Abstract

Dua ve beddualar insana dair duyguların yoğun bir şekilde aktarıldığı kalıplaşmış sözlerdir. Bu sözler halkın duygu, düşünce, istek, sitem ve arzularını yansıtırlar. Sözlü geleneğe ait türler içinde yaygın olarak kullanılırlar. Bu yaygınlığın görüldüğü türlerden biri de türkülerdir. Doğumdan ölüme pek çok konuya değinen türkülerde halkın duygularını aynalayan kalıplaşmış dua ve beddualar bulunur. Bu çalışmada TRT Halk Müziği Repertuvarındaki kalıplaşmış dua ve beddualar incelenerek belirli bir tasnif altında aktarılmıştır. Bu bağlamda 4491 türkü metni analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda elde edilen veriler “Belirli Bir Konu Etrafında Şekillenen Dua ve Beddualardaki Kalıplaşmalar”, “Belirli Bir Yapı Etrafında Şekillenen Dua ve Beddualardaki Kalıplaşmalar” ve “Kalıplaşmış Kelimelerden Oluşan Dualar ve Beddualar” olmak üzere üç ana başlık altında aktarılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda dua ve bedduaların türkülerde belirli kelimeler, fiiller ve konular üzerinde kalıplaşarak yer aldığı tespit edilmiştir. Bu bağlamdaki kalıplaşmalarda kullanılan dua ve bedduaların ise konu bakımından genellikle hazır söz kalıpları şeklinde manilerde yer aldıkları belirlenmiştir. Anlam olarak kalıplaşmış dua ve beddularda vardır. Türkülerde “inşallah”, “onmak/onmamak”, “yaşa” gibi kalıplaşmış belirli kelimelerden oluşan dua ve bedduaların ise tek başlarına ya da birlikte kullanıldıkları fiil ya da isimlerle kullanıldıkları saptanmıştır. Yine türkülerdeki beddualarda fiillere gelerek emir, dilek, sitem ve yasak bildiren kalıplaşmış eklerin de olduğu görülmüştür.

Abstract

Blessings and curses are formulaic expression in which human feelings are conveyed intensely. These words reflect the feelings, thoughts, wishes, reproaches and desires of the people. They are widely used within the genres belonging to the oral tradition. One of the genres where this prevalence is seen is folk songs. In the folk songs, which touch on many subjects from birth to death, there are stereotyped blessings and curses that reflect the feelings of the people. In this study, stereotyped blessings and curses in the TRT Folk Music Repertoire were examined and conveyed under a certain classification. In this context, 4491 folk song texts were analyzed. The data obtained as a result of the analysis were evaluated under three main headings: “Stereotypes in Blessings and Curses Shaped Around a Certain Subject”, “Stereotypes in Blessings and Curses Shaped Around a Certain Structure” and “Blessings and Curses Consisting of Stereotyped Words”. As a result of the study, it was determined that blessings and curses were stereotyped on certain words, verbs and topics in folk songs. In this context, it has been determined that the blessings and curses used in the stereotypes are generally included in the poems in the form of ready-made speech patterns in terms of subject. There are stereotyped blessings and curses in meaning. It has been determined that “blessings and curses consisting of certain stereotyped words such as “insallah”, “onmak/onmamak”, “yaşa” in folk songs are used alone or with verbs or nouns in which they are used. Again, it has been seen that there are stereotyped suffixes that come to verbs and express orders, wishes, reproaches and prohibitions in the curses in the folk songs.

Structured Abstract:

Prayers and curses are formulaic expressions through which individuals articulate benevolent or malevolent wishes with considerable emotional intensity and which are transmitted across generations within a community’s collective memory. Folk songs, among the principal products of oral culture, both preserve this body of expressions across a broad thematic spectrum extending from birth to death and reproduce it through regional forms of expression. Although numerous studies on prayers and curses have been conducted in Türkiye, no independent study appears to have examined the themes, grammatical structures, and functions around which these expressions become formulaic in folk-song texts. This study aims to identify prayers and curses in the TRT Turkish Folk Music Repertoire in terms of formulaicity; to classify their thematic, syntactic, morphological, and lexical features; and to reveal the core structures preserved across parallel texts from different regions, as well as the elements subject to variation.Accordingly, the study aims to demonstrate that prayers and curses are not merely formulaic expressions conveying positive or negative wishes, but functional verbal patterns that shape the meaning, poetic structure, and performative language of folk songs. The study further aims to explain the pragmatic values acquired by imperative and optative forms in contexts of prayer and cursing, the variation generated through oral transmission, and the ways in which communities transform experiences such as reunion, separation, marriage, health, well-being, punishment, and protection into a shared discourse.

The study employs document analysis within a qualitative research framework. The dataset comprises 4,491 folk-song texts included in the TRT Turkish Folk Music Repertoire. The repertoire in its entirety was surveyed for expressions denoting prayers and curses, and the identified examples were evaluated together with their contexts, regions of collection, and repertoire numbers. Through descriptive and thematic analysis, the data were examined under three principal categories: formulaic expressions organized around a specific theme, those organized around a particular grammatical structure, and prayers and curses composed of formulaic words. Within these principal categories, single-line formulas, two-line formulas, entirely formulaic stanzas, and semantically formulaic expressions were distinguished from one another. The texts were compared with respect to syntax; mood and person suffixes; affirmative and negative constructions; predicate selection; designations for God; the position of the formula within the stanza; and regional phonological and lexical variation. Accordingly, examples that differed in surface structure while maintaining the same speech act and core meaning were treated as equivalent variants.

The analysis shows that prayers and curses exhibit formulaicity at three levels. In the first, theme-centered group, prayers cluster particularly around reunion with the beloved and the expression of good wishes to newlyweds. The core formula “Allah/Mevlâ/Hüda bizi veya beni kavuştur” (“God/Lord, reunite us or me”) recurs in the construction divine name + object + second-person singular imperative predicate; within context, its imperative form functions not as a command but as a supplication or prayer. As in “Kavuştur Mevlâ’m bizi” (“Reunite us, my Lord”), the formula may undergo inversion or be expanded by reference to the time and place of reunion or the attributes of the addressee. In henna-night and wedding songs, the formulas “Kınan kutlu olsun” (“May your henna be blessed”), “Uğurlar olsun” (“May good fortune attend you”), “Toyın mübarek olsun” (“May your wedding be blessed”), “Geçimin baldan tatlı olsun” (“May your married life be sweeter than honey”), and “Evin şen olsun” (“May your home be joyful”) are especially prominent. Predominantly based on the noun/adjective + olsun (“may it be”) construction, these formulas convey wishes for blessedness, good fortune, happiness, prosperity, health, and well-being.

Curses may be directed at the speaker themself, those who prevent lovers from being reunited, the beloved, parents, nature, and animate or inanimate entities. The formulas “Lâl olsun/ola benim dilim” (“May my tongue become mute”) and “Ağzım dilim kurusun” (“May my mouth and tongue wither”) express remorse for words that have hurt the beloved as self-directed curses targeting the speaker’s own tongue. In formulas such as “Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar” (“May those who have driven us apart never see the face of heaven”) and “Allah/Mevlâ seni yaksın” (“May God/the Lord burn you”), the target is either the person responsible for the separation or the beloved. Blindness, illness, burning in fire, the curtailment of life, failure to attain one’s desire, and prolonged suffering constitute the principal semantic domains of curses. In the structure-centered group, the following patterns are particularly salient: “Mevlâm/Allah … ver-versin, eyle-eylesin” (“May my Lord/God give …, may He make …”); “Allah’ından bulası” (“May [they] receive their due from God”); the suffixes -ası/-esi, -asın/-esin, -sın/-sun/-sün, and -a/-e; imperative-optative forms bearing the negative suffix; alternative constructions with “ya … ya …” (“either … or …”); and formulas of the type “İlahi … olsun/eyle/eyleme” (“O God, may … be/make/do not make …”). The verbs olmak (“to be/become”), vermek (“to give”), eylemek (“to make/do”), kavuşturmak (“to reunite”), kurumak (“to wither”), yanmak (“to burn”), and onmak (“to prosper/recover”) play a central role in the formation of these formulas. In the word-centered group, the units inşallah (“God willing”), onmak/onmamak (“to prosper/not to prosper”), yaşa (“live/long live”), and dilerim (“I wish”) acquire the force of a prayer or curse either independently or in combination with nouns and verbs. The same word may assume opposing functions depending on context: whereas “İnşallah kavuşurum” (“God willing, I will be reunited”) conveys a positive wish, “İnşallah kocan ölür” (“God willing, your husband will die”) conveys a negative one.

Examples from different regions demonstrate that formulaicity does not entail absolute invariability. The core speech act is preserved despite changes in the designation for God, pronoun, person suffix, syntax, or dialectal features. The forms “Allah bizi kavuştur” (“God, reunite us”), “Mevlâm beni kavuştur” (“My Lord, reunite me”), and “Kavuştur bari Hüda” (“At least reunite [us/me], O God”) therefore constitute variants that maintain the same invariant core. The predominance of prayers over curses also indicates that the fundamental orientation of folk songs is toward ending separation and attaining reunion rather than toward punishment.

The study demonstrates that prayers and curses in the TRT Turkish Folk Music Repertoire exhibit systematic formulaicity at the levels of theme, grammatical structure, and syntax, and that these formulas occur in textual units ranging from a single line to an entirely formulaic stanza. The study’s original contribution lies in explaining formulaicity in the language of folk songs through the relationship between an “invariant core” and “variable elements.” From this perspective, a formula in oral culture is not a frozen form that precludes variation, but a flexible structure that retains its core meaning and pragmatic function while adapting to local dialect, melody, rhyme, performance, and context. The findings further demonstrate that imperative and optative forms must be evaluated not solely in terms of their grammatical mood values, but in conjunction with their addressee and context. The tripartite classification proposed in this study provides an applicable analytical framework for research on formulaic expressions, prayers and curses, modality, and speech acts in Turkish folk-music texts, while establishing a classified foundation for future quantitative studies based on comparisons across regions, periods, performers, and genres.

