Generational Differentiation Meaning of Words Among Two Generations As a Frame of Society-Based Curriculum

Toplum Temelli Eğitim Programları Çerçevesinde Nesiller Arası Dilde Anlam Farklılaşması
Author:

Yeliz TEMLİ-DURMUŞ-

Number of pages:
1057-1105
Language:
Türkçe
Year-Number:
2026-Volume 21 Issue Ö1
%>

Abstract

Bu nitel çalışmada, kültür analizi deseni benimsenmiş, görüşme tekniği ile veri toplanmıştır. Ege Bölgesinde bulunan bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi 4. sınıfına kayıtlı öğrencilerin evrenini oluşturduğu katılımcılara çalışmanın amacı açıklanmış; gönüllü öğretmen adayları ve velileri çalışmaya davet edilmiştir. Gönüllü katılımcılar, toplam 101 öğretmen adayı ve 81 ebeveynden oluşmaktadır. Çalışmada, sonuçlar Öğretmen Adayları ve Ebeveynler olmak üzere ayrı iki başlık altında sunulmuştur. Öğretmen adayları başlığı altında, Öğretmen Adaylarının Deneyimleri ile Sözcüklerde Anlam Farklılığı başlığıyla üç tema sunulmuştur; Kültürel Farklar, Nesil Farkı ve son olarak Tepki Çeken Sözcükler temaları ortaya çıkmıştır. İkinci temel başlık olan Ebeveyn Görüşleri altında 2 tema belirlenmiştir. Birincisi Ebeveynlerin Anlamakta Zorluk Çektiği Sözcükler ve ikincisi İletişimde Kabul Edilemez Davranışlar. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında katılımcıların onayı alınmış, kod ve temalarda kendi görüşmelerinde kastettikteri anlamıyla kodlanıp kodlanmadığı onaylarına ulaşılmış; kodlamalar bittikten sonra nitel araştırmalar konusunda uzman iki araştırmacıdan uzman görüşü alınmıştır. “Yürümek”, “düşmek” gibi kelimelerin anlam değişikliğine uğramasının yanı sıra İngilizce kökenli sözcüklerin ghosting (çok ilgi gösterip iletişimden çekilmek), cringe (başkası yerine utanmak) gibi sözcüklerin gençler arasında kullanıldığı ancak ebeveynler için anlam içermediği çalışmanın bulguları arasındadır. Kültürel anlam farklılıkları büyükanne anlamında kullanılan “ebe” sözcüğü, önündeki anlamındaki “enkini” sözcüğü, Okumak sözcüğünün davet etmek, Akdeniz bölgesinde kullanılan engin (kısa, alçakta) sözcükleri yüksek frekansla belirtilmiştir. Nesil Farkı teması altında velhasılkelam, bilahare, tevellütten kalma sözcükleri gibi sözcüklerinin öğretmen adaylarına anlamlı gelmediği belirlenmiştir. Ebeyenler ise stalklama, fake, like gibi sosyal medayada kullanılan İngilizce sözcükleri ve hatırlarında tutamadıkları birçok yabancı sözcüğü anlamakta güçlük çektikleri, onaylanmayan davranışları teması altında ise ebeveynlerin cep telefonu kullanımının sıklığı, evlilik öncesi yakınlık ve topluluk içinde argo kullanımlar kodları ortaya çıkmıştır.

Keywords

Abstract

The aim of the study was to determine the differences of words uttered in daily life between two generations, means parents and their daughter or son who were senior students enrolled in faculty of education in Turkiye. Another aim of the study is to determine differences of moral perceptions among 2 generations. In this qualitative study Cultural Analysis was adopted. Content analysis was used and themes, categories, and coding were checked by two researchers. In total 101 teacher candidates and 81 parents were voluntarily participated in the study. In the study, 2 basic Headings are Teacher Candidates’ Views with 3 themes; namely, Reflections toward words, Cultural Differences, and lastly Generation Differences. The second main headings; Parents Views has two themes; Difficulties on words that do not make sense in parents’ mind and the other one was Unacceptable Behaviors. According to teacher candidates, new generations used more sincere communication style then their parents and their parents over estimate what others’ think about their behaviors and decisions. Cultural values like guesting, visiting others at their homes, holding daughters responsible for housework rather than sons were criticized. The second heading was Parents’ Views has three themes; The Words that cannot be Understood by Parents, and the last theme Unapproved Behaviors. Through direct translation to English “Walking”, means tuning into other gender, “falling” means fall for something, “ghosting” means showing great interest and then over skipping,” cringe” means feeling embarrassed on the behalf of anyone else were not clear and understandable words for the parents.

