Korkut hikâyeleri taşıdığı kültürel unsurlar bakımından oldukça zengindir. Türk tiyatro yazarları hikâyelerin bu zenginliğinden yararlanmak istemişlerdir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13579 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13579 Serkan ŞEN Türkçe’nin anlatım imkanlarındaki zenginliği gözlemleyebildiğimiz yapılardan biri de hitaplardır. Hitaplar anlatının akışı hakkında fikir veren; seslenme, iltifat ve hakaret olgularını bünyesinde barındıran önemli dil birimleridir. Dede Korkut Oğuznameleri eski Türk yaşam tarzını yansıtan değerli kaynaklardandır. Bu makalede Dede Korkut Kitabı esas alınarak kadına yönelik hitapların kuruluş düzeni üzerinde durulacaktır. Eski Türk kültüründe, kadına yaklaşım hitaplar açısından incelenecektir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13580 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13580 Hakan TAŞ Alfabenin tarihî gelişimi hakkında kısaca bilgi verilip genel hatlarıyla elif-nameler üzerinde durulmuştur. Gazalì’den kısaca söz edilip elif-name metni verilmiş, nesre çeviri yapılmıştır. En sonda Arap harfli metin vardır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13581 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13581 İbrahim TAŞ Eylem sonucunu bildiren isimler ve nitelikler türeten {-(U)k} eki Eski Türkçe ve kimi Orta Türkçe metinlerinde düzlük-yuvarlaklık uyumuna girmez. Bu dönemlere ait kimi sözcüklerde ise ek düzlük-yuvarlaklık uyumuna uyuyor görünmektedir. Bu yazıda bu sözcüklerden bazılarını inceledik. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13582 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13582 Necati TONGA Periyodikler, yayımlanmaya başladığı dönemden beri edebiyatımızın ve fi¬kir hayatımızın gelişmesinde önemli görevler üstlenmişlerdir. Eksiksiz bir edebiyat ve fikir tarihi yazabilmek için periyodikler üzerine çalışmaların yapılması gerekmektedir. Biz de bu düşünceyle bu makalemizde Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının ve mizahının en uzun ömürlü mecmualarından biri olan Akbaba’yı ana hatlarıyla değer¬lendirmeye çalıştık. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13583 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13583 Lokman TURAN Avnî Bey’in hangi tarihte yazdığı bilinmeyen Mir’ât-i Cünûn adlı eseri, hem 19. yüzyıl Osmanlı toplumu hakkında sosyolojik tenkitleri hem de toplumdan seçilen bazı tiplerin psikolojik tahlillerini ihtiva eden tamamlanmamış bir mesnevidir. Eser; edebiyat, sosyoloji ve psikoloji alanlarına ait unsurlar ihtiva etmesi bakımından önemlidir. Şair, mesnevinin girişinde eserin delilerle söyleşmek suretiyle vücuda geldiğine; eserdeki tiplerin, gözlem ve tecrübeye dayalı olarak ele alındığını vurgular. Mir’ât-i Cünûn’u ilim âlemine ilk kez tanıtan Mehmet Çavuşoğlu’dur. Çavuşoğlu, 1965’te bir sempozyumda eseri ana hatlarıyla tanıtmış ve tek nüshadan hareketle mesnevinin metnini vermiştir. Bu çalışmada eserin ulaşabildiğimiz farklı iki nüshası ve Çavuşoğlu neşri karşılaştırılarak mukayeseli bir metin oluşturulmuştur. Çavuşoğlu’nun neşri 486 beyitken, elde ettiğimiz metin 665 beyittir. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13584 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13584 Sinan UYĞUR Isla- fiili Türkçe zannettiğimiz fiillerdendir. Ancak bu kelime Moğolca kökenlidir. 13. yüzyılın ikinci yarısında dilimize giren kelimede bazı ses değişiklikleri olmuştur. Kelimenin bugüne kadar pek çok türevi ortaya çıkmıştır. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13585 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13585 Hakan YAMAN Kanunî döneminin önemli bilim adamlarından Gelibolulu Sururi yaptığı şerhler ve tercümelerle ün kazanmıştır. Onu meşhur eden Mesnevî ve Şebistan-ı Hayal şerhlerinin yanında Arapça ve Farsça yazdığı eserler ve bu dillerden Türkçeye aktardığı kitaplar da bulunmaktadır. Eserlerinin sayısını kesin olarak bilmemekle birlikte, telif ve tercüme otuz civarında eseri olduğunu tahmin ediyoruz. Sururi’nin çevrilerinden birisi de Kazvini’nin ünlü Kitabü’l-‘aca’ib ve’l-Gara’ib isimli kozmografya eseridir. Ancak çeşitli kaynaklar Sururi’nin ilm-i nücuma dair bir eser kaleme aldığından söz eder. Eldeki kaynaklar ışığında Sururi’nin böyle bir eseri olup olmadığını ortaya çıkarmaya çalışacağız. 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13586 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13586 Mustafa GENCERDoğan GEZER 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13587 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13587 Murat ŞENGÜL 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13588 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13588 Bülent ŞIĞVA 2026-07-16 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13589 https://turkishstudies.net/education?mod=makale_tr_ozet&makale_id=13589 Sibel ÜST 2026-07-16