Yapılandırılmış Özet:

Dua ve beddualar, bireyin iyi ya da kötü yöndeki dileklerini yoğun bir duygu yüküyle ifade eden ve toplumun ortak hafızasında kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözlerdir. Sözlü kültürün başlıca ürünlerinden olan türküler, doğumdan ölüme uzanan geniş konu alanları içinde bu söz varlığını hem korumakta hem de yöresel söyleyişlerle yeniden üretmektedir. Bununla birlikte Türkiye’de dua ve beddualar üzerine çok sayıda araştırma yapılmış olmasına rağmen bu sözlerin türkü metinlerinde hangi konu, dil bilgisel yapı ve işlev çevresinde kalıplaştığını müstakil olarak inceleyen bir çalışmanın bulunmadığı görülmektedir. Araştırmanın amacı, TRT Halk Müziği Repertuvarındaki dua ve bedduaları kalıplaşma olgusu bakımından belirlemek; bunların tematik, söz dizimsel, biçim bilgisel ve söz varlığına dayalı özelliklerini sınıflandırmak; farklı yörelerdeki eş metinler arasında korunan çekirdek yapılarla değişen unsurları ortaya koymaktır. Böylece dua ve bedduaların yalnızca olumlu veya olumsuz dilek bildiren hazır ifadeler olmadığını; türkülerin anlamını, şiirsel yapısını ve icra dilini biçimlendiren işlevsel söz kalıpları olduğunu göstermek hedeflenmiştir. Çalışma ayrıca emir ve istek biçimlerinin dua-beddua bağlamında kazandığı edimsel değerleri, sözlü aktarımın meydana getirdiği varyantlaşmayı ve halkın kavuşma, ayrılık, evlilik, sağlık, esenlik, cezalandırma ve korunma gibi deneyimlerini ortak bir söyleme dönüştürme biçimini açıklamayı hedeflemektedir.

Araştırma, nitel araştırma yaklaşımına dayalı doküman incelemesi niteliğindedir. Veri setini TRT Halk Müziği Repertuvarında yer alan 4.491 türkü metni oluşturmaktadır. Repertuvar bütünü dua ve beddua bildiren sözler bakımından taranmış; tespit edilen örnekler bağlamları, derlendikleri yöreler ve repertuvar numaralarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Veriler belirli bir konu çevresinde şekillenen kalıplaşmalar, belirli bir dil bilgisel yapı çevresinde şekillenen kalıplaşmalar ve kalıplaşmış kelimelerden oluşan dua-beddualar olmak üzere betimsel ve tematik analiz yoluyla belirlenmiştir. Bu ana sınıflar içinde tek dizelik kalıplar, iki dizelik kalıplar, bütünüyle kalıplaşmış bentler ve anlam bakımından kalıplaşan ifadeler birbirinden ayrılmıştır. Metinler; söz dizimi, kip ve kişi ekleri, olumlu-olumsuz kuruluş, yüklem seçimi, Tanrı adlandırmaları, kalıbın bent içindeki konumu ve yöresel ses-sözcük değişmeleri bakımından karşılaştırılmıştır. Böylece yüzey yapısı farklı olmakla birlikte aynı söz edimini ve temel anlamı sürdüren örnekler eş değer varyantlar olarak ele alınmıştır.

İnceleme, dua ve bedduaların üç düzeyde kalıplaştığını göstermiştir. Konu merkezli ilk grupta dualar özellikle sevgiliye kavuşma ve evlenen kişilere iyi dilekte bulunma çevresinde yoğunlaşmaktadır. “Allah/Mevlâ/Hüda bizi veya beni kavuştur” çekirdeği, Tanrı adı + nesne + ikinci tekil kişi emir biçimindeki yüklem kuruluşuyla tekrarlanmakta; emir görünümü bağlam içinde buyurma değil yakarış/dua işlevi taşımaktadır. Kalıp, “kavuştur Mevlâ’m bizi” örneğinde olduğu gibi devrikleşebilmekte veya kavuşmanın zamanı, yeri ve muhatabın özelliğiyle genişleyebilmektedir. Kına ve düğün türkülerinde “kınan kutlu olsun”, “uğurlar olsun”, “toyın mübarek olsun”, “geçimin baldan tatlı olsun” ve “evin şen olsun” kalıpları öne çıkmaktadır. Bunlar çoğunlukla isim/sıfat + “olsun” yapısına dayanarak kutluluk, uğur, mutluluk, geçim, sağlık ve esenlik dileklerini aktarmaktadır.

Beddualar ise kişinin kendisine, sevenleri ayıranlara, sevgiliye, anne-babaya, doğaya ve canlı-cansız varlıklara yöneltilebilmektedir. “Lâl olsun/ola benim dilim” ve “ağzım dilim kurusun” kalıpları, sevgiliyi inciten sözlerden duyulan pişmanlığı konuşanın kendi diline yönelen öz-beddua biçiminde ifade etmektedir. “Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar” ve “Allah/Mevlâ seni yaksın” gibi kalıplarda hedef, ayrılığa yol açan kişi ya da sevgilidir. Körlük, hastalık, ateşte yanma, ömrün tükenmesi, murada erememe ve sürünme gibi olumsuz sonuçlar bedduaların başlıca anlam alanlarını oluşturmaktadır.

Yapı merkezli grupta “Mevlâm/Allah … ver-versin, eyle-eylesin”, “Allah’ından bulası”, “-ası/-esi; -asın/-esin”, “-sın/-sun/-sün”, “-a/-e”, olumsuzluk eki taşıyan emir-istek biçimleri, “ya … ya …” seçenekli kuruluşlar ve “İlahi … olsun/eyle/eyleme” kalıpları belirginleşmektedir. “Olmak”, “vermek”, “eylemek”, “kavuşturmak”, “kurumak”, “yanmak” ve “onmak” fiilleri kalıp üretiminde merkezî rol üstlenmektedir. Kelime merkezli grupta ise “inşallah”, “onmak/onmamak”, “yaşa” ve “dilerim” birimleri tek başına ya da isim ve fiillerle birleşerek dua veya beddua değeri kazanmaktadır. Aynı kelimenin bağlama göre karşıt işlevler yüklenebildiği görülmüştür: “inşallah kavuşurum” olumlu dilek bildirirken “inşallah kocan ölür” olumsuz dilek bildirmektedir.

Farklı yörelerdeki örnekler, kalıplaşmanın mutlak değişmezlik olmadığını ortaya koymaktadır. Tanrı adının, zamirin, kişi ekinin, söz diziminin veya ağız özelliklerinin değişmesine rağmen temel söz edimi korunmaktadır. “Allah bizi kavuştur”, “Mevlâm beni kavuştur” ve “Kavuştur bari Hüda” biçimleri bu nedenle aynı değişmez özü sürdüren varyantlardır. Dua sözlerinin beddualardan daha baskın olması da türkülerin temel yöneliminin cezalandırmadan çok ayrılığı sona erdirme ve kavuşma arzusu olduğunu göstermektedir.

Araştırma, TRT Halk Müziği Repertuvarı’ndaki dua ve bedduaların konu, dil bilgisel yapı ve söz dizimi düzeylerinde sistemli biçimde kalıplaştığını; bu kalıpların tek dizeden bütünüyle kalıplaşmış bentlere kadar farklı metinsel büyüklüklerde gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın alana özgün katkısı, türkü dilindeki kalıplaşmayı “değişmez öz + değişebilir unsurlar” ilişkisiyle açıklamasıdır. Buna göre sözlü kültürde kalıp, varyantlaşmayı dışlayan donmuş bir form değil; yerel ağız, ezgi, kafiye, icra ve bağlama uyarlanırken temel anlamını ve edimsel işlevini koruyan esnek bir yapıdır. Bulgular, emir ve istek biçimlerinin yalnızca dil bilgisel kip değerleriyle değil, muhatap ve bağlamla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini de göstermektedir. Çalışmanın önerdiği üçlü tasnif, Türk halk müziği metinlerinde kalıp söz, dua-beddua, kiplik ve söz edimi araştırmaları için kullanılabilir bir çözümleme çerçevesi sunmakta; ileride yöre, dönem, icracı ve tür karşılaştırmalarına dayalı nicel çalışmalar için sınıflandırılmış bir temel oluşturmaktadır.

الملخص المنظَّم:

تُعَدّ الأدعية واللعنات تعبيرات صيغية يُفصح الأفراد من خلالها عن تمنّياتهم بالخير أو الشر بكثافة انفعالية عالية، وتتناقلها الأجيال ضمن الذاكرة الجمعية للمجتمع. وتضطلع الأغاني الشعبية، بوصفها أحد أبرز نتاجات الثقافة الشفوية، بحفظ هذه المنظومة التعبيرية ضمن طيف موضوعي واسع يمتدّ من الميلاد إلى الموت، وإعادة إنتاجها من خلال أساليب التعبير المحلية. وعلى الرغم من تعدّد الدراسات التي تناولت الأدعية واللعنات في تركيا، لا يبدو أنّ ثمة دراسة مستقلة قد بحثت الموضوعات والبنى النحوية والوظائف التي تنتظم حولها هذه التعبيرات وتتبلور في صيغ ثابتة داخل نصوص الأغاني الشعبية. وتهدف هذه الدراسة إلى رصد الأدعية واللعنات في مدوّنة الموسيقى الشعبية التركية التابعة لمؤسسة الإذاعة والتلفزيون التركية (TRT) من حيث طابعها الصيغي؛ وتصنيف خصائصها الموضوعية والتركيبية والصرفية والمعجمية؛ والكشف عن البنى الجوهرية المحفوظة في النصوص المتوازية المنتمية إلى مناطق مختلفة، إلى جانب العناصر القابلة للتغيّر. وتسعى الدراسة، بناءً على ذلك، إلى إثبات أنّ الأدعية واللعنات ليست مجرّد تعبيرات صيغية تنقل تمنّيات إيجابية أو سلبية، بل هي أنماط لفظية وظيفية تُشكِّل المعنى والبنية الشعرية ولغة الأداء في الأغاني الشعبية. كما تهدف إلى تفسير القيم التداولية التي تكتسبها صيغتا الأمر والتمنّي في سياقات الدعاء واللعن، والتنوّع الناشئ عن التناقل الشفوي، والكيفية التي تحوّل بها المجتمعات خبرات الوصال والفراق والزواج والصحة والعافية والعقاب والحماية إلى خطاب مشترك.

