Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım pratikleri ile çevrim içi benlik sunumu düzeylerini fakülte türü, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenleri bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yaklaşımıyla tasarlanan çalışmada veriler, üç bölümden oluşan bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 döneminde Türkiye’de farklı fakültelerde öğrenim gören toplam 450 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde demografik bilgi formu, sosyal medya kullanımına ilişkin sorular ve Çevrim İçi Benlik Sunumu Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiş; bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yöntemlerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, sosyal medya kullanım süresinin fakülte türüne göre anlamlı biçimde değiştiğini; platform tercihleri ve kullanım amaçlarının ise yalnızca belirli boyutlarda farklılaştığını göstermektedir. Ayrıca çevrim içi benlik sunumunun cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından bazı boyutlarda anlamlı farklılıklar içerdiği, fakülte türüne göre ise sınırlı bir farklılaşma sergilediği tespit edilmiştir. Genel olarak bulgular, sosyal medya kullanım pratikleri ile çevrim içi benlik sunumunun fakülte türü başta olmak üzere çeşitli bireysel ve toplumsal değişkenlere göre farklılaştığını göstermektedir. Diğer fakültelerdeki öğrencilerin sosyal medyada daha fazla zaman geçirdiği; ilahiyat öğrencilerinin ise özellikle TikTok gibi yüksek görünürlük odaklı platformları daha az kullandığı belirlenmiştir. Buna karşılık Facebook kullanımının ilahiyat öğrencilerinde daha yüksek olması, daha kontrollü ve tanıdık sosyal ağlara yönelimi düşündürmektedir. Kullanım amaçlarında ise ilahiyat öğrencilerinin eğlence odaklı kullanımı daha düşük, dini/ahlaki içerik takibi daha yüksektir. Bilgi edinme ve akademik kullanımda ise fakülteler arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç olarak çalışma, sosyal medya kullanımının tek tip olmadığını; kültürel, toplumsal ve bağlamsal faktörlere bağlı olarak farklılaştığını ortaya koymaktadır. Özellikle görünürlük, mahremiyet ve değer yönelimleri, dijital pratiklerin şekillenmesinde belirleyici rol oynamaktadır.
Abstract: This study aims to comparatively examine university students’ social media usage practices and their levels of online self-presentation within the context of variables such as faculty type, gender, and class level. Designed within a quantitative research framework, the data were collected באמצעות a survey form consisting of three sections. The sample of the study comprises a total of 450 university students enrolled in different faculties in Türkiye during the 2024–2025 academic year. During the data collection process, a demographic information form, questions regarding social media usage, and the Online Self-Presentation Scale were employed. The obtained data were analyzed באמצעות the SPSS software; independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) methods were utilized. The results of the analysis indicate that the duration of social media use varies significantly according to faculty type, while platform preferences and purposes of use differ only across certain dimensions. In addition, it was found that online self-presentation exhibits significant differences in some dimensions in terms of gender and class level, whereas it shows limited variation according to faculty type. Overall, the findings suggest that social media usage practices and online self-presentation differ based on various individual and social variables, particularly faculty type. It was determined that students from other faculties spend more time on social media, whereas theology students use high-visibility platforms such as TikTok less frequently. In contrast, the higher use of Facebook among theology students suggests a tendency toward more controlled and familiar social networks. Regarding purposes of use, theology students demonstrate lower entertainment-oriented usage and higher engagement with religious/moral content. No significant differences were found between faculties in terms of information acquisition and academic use. In conclusion, the study reveals that social media use is not homogeneous but varies depending on cultural, social, and contextual factors. In particular, visibility, privacy, and value orientations play a decisive role in shaping digital practices.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
