Literatür taraması üzerinden yürütülen bu çalışmanın amacı, Ortaçağ İslâm dünyasında kadınların ilim sahasında geldiği noktayı gösteren ve  kadınlara örneklik teşkil eden Fâtıma binti Abbas’ı ele almaktır. Hicrî yedinci yüzyılda Bağdat’ta doğduğu kabul edilen Fâtıma binti Abbas’ın itibarlı bir aileye mensup olduğu düşünülmektedir. Kaynaklarda Ümmü Zeyneb Fâtıma binti Abbas bin Ebi’l-Feth bin Muhammed el-Bağdadiyye ismiyle bahsedilmektedir. İlim tahsili için genç yaşta Şam’a gitmiş ve sonrasında Mısır’a geçmiştir. Hanbelî mezhebine mensup, âlim, vaiz, müftü ve fakihdir.İbn Teymiyye ve Şemseddin bin Ebî Ömer el Makdisî gibi alimlerden dersler almıştır. Güçlü zekâsı ve hafızasıyla, özellikle İbni Teymiyye’nin övgülerine ve hayranlığına mazhar olmuştur. Fâtıma binti Abbas, dönemin kaynaklarında “zamanının kadınlarının en üstünü” olarak anılmıştır. İyiliği emreden, kötülüğü nehyeden, cesur, âbid, zahid ve hayırsever bir kadındır. Edindiği bilgi birikimiyle hem Şam’da hem de Kahire’de çok sayıda kadının eğitimine katkıda bulunmuştur. Toplumsal alandaki en önemli katkılarından biri, Kahire’de Sultan Baybars’ın kızı Tidkâr Bay Hatun tarafından onun adına inşa edilen ve şeyhalığını yaptığı “Ribatü’l-Bağdadiyye”de, kimsesiz ve aciz kadınlara sahip çıkmasıdır. İhtiyaç sahibi kadınların eğitilmesine ve topluma yeniden kazandırılmasına çaba göstermiştir. Mütevazi bir hayat yaşayan Fâtıma binti Abbas, döneminde herhangi bir siyasi görev almamış, yaptığı eğitim, irşad ve ahlaki ıslah çalışmalarıyla toplumu derinden etkilemiştir. Zamanının çok ötesinde toplumsal bir liderlik örneği göstermiştir. Seksenli yaşlarında iken Hicri 714’de Zilhicce ayında (Miladi 1314), Kahire’nin Zâhir semtinde vefat etmiştir. Cenaze törenine büyük bir kalabalık katılmıştır. Cenaze törenindeki bu kalabalık, onun toplum içindeki saygınlığını ve itibarını da göstermektedir.

The aim of this study, which is based on a literature review, is to examine Fatima binti Abbas, who is an example to women in the field of science in the medieval Islamic world. It is thought that Fātima bint Abbas, who was born in Baghdad in the seventh century of the Hijra, belonged to a prestigious family. She is also mentioned in the sources as Umm Zaynab Fātima bint Abbas bin Abi'l-Fath bin Muhammad al-Bagdadiyya. She went to Damascus at a young age to study and later moved to Egypt. She was a scholar, preacher, mufti and jurist who belonged to the Hanbalite sect. She took lessons from scholars such as Ibn Taymiyya and Shams al-Din ibn Abî Umar al-Maqdisî. She was especially praised and admired by Ibn Taymiyya for her strong intellect and memory. Fātima bint Abbas was referred to as “the greatest of the women of her time” in the sources. She was a brave, devout, ascetic and charitable woman who enjoined good deeds and forbade immorality. With her knowledge, she contributed to the education of many women both in Damascus and Cairo. One of her most important contributions in the social sphere was to take care of orphaned and helpless women in the “Ribat al-Bagdadiyya”, which was built in her name by Tidkâr Bay Khatun, the daughter of Sultan Baybars, in Cairo. She made efforts to educate women in need and to reintegrate them into society. Fātima bint Abbas, who lived a modest life, did not hold any political office in her time, but she deeply influenced society with her education, guidance and moral reform activities. She became an example of social leadership far beyond her time. She died in the Zahir district of Cairo in 1314 AD when she was in her eighties. A large crowd attended her funeral. The crowd at the funeral also showed her prestige and reputation in the community.