Keywords

Society-based curriculum, Meaning of words, Differentiation of words between two generations, Teacher candidates, Parent

Structured Abstract:

People share their views, emotions via words. National unity consolidates thanks to linguistic common performance. As a “living factor” words and their meanings change during decades. Language as the key point of communication in social life bears vital importance in all social sciences departments such as education and teaching. As the basic factor of social foundation, curriculum plays critical role as a means of education. New curricula were declerated in 2024 by Ministry of National Education (MNE) in Türkiye. Effective instruction requires effective and common linguistic performance. In the lights of new curricula (2024) it can be analyzed that adopting grammar rules during a daily speech and meanings of words, internalizing scientific thinking, being aware of human rights and felling respect for others’ rights emphasized by the attainments of different teaching field curricula in elementary and secondary school level. Technological challenges, information and communication systems changes and these changes and effects directly affect words people select and utter in their daily lives (Ersoy, 2011). Karaagaç (2013) underlines that the major changes had realized while words were transferred to next generations. İşisağ (2017) underlines the vital importance of underlining of real meaning of words in society’s their own culture in elementary and middle schools. From another viewpoint, linguistic performance, awareness of emotions and expression of them by uttering effective words and obeying grammar rules highlighted in 2024 curricula. Besides emotions, sharing of people’s own views requires uttering of words that have same meanings between listeners and commentators. Mother language should be uttering correctly by teachers to be an effective role-model and the communication between student and teacher should not be limited by nonsensicality words for each person or should not have different meanings for any sides (İşcan, 2011). Linguistic changes experienced in languages and may limit communication generations; therefore, effective instructions may be limited because of teachers’ uttered words and students’ used words that reflects new generations usage affected by other languages and technology. Limited research exists in the literature shed on light to differentiaon meaning of words between generations.

The aim of the study is to highlights changes of meaning of words between two generations and differentiation of words that uttering in daily life. In order to specify the changes, two generations were determined as the participants; the parents and as the representative of teacher candidates. As a living aspects of culture, mother tongue and uttered words subject to diffentation in meaning. As a result of this changes, people communications construct a new issue: gap in verbal commication.  This study aims to clarify meaning of words that have diffent meaning in people minds. Limited study exist in literature on Turkish Culture to clarify the aimed at determining the differantion of words between two generations.

This qualitative study is a survey research conducted with senior teacher candidates (4th grade undergraduate students) who are registered in Uşak University. In total 101 teacher candidates and 81 parents voluntarily participate in the study. Semi-structured interview questions were developed by the researcher. All participants are native Turkish speakers. In this qualitative study, content analysis was used and inductive approach was adopted. Related to reliability and validity issues; participants’ approvals were taken from 12 teacher candidates and 3 parents. All of the participants were invited to examine the interview documents but only 12 teacher candidates and 3 parents reply to this demand. Some controversial codes discussed until reaching a common decision by two researchers; the author and 32-year experienced assitant professor in the field of curriculum and instruction.

As for the findings of the study, teacher candidates underlined three (3) codes related to difference meaning of words. The first theme was Cultural Differences, the second one was Generation Differences and the last and third theme was Reaction of Parents. Cultural differences theme clarify some interesting word only used specified areas. For example, Turkish word of “engin” which is also used as male name, means “broad” has a different meaning in Adana or Hatay cities in Turkiye, that’s meaning was “low”, “base”. Only one word and it has opposite meaning in people’s mind based on culture. The words that lead to parents’ negative reacts can be summarizes as adding “o” sounds at the end of the word. Without affect the results, the cultural case can be explained like “saying Lovo instead of My Love” or saying “hono” instead of saying “honey”. Additionally, some words’ meaning has changed in new generation’s speech in Turkish. For example, word of “fell” had means of “movement from top to down” regularly. New generation has uttered the word as “admire”. Under the theme of “Parents’ negative reactions”, uttering “you are a man” phrase were criticized. One teacher candidate’s father reacted to this word since shopwalker uttered the word.  Then, he quitted the shop without taking pants. Similarly, parents also reacted to words “King”, “Bro”. Parents underline that some English words do not make sense for them. On the one hand, these words uttered in social networking sites that parents’ accounts do not exist, on the other they started to utter these words in daily life. For example, “Stalk”, “Caps”, “Troll” words were expressed by teacher candidates while the parents only say “Some English words”.

Between generations, the same words have had different meanings. Furthermore, various effects like other languages, technology, using of social networking sites affect mother language result in change of meaning of a word or mother language is affected by other languages dramatically. As it summrized above, English Language culture affect Turkish daily speech because of various reasons. For example, using numbers in writing like “I am waiting 4 you” instead of writing “for” words indicate literally wrong uttering of symbols in English Language. Similarly, uttering number of 2 among spelling letter “bikini” and writing in social networking sites “b2ni” in Turkish language. These examples show negative effect of technology on different cultures. Using of non-Turkish word “bikini” is indicator of different languages effect on a culture that may lead to damage on social unity via common language.