تعتمد الدراسة تحليل الوثائق ضمن إطار منهجي نوعي. وتتكوّن مجموعة البيانات من 4,491 نصًّا من نصوص الأغاني الشعبية المدرجة في مدوّنة الموسيقى الشعبية التركية التابعة لمؤسسة الإذاعة والتلفزيون التركية. وقد جرى مسح المدوّنة بأكملها بحثًا عن التعبيرات الدالّة على الأدعية واللعنات، وتقييم الشواهد المرصودة بالاقتران مع سياقاتها ومناطق جمعها وأرقامها في المدوّنة. وباستخدام التحليل الوصفي والموضوعاتي، دُرست البيانات ضمن ثلاث فئات رئيسة: التعبيرات الصيغية المنتظمة حول موضوع محدّد، والتعبيرات المنتظمة حول بنية نحوية معيّنة، والأدعية واللعنات المؤلَّفة من كلمات صيغية. وداخل هذه الفئات الرئيسة، جرى التمييز بين الصيغ المؤلَّفة من سطر شعري واحد، والصيغ المؤلَّفة من سطرين شعريين، والمقاطع الشعرية الصيغية بكاملها، والتعبيرات ذات الطابع الصيغي على المستوى الدلالي. وقورنت النصوص من حيث التركيب النحوي؛ ولواحق الصيغة الفعلية والشخص؛ وتراكيب الإثبات والنفي؛ واختيار المسند؛ والتسميات الدالّة على الذات الإلهية؛ وموقع الصيغة داخل المقطع الشعري؛ والتنوّع الصوتي والمعجمي الإقليمي. وبناءً على ذلك، عُدّت الشواهد التي تختلف في بنيتها السطحية مع احتفاظها بالفعل الكلامي نفسه والمعنى الجوهري ذاته متغيّرات صيغية متكافئة.

يُظهر التحليل أنّ الأدعية واللعنات تتّسم بطابع صيغي على ثلاثة مستويات. ففي المجموعة الأولى، المتمحورة حول الموضوع، تتركّز الأدعية بوجه خاص على الوصال بالمحبوب وتوجيه التمنّيات الطيبة إلى المتزوّجين حديثًا. وتتكرّر الصيغة الجوهرية «Allah/Mevlâ/Hüda bizi veya beni kavuştur» («يا الله/يا مولى/يا خدا، اجمع شملنا أو اجمعني بمَن أحبّ») ضمن البناء الآتي: اسم دالّ على الذات الإلهية + مفعول به + مسند بصيغة الأمر للمخاطب المفرد؛ وتؤدّي صيغة الأمر فيه، ضمن سياقها، وظيفة الابتهال أو الدعاء، لا وظيفة إصدار الأمر. وكما في عبارة «Kavuştur Mevlâ’m bizi» («اجمع شملنا يا مولاي»)، قد تخضع الصيغة للتقديم والتأخير، أو تتّسع بإضافة إشارات إلى زمان الوصال ومكانه أو صفات المخاطَب. وفي أغاني ليلة الحنّاء والأعراس، تبرز خصوصًا صيغ «Kınan kutlu olsun» («لتكن حنّاؤك مباركة»)، و«Uğurlar olsun» («ليحالفك التوفيق»)، و«Toyın mübarek olsun» («ليكن عرسك مباركًا»)، و«Geçimin baldan tatlı olsun» («لتكن حياتك الزوجية أحلى من العسل»)، و«Evin şen olsun» («ليكن بيتك عامرًا بالبهجة»). وتقوم هذه الصيغ في الغالب على تركيب الاسم/الصفة + «olsun» («ليكن»)، وتنقل تمنّيات بالبركة والتوفيق والسعادة والرخاء والصحة والعافية.

وقد تتوجّه اللعنات إلى المتكلّم نفسه، أو إلى مَن يحولون دون وصال المحبّين، أو إلى المحبوب، أو الوالدين، أو الطبيعة، أو الكيانات الحيّة وغير الحيّة. وتعبّر صيغتا «Lâl olsun/ola benim dilim» («ليُصَبْ لساني بالبَكَم») و«Ağzım dilim kurusun» («ليجفّ فمي ولساني») عن الندم على أقوال آذت المحبوب، وذلك في صورة لعنات موجّهة إلى الذات تستهدف لسان المتكلّم نفسه. أمّا في صيغ مثل «Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar» («ليُحرَم مَن أفسدوا ما بيننا من رؤية الجنّة») و«Allah/Mevlâ seni yaksın» («ليُحرقك الله/المولى»)، فيكون المستهدَف إمّا الشخص المسؤول عن الفراق وإمّا المحبوب. ويشكّل العمى والمرض والاحتراق بالنار وقِصَر العمر وعدم بلوغ المراد وطول المعاناة أبرز المجالات الدلالية للعنات. وفي المجموعة المتمحورة حول البنية، تبرز بوجه خاص الأنماط الآتية: «Mevlâm/Allah … ver-versin, eyle-eylesin» («يا مولاي/يا الله، أعطِ…/ليُعطِ…، واجعلْ…/ليجعلْ…»)؛ و«Allah’ından bulası» («ليَلْقَ جزاءه من الله»)؛ واللواحق ‎-ası/-esi و‎-asın/-esin و‎-sın/-sun/-sün و‎-a/-e؛ وصيغ الأمر والتمنّي المتّصلة بلاحقة النفي؛ والتراكيب البديلة القائمة على «ya … ya …» («إمّا… وإمّا…»)؛ والصيغ من نمط «İlahi … olsun/eyle/eyleme» («إلهي، ليكن…/اجعلْ…/لا تجعلْ…»). وتؤدّي الأفعال olmak («كان/صار»)، وvermek («أعطى»)، وeylemek («جعل/فعل»)، وkavuşturmak («جمع الشمل»)، وkurumak («جفّ/ذبل»)، وyanmak («احترق»)، وonmak («أفلح/تعافى») دورًا محوريًّا في تكوين هذه الصيغ. وفي المجموعة المتمحورة حول الكلمة، تكتسب الوحدات inşallah («إن شاء الله»)، وonmak/onmamak («الإفلاح/عدم الإفلاح»)، وyaşa («عِشْ/دُمْ حيًّا»)، وdilerim («أتمنّى») قوّة إنجازية دعائية أو لعنية، سواء استُعملت مستقلّة أم اقترنت بأسماء وأفعال. وقد تضطلع الكلمة نفسها بوظيفتين متعارضتين تبعًا للسياق؛ فبينما تنقل عبارة «İnşallah kavuşurum» («إن شاء الله، سألتقي بمَن أحبّ») تمنّيًا إيجابيًّا، تنقل عبارة «İnşallah kocan ölür» («إن شاء الله، يموت زوجكِ») تمنّيًا سلبيًّا.

وتُظهر الشواهد المستمدّة من مناطق مختلفة أنّ الطابع الصيغي لا يستلزم ثباتًا مطلقًا. إذ يُحفَظ الفعل الكلامي الجوهري رغم التغيّرات التي تطرأ على التسمية الدالّة على الذات الإلهية أو الضمير أو لاحقة الشخص أو التركيب النحوي أو السمات اللهجية. ومن ثمّ، فإنّ صيغ «Allah bizi kavuştur» («يا الله، اجمع شملنا»)، و«Mevlâm beni kavuştur» («يا مولاي، اجمعني بمَن أحبّ»)، و«Kavuştur bari Hüda» («اجمعْ شملنا/اجمعني بمَن أحبّ، على الأقلّ، يا خدا») تشكّل متغيّرات تحتفظ بالنواة الثابتة نفسها. كما تشير غلبة الأدعية على اللعنات إلى أنّ التوجّه الأساسي للأغاني الشعبية يتمثّل في إنهاء الفراق وتحقيق الوصال أكثر ممّا يتمثّل في إنزال العقاب.

تُبيّن الدراسة أنّ الأدعية واللعنات في مدوّنة الموسيقى الشعبية التركية التابعة لمؤسسة الإذاعة والتلفزيون التركية تتّسم بصيغية منتظمة على مستويات الموضوع والبنية النحوية والتركيب، وأنّ هذه الصيغ تَرِد في وحدات نصيّة تتراوح بين سطر شعري واحد ومقطع شعري صيغي بكامله. وتكمن الإسهامات الأصيلة للدراسة في تفسير الطابع الصيغي للغة الأغاني الشعبية من خلال العلاقة بين «نواة ثابتة» و«عناصر متغيّرة». ومن هذا المنظور، لا تمثّل الصيغة في الثقافة الشفوية شكلًا جامدًا يستبعد التنوّع، بل بنية مرنة تحتفظ بمعناها الجوهري ووظيفتها التداولية، مع تكيّفها مع اللهجة المحلية واللحن والقافية والأداء والسياق. وتُظهر النتائج كذلك ضرورة تقييم صيغتي الأمر والتمنّي، ليس استنادًا إلى قيمهما النحوية من حيث الصيغة الفعلية وحدها، بل بالاقتران مع المخاطَب والسياق. ويوفّر التصنيف الثلاثي المقترح في هذه الدراسة إطارًا تحليليًّا قابلًا للتطبيق في بحوث التعبيرات الصيغية والأدعية واللعنات والجهية والأفعال الكلامية في نصوص الموسيقى الشعبية التركية، كما يُرسي أساسًا مصنَّفًا للدراسات الكمية المستقبلية القائمة على المقارنة بين المناطق والفترات الزمنية والمؤدّين والأنواع الغنائية.

