Arap Şiirinde Bedi‘iyyât: Estetik ve Eğitimsellik Arasında – İbnü‘l-Halûf’un Bedi‘iyyası Örneği

Author:

Number of pages:
31-53
Language:
Arapça
Year-Number:
2025-Volume 20 Issue Ö1

Bu çalışma, Hz. Peygamber‘i övmeyi ve belâgat ilimlerini kullanmayı bir araya getiren bedi‘iyyât sanatını ele almakta, bu sanatın bütüncül bir örneği olarak İbnü‘l-Halûf’un bedi‘iyyatını merkeze almaktadır. Araştırmada, bedi‘iyyâtın VIII. (Hicrî) yüzyılda ortaya çıkışı, şairler arasında yaygınlaşma sebepleri ve bu tür üzerine geliştirilen eleştirel yaklaşımlar incelenmekte, ayrıca Arap belâgatinin gelişimindeki rolüne ışık tutulmaktadır. Çalışmada bediiyyatın sadece öğretici bir araç olmadığını, aynı zamanda hem edebî yaratıcılığı hem de belâgatı bir araya getiren özgün bir şiir sanatı olduğunu kanıtlamak amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, İbnü‘l-Hallûf’un bediiyyatındaki belâgat yapısı analiz edilerek, anlamı destekleyen bedii sanatların ne derece başarılı bir şekilde kullanıldığı ortaya konulmuştur. Ayrıca, bedi‘iyyâtın bedii ilmi üzerindeki etkisi ve bu ilmin meânî ve beyân ilimleriyle ilişkisi değerlendirilmektedir. Araştırma, eleştirel-analitik yöntemi benimseyerek, geleneksel bedi‘iyyât anlayışı ile modern değerlendirmeleri karşılaştırmalı olarak ele almakta ve çeşitli eleştirmenlerin görüşlerini incelemektedir. Çalışma, bedi‘iyyâtın yalnızca didakik bir şiir türü olmadığını, aksine şairlerin belâgat becerilerini yansıtan ve Hz. Peygamber’e duydukları derin sevgiyi yenilikçi bir üslupla ifade eden bütünlüklü bir sanat olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sanatın, Safiyyüddîn el-Hillî’nin “el-Kâfiye el-Bedîiyye” adlı eseriyle başladığı ve genellikle basît vezni ile mîm kafiyesini koruduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bedi‘iyyâtlar, uzun yapıları ve çok sayıda bedii sanatı içermeleriyle dikkat çekmektedir. İbnü‘l-Hallûf’un bediiyyatı, 200‘den fazla bedii sanat türünü içermesi ve Hz. Peygamber’e duyulan derin sevdayı yansıtması bakımından zengin bir örnek teşkil etmektedir. Eser, şiirsel güzellik ile belagatî kullanımı arasında dengeli bir yapı sergilemekte, yapmacıklıktan uzak bir üslupla belâgatı okuyucuya yaklaştıran ve uygulamalı hale getiren etkili bir araç olarak öne çıkmaktadır.

Keywords


This research explores the art of Badi‘iyyat a poetic genre that combines praise of the Prophet (peace be upon him) with the application of rhetorical sciences. The study focuses on the Badi‘iyyah of Ibn al-Khulluf as a comprehensive model of this art form. It traces its emergence in the 8th century AH, examines the reasons for its spread among poets, and discusses the critical approaches that have addressed it, highlighting its role in advancing Arabic rhetoric. The research establishes that Badi‘iyyat are not merely educational tools but rather a fully developed poetic genre that merges creativity with eloquence. It analyzes the rhetorical structure of Ibn al-Khulluf‘s Badi‘iyyah, demonstrating its success in employing rhetorical embellishments (muhassināt badī‘iyyah) to serve the meaning, while assessing its impact on the science of badī‘ and and its relationship with ‘ilm al-ma‘ānī and ‘ilm al-bayān. The study adopts an analytical and critical methodology, presenting the views of critics and comparing traditional perspectives on Badi‘iyyat with modern reevaluations. The study concludes that Badi‘iyyat are not merely didactic poetry but an integrated art form reflecting the rhetorical skills of poets and expressing their deep love for the Prophet in an innovative style. This genre originated with Ṣafī al-Dīn al-Hillī‘s al-Kāfiyah al-Badī‘iyyah and maintained the basīṭ meter and a rhyme ending with a broken mīm (Arabic ‘م’ letter carrying a kasrah, which has the final vowel pronounced with a short -i). Badi‘iyyat are characterized by their length and the inclusion of a vast number of rhetorical devices. Ibn al-Khulluf‘s Badi‘iyyah serves as a rich example, containing over 200 types of badī‘, alongside a profound emotional depth that reflects intense love for the Prophet. It also excels in maintaining a balance between poetic beauty and rhetorical application without affectation, making it an effective tool for bringing rhetoric closer to audiences and applying it practically.

Keywords

Article Statistics

Number of reads 31
Number of downloads 44

Share

Turkish Studies-Comparative Religious Studies
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.