Discussion and Conclusion: Expression of feelings, ideas and thoughts can be done via communication. To utter understandable words and to make same sense all listeners’ mind is vital in a healthy communication and in learning environments.  As a characteristic of language, changeable meaning could be experienced between two generations (Tan, 2015). Meaningfulness could be harmful for the languages during time (Chandler, 2002). The study shows the reality expressed by Chandler (2002) and Tan (2015). Old people’s mind might prejudice against the words uttered by young generations and communication is damaged. Parents criticized that cell phones always in their daughters’’ or son’s hands. They underlined the negative aspects of this case. Similarly, Kuyucu’s (2018) study showed 27-year-old and older undergraduate people assign a meaning to cell phones. Ozdemir (1999) shed light on respect concept and several philosophers criticized new generations’ “respect” reflect on their behaviors, attitudes and linguistic skills, and relatedly communication skills. Similarly, in this study teacher candidates’ words they select while speaking with their parents were criticized by their parents. According to results of this study, negative affect of abbreviations create senseless in parents’ minds. Instead of writing “How are you” young generations prefer to utter “How R u”. In Turkish instead of writing “Nasılsın?” young generation write utter senseless letters like “Nslsn”. Similarly Gezgin ve Silahsızoğlu’s (2016) study showed that usage of computer information in education affect Turkish negatively and utterered of abbreviations cause problems in tongue.  For future studies, conducting research projects on different concepts that X, Y and Z generations newly heard.

 

Keywords: Society-based curriculum, meaning of words, differentiation of words, teacher candidates, parents

Yapılandırılmış Özet:

İnsanlar görüşlerini, duygularını sözcükler aracılığıyla paylaşırlar. Yaşayan bir kavram olarak dil ve dili oluşturan sözcükler yıllar içinde anlam farklılaşmasına uğrarlar. Eğitim Programları, ders içeriklerini de kapsayan bir etken olarak toplumsal etkilerde temel oluşturur. Eğitimde yerel ağızdan kaçınarak herkesin anlayabileceği sözcüklerle öğrenme – öğretme sürecinin gerçekleştirilmesi, öğretim ilkelerinden açıklık ilkesiyle ilgilidir. TYMM (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) ortak kültürel özelliklerin ve değerlerin tüm eğitim sürecini etkilediğini belirtmiştir. Bu nedenle, etkili öğretim süreçleri doğru ve ortak bir dil kullanımını gerekli kılmaktadır. Dil kullanımı ve sözcük seçimleri, bilimsel düşünme becerileri, insan haklarına yönelik farkındalık, başkalarına yönelik saygı kavramları TYMM’de değerler eğitimi adı altında vurgulanmıştır ve bu vurgu bütün derslerde ve kademelerde aynı özenle yansıtılmıştır. Teknolojik değişimler, bilgi işleme süreçleri ve iletişim sistemler dili etkilemektedir (Ersoy, 2011). Karaagaç (2013) çalışmasında gelecek nesillere sözcük aktarımı konusunda özenli davranılması gerektiğini vurgulamaktadır. İşisağ (2017) sözcük kullanımında doğru anlamda ve dilbilgisi yapısına uygun sözcük kullanımının okul öncesi, ilkokul ve ortaokullarda benimsetildiğini, bu nedenle öğretmenlerin birer rol model olarak doğru Türkçe kullanımında hassas olmaları gerektiğini belirtmiştir. Başka bir açıdan bakıldığında, sözcüklerin doğru telaffuz ile dilbilgisi kurallarına uygun kullanımı, TYMM’de vurgularınan değerlerden biridir. Duygu farkındalığı ve bireylerin görüşlerini doğru bir şekilde ifade etmesi, konuşmacı ve dinleyici arasında doğru iletişim kurulabilmesi için önemlidir (Şara ve Güney, 2015). Sözcüklerin doğru anlamlarıyla ağız kullanmadan kullanılması eğitimde büyük önem taşımaktadır (İşcan, 2011). Dilde zamanla gerçekleşen değişimler, nesiller arası iletişime zarar verebilir. Bu durum öğretmen ve öğrenciler arasındaki etkileşimi ve öğretimin etkiliğini de doğrudan etkileyebilir. Bir başka deyişle, sözcüklerdeki anlam değişikliği eğitimi de etkilemektedir çünkü öğretmen ve öğrenci arasındaki yaş farkı, dönemin gereklilikleri ve sözcükteki ve genel olarak dildeki farklılaşma gerçek hayatın bir parçası olarak öğrenme ortamlarını da etkilemektedir. Alanyazın kontrol edildiğinde nesiller arasında sözcükte anlam farklılaşmasına yönelik sınırlı sayıda çalışma olması dikkat çekmektedir.

Bu çalışmanın amacı, iki nesil arasında sözcükte anlam değişmelerine ışık tutmaktır. Günlük hayatta genç nesil üyeleri tarafından kullanılan sözcükler anne babalar için farklı anlamlara gelebilir. Bu değişiklikleri belirleyebilmek, iki nesil arasında değişen sözcük anlamlarını ortaya koyabilmek bu çalışmanın amacıdır. Bu değişiklikleri netlikle belirleyebilmek için iki neslin temsilcisi olarak anne babalar ve öğretmen adayları katılımcı grup olarak belirlenmiştir. Çünkü öğretmenler gelecek nesillere doğru dil kullanımı konusunda rol model olma sorumluluğu olan bireylerdir. Nesiller arasında sözcükte anlam farklılığının açıkça belirlenememesi, iletişim atışmalarına neden olmaktadır. Bu çalışma sözcüklerdeki anlam farklılaşmasını ebeveyn ve genç nesilin temsilcileri olarak öğretmen adaylarının deneyimleriyle belirleyerek alana katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Yöntem: Bu nitel çalışma, tarama çalışması modelinde açık uçlu sorularla gönüllü katılımcı öğretmen adayları (Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesi 4. Sınıf öğrencileri) ve anne babalarına (Gönüllü anne ya da baba) sunulmuştur. Toplam 101 öğretmen adayı ve 81 anne-baba (veli) gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul etmişlerdir. Bütün katılımcıların anadili Türkçedir. Bu nitel çalışmada, içerik analizi yöntemiyle yanıtlar incelenmiş ve tümevarımcı yaklaşım benimsenmiştir. Geçerlik güvenirlik çalışmaları kapsamında, kodlar hakkında katılımcı onayı 12 öğretmen adayı ve 3 anne-babadan alınmıştır. Bütün katılımcılara mail gönderilmiş ancak dönüş oranı çalışmanın sınırlılıklarından biri olmuştur. Bazı tartışmalı kodlar ortak görüşe varana kadar yazar ve 32 yıl deneyimli Eğitim Programları ve Öğretim alanında görev yapan bir uzman tarafından tartışılmıştır.

