Osmanlı İmparatorluğu’nun Son Yüzyılında Halk Edebiyatında Gelişmeler

Author:

Number of pages:
2801-2817
Language:
Turkish
Year-Number:
2025-Volume 20 Issue 4

Halk edebiyatı ürünleri, sözlü gelenekte şekillenmiş, toplumun değerlerini, düşünce yapısını ve yaşam biçimini yansıtan anlatılardır. Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu’nun son yüzyılında, halk edebiyatında yaşanan gelişmeleri incelemektedir. Araştırma kapsamında dönem yazarlar, şair ve âşıklarının halk edebiyatına katkıları değerlendirilmiştir.Tanzimat Fermanı ile halk edebiyatı ve folklor resmi ve entelektüel çevrelerin dikkatini çekmeye başlamıştır. Namık Kemal, Ziya Paşa, İbrahim Şinasi, Ahmet Mithat Efendi ve Şemsettin Sami halk dilini, anlatılarını ve değerlerini edebi eserlerine taşıyarak halk edebiyatına katkı sağlamışlardır.  Makbule Leman Hanım, Nigâr Hanım, eserlerinde halk edebiyatı ve folklorik unsurlara yer vererek hem bu kültürel mirasın yaşatılmasına katkıda bulunmuş hem de kadının kamusal ve kültürel alandaki görünürlüğünü artırmışlardır. Sözlü edebiyattan yazılı edebiyata geçişin yaşandığı dönemde, Âşık Şem’î, Âşık Şenlik, Âşık Tahirî, Bayburtlu Celâlî, Ruhsatî, Seyranî, Figânî, Sürurî, Zehrî, Nigârî, Dadaloğlu, Deliboran, Dertli ve Erzurumlu Emrah, halk edebiyatının gelişimine önemli katkılar sağlamışlardır. II. Meşrutiyet döneminde halk edebiyatı, Türkçülük ve milliyetçilik akımlarının etkisiyle sistemli bir şekilde ele alınmış; Türk folklor çalışmaları daha da ilerlemiş, sistemli bir nitelik kazanarak halk kültürüne olan ilgi artmıştır. İhsan Raif Hanım, Yaşar Nezihe Bükülmez ve Şükûfe Nihal, direk ve indirek olarak yazı ve şiirleriyle halk edebiyatına katkı sağlamıştır.  Mehmet fuat Köprülü, halk edebiyatına bu dönem ve sonraları önemli katkılar sağlamıştır.

Keywords


Folk literature are important narratives, shaped in the oral tradition throughout history carry  cultural memory and reflect  values, mentality and lifestyle of society. This study explores the developments in folk literature during final century of the Ottoman Empire, Role of writers, poets and minstrels  in the development of folk literature were evaluated. Turkish folklore entered a development process with the Tanzimat Edict. Folk culture, especially folk literature and folklore, began to attract  attention of official and intellectual circles. Namık Kemal, Ziya Paşa, İbrahim Şinasi, Ahmet Mithat Efendi, and Şemsettin Sami played a significant role in preserving folk literature by incorporating folk language, narratives, and cultural values into their literary works.  Female poets and writers such Nigar hanım, Fatma aliye,  Fatma Makbule Leman  incorporated elements of folk literature and folklore into their works, contributing to the preservation and literary transformation of traditional cultural expressions and enhancing  women presence in public and cultural life. During the last century of the Ottoman Empire, the transition from oral to written literature began, and minstrels such as Âşık Şem’î, Âşık Şenlik, Âşık Tahirî, Bayburtlu Celâlî, Ruhsatî, Seyranî, Figânî, Sürurî, Zehrî, Nigârî, Dadaloğlu, Deliboran, Dertli, and Erzurumlu Emrah made contrubution to Turkish folk literature. During  Second Constitutional Era, folk literature was systematically addressed under the influence of Turkism and nationalism movements; Mehmet Fuat Köprülü made very important contrubution to folkler during this term and later. İhsan Raif Hanım,  Şükûfe Nihal, Yaşar Nezihe Bükülmez were directly and indirectly contributed to folk literature with their poems. Turkish folklore studies progressed further, gained systematic quality and increased interest in folk cultured.

Keywords

Article Statistics

Number of reads 12
Number of downloads 20

Share

Turkish Studies - Language and Literature
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.