Résumé structuré :

Les prières et les malédictions sont des expressions formulaires par lesquelles les individus expriment des souhaits bienveillants ou malveillants avec une forte intensité émotionnelle et qui se transmettent de génération en génération au sein de la mémoire collective d’une communauté. Comptant parmi les principales productions de la culture orale, les chants populaires préservent ce répertoire d’expressions dans un vaste éventail thématique allant de la naissance à la mort, tout en le reproduisant à travers des formes d’expression régionales. Bien que de nombreuses recherches aient été consacrées aux prières et aux malédictions en Türkiye, aucune étude autonome ne semble avoir examiné les thèmes, les structures grammaticales et les fonctions autour desquels ces expressions se constituent en formules dans les textes des chants populaires. Cette étude vise à identifier les prières et les malédictions dans le Répertoire de musique populaire turque de la TRT sous l’angle de leur caractère formulaire ; à en classer les caractéristiques thématiques, syntaxiques, morphologiques et lexicales ; et à mettre au jour les structures fondamentales conservées dans des textes parallèles provenant de différentes régions, ainsi que les éléments sujets à variation. Elle entend ainsi montrer que les prières et les malédictions ne sont pas de simples expressions formulaires véhiculant des souhaits positifs ou négatifs, mais des schémas verbaux fonctionnels qui façonnent le sens, la structure poétique et le langage de la performance des chants populaires. Elle cherche également à expliquer les valeurs pragmatiques acquises par les formes impératives et optatives dans les contextes de prière et de malédiction, les variations engendrées par la transmission orale et les modalités selon lesquelles les communautés transforment des expériences telles que les retrouvailles, la séparation, le mariage, la santé, le bien-être, le châtiment et la protection en un discours partagé.

L’étude repose sur une analyse documentaire inscrite dans une démarche de recherche qualitative. Le corpus comprend 4 491 textes de chants populaires figurant dans le Répertoire de musique populaire turque de la TRT. L’intégralité du répertoire a été dépouillée afin de repérer les expressions relevant de la prière et de la malédiction ; les occurrences identifiées ont été examinées en tenant compte de leurs contextes, de leurs régions de collecte et de leurs numéros de répertoire. À l’aide d’analyses descriptive et thématique, les données ont été étudiées selon trois catégories principales : les expressions formulaires organisées autour d’un thème déterminé, celles structurées autour d’une construction grammaticale particulière et les prières et malédictions constituées de mots formulaires. Au sein de ces catégories, une distinction a été établie entre les formules occupant un seul vers, celles s’étendant sur deux vers, les strophes entièrement formulaires et les expressions présentant un caractère formulaire sur le plan sémantique. Les textes ont été comparés au regard de la syntaxe ; des suffixes de mode et de personne ; des constructions affirmatives et négatives ; du choix du prédicat ; des désignations de Dieu ; de la position de la formule dans la strophe ; et des variations phonologiques et lexicales régionales. Les occurrences présentant des différences de structure de surface tout en conservant le même acte de langage et le même sens fondamental ont ainsi été considérées comme des variantes équivalentes.

L’analyse montre que les prières et les malédictions présentent un caractère formulaire à trois niveaux. Dans le premier groupe, centré sur le thème, les prières s’articulent principalement autour des retrouvailles avec l’être aimé et de l’expression de vœux favorables aux jeunes mariés. La formule fondamentale « Allah/Mevlâ/Hüda bizi veya beni kavuştur » (« Dieu/Seigneur, réunis-nous ou réunis-moi avec l’être aimé ») se retrouve dans la construction désignation divine + complément d’objet + prédicat à l’impératif de la deuxième personne du singulier ; en contexte, sa forme impérative fonctionne comme une supplication ou une prière, et non comme un ordre. Comme dans « Kavuştur Mevlâ’m bizi » (« Réunis-nous, mon Seigneur »), la formule peut subir une inversion de l’ordre des constituants ou être développée par des références au moment et au lieu des retrouvailles ou aux attributs du destinataire. Dans les chants de la nuit du henné et des noces, les formules « Kınan kutlu olsun » (« Que ton henné soit béni »), « Uğurlar olsun » (« Que la bonne fortune t’accompagne »), « Toyın mübarek olsun » (« Que tes noces soient bénies »), « Geçimin baldan tatlı olsun » (« Que ta vie conjugale soit plus douce que le miel ») et « Evin şen olsun » (« Que ton foyer soit joyeux ») occupent une place particulièrement importante. Reposant principalement sur la construction nom/adjectif + olsun (« que… soit »), ces formules expriment des souhaits de bénédiction, de bonne fortune, de bonheur, de prospérité, de santé et de bien-être.

Les malédictions peuvent viser le locuteur lui-même, les personnes qui empêchent les amants de se retrouver, l’être aimé, les parents, la nature ou des entités animées et inanimées. Les formules « Lâl olsun/ola benim dilim » (« Que ma langue devienne muette ») et « Ağzım dilim kurusun » (« Que ma bouche et ma langue se dessèchent ») expriment le remords suscité par des paroles ayant blessé l’être aimé, sous la forme de malédictions autodirigées qui prennent pour cible la langue du locuteur. Dans des formules telles que « Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar » (« Que ceux qui nous ont séparés ne voient jamais le paradis ») et « Allah/Mevlâ seni yaksın » (« Que Dieu/le Seigneur te brûle »), la cible est soit la personne responsable de la séparation, soit l’être aimé. La cécité, la maladie, la combustion par le feu, l’abrègement de la vie, l’impossibilité de réaliser ses désirs et la prolongation de la souffrance constituent les principaux domaines sémantiques des malédictions. Dans le groupe centré sur la structure, les schémas suivants sont particulièrement saillants : « Mevlâm/Allah … ver-versin, eyle-eylesin » (« Mon Seigneur/Dieu, donne… — qu’il donne… ; fais… — qu’il fasse… ») ; « Allah’ından bulası » (« Qu’il reçoive de Dieu ce qu’il mérite ») ; les suffixes -ası/-esi, -asın/-esin, -sın/-sun/-sün et -a/-e ; les formes impératives et optatives comportant le suffixe de négation ; les constructions alternatives en « ya … ya … » (« soit… soit… ») ; et les formules du type « İlahi … olsun/eyle/eyleme » (« Ô Dieu, que… soit/fais…/ne fais pas… »). Les verbes olmak (« être/devenir »), vermek (« donner »), eylemek (« faire/rendre »), kavuşturmak (« réunir »), kurumak (« se dessécher »), yanmak (« brûler ») et onmak (« prospérer/se rétablir ») jouent un rôle central dans la formation de ces formules. Dans le groupe centré sur le mot, les unités inşallah (« si Dieu le veut »), onmak/onmamak (« prospérer/ne pas prospérer »), yaşa (« vis/longue vie ») et dilerim (« je souhaite ») acquièrent une force illocutoire de prière ou de malédiction, soit de manière autonome, soit en combinaison avec des noms et des verbes. Un même mot peut assumer des fonctions opposées selon le contexte : tandis que « İnşallah kavuşurum » (« Si Dieu le veut, je retrouverai l’être aimé ») exprime un souhait positif, « İnşallah kocan ölür » (« Si Dieu le veut, ton mari mourra ») véhicule un souhait négatif.

Les exemples provenant de différentes régions montrent que le caractère formulaire n’implique pas une invariabilité absolue. L’acte de langage fondamental est préservé malgré les changements affectant la désignation de Dieu, le pronom, le suffixe de personne, la syntaxe ou les traits dialectaux. Les formes « Allah bizi kavuştur » (« Dieu, réunis-nous »), « Mevlâm beni kavuştur » (« Mon Seigneur, réunis-moi avec l’être aimé ») et « Kavuştur bari Hüda » (« Réunis au moins [nous/moi avec l’être aimé], ô Dieu ») constituent donc des variantes qui maintiennent un même noyau invariant. La prédominance des prières sur les malédictions indique également que l’orientation fondamentale des chants populaires tend davantage vers la fin de la séparation et l’accomplissement des retrouvailles que vers le châtiment.

L’étude démontre que les prières et les malédictions du Répertoire de musique populaire turque de la TRT présentent un caractère formulaire systématique aux niveaux du thème, de la structure grammaticale et de la syntaxe, et que ces formules apparaissent dans des unités textuelles allant d’un seul vers à une strophe entièrement formulaire. L’apport original de l’étude réside dans l’explication du caractère formulaire du langage des chants populaires à travers la relation entre un « noyau invariant » et des « éléments variables ». Dans cette perspective, une formule de la culture orale n’est pas une forme figée excluant toute variation, mais une structure souple qui conserve son sens fondamental et sa fonction pragmatique tout en s’adaptant au dialecte local, à la mélodie, à la rime, à la performance et au contexte. Les résultats montrent en outre que les formes impératives et optatives doivent être évaluées non seulement en fonction de leurs valeurs modales grammaticales, mais aussi en relation avec leur destinataire et leur contexte. La classification tripartite proposée fournit un cadre analytique applicable aux recherches sur les expressions formulaires, les prières et les malédictions, la modalité et les actes de langage dans les textes de musique populaire turque, tout en établissant une base classifiée pour de futures études quantitatives reposant sur des comparaisons entre régions, périodes, interprètes et genres.