Bulgular: Yeni neslin temsilcisi olarak Türkçe dilinin doğru kullanımı ile ilgili sorumluluk sahibi oldukları için öğretmen adayları çalışmaya katılmıştır. Gelecek nesillerde doğru Türkçe kullanımına yönelik taşıdıkları sorumluluk bir nesil öncesinin kullandıkları sözcükler ve anlamları hakkında farkındalık taşımayı da gerektirmektedir (Temli-Durmuş, 2019). Öğretmen adayları, 3 tema oluşturmuştur; birinci tema Kültürel Farklılıklar, ikinci tema Nesil Farklılıkları ve üçüncü tema Anne-babaların Tepkisi olarak isimlendirilmiştir. Örneğin, Engin ismi uçsuz bucaksız, derin anlamında bir sözcüktür ancak Adana ve Hatay civarında “alçak” anlamında kullanılmaktadır ve bu kültürel bir farklılıktır. Türkiyenin birçok ilinde “Engin” sözcüğü uçsuz bucaksız anlamını taşımaktadır ancak Adana ya da Hatay’da “engin topuk” kısa topuk, alçak topuklu ayakkabı anlamında kullanılmaktadır. Bu bulgu Kültürel Farklılıklar teması altında kodlanmıştır. Çalışma bulgularına göre, aynı sözcük farklı coğrafi bölgelerde zıt anlamlarda kullanılmaktadır. Anne-babaların tepkisi başka bir temayı oluşturmuştur. Sözcüklerin sonuna “o” sesi eklenmesi anne-babalar tarafından eleştirilmiştir. Öğretmen adaylarının ifadelerine göre yakın arkadaşlarına “aşkım” diye seslenmeleri, hatta sonuna “o” sesi ekleyerek “aşko”, hitabı anne-baların eleştirileri arasındadır. Bir başka örnek ise “Günaydın sözcüğü yerine “Güno” ifadesinin kullanılmasıdır ve anne-balar bu durumu olumsuz bularak çocukları olan öğretmen adaylarını eleştirmektedirler. Kültürel farklılıkların ötesinde bazı sözcükler anlam değişikliğine uğramaktadır. Örneğin düşmek kelimesi, fiziksel olarak yere düşmek algısı oluştutrken öğretmen adayları “düşmek” fiilini “çok beğenmek” anlamında kullanmaktadır. Bu bulgu, Nesiller Arası Farklılaşma teması altında sunulmuştır. Anne-babaların tepkisine neden bir diğer sözcük”adamsın” sözcüğü olmuştur. Bir öğretmen adayı, pantolon alıken babasının tegahtaraın babasına “adamsın” hitabından sonra “ben bu dükkâna girdiğimde de adamdım, sen ne diyorsun?” diyerek tepki vermesini örmek olarak yazmıştır.   Benzer şekilde, “kral”, “bro” sözcükleri de anne-baların tepkisini çeken sözcüükler arasında yer almıştır. Bu sözcükler sosyal paylaşım sitelerinde sıklıkla kullanılan sözcükler arasında yer aldığını belirten öğretmen adayları, bu sözcükleri gündelik yaşantılarında kullandıklarını vurgulamışlardır. Katılımcı öğretmen adayları, “Stalk”, “caps”, “troll” gibi İngilizce kökenli ancak gündelik hayatta kullandıkları sözcüklerin anne-babaları için anlam taşımadığını belirtmişlerdir. Nesiller arasında, bazı sözcükler aynı anlamı taşımamaktadır. Bunun nedenleri İngiliz dilinin etkisi, teknolojinin etkisi, sosyal paylaşım sitelerinde kullanılan ancak anne-babalar için anlam taşımayan sözcükler ifadeleriyle vurgulamışlardır. Bazı kısaltmalar da anne-balar tarafından anlaşılmamakta ve tepkilerine neden olmaktadır ve bu durum katılımcılar tarafından İngiliz Kültürünün etkisi olarak yorumlanmıştır. Örneğin”seni bekliyorum cümlesi, İngilizce olarak “I’m waiting 4 you” olarak yazılabilmektedir. Benzer şekilde “bikini” sözcüğü “b2ni” olarak yazılabilmektedir. Katılımcılar, bu ifadelerin anne-babaların anlam veremediği ve anlayamadığı ifadeler olarak belirtilmiştir.

