19. yüzyıl sonlarında batıda hâkimiyet kazanan sembolizm, akılcı ve gerçekçi şiire tepki olarak sezgi, hayal ve bireysel duyguyu ön plana çıkarır. Baudelaire, Mallerme, Rimbaud ve Verlaine gibi Fransız şairlerin etkisiyle şekillenen bu akım; Kant’ın idealizmi, Schopenhauer’un kötümserliği ve Bergson’un sezgi felsefesiyle de desteklenir. Türk edebiyatında sembolizmin ilk örnekleri Ahmet Haşim’in şiirleri aracılığıyla karşımıza çıkar. Onun şiirleri karakter ve mizacı ile çocukluğunda yaşadığı olaylardan ayrı düşünülemez. Annesini kaybeden, yeni bir şehirde ötekileştirilerek arkadaşları tarafından aşağılanan Haşim içe kapalılık ve karamsar ruh halini gençliğinde okuduğu sembolist şairlerin de etkisiyle birleştirerek şiir anlayışını oluşturur. Dış dünyayı iç dünyasındaki izlenimlerine göre anlattığı için empresyonist mi yoksa sembolist mi olduğu yıllardır tartışılan şairin Göl Saatleri (1921) başlıklı ilk şiir kitabının empresyonizm, Piyâle (1926) başlıklı ikinci şiir kitabında sembolizm izleri taşır. “Şiir Hakkında Bazı Mülâhazalar” başlıklı önsözünde anlamdan çok ahenk ve sese önem verdiği dile getiren Ahmet Haşim şiirlerinde aşk, hayal ve çocukluk anıları gibi bireysel temaları karamsar bakış açısıyla müzik, renk ve ses gibi ahenk unsurlarıyla birleştirerek sunar. Çalışmamızda sembolizm akımının gelişimiyle ilgili bilgi verildikten sonra Ahmet Haşim’in şiir estetiği mukaddimeleri ve şiir dizelerinden yola çıkılarak sembolizm üzerinden ele alınacak, farklı araştırmacılar tarafından sembolist veya empresyonist olarak nitelendirilmesinin sebepleri araştırılacaktır. Şairin Piyâle şiir kitabı bireysellik, hayal ve geçmişe sığınma, hüüzn ve karamsarlık, anlamda kapalılık ve anlaşılmazlık, ahenk, müzik ve renk alt başlıklarında incelenecektir.

In the late 19th century, symbolism emerged as a dominant literary movement in the West, prioritizing intuition, imagination, and individual emotion in reaction to rationalist and realist poetry. Shaped by the influence of French poets such as Baudelaire, Mallarmé, Rimbaud, and Verlaine, the movement also found philosophical support in Kant’s idealism, Schopenhauer’s pessimism, and Bergson’s theory of intuition. In Turkish literature, the first traces of symbolism appear in the poetry of Ahmet Haşim. His poetic style is inseparable from his personal character, temperament, and the traumatic events of his childhood. Having lost his mother and faced marginalization in a new city, Haşim combined his inward-looking and melancholic disposition with the influence of the French symbolist poets he read during his youth. His long-debated literary identity - whether impressionist or symbolist - stems from the fact that while his first poetry collection Göl Saatleri (1921) bears traces of impressionism, his second collection Piyâle (1926) contains strong elements of symbolism. In the preface titled “Şiir Hakkında Bazı Mülâhazalar” Ahmet Haşim emphasizes the importance of sound and harmony over meaning. In his poems, he blends individual themes such as love, dreams, and childhood memories with a melancholic outlook and uses aesthetic elements such as music, color, and sound. This study begins with an overview of the development of symbolism, then analyzes Ahmet Haşim’s poetic aesthetic through his prefaces and selected verses. It also investigates the reasons why different scholars have identified him as either a symbolist or impressionist. Finally, Piyâle is examined under the subheadings of individuality, imagination and nostalgia, melancholy and pessimism, semantic ambiguity, harmony, music, and color.