Resumen estructurado:

Las plegarias y las maldiciones son expresiones formulaicas mediante las cuales los individuos manifiestan deseos benévolos o malévolos con una considerable intensidad emocional y que se transmiten de generación en generación en la memoria colectiva de una comunidad. Las canciones populares, que figuran entre las principales manifestaciones de la cultura oral, preservan este repertorio de expresiones dentro de un amplio espectro temático que abarca desde el nacimiento hasta la muerte y, al mismo tiempo, lo reproducen mediante formas de expresión regionales. Aunque en Turquía se han realizado numerosos estudios sobre las plegarias y las maldiciones, no parece existir una investigación independiente que haya examinado los temas, las estructuras gramaticales y las funciones en torno a los cuales estas expresiones adquieren carácter formulaico en los textos de las canciones populares. El presente estudio tiene como objetivo identificar las plegarias y las maldiciones del Repertorio de Música Popular Turca de la TRT desde la perspectiva de su formulariedad; clasificar sus características temáticas, sintácticas, morfológicas y léxicas; y revelar las estructuras nucleares que se conservan en textos paralelos de distintas regiones, así como los elementos sujetos a variación. En este sentido, pretende demostrar que las plegarias y las maldiciones no son meramente expresiones formulaicas que transmiten deseos positivos o negativos, sino patrones verbales funcionales que configuran el significado, la estructura poética y el lenguaje de la ejecución de las canciones populares. Asimismo, busca explicar los valores pragmáticos que adquieren las formas imperativas y optativas en contextos de plegaria y maldición, la variación generada por la transmisión oral y los modos en que las comunidades transforman experiencias como el reencuentro, la separación, el matrimonio, la salud, el bienestar, el castigo y la protección en un discurso compartido.

El estudio emplea el análisis documental dentro de un enfoque de investigación cualitativo. El conjunto de datos comprende 4.491 textos de canciones populares incluidos en el Repertorio de Música Popular Turca de la TRT. Se examinó la totalidad del repertorio para identificar expresiones de plegaria y maldición, y los ejemplos localizados se evaluaron teniendo en cuenta sus contextos, sus regiones de recopilación y sus números de repertorio. Mediante el análisis descriptivo y temático, los datos se examinaron en tres categorías principales: expresiones formulaicas organizadas en torno a un tema específico, expresiones articuladas en torno a una estructura gramatical determinada y plegarias y maldiciones constituidas por palabras formulaicas. Dentro de estas categorías principales, se distinguieron las fórmulas de un solo verso, las fórmulas de dos versos, las estrofas enteramente formulaicas y las expresiones formulaicas en el plano semántico. Los textos se compararon en cuanto a la sintaxis; los sufijos de modo y persona; las construcciones afirmativas y negativas; la selección del predicado; las denominaciones de Dios; la posición de la fórmula dentro de la estrofa; y la variación fonológica y léxica regional. En consecuencia, los ejemplos que diferían en su estructura superficial, pero mantenían el mismo acto de habla y significado nuclear, se consideraron variantes equivalentes.

El análisis muestra que las plegarias y las maldiciones presentan formulariedad en tres niveles. En el primer grupo, centrado en el tema, las plegarias se concentran especialmente en el reencuentro con la persona amada y en la expresión de buenos deseos a los recién casados. La fórmula nuclear «Allah/Mevlâ/Hüda bizi veya beni kavuştur» («Dios/Señor, reúnenos o reúneme con la persona amada») aparece de manera recurrente en la construcción denominación divina + objeto + predicado en imperativo de segunda persona del singular; en su contexto, la forma imperativa funciona como una súplica o plegaria, y no como una orden. Como en «Kavuştur Mevlâ’m bizi» («Reúnenos, Señor mío»), la fórmula puede experimentar una inversión del orden de sus constituyentes o ampliarse mediante referencias al momento y al lugar del reencuentro o a los atributos del destinatario. En las canciones de la noche de la henna y de las bodas, destacan especialmente las fórmulas «Kınan kutlu olsun» («Que tu henna sea bendita»), «Uğurlar olsun» («Que la buena fortuna te acompañe»), «Toyın mübarek olsun» («Que tu boda sea bendita»), «Geçimin baldan tatlı olsun» («Que tu vida matrimonial sea más dulce que la miel») y «Evin şen olsun» («Que tu hogar esté lleno de alegría»). Estas fórmulas, basadas predominantemente en la construcción sustantivo/adjetivo + olsun («que sea»), expresan deseos de bendición, buena fortuna, felicidad, prosperidad, salud y bienestar.

Las maldiciones pueden dirigirse contra el propio hablante, quienes impiden el reencuentro de los amantes, la persona amada, los padres, la naturaleza y entidades animadas o inanimadas. Las fórmulas «Lâl olsun/ola benim dilim» («Que mi lengua enmudezca») y «Ağzım dilim kurusun» («Que mi boca y mi lengua se sequen») expresan remordimiento por palabras que han herido a la persona amada mediante maldiciones dirigidas contra la propia lengua del hablante. En fórmulas como «Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar» («Que quienes nos han separado jamás vean el paraíso») y «Allah/Mevlâ seni yaksın» («Que Dios/el Señor te queme»), el blanco de la maldición es la persona responsable de la separación o la persona amada. La ceguera, la enfermedad, arder en el fuego, el acortamiento de la vida, la imposibilidad de alcanzar lo deseado y el sufrimiento prolongado constituyen los principales dominios semánticos de las maldiciones. En el grupo centrado en la estructura, destacan los siguientes patrones: «Mevlâm/Allah … ver-versin, eyle-eylesin» («Señor mío/Dios, da…/que dé…, haz…/que haga…»); «Allah’ından bulası» («Que reciba de Dios su merecido»); los sufijos -ası/-esi, -asın/-esin, -sın/-sun/-sün y -a/-e; las formas imperativas y optativas que incorporan el sufijo de negación; las construcciones alternativas con «ya … ya …» («o… o…»); y las fórmulas del tipo «İlahi … olsun/eyle/eyleme» («Oh, Dios, que… sea/haz…/no hagas…»). Los verbos olmak («ser/estar/convertirse en»), vermek («dar»), eylemek («hacer»), kavuşturmak («reunir»), kurumak («secarse»), yanmak («arder») y onmak («prosperar/recuperarse») desempeñan un papel central en la formación de estas fórmulas. En el grupo centrado en la palabra, las unidades inşallah («si Dios quiere»), onmak/onmamak («prosperar/no prosperar»), yaşa («vive/que vivas muchos años») y dilerim («deseo») adquieren fuerza ilocutiva de plegaria o maldición, ya sea de manera independiente o en combinación con sustantivos y verbos. Una misma palabra puede asumir funciones opuestas según el contexto: mientras que «İnşallah kavuşurum» («Si Dios quiere, me reuniré con la persona amada») transmite un deseo positivo, «İnşallah kocan ölür» («Si Dios quiere, tu marido morirá») expresa uno negativo.

Los ejemplos procedentes de distintas regiones demuestran que la formulariedad no implica una invariabilidad absoluta. El acto de habla nuclear se conserva pese a los cambios en la denominación de Dios, el pronombre, el sufijo de persona, la sintaxis o los rasgos dialectales. Por tanto, las formas «Allah bizi kavuştur» («Dios, reúnenos»), «Mevlâm beni kavuştur» («Señor mío, reúneme con la persona amada») y «Kavuştur bari Hüda» («Al menos, reúnenos/reúneme con la persona amada, oh, Dios») constituyen variantes que mantienen un mismo núcleo invariante. El predominio de las plegarias sobre las maldiciones también indica que la orientación fundamental de las canciones populares se dirige más hacia el fin de la separación y la consecución del reencuentro que hacia el castigo.

El estudio demuestra que las plegarias y las maldiciones del Repertorio de Música Popular Turca de la TRT presentan una formulariedad sistemática en los niveles del tema, la estructura gramatical y la sintaxis, y que estas fórmulas aparecen en unidades textuales que abarcan desde un solo verso hasta una estrofa enteramente formulaica. La contribución original del estudio reside en explicar la formulariedad del lenguaje de las canciones populares mediante la relación entre un «núcleo invariante» y unos «elementos variables». Desde esta perspectiva, una fórmula de la cultura oral no es una forma rígida que excluya la variación, sino una estructura flexible que conserva su significado nuclear y su función pragmática mientras se adapta al dialecto local, la melodía, la rima, la ejecución y el contexto. Los resultados demuestran, además, que las formas imperativas y optativas deben evaluarse no solo en función de sus valores de modo gramatical, sino también en relación con su destinatario y su contexto. La clasificación tripartita propuesta proporciona un marco analítico aplicable a la investigación sobre las expresiones formulaicas, las plegarias y las maldiciones, la modalidad y los actos de habla en los textos de la música popular turca, al tiempo que establece una base clasificada para futuros estudios cuantitativos sustentados en comparaciones entre regiones, períodos, intérpretes y géneros.