Duyguların, düşüncelerin, çıkarımların bir verici ve bir aracı arasında bir kanal aracaılığıyla aktarılması iletişim olarak tanımlanmaktadır (Demiray, 2008). Bu çalışmanın bulguları genç neslin temsilcisi ve örnek olma sorumluluğu olan öğretmen adaylarının anlaşılır ve açık anlamlar taşıyan sözcükleri seçmeleri, dinleyici ve mesajı ileten tarafından aynı anlamda kullanılması iletişim etkililiği açısından önemlidir (Gülnar ve Öztat, 2020). Dilin bir özelliği olarak sözcükte anlam farklılaşmaları nesiller arasındaki iletişimi etkilemektedir (Tan, 2015). Bu çalışmanın bulgularının X ve Z kuşakları arasında kelimelerde anlam farklılaşmasına ışık tutarak öğrenme – öğretme sürecinde öğretmen ve öğrenci arasındaki iletişime katkıda bulunması umulmaktadır.

            

Anahtar Kelimeler: Toplum temelli eğitim programları, sözcükte anlam, kelimelerin farklılaşması, öğretmen adayları, ebeveyn.

ملخص منظم

يشكل الشعر التركي الكلاسيكي تقليدًا أدبيًا تحكمه قواعد محددة سلفًا من حيث الشكل والمضمون، وقد بلغ فيه الصقل الجمالي والتقني مستوى متقدمًا بشكل ملحوظ. وقد أتاح الاستخدام المتناغم للكرر والقافية والوزن والأساليب البلاغية والصور المجازية التقليدية لهذا التقليد الشعري أن يعمل كنظام شديد التنظيم. وفي إطار هذا النظام، أظهر الشعراء كفاءتهم الفنية بشكل واضح من خلال أشكال الشعر الثابتة – ولا سيما الغزل والقصيدة – التي ميزوا أنفسهم بها وحصلوا بفضلها على سمعة دائمة في تاريخ الأدب. وفي مجال القصيدة، يبرز نفي كأحد أكثر الشعراء إنجازًا في الأدب التركي الكلاسيكي، ليس فقط بفضل إتقانه الفني، بل أيضًا بفضل تميز صوته الشعري.

القصيدة هي شكل شعري نشأ في الأدب العربي ودخل الثقافة الأدبية التركية عبر الوساطة الفارسية. وعادة ما تُؤلف للمدح، وتتميز بعدد كبير نسبياً من المقاطع الثنائية وببنية متعددة الأقسام. وفي الشعر التركي الكلاسيكي، تحتل القصائد مكانة بارزة في تنظيم الديوانات، حيث تتيح للشعراء مساحة أكبر لإظهار كل من التحكم الشكلي والتنوع البلاغي. على الرغم من مرونة هيكل القصيدة، فإنها تظل راسخة في التقاليد، لا سيما فيما يتعلق بأقسامها المكونة. أحد هذه الأقسام التي لا غنى عنها هو الدعاء الختامي، الذي يحمل أهمية ليس فقط كأسلوب أدبي تقليدي، بل أيضًا كتعبير عن الحساسية الدينية والثقافية.

تبحث هذه الدراسة في أبيات ”أغاز-ي دعاء“ التي استخدمها نفي في قصائده للإعلان عن الانتقال إلى قسم الدعاء. الهدف الأساسي هو تحديد وتصنيف الأساليب وطرق التعبير التي يستخدمها نفي للإشارة إلى هذا الانتقال، وتقييم كيفية مساهمة هذه العناصر في التماسك الأسلوبي العام لقصائده. على الرغم من أن المؤلفات البلاغية لا تعترف صراحةً بـ ”أغاز-ي دعاء“ كجزء متميز، فإن استخدامه المتسق والمتعمد في شعر نفي يشكل محور التركيز الرئيسي لهذه الدراسة.

يُظهر تحليل قصائد نفي أن كل قصيدة في هذا النوع تتضمن بيتين استهلاليين للصلاة وقسم صلاة لاحق. تشير هذه الانتظامية إلى استراتيجية تأليفية واعية بدلاً من الالتزام العرضي بالتقاليد. تعمل الأبيات الاستهلالية للصلاة كوحدات معتمدة من الناحية الدلالية، ومرتبطة ارتباطاً وثيقاً بأبيات الصلاة التي تليها. من خلال هذه الأبيات، يُعبّر الشاعر عن وصول القصيدة إلى خاتمتها ووصول وقت الدعاء. ومن بين الأسباب المُعبَّر عنها لهذا الانتقال: الصعوبة المتزايدة في الحفاظ على القافية، والإرهاق المُتصوَّر أو تضاؤل فعالية الكلام، والتوقُّع التقليدي بأن القصيدة يجب أن تبلغ ذروتها بالدعاء.

