Öz:Bu çalışmanın amacı Kur’an kıssalarındaki eleştirel düşünmeyi incelemektir. Kur’an, insanın yeryüzündeki varoluş serüvenini anlatırken yanılgılarını, zan ve önyargılarını eleştirel değerlendirmelerle ibret olarak haber vermektedir. İnsan, birçok peygamberin uyarı ve eleştirilerine rağmen tarih boyunca uhrevilik ile dünyevilik arasında bir denge kuramamıştır. Hatta mülkiyet üzerinden elde ettiği güçle statü odaklı toplumsal yaşam biçimini kurgulamıştır. İnsanın, Allah-insan/toplum ve evrenle ilişkilerinin sağlıklı bir süreçte ilerlemesi, bu varlıklara dair   edinilen bilgilerin, eleştirel bir süzgeçten geçmesini gerekli kılmaktadır. Kur’an kıssalarında, insanların inançları, tasavvurları, düşünceleri ve sosyal yaşamı tevhid bağlamında sorgulanmaktadır. Özellikle peygamberlerin davet süreçlerinde toplumların gösterdiği direnç, eleştirel düşünmeyi engelleyen sosyal yapıların varlığına işaret etmektedir. Kur’an’da sıkça vurgulanan "atalar dini" ifadesiyle bireyin düşünme yetisini önyargı, zan ve  geleneksel normlara bağlı olması nedeniyle kullan(a)madıği görülmektedir. Kur’an kıssaları, insanın yalnızca zihinsel bir süreç olarak düşünme faaliyetinde bulunmasının yeterli olmadığını, aynı zamanda ahlaki ve eleştirel bir sorumluluk taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu araştırma sonucunda Kur’an kıssaları, bireyin eleştirel düşünme sürecinde akıl ve vahiy arasındaki ilişki vurgulanarak eleştirel düşünmeyle ahlak boyutuna vurgu yapıldığı  sonucuna varılmıştır. Ayrıca kıssalarda atalar kültüne dayanan popüler din anlayışlarına eleştiler görülmüştür. Kur’ân, insanlık tarihini kesitler halinde sunduğu kıssalarda, Kur’an’ın nazil olduğu Mekke dönemi arasında benzer eleştirel yaklaşımlar ortaya koymaktadır. Kur’an’da kıssalardan güncele doğru ilahi eleştirilerle bağlantı kurulduğu görülmektedir.  Bu araştırmada Kur’an kıssalarındaki eleştirel düşünme örnekleri ele alınmıştır. Eleştirel düşünme, insanın toplumsal öğrenme ile edindiği bilgiyi rasyonel temellerde sınamasına imkan sağlamaktadır. Eleştirel düşünme, insanın ve toplumun bilgi, inanç ve değerler sistemini sorgulamasını gerektiren rasyonel bir süreçtir. Bu çalışma ile eleştirel düşünmenin tefsir yazın alanında yer alması umulmaktadır. Çalışmada literatür taraması elde edilen veriler eleştirel düşünme bağlamında ele alınmıştır. Kıssalarda toplumsal yaşama yansıyan batıl inançların eleştirme süreçleri incelenirken betimsel analiz yönteminden faydalanılmıştır. Bu araştırmada kıssalardaki kesitlerden örneklem olarak seçilen veriler, nitel araştırma

Abstract: Abstract: The purpose of this study is to examine critical thinking in the stories of the Qur'an. While narrating the story of human existence on earth, the Qur'an critically evaluates human errors, assumptions, and prejudices and presents them as lessons to be learned. Despite the warnings and criticisms of many prophets, humans have been unable to strike a balance between the spiritual and the material throughout history. In fact, they have constructed a status-oriented social lifestyle based on the power they have gained through property. For humanity's relationships with God, society, and the universe to progress in a healthy manner, the knowledge acquired about these entities must be filtered through a critical lens. In the stories of the Qur'an, people's beliefs, perceptions, thoughts, and social life are questioned in the context of tawhid. In particular, the resistance shown by societies during the invitation processes of the prophets points to the existence of social structures that hinder critical thinking. The expression “religion of the ancestors,” which is frequently emphasized in the Qur'an, shows that individuals do not use their thinking abilities due to prejudice, assumptions, and traditional norms. The stories in the Qur'an reveal that it is not enough for humans to engage in thinking as a purely mental process; they also have a moral and critical responsibility. As a result of this research, it has been concluded that the stories in the Qur'an emphasize the relationship between reason and revelation in the individual's critical thinking process, highlighting the moral dimension of critical thinking. In addition, the stories contain criticisms of popular religious understandings based on ancestor worship. The Qur'an presents human history in segments through stories and reveals similar critical approaches between the Mecca period when the Qur'an was revealed and the present day. In the Qur'an, divine criticism is seen to be connected to the present day through stories. This study examines examples of critical thinking in the stories of the Qur'an. Critical thinking enables humans to test the knowledge they have acquired through social learning on rational grounds. Critical thinking is a rational process that requires humans and society to question their systems of knowledge, beliefs, and values. This study aims to establish critical thinking in the field of exegesis. The data obtained from the literature review were examined in the context of critical thinking. Descriptive analysis was used to examine the processes of criticizing superstitions reflected in social life in the stories. In this study, the data selected as samples from the stories were evaluated in the context of critical thinking using content analysis as a qualitative research method.