结构式摘要：

祈愿与诅咒是个体以强烈情感表达善意或恶意愿望的程式化表达，并通过共同体的集体记忆代际传承。民歌作为口头文化的主要产物之一，既在从出生到死亡的广泛主题范围内保存此类表达，又通过地域性表达形式对其进行再生产。尽管土耳其已有诸多关于祈愿与诅咒的研究，但似乎尚无独立研究专门考察民歌文本中的此类表达围绕哪些主题、语法结构及功能形成程式。本研究旨在从程式性角度识别土耳其广播电视总台（TRT）土耳其民间音乐曲目库中的祈愿与诅咒，对其主题、句法、形态及词汇特征进行分类，并揭示不同地区平行文本中保留的核心结构及其可变要素。在此基础上，本研究力图说明，祈愿与诅咒并非仅仅传达正面或负面愿望的程式化表达，而是塑造民歌意义、诗歌结构与表演语言的功能性言语模式。此外，本研究还旨在阐释祈使形式与祈愿形式在祈愿和诅咒语境中获得的语用价值、口头传承所产生的变异，以及共同体如何将团聚、离别、婚姻、健康、福祉、惩罚与庇护等经验转化为共享话语。

本研究采用质性研究框架下的文献分析法。数据集由TRT土耳其民间音乐曲目库收录的4,491首民歌文本构成。研究对整个曲目库进行了全面检索，以识别表达祈愿与诅咒的语句，并结合其语境、采集地区及曲目编号对所识别的实例进行评析。通过描述性分析与主题分析，研究将数据划分为三个主要类别：围绕特定主题组织的程式化表达、围绕特定语法结构组织的程式化表达，以及由程式化词语构成的祈愿与诅咒。在上述主要类别内部，进一步区分了单行程式、双行程式、完全程式化的诗节以及语义层面的程式化表达。文本比较涉及句法、语气与人称后缀、肯定与否定结构、谓语选择、神的称谓、程式在诗节中的位置，以及地域性的语音与词汇变异。因此，凡表层结构有所不同，但保留相同言语行为与核心意义的实例，均被视为等值变体。

分析表明，祈愿与诅咒在三个层面呈现程式性。在第一类以主题为中心的表达中，祈愿主要集中于与爱人团聚以及向新婚夫妇表达美好祝愿。核心程式“Allah/Mevlâ/Hüda bizi veya beni kavuştur”（“真主／主啊，请使我们团聚，或使我与爱人团聚”）反复出现于“神的称谓＋宾语＋第二人称单数祈使式谓语”这一结构中；在具体语境下，其祈使形式发挥的并非命令功能，而是恳求或祈愿功能。如“Kavuştur Mevlâ’m bizi”（“使我们团聚吧，我的主”）所示，该程式可以发生语序倒置，也可以通过加入团聚的时间、地点或受话者的属性而得到扩展。在海娜之夜与婚礼歌曲中，尤为突出的程式包括“Kınan kutlu olsun”（“愿你的海娜受福佑”）、“Uğurlar olsun”（“愿好运伴随你”）、“Toyın mübarek olsun”（“愿你的婚礼蒙福”）、“Geçimin baldan tatlı olsun”（“愿你的婚姻生活比蜜更甜”）以及“Evin şen olsun”（“愿你的家充满欢乐”）。这些程式主要以“名词／形容词＋olsun（愿其为／成为）”结构为基础，表达对福佑、好运、幸福、繁荣、健康与安康的祝愿。

诅咒的对象可以是说话者自身、阻挠恋人团聚者、爱人、父母、自然界，以及有生命或无生命的实体。“Lâl olsun/ola benim dilim”（“愿我的舌头失去言语能力”）与“Ağzım dilim kurusun”（“愿我的嘴和舌头枯干”）等程式，以说话者自身的舌头为对象，通过自我诅咒表达对伤害爱人的言辞的悔恨。在“Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar”（“愿离间我们的人永远不得见天堂”）和“Allah/Mevlâ seni yaksın”（“愿真主／主焚烧你”）等程式中，诅咒所针对的则是导致分离者或爱人。失明、疾病、烈火焚身、寿命缩短、愿望落空与长期受苦，构成诅咒的主要语义领域。在以结构为中心的类别中，以下模式尤为显著：“Mevlâm/Allah … ver-versin, eyle-eylesin”（“我的主／真主啊，请赐予……／愿祂赐予……，请使……／愿祂使……”）；“Allah’ından bulası”（“愿其受到来自真主的应有报应”）；后缀-ası/-esi、-asın/-esin、-sın/-sun/-sün与-a/-e；带有否定后缀的祈使与祈愿形式；使用“ya … ya …”（“要么……要么……”）的选择结构；以及“İlahi … olsun/eyle/eyleme”（“神啊，愿……／请使……／请勿使……”）类型的程式。动词olmak（“是／成为”）、vermek（“给予”）、eylemek（“使／做”）、kavuşturmak（“使团聚”）、kurumak（“枯干”）、yanmak（“燃烧”）与onmak（“兴旺／康复”）在这些程式的形成过程中发挥核心作用。在以词语为中心的类别中，inşallah（“若真主意欲”）、onmak/onmamak（“兴旺／不得兴旺”）、yaşa（“活下去／愿你长寿”）与dilerim（“我希望”）等语言单位，无论独立使用还是与名词、动词组合，均可获得祈愿或诅咒的施事力。同一词语可因语境不同而承担相反的功能：例如，“İnşallah kavuşurum”（“若真主意欲，我将与爱人团聚”）表达正面愿望，而“İnşallah kocan ölür”（“若真主意欲，你的丈夫将会死去”）则表达负面愿望。

不同地区的实例表明，程式性并不意味着绝对不变。即使神的称谓、代词、人称后缀、句法或方言特征发生变化，核心言语行为仍得以保留。因此，“Allah bizi kavuştur”（“真主啊，请使我们团聚”）、“Mevlâm beni kavuştur”（“我的主啊，请使我与爱人团聚”）与“Kavuştur bari Hüda”（“神啊，至少请使〔我们／我与爱人〕团聚”）构成了保持同一不变核心的不同变体。祈愿在数量上多于诅咒，也表明民歌的基本取向更侧重于结束离别、实现团聚，而非施加惩罚。

本研究表明，TRT土耳其民间音乐曲目库中的祈愿与诅咒在主题、语法结构与句法层面呈现系统性的程式特征，其文本实现单位从单个诗行延伸至完全程式化的整个诗节。本研究的原创性贡献在于，通过“不变核心”与“可变要素”之间的关系，解释民歌语言的程式性。从这一视角来看，口头文化中的程式并非排斥变异的凝固形式，而是一种灵活结构：它既保留核心意义与语用功能，又能适应地方方言、旋律、韵脚、表演与语境。研究结果进一步表明，对祈使形式与祈愿形式的考察，不应仅依据其语法语气值，还须结合受话者与语境进行分析。本研究提出的三分法，为土耳其民间音乐文本中的程式化表达、祈愿与诅咒、情态及言语行为研究提供了可应用的分析框架，同时也为未来基于地区、时期、表演者与体裁比较的量化研究奠定了经过分类整理的基础。

Структурированная аннотация:

Молитвенные благопожелания и проклятия представляют собой формульные выражения, посредством которых люди с высокой эмоциональной интенсивностью выражают благожелательные или недоброжелательные пожелания и которые передаются из поколения в поколение в коллективной памяти сообщества. Народные песни, являющиеся одной из основных форм устной культуры, сохраняют этот пласт выражений в широком тематическом диапазоне — от рождения до смерти — и одновременно воспроизводят его посредством региональных форм выражения. Несмотря на многочисленные исследования молитвенных благопожеланий и проклятий, проведённые в Турции, самостоятельного исследования тем, грамматических структур и функций, вокруг которых эти выражения приобретают формульный характер в текстах народных песен, по-видимому, до настоящего времени не предпринималось. Цель настоящего исследования заключается в выявлении молитвенных благопожеланий и проклятий в Репертуаре турецкой народной музыки Турецкой телерадиовещательной корпорации (TRT) с точки зрения их формульности; классификации их тематических, синтаксических, морфологических и лексических характеристик; а также установлении ядерных структур, сохраняющихся в параллельных текстах из разных регионов, и элементов, подверженных варьированию. Соответственно, исследование призвано показать, что молитвенные благопожелания и проклятия являются не просто формульными выражениями, передающими положительные или отрицательные пожелания, а функциональными речевыми моделями, формирующими смысл, поэтическую структуру и язык исполнения народных песен. Кроме того, исследование направлено на объяснение прагматических значений, приобретаемых императивными и оптативными формами в контекстах молитвенного пожелания и проклятия, вариативности, возникающей в процессе устной передачи, и способов преобразования сообществами таких переживаний и жизненных обстоятельств, как воссоединение, разлука, вступление в брак, здоровье, благополучие, наказание и защита, в общий дискурс.

В исследовании применяется анализ документов в рамках качественного исследовательского подхода. Массив данных включает 4491 текст народных песен, вошедших в Репертуар турецкой народной музыки TRT. Весь репертуар был обследован на предмет наличия выражений молитвенного благопожелания и проклятия, а выявленные примеры рассматривались с учётом их контекстов, регионов записи и репертуарных номеров. Посредством описательного и тематического анализа материал был распределён по трём основным категориям: формульные выражения, организованные вокруг определённой темы; выражения, организованные вокруг конкретной грамматической структуры; и молитвенные благопожелания и проклятия, образованные формульными словами. В пределах этих основных категорий разграничивались однострочные формулы, двухстрочные формулы, полностью формульные строфы и выражения, обладающие формульностью на семантическом уровне. Тексты сопоставлялись по синтаксису; аффиксам наклонения и лица; утвердительным и отрицательным конструкциям; выбору предиката; наименованиям Бога; положению формулы в строфе; а также региональной фонологической и лексической вариативности. Соответственно, примеры, различавшиеся поверхностной структурой, но сохранявшие один и тот же речевой акт и ядерное значение, рассматривались как эквивалентные варианты.