ومن السمات الجديرة بالملاحظة بشكل خاص في أبيات الدعاء الاستهلالية هذه استخدام نفي للخطاب الذاتي. وكثيراً ما يحث الشاعر نفسه على التوقف عن الإسهاب، والتخلي عن المزيد من الاستعراض الشعري، واختتام القصيدة بالدعاء. وبهذا المعنى، لا تعمل أبيات «أغاز-ي دعاء» كمؤشرات هيكلية فحسب، بل أيضاً كلحظات من التأمل الشعري الذاتي. ويؤكد خطاب هذه الأبيات باستمرار على الاكتمال والنهاية والانسحاب المتعمد من الكلام لصالح الدعاء. تكشف الدراسة كذلك أن نفي لا يقتصر على إعلان الانتقال إلى الدعاء، بل يتأمل أيضًا في طبيعة الدعاء نفسه وشكله الصحيح. في هذه الأبيات، يؤكد على الإخلاص ونقاء القلب والإيماءة التقليدية المتمثلة في رفع اليدين. وكثيرًا ما يعبر عن أمله في أن تُقبل الدعوات المرفوعة، وبذلك يرفع قسم الدعاء فوق الخطاب الشعري الذي يسبقه.

تساهم هذه الانتقالات المدروسة بعناية في تصور القصيدة ككل جمالي متكامل. تمامًا كما يُعدّ نفي القارئ للانتقال من النصيب إلى المديح من خلال مقطع تمهيدي منظم، فإنه ينسق الانتقال نحو قسم الدعاء بنفس القدر من التروي. يشير هذا النهج إلى أن نفي لم يعتبر القصيدة سلسلة من الأجزاء المترابطة بشكل فضفاض، بل تركيبة يتم وضع كل قسم فيها في مكانه المناسب.

في الختام، تثبت هذه الدراسة أن نفي طور نهجاً مميزاً ومنهجياً لاستخدام مقاطع «أغاز-إي دعاء» في قصائده. ومن خلال تنظيم الانتقال إلى الدعاء بأساليب متنوعة لكن متماسكة، ضمن وحدة المعنى والتعبير في جميع أنحاء القصيدة. إن التركيز على هذا الجانب المهمل نسبياً من تقاليد القصيدة لا يعمق فهمنا لمهارة نفي الشعرية فحسب، بل يساهم أيضاً في تقدير أكثر دقة للأبعاد الفنية والجمالية للشعر التركي الكلاسيكي. وتعد مثل هذه التحليلات ضرورية للكشف عن كيفية تعامل الشعراء البارعين مع التقاليد والابتكار ضمن أشكال أدبية شديدة التنظيم.

الكلمات المفتاحية: الأدب التركي الكلاسيكي، القصيدة، نفي، مقاطع الدعاء الافتتاحية (أغاز-إي دعاء)، قسم الدعاء.

Résumé Structuré:

La poésie turque classique constitue une tradition littéraire régie par des conventions préétablies tant sur le plan de la forme que du contenu, au sein de laquelle le raffinement esthétique et technique a atteint un niveau remarquablement élevé. L'utilisation harmonieuse du refrain, de la rime, de la métrique, des figures de style et de l'imagerie conventionnelle a permis à cette tradition poétique de fonctionner comme un système hautement structuré. Au sein d’un tel système, les poètes ont manifesté leur compétence artistique de la manière la plus visible à travers des formes poétiques fixes – en particulier le ghazal et la qasida – grâce auxquelles ils se sont distingués et se sont assurés une réputation durable dans l’histoire littéraire. Dans le domaine de la qasida, Nef‘i s’impose comme l’un des poètes les plus accomplis de la littérature turque classique, non seulement en raison de sa maîtrise technique but also de la singularité de sa voix poétique.

La qasida est une forme poétique issue de la littérature arabe et introduite dans la culture littéraire turque par l’intermédiaire de la Perse. Généralement composée pour faire l’éloge, elle se caractérise par un nombre relativement important de couplets et une structure en plusieurs sections. Dans la poésie turque classique, les qasidas occupent une place prépondérante dans l’organisation des divans, car elles offrent aux poètes une plus grande marge de manœuvre pour démontrer à la fois leur maîtrise formelle et leur polyvalence rhétorique. Bien que flexible dans sa structure, la qasida reste fermement ancrée dans la tradition, notamment en ce qui concerne ses sections constitutives. L’une de ces sections indispensables est la prière finale, qui revêt une importance non seulement en tant que convention littéraire, mais aussi en tant qu’expression d’une sensibilité religieuse et culturelle.

Cette étude examine les couplets « aghaz-ı dua » utilisés par Nef‘i dans ses qasidas pour annoncer la transition vers la section de prière. L’objectif principal est d’identifier et de classer les méthodes et les modes d’expression par lesquels Nef‘i signale cette transition et d’évaluer comment ces éléments contribuent à la cohérence stylistique globale de ses qasidas. Bien que les traités rhétoriques ne reconnaissent pas explicitement l’« aghaz-ı dua » comme une section distincte, son utilisation cohérente et délibérée dans la poésie de Nef‘i constitue le thème central de cette étude.

