Anadolu Aleviliğinde ocak kurumu, temel bir özellik göstermesinin yanı sıra Anadolu Aleviliğinin bu kurum üzerinde kök verip şekillenmesi sebebiyle büyük önem ihtiva etmektedir. Bu noktada önem arz eden ve Ankara / Çubuk, Çankırı / Şabanözü’ne bağlı olan Alevi köylerinde beş ocak bulunmaktadır: Seyyid Şah Kalender Veli Ocağı, Seyyid Hacı Ali Turabi Ocağı, Seyyid Cibali Sultan Ocağı, Seyyid Hacı Muradı Veli Ocağı ve Seyyid Mehemmed Abdal Ocağı. Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında önemli rol oynayan tüm Anadolu Alevi ocakları içinde zikrettiğimiz ocaklar önemli bir yerde durmaktadır. Beş ocağın etkin olduğu alanda zengin bir edebiyat ve müzik oluşmuştur. Bu bağlamda zengin edebiyat ve müzik zemininde duvazlar / duvazimamlar büyük bir önem arz etmektedir. Duvazlar / duvazimamlar; tevhid, semah, mersiye vb. formlar gibi Anadolu Alevi cemlerinde tekke geleneğinin etkisiyle oluşan âşık tarzı şiir geleneğinin dini yönünü icra eden âşıkların sözlü aktarım neticesinde vücut bulan sözlü geleneğe özgü müzikal anlatım biçimidir. (Coşkun Elçi 2007: 15) Dini erkan yani cemlerde icra edilen duvazların / duvazimamların cemin ritüelik yapı akışında icra ve işlev noktasında diğer müzikal anlatım biçimlerine göre daha önemli bir hacme sahiptir. Diğer Anadolu Alevi ocaklarında olduğu gibi beş ocağın etkin olduğu alanda cem âşık / zâkirinin her hizmet bölümünde önemli yer tutan duvazlar / duvazimamlar hizmetin içeriğine göre çeşitlenmektedir. Bu sebeple diğer müzikal anlatım biçimlerine (semah, tevhid, mersiye vb.) oranla cemin ritüelik yapı akışında sayıca fazla icra edilmektedir. Beş ocağın etkin olduğu alanda tarafımızdan yapılan alan araştırmaları (1998, 2006, 2007, 2012, 2013, 2017) verileri üzerinde şekillenecek çalışmada âşık / zâkirin hizmet bölümlerine özgü olan duvazlar / duvazimamlar edebi ve müzikal kuruluş yönünden incelenecektir. Günümüzde değişen, gelişen ve zorlaşan yaşam koşulları neticesinde dede- talip ilişkileri zayıflamıştır. Köyden kente göçün sonucu ve ayrıca kapalı toplum özelliği gösteren Anadolu Alevileri, cemlerini kentlerde açık halde yapar hale gelmiş; bunun sonucunda cemin tüm dinamikleri geleneksel ve özgün yapısından uzaklaşma yolundadır. Göç, hızlı sanayileşme, teknolojileşme vb. sonucu cem âşık / zâkirleri, genellikle şehir hayatı içinde geleneksel çizgilerinden kopma tehlikesi ile karşı karşıya olup dini amaçlarından uzaklaşıp, popüler olma eğilimindedirler. Cem âşık / zâkiri repertuvarı da bu değişimden payını almaktadır. Alevilikte yer alan “yol bir sürek binbir” anlayışına paralel olarak ocaklara, süreklere, topluluklara göre çeşitlilik ve zenginlik gösteren duvazlar / duvazimamlar icra ortamları bağlamında nota ile kayıt altına alınarak halkbilimsel ve müzikolojik metotlarla çalışılmalı ve gelecek kuşaklara aktarılmalıdır.

The institution of ocak in Anatolian Alevism is of great importance not only because it is a fundamental characteristic but also because Anatolian Alevism takes root and shape on this institution. There are five ocaks in the Alevi villages of Çubuk / Ankara and Şabanözü / Çankırı that are of importance in this regard: the Ocak of Seyyid Shah Kalender Veli, the Ocak of Seyyid Hacı Ali Turabi, the Ocak of Seyyid Cibali Sultan, the Ocak of Seyyid Hacı Muradı Veli and the Ocak of Seyyid Mehemmed Abdal. Among all the Anatolian Alevi ocaks that played an important role in the Turkification and Islamization of Anatolia, the ocaks mentioned have an important place. A rich literature and music emerged in the area where the five ocaks were active. In this context, duvazs / duvazimams are of great importance in the rich literature and music background. Duvazs / duvazimams, like other forms such as tevhid, semah, mersiye etc., is a musical form of expression specific to the oral tradition that came into being as a result of the oral transmission of the minstrels who performed the religious aspect of the minstrel style poetry tradition that emerged under the influence of the tekke tradition in Anatolian Alevi cems. (Coşkun Elçi 2007: 15) The duvazs / duvazimams performed in religious rituals, namely cem, have a more important volume in terms of execution and function in the ritual structure flow of the cem compared to other forms of musical expression. As in other Anatolian Alevi ocaks, the duvazs / duvazimams, which hold an important place in every service section of the cem âşık / zâkir in the area where the five ocaks are active, vary according to the content of the service. For this reason, compared to other forms of musical expression (semah, tevhid, mersiye, etc.), they are performed more in number in the ritual structure flow of the cem. The literary and musical origins of duvazs / duvazimams, which are specific to the service departments of the âşık / zâkir, will be examined based on the data from field research (1998, 2006, 2007, 2012, 2013, 2017) conducted in the region where the five ocaks are active. Today, dede - talip relationships has weakened, as a result of the living conditions changing, developing and getting harder. As a result of migration from villages to cities, although they have the characteristics of a closed society, Anatolian Alevis have started to perform their cem ceremonies openly in the cities; as a result, all the dynamics of the cem are moving away from their traditional and original structure. As a result of migration, rapid industrialization, technological advancement, etc., cem âşık / zâkirs are often in danger of breaking away from their traditions in urban life, and they tend to move away from their religious aims and become popular. The cem âşık / zâkir repertoire also gets its share from this change. In accordance with the “yol bir sürek binbir” (the path is one, the practices are a thousand and one) understanding in Alevism, the duvazs / duvazimams, which show diversity and richness by ocaks, practices and communities, should be recorded with notes in the context of their performance environments and studied with folkloric and musicological methods and passed on to future generations