Анализ показывает, что молитвенные благопожелания и проклятия проявляют формульность на трёх уровнях. В первой, тематически ориентированной группе молитвенные благопожелания сосредоточены прежде всего на воссоединении с любимым человеком и выражении добрых пожеланий молодожёнам. Ядерная формула «Allah/Mevlâ/Hüda bizi veya beni kavuştur» («Боже/Господи, воссоедини нас или соедини меня с любимым человеком») воспроизводится в конструкции «наименование Бога + дополнение + предикат в форме императива второго лица единственного числа»; в соответствующем контексте императивная форма выполняет функцию не приказа, а мольбы или молитвенного пожелания. Как в выражении «Kavuştur Mevlâ’m bizi» («Воссоедини нас, Господи мой»), формула может подвергаться инверсии либо расширяться посредством указаний на время и место воссоединения или на атрибуты адресата. В песнях ночи хны и свадебных песнях особенно выделяются формулы «Kınan kutlu olsun» («Да будет благословенна твоя хна»), «Uğurlar olsun» («Да сопутствует тебе удача»), «Toyın mübarek olsun» («Да будет благословенна твоя свадьба»), «Geçimin baldan tatlı olsun» («Да будет твоя супружеская жизнь слаще мёда») и «Evin şen olsun» («Да будет твой дом полон радости»). Эти формулы, преимущественно основанные на конструкции «существительное/прилагательное + olsun (“да будет”)», передают пожелания благословения, удачи, счастья, процветания, здоровья и благополучия.

Проклятия могут быть направлены на самого говорящего, лиц, препятствующих воссоединению влюблённых, любимого человека, родителей, природу, а также одушевлённые и неодушевлённые сущности. Формулы «Lâl olsun/ola benim dilim» («Да онемеет мой язык») и «Ağzım dilim kurusun» («Да иссохнут мои уста и мой язык») выражают раскаяние в словах, причинивших боль любимому человеку, в форме самопроклятий, направленных на собственный язык говорящего. В формулах «Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar» («Да не увидят рая те, кто разлучил нас») и «Allah/Mevlâ seni yaksın» («Да сожжёт тебя Аллах/Господь») объектом проклятия выступает либо человек, ответственный за разлуку, либо любимый человек. Слепота, болезнь, сгорание в огне, сокращение жизни, невозможность достичь желаемого и длительные страдания составляют основные семантические области проклятий. В структурно ориентированной группе особенно заметны следующие модели: «Mevlâm/Allah … ver-versin, eyle-eylesin» («Господи мой/Аллах, дай… — да даст…; сделай… — да сделает…»); «Allah’ından bulası» («Да получит он по заслугам от Бога»); аффиксы -ası/-esi, -asın/-esin, -sın/-sun/-sün и -a/-e; императивные и оптативные формы с аффиксом отрицания; альтернативные конструкции с «ya … ya …» («либо… либо…»); а также формулы типа «İlahi … olsun/eyle/eyleme» («О Боже, да будет…/сделай…/не делай…»). Глаголы olmak («быть/становиться»), vermek («давать»), eylemek («делать»), kavuşturmak («воссоединять»), kurumak («иссыхать»), yanmak («гореть») и onmak («процветать/выздоравливать») играют центральную роль в формировании этих формул. В лексически ориентированной группе единицы inşallah («если Бог пожелает»), onmak/onmamak («процветать/не процветать»), yaşa («живи/да здравствуй») и dilerim («я желаю») приобретают иллокутивную силу молитвенного благопожелания или проклятия как при самостоятельном употреблении, так и в сочетании с существительными и глаголами. Одно и то же слово может выполнять противоположные функции в зависимости от контекста: если выражение «İnşallah kavuşurum» («Если Бог пожелает, я воссоединюсь с любимым человеком») передаёт положительное пожелание, то «İnşallah kocan ölür» («Если Бог пожелает, твой муж умрёт») выражает отрицательное.

Примеры из разных регионов показывают, что формульность не предполагает абсолютной неизменности. Ядерный речевой акт сохраняется, несмотря на изменения наименования Бога, местоимения, личного аффикса, синтаксиса или диалектных особенностей. Поэтому формы «Allah bizi kavuştur» («Аллах, воссоедини нас»), «Mevlâm beni kavuştur» («Господи мой, соедини меня с любимым человеком») и «Kavuştur bari Hüda» («Хотя бы воссоедини [нас/меня с любимым человеком], о Боже») представляют собой варианты, сохраняющие одно и то же инвариантное ядро. Преобладание молитвенных благопожеланий над проклятиями также свидетельствует о том, что основная направленность народных песен связана скорее с преодолением разлуки и достижением воссоединения, чем с наказанием.

Исследование демонстрирует, что молитвенные благопожелания и проклятия в Репертуаре турецкой народной музыки TRT характеризуются системной формульностью на уровнях темы, грамматической структуры и синтаксиса, а соответствующие формулы реализуются в текстовых единицах объёмом от одной строки до полностью формульной строфы. Оригинальный вклад исследования заключается в объяснении формульности языка народных песен через соотношение «инвариантного ядра» и «вариативных элементов». С этой точки зрения формула в устной культуре представляет собой не застывшую форму, исключающую варьирование, а гибкую структуру, которая сохраняет ядерное значение и прагматическую функцию, адаптируясь к местному диалекту, мелодии, рифме, исполнению и контексту. Результаты также показывают, что императивные и оптативные формы необходимо оценивать не только с точки зрения их грамматических значений наклонения, но и во взаимосвязи с адресатом и контекстом. Предложенная в исследовании трёхчастная классификация предоставляет применимую аналитическую основу для изучения формульных выражений, молитвенных благопожеланий и проклятий, модальности и речевых актов в текстах турецкой народной музыки, одновременно формируя классифицированную базу для будущих количественных исследований, основанных на сопоставлении регионов, периодов, исполнителей и жанров.

संरचित सार:

प्रार्थनाएँ और शाप ऐसे सूत्रबद्ध अभिव्यक्ति-रूप हैं जिनके माध्यम से व्यक्ति अत्यधिक भावात्मक तीव्रता के साथ शुभ अथवा अशुभ कामनाएँ व्यक्त करते हैं और जो किसी समुदाय की सामूहिक स्मृति में पीढ़ी-दर-पीढ़ी संचारित होते हैं। मौखिक संस्कृति की प्रमुख अभिव्यक्तियों में सम्मिलित लोकगीत जन्म से मृत्यु तक विस्तृत विषयगत परास में इन अभिव्यक्तियों के भंडार को संरक्षित करते हैं तथा क्षेत्रीय अभिव्यक्ति-रूपों के माध्यम से उसका पुनरुत्पादन भी करते हैं। यद्यपि तुर्किये में प्रार्थनाओं और शापों पर अनेक अध्ययन किए गए हैं, तथापि ऐसा कोई स्वतंत्र अध्ययन उपलब्ध नहीं प्रतीत होता जिसमें उन विषयों, व्याकरणिक संरचनाओं और प्रकार्यों का परीक्षण किया गया हो जिनके आधार पर ये अभिव्यक्तियाँ लोकगीतों के पाठों में सूत्रबद्ध रूप ग्रहण करती हैं। इस अध्ययन का उद्देश्य टीआरटी के तुर्की लोकसंगीत संग्रह में प्रार्थनाओं और शापों की सूत्रबद्धता के दृष्टिकोण से पहचान करना; उनकी विषयगत, वाक्यविन्यासगत, रूपवैज्ञानिक और शब्दगत विशेषताओं का वर्गीकरण करना; तथा विभिन्न क्षेत्रों के समानांतर पाठों में संरक्षित मूल संरचनाओं और परिवर्तनशील तत्त्वों को उजागर करना है। तदनुसार, अध्ययन यह प्रदर्शित करने का प्रयास करता है कि प्रार्थनाएँ और शाप केवल सकारात्मक अथवा नकारात्मक कामनाएँ संप्रेषित करने वाली सूत्रबद्ध अभिव्यक्तियाँ नहीं हैं, बल्कि ऐसे प्रकार्यात्मक वाचिक प्रतिरूप हैं जो लोकगीतों के अर्थ, काव्यात्मक संरचना और प्रस्तुति की भाषा को आकार देते हैं। अध्ययन का एक अन्य उद्देश्य प्रार्थना और शाप के संदर्भों में आज्ञार्थक तथा इच्छार्थक रूपों द्वारा अर्जित प्रयोगपरक मूल्यों, मौखिक संचारण से उत्पन्न विविधता, और उन प्रक्रियाओं की व्याख्या करना है जिनके माध्यम से समुदाय पुनर्मिलन, वियोग, विवाह, स्वास्थ्य, कुशल-क्षेम, दंड और संरक्षण जैसे अनुभवों को साझा विमर्श में रूपांतरित करते हैं।

यह अध्ययन गुणात्मक अनुसंधान की रूपरेखा के अंतर्गत दस्तावेज़ विश्लेषण का उपयोग करता है। डेटासेट में टीआरटी के तुर्की लोकसंगीत संग्रह में सम्मिलित 4,491 लोकगीत-पाठ शामिल हैं। प्रार्थना और शाप को व्यक्त करने वाली अभिव्यक्तियों की पहचान के लिए संपूर्ण संग्रह का सर्वेक्षण किया गया तथा चिह्नित उदाहरणों का मूल्यांकन उनके संदर्भों, संकलन-क्षेत्रों और संग्रह-क्रमांकों के साथ किया गया। वर्णनात्मक और विषयगत विश्लेषण के माध्यम से सामग्री का परीक्षण तीन प्रमुख श्रेणियों में किया गया: किसी विशिष्ट विषय के इर्द-गिर्द संगठित सूत्रबद्ध अभिव्यक्तियाँ, किसी विशेष व्याकरणिक संरचना के आधार पर संगठित अभिव्यक्तियाँ, तथा सूत्रबद्ध शब्दों से निर्मित प्रार्थनाएँ और शाप। इन प्रमुख श्रेणियों के अंतर्गत एक-पंक्तीय सूत्रों, द्विपंक्तीय सूत्रों, पूर्णतः सूत्रबद्ध पदों और अर्थगत स्तर पर सूत्रबद्ध अभिव्यक्तियों के बीच भेद किया गया। पाठों की तुलना वाक्यविन्यास; क्रियार्थ और पुरुष के प्रत्ययों; सकारात्मक और नकारात्मक संरचनाओं; विधेय-चयन; ईश्वर के नामों और संबोधनों; पद के भीतर सूत्र की स्थिति; तथा क्षेत्रीय ध्वन्यात्मक और शब्दगत विविधता के आधार पर की गई। तदनुसार, ऐसे उदाहरणों को समतुल्य रूपांतर माना गया जिनकी सतही संरचना भिन्न थी, किंतु जो समान वाक्-कर्म और मूल अर्थ को बनाए रखते थे।