L’analyse des qasidas de Nef‘i démontre que chaque poème de ce genre comprend à la fois un couplet de prière introductif et une section de prière qui suit. Cette régularité indique une stratégie de composition consciente plutôt qu’une adhésion fortuite à la convention. Les couplets de prière introductifs fonctionnent comme des unités sémantiquement dépendantes, étroitement liées aux vers de prière qui suivent. À travers ces couplets, le poète indique que le poème est parvenu à sa conclusion et que le moment de la prière est venu. Parmi les raisons invoquées pour cette transition figurent la difficulté croissante à maintenir la rime, l’épuisement perçu ou l’efficacité décroissante du discours, ainsi que l’attente conventionnelle selon laquelle une qasida doit culminer dans la prière.

Une caractéristique particulièrement remarquable de ces couplets de prière introductifs est l’utilisation par Nef‘i de l’auto-adresse. Le poète s’exhorte fréquemment à cesser toute élaboration, à abandonner toute nouvelle démonstration poétique et à conclure la composition par la prière. En ce sens, les couplets aghaz-ı dua ne fonctionnent pas seulement comme des marqueurs structurels, but also as moments d’introspection poétique. Le discours de ces vers met constamment l’accent sur l’achèvement, la finalité et le retrait délibéré de la parole au profit de la supplication. L’étude révèle en outre que Nef‘i ne se limite pas à annoncer la transition vers la prière, mais réfléchit également à la nature et à la forme appropriée de la prière elle-même. Dans ces couplets, il met l’accent sur la sincérité, la pureté du cœur et le geste conventionnel consistant à lever les mains. Il exprime fréquemment l’espoir que les prières offertes seront acceptées, élevant ainsi la section de prière au-dessus du discours poétique qui la précède.

Ces transitions soigneusement orchestrées contribuent à la perception de la qasida comme un tout esthétique intégré. Tout comme Nef‘i prépare le lecteur au passage du nasib à l’éloge funèbre par un passage introductif structuré, il orchestre de la même manière le passage vers la section de prière avec une égale délibération. Cette approche indique que Nef‘i considérait la qasida non pas comme une séquence de parties vaguement reliées, mais comme une composition dans laquelle chaque section est positionnée de manière significative.

En conclusion, cette étude démontre que Nef‘i a développé une approche distinctive et systématique de l’utilisation des couplets aghaz-ı dua dans ses qasidas. En structurant la transition vers la prière à l’aide de méthodes variées mais cohérentes, il a assuré l’unité du sens et de l’expression tout au long du poème. Se concentrer sur cet aspect relativement négligé de la tradition de la qasida permet non seulement d’approfondir notre compréhension du savoir-faire poétique de Nef'i, but also contributes to a more nuanced appreciation of the technical and aesthetic dimensions of classic Turkish poetry. De telles analyses sont essentielles pour révéler comment les maîtres poètes ont concilié tradition et innovation au sein de formes littéraires hautement réglementées.

 

Mots-clés: Littérature turque classique, qasida, Nef‘i, couplets d’introduction à la prière (aghaz-ı dua), section de prière

Resumen Estructurado:

La poesía turca clásica constituye una tradición literaria regida por convenciones preestablecidas tanto en la forma como en el contenido, en cuyo seno el refinamiento estético y técnico alcanzó un nivel notablemente avanzado. El uso armonioso del estribillo, la rima, la métrica, los recursos retóricos y el imaginario convencional permitió que esta tradición poética funcionara como un sistema altamente estructurado. Dentro de dicho sistema, los poetas mostraban su competencia artística de forma más visible a través de formas versales fijas —en particular el ghazal y la qasida—, mediante las cuales se distinguían y se aseguraban una reputación duradera en la historia literaria. En el ámbito de la qasida, Nef‘i destaca como uno de los poetas más consumados de la literatura turca clásica, gracias no solo a su maestría técnica, sino también a la singularidad de su voz poética.

La qasida es una forma poética que se originó en la literatura árabe y entró en la cultura literaria turca a través de la mediación persa. Compuesta típicamente para el elogio, se caracteriza por un número relativamente elevado de coplas y una estructura multiseccional. Dentro de la poesía turca clásica, las qasidas ocupan una posición destacada en la organización de los divanes, ya que permiten a los poetas un mayor espacio para demostrar tanto control formal como versatilidad retórica. Aunque flexible en su estructura, la qasida permanece firmemente anclada en la tradición, especialmente en lo que respecta a sus secciones constitutivas. Una de estas secciones indispensables es la oración final, que tiene importancia no solo como convención literaria, sino también como expresión de la sensibilidad religiosa y cultural.

Este estudio examina los pareados «aghaz-ı dua» empleados por Nef‘i en sus qasidas para anunciar la transición a la sección de la oración. El objetivo principal es identificar y clasificar los métodos y modos de expresión a través de los cuales Nef‘i señala esta transición y evaluar cómo estos elementos contribuyen a la coherencia estilística general de sus qasidas. Aunque los tratados retóricos no reconocen explícitamente el «aghaz-ı dua» como una sección diferenciada, su uso consistente y deliberado en la poesía de Nef‘i constituye el eje central de este estudio.

