İshak Reyna’nın Azınlık. Bir Hal Tercümesi Romanında Çevirmen Kimliği

Author:

Number of pages:
701-718
Language:
Turkish
Year-Number:
2025-Volume 20 Issue 1

20. yüzyılın ikinci yarısında kültürel dönemeç olarak literatüre geçen paradigma değişimiyle edebi metinler kültürel bağlamda değerlendirilip metinlerin kültürel söylemlerle ilişkisine odaklanılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla kurgusal eserlerde karakter seçimleri ve karakterlerin nasıl yansıtıldığı da önem kazanmıştır. Kurgusal karakterlerin incelenmesi, bireyin toplumsal ve kültürel bağlamda nasıl anlaşıldığını ve hangi pratiklerle temsil edildiğini anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Özellikle modern varoluşu temsil eden çevirmen figürü, çağımız insanının kimlik ve konumlandırma süreçlerine ilişkin önemli ipuçları sunmaktadır. İshak Reyna’nın Azınlık. Bir Hal Tercümesi (2023) başlıklı romanı, çevirmen ve editör Edi’nin hayatını merkeze alarak Türkiye’nin 1980’lerden 2010’ların ortasına uzanan yakın dönem tarihine ışık tutan bir yapıttır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin çeviri tarihi ve yayıncılık tarihi açısından önemli konuları işleyen bu romandaki çevirmen temsilini çözümlemek ve bu temsilin çağımız insanıyla ilişkilenebileceğini ortaya koymaktır. Pierre Bourdieu (1984)’nün habitus kavramına dayanan ve kurgusal eserlerde çevirmen kimliğinin nasıl yansıtıldığını inceleme olanağı tanıyan Klaus Kaindl (2008)’ın ölçütlerinin temel alındığı bu araştırmada Reyna’nın Çevirmen Edi’nin kimlik inşasında hangi unsurlardan yararlandığı incelenmiş ve nitel araştırma verileri içerik çözümlemesi yoluyla analiz edilmiştir. Fiziksel, psikolojik ve bilişsel boyut üzerinden değerlendirilen Çevirmen Edi birçok yönden ayrıksı bir duruş sergileyen ve kendini farklı biçimlerde azınlıkta hisseden ötekileştirilmiş bir insandır. Yapılan inceleme ile Reyna’nın kısmen otobiyografik unsurlarla şekillendirdiği Edi karakteri üzerinden çeviri piyasası koşulları ve temel dinamikleri içerisinde kendi etkinliğini gösteren, mesleğinde ilerledikçe değer verilen, çevresindekilerin güvenini kazanan bir çevirmen figürü yansıttığı tespit edilmiştir. Önceki yıllarda temsil edilen çevirmenlerden farklı olarak olarak, Edi kusurları veya eksiklikleri ile öne çıkan veya marjinal olarak konumlandırıldığı için tekinsiz bir karakter olarak resmedilen biri değildir. Çevirmen figürü, ben anlatıcı olarak özne konumunda ve kendini ifade eden, iletişim kurmaya çalışan entelektüel bir kahramana evrilmiştir. Çevirmenin görünür olmaya başladığı bir zamanın romanı olarak nitelendirilebilecek bu eserde, Çevirmen Edi karakteri kendi sesi olan, kendini ve çalışma alanını tanıtarak diyalog kurmaya çalışan güçlü bir figürdür ve bu özellikleriyle çevirmen figürü temsili ve rolünde bir dönüm noktası teşkil eder. Araştırmada elde edilen bulguların çevirmenin bir özne olarak ele alındığı çalışmalara açılım sağlayacağı ve azınlık olma durumunu farklı biçimlerde yaşayan çağımız insanını anlama yönünde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords


With the paradigm shift that is addressed as cultural turn in the second half of the 20th century, literary texts began to be evaluated in a cultural context and the relationship between texts and cultural discourses began to be focused on. Therefore, character choices and how the characters are reflected in fictional works have also gained importance. Examining fictional characters is of great importance in terms of understanding how the individual is understood in the social and cultural context and with which practices he is represented. Especially the figure of the translator representing modern existence, offers important clues regarding the identity and positioning processes of modern individual. Ishak Reyna’s Azınlık. Bir Hal Tercümesi [Minority. An Interpretation of Existence] (2023) is a work that focuses on the life of translator and editor Edi and sheds light on Turkey’s recent history from the 1980s to the mid-2010s. The aim of this study is to analyse the translator representation in this novel, which deals with important issues in terms of Turkey’s translation history and publishing history, and to reveal that this representation can be related to modern individual. This study is based on the criteria of Klaus Kaindl (2008) that is inspired by Pierre Bourdieu’s (1984) concept of habitus which allows examining how the translator’s identity is reflected in fictional works; the content of the qualitative research data is analysed through examining which elements Reyna used in the identity construction of Translator Edi. Translator Edi, evaluated in terms of physical, psychological and cognitive dimensions, is a marginalized person who exhibits an exceptional stance in many aspects and feels himself as a member of minority in different ways. Through the analysis, it has been determined that Reyna reflects the figure of a translator who demonstrates his efficiency within the conditions and basic dynamics of the translation market and is valued as he advances in his profession, and gains the trust of those around him, through the character of Edi, which he partially shaped with autobiographical elements. As in previous years, the translator is not a character who stands out with his/her flaws or shortcomings and is portrayed as an uncanny character because s/he is positioned as marginal. The translator is placed in the subject position as the self-narrator and has evolved into an intellectual hero who expresses himself/herself and tries to communicate. In this work, which can be described as a novel of a time when the translator has become visible, the character of Translator Edi is a strong figure who has his own voice and tries to establish a dialogue by introducing himself and his field of work, and with these characteristics, he constitutes a turning point in the representation and role of the translator figure. It is thought that the findings obtained in the research will open up studies in which the translator is considered as a subject and will contribute to understanding the modern individual who experiences the situation of being a minority in different ways.

Keywords

Article Statistics

Number of reads 14
Number of downloads 21

Share

Turkish Studies - Language and Literature
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.