विश्लेषण से स्पष्ट होता है कि प्रार्थनाओं और शापों में तीन स्तरों पर सूत्रबद्धता विद्यमान है। पहले, विषय-केंद्रित समूह में प्रार्थनाएँ विशेष रूप से प्रियजन से पुनर्मिलन और नवविवाहितों के प्रति शुभकामनाओं की अभिव्यक्ति के इर्द-गिर्द केंद्रित हैं। मूल सूत्र “Allah/Mevlâ/Hüda bizi veya beni kavuştur” (“हे ईश्वर/प्रभु, हमें फिर मिला दो अथवा मुझे मेरे प्रियजन से मिला दो”) ईश्वरवाचक नाम + कर्म + द्वितीय पुरुष एकवचन आज्ञार्थक विधेय की संरचना में बार-बार प्रकट होता है; संदर्भ में इसका आज्ञार्थक रूप आदेश के बजाय विनयपूर्ण याचना अथवा प्रार्थना का प्रकार्य निभाता है। “Kavuştur Mevlâ’m bizi” (“हमें फिर मिला दो, मेरे प्रभु”) की भाँति, इस सूत्र में पदक्रम-विपर्यय हो सकता है अथवा पुनर्मिलन के समय और स्थान या संबोधित सत्ता के गुणों के उल्लेख से इसका विस्तार किया जा सकता है। मेहंदी की रात और विवाह के गीतों में “Kınan kutlu olsun” (“तुम्हारी मेहंदी मंगलमय हो”), “Uğurlar olsun” (“सौभाग्य तुम्हारा साथ दे”), “Toyın mübarek olsun” (“तुम्हारा विवाह मंगलमय हो”), “Geçimin baldan tatlı olsun” (“तुम्हारा वैवाहिक जीवन मधु से भी अधिक मधुर हो”) और “Evin şen olsun” (“तुम्हारा घर आनंद से भरा रहे”) जैसे सूत्र विशेष रूप से प्रमुख हैं। मुख्यतः संज्ञा/विशेषण + olsun (“हो”) संरचना पर आधारित ये सूत्र मंगल, सौभाग्य, सुख, समृद्धि, स्वास्थ्य और कुशल-क्षेम की कामनाएँ व्यक्त करते हैं।

शाप स्वयं वक्ता, प्रेमियों के पुनर्मिलन में बाधा डालने वालों, प्रियजन, माता-पिता, प्रकृति तथा सजीव अथवा निर्जीव सत्ताओं को लक्षित कर सकते हैं। “Lâl olsun/ola benim dilim” (“मेरी जीभ गूँगी हो जाए”) और “Ağzım dilim kurusun” (“मेरा मुँह और मेरी जीभ सूख जाएँ”) जैसे सूत्र प्रियजन को आहत करने वाले शब्दों के प्रति पश्चात्ताप व्यक्त करते हैं और वक्ता की अपनी जीभ को लक्षित करने वाले आत्मनिर्देशित शाप के रूप में कार्य करते हैं। “Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar” (“जिन्होंने हमें अलग किया, वे कभी स्वर्ग का मुँह न देखें”) और “Allah/Mevlâ seni yaksın” (“ईश्वर/प्रभु तुम्हें जला दे”) जैसे सूत्रों में लक्ष्य या तो वियोग के लिए उत्तरदायी व्यक्ति होता है या प्रियजन। अंधत्व, बीमारी, अग्नि में जलना, आयु का घट जाना, अभिलाषा की पूर्ति न होना और दीर्घकालिक पीड़ा शापों के प्रमुख अर्थगत क्षेत्र हैं। संरचना-केंद्रित समूह में निम्नलिखित प्रतिरूप विशेष रूप से उल्लेखनीय हैं: “Mevlâm/Allah … ver-versin, eyle-eylesin” (“मेरे प्रभु/ईश्वर, … दो/वे … दें, … करो/वे … करें”); “Allah’ından bulası” (“उसे ईश्वर से अपने किए का फल मिले”); -ası/-esi, -asın/-esin, -sın/-sun/-sün और -a/-e प्रत्यय; निषेध-प्रत्यय युक्त आज्ञार्थक और इच्छार्थक रूप; “ya … ya …” (“या तो … या …”) वाली विकल्पात्मक संरचनाएँ; तथा “İlahi … olsun/eyle/eyleme” (“हे ईश्वर, … हो/… करो/… मत करो”) प्रकार के सूत्र। olmak (“होना/बनना”), vermek (“देना”), eylemek (“करना/बनाना”), kavuşturmak (“पुनर्मिलन कराना”), kurumak (“सूखना”), yanmak (“जलना”) और onmak (“समृद्ध होना/स्वस्थ होना”) क्रियाएँ इन सूत्रों के निर्माण में केंद्रीय भूमिका निभाती हैं। शब्द-केंद्रित समूह में inşallah (“यदि ईश्वर ने चाहा”), onmak/onmamak (“समृद्ध होना/समृद्ध न होना”), yaşa (“जियो/दीर्घायु हो”) और dilerim (“मैं कामना करता हूँ”) जैसी इकाइयाँ स्वतंत्र रूप से अथवा संज्ञाओं और क्रियाओं के साथ संयोजन में प्रार्थना या शाप का वाक्-कर्मात्मक बल अर्जित करती हैं। एक ही शब्द संदर्भ के अनुसार परस्पर विपरीत प्रकार्य ग्रहण कर सकता है: जहाँ “İnşallah kavuşurum” (“यदि ईश्वर ने चाहा, तो मैं अपने प्रियजन से फिर मिलूँगा”) सकारात्मक कामना व्यक्त करता है, वहीं “İnşallah kocan ölür” (“यदि ईश्वर ने चाहा, तो तुम्हारा पति मर जाएगा”) नकारात्मक कामना व्यक्त करता है।

विभिन्न क्षेत्रों के उदाहरण प्रदर्शित करते हैं कि सूत्रबद्धता का अर्थ पूर्ण अपरिवर्तनशीलता नहीं है। ईश्वर के नाम या संबोधन, सर्वनाम, पुरुष-प्रत्यय, वाक्यविन्यास अथवा बोलीगत विशेषताओं में परिवर्तन के बावजूद मूल वाक्-कर्म संरक्षित रहता है। अतः “Allah bizi kavuştur” (“हे ईश्वर, हमें फिर मिला दो”), “Mevlâm beni kavuştur” (“मेरे प्रभु, मुझे मेरे प्रियजन से मिला दो”) और “Kavuştur bari Hüda” (“हे ईश्वर, कम-से-कम हमें फिर मिला दो/मुझे मेरे प्रियजन से मिला दो”) ऐसे रूपांतर हैं जो समान अपरिवर्ती मूल को बनाए रखते हैं। शापों की तुलना में प्रार्थनाओं की प्रधानता यह भी दर्शाती है कि लोकगीतों की मूल प्रवृत्ति दंड की अपेक्षा वियोग की समाप्ति और पुनर्मिलन की प्राप्ति की ओर अधिक उन्मुख है।

अध्ययन से सिद्ध होता है कि टीआरटी के तुर्की लोकसंगीत संग्रह में प्रार्थनाएँ और शाप विषय, व्याकरणिक संरचना और वाक्यविन्यास के स्तरों पर व्यवस्थित सूत्रबद्धता प्रदर्शित करते हैं तथा ये सूत्र एक पंक्ति से लेकर पूर्णतः सूत्रबद्ध पद तक की पाठीय इकाइयों में उपस्थित होते हैं। अध्ययन का मौलिक योगदान लोकगीतों की भाषा में सूत्रबद्धता की व्याख्या “अपरिवर्ती मूल” और “परिवर्तनशील तत्त्वों” के पारस्परिक संबंध के माध्यम से करने में निहित है। इस दृष्टिकोण से मौखिक संस्कृति में सूत्र ऐसा जड़ रूप नहीं है जो विविधता की संभावना को निष्कासित कर दे, बल्कि एक लचीली संरचना है जो स्थानीय बोली, धुन, तुक, प्रस्तुति और संदर्भ के अनुरूप ढलते हुए अपने मूल अर्थ और प्रयोगपरक प्रकार्य को बनाए रखती है। निष्कर्ष आगे यह भी प्रदर्शित करते हैं कि आज्ञार्थक और इच्छार्थक रूपों का मूल्यांकन केवल उनके व्याकरणिक क्रियार्थ-मूल्यों के आधार पर नहीं, बल्कि उनके संबोधित पक्ष और संदर्भ के साथ संयुक्त रूप से किया जाना चाहिए। इस अध्ययन में प्रस्तावित त्रिस्तरीय वर्गीकरण तुर्की लोकसंगीत के पाठों में सूत्रबद्ध अभिव्यक्तियों, प्रार्थनाओं और शापों, विधेयता तथा वाक्-कर्मों के अनुसंधान के लिए एक अनुप्रयोज्य विश्लेषणात्मक रूपरेखा प्रदान करता है। साथ ही, यह क्षेत्रों, कालखंडों, प्रस्तुतिकर्ताओं और विधाओं के बीच तुलना पर आधारित भावी मात्रात्मक अध्ययनों के लिए एक वर्गीकृत आधार स्थापित करता है।