El análisis de las qasidas de Nef‘i demuestra que todos los poemas de este género incluyen tanto un pareado introductorio de oración como una sección de oración posterior. Esta regularidad apunta a una estrategia compositiva consciente más que a una adhesión casual a la convención. Los pareados introductorios de oración funcionan como unidades semánticamente dependientes, estrechamente vinculadas a los versos de oración que les siguen. A través de estos pareados, el poeta transmite que el poema ha llegado a su conclusión y que ha llegado el momento de la oración. Entre las razones expuestas para esta transición se encuentran la creciente dificultad de mantener la rima, el agotamiento percibido o la eficacia menguante del discurso, y la expectativa convencional de que una qasida debe culminar en una oración.

Una característica particularmente notable de estos pareados de oración introductorios es el uso que hace Nefi de la autorreferencia. El poeta se exhorta con frecuencia a sí mismo a cesar en la elaboración, a abandonar toda nueva exhibición poética y a concluir la composición mediante la oración. En este sentido, los pareados aghaz-ı dua funcionan no solo como marcadores estructurales, sino también como momentos de autorreflexión poética. El discurso de estos versos hace hincapié constantemente en la finalización, la conclusividad y la retirada deliberada de la palabra en favour de la súplica. El estudio revela además que Nef‘i no se limita a anunciar la transición a la oración, sino que también reflexiona sobre la naturaleza y la forma adecuada de la oración en sí misma. En estos dísticos, subraya la sinceridad, la pureza de corazón y el gesto convencional de levantar las manos. Con frecuencia expresa la esperanza de que las oraciones ofrecidas sean aceptadas, elevando así la sección de la oración por encima del discurso poético precedente.

Estas transiciones cuidadosamente gestionadas contribuyen a la percepción de la qasida como un todo estético integrado. Al igual que Nefi prepara al lector para el paso del nasib al elogio a través de un pasaje introductorio estructurado, orquesta de manera similar el movimiento hacia la sección de la oración con igual deliberación. Este enfoque indica que Nef‘i consideraba la qasida no como una secuencia de partes vagamente conectadas, sino como una composición en la que cada sección ocupa un lugar significativo.

En conclusión, este estudio demuestra que Nef‘i desarrolló un enfoque distintivo y sistemático del uso de los pareados aghaz-ı dua en sus qasidas. Al estructurar la transición a la oración mediante métodos variados pero coherentes, garantizó la unidad de significado y expresión a lo largo del poema. Centrarse en este aspecto relativamente descuidado de la tradición de la qasida no solo profundiza nuestra comprensión del arte poético de Nef‘i, sino que también contribuye a una apreciación más matizada de las dimensiones técnicas y estéticas de la poesía turca clásica. Tales análisis son esenciales para revelar cómo los maestros poetas conciliaban la tradición y la innovación dentro de formas literarias altamente reguladas.

 

Palabras clave: Literatura turca clásica, qasida, Nef‘i, coplas de introducción a la oración (aghaz-ı dua), sección de oración.

结构化摘要:

古典土耳其诗歌构成了一种受既定形式与内容规范约束的文学传统,其美学与技艺的精炼程度达到了惊人的高度。副歌、韵律、格律、修辞手法及传统意象的和谐运用,使这一诗歌传统得以作为高度结构化的体系而运作。在此体系中,诗人主要通过固定诗体——尤其是抒情诗(ghazal)和赞歌(qasida)——来最鲜明地展现其艺术造诣,借此在文学史上脱颖而出并赢得久远声誉。在赞歌领域,内菲(Nef‘i)作为古典土耳其文学中最杰出的诗人之一而脱颖而出,这不仅归功于他精湛的技艺,更源于其独特的诗歌风格。

卡西达是一种源于阿拉伯文学、经由波斯中介传入土耳其文学文化的诗体。这种诗体通常用于颂扬,其特征是包含数量较多的对句以及多段式的结构。在古典土耳其诗歌中,卡西达在诗集的编排中占据着显要地位,因为它为诗人提供了更大的空间,既能展示形式上的掌控力,又能展现修辞上的多变性。尽管结构灵活,卡西达仍深深植根于传统,尤其体现在其构成章节上。其中不可或缺的一节便是结尾祈祷,它不仅作为文学惯例具有重要意义,更是宗教与文化敏感性的体现。

本研究考察了内菲在其卡西达中用于宣告过渡至祈祷章节的“阿加兹-伊-杜阿”(aghaz-ı dua)对句。本研究的主要目标是识别并归类内菲用于标示这一过渡的表达方法与模式,并评估这些元素如何促进其卡西达整体风格的连贯性。尽管修辞学论著并未明确将“阿加兹-伊-杜阿”视为独立章节,但内菲诗歌中对其一贯且有意的运用构成了本研究的重点。

对内菲卡西达的分析表明,该体裁的每首诗都包含引言性祈祷对句及随后的祈祷段落。这种规律性表明这是一种有意识的创作策略,而非偶然遵循惯例。引言性祈祷对句作为语义相关的单元,与随后的祈祷诗节紧密相连。通过这些对句,诗人传达出诗作已至尾声、祈祷时刻已至的意境。关于这种转折的成因,既有押韵难度日益增加,也有言辞被感知为已耗尽或效力减弱,以及卡西达应以祈祷作结这一传统期待。

这些引言式祈祷对句的一个特别值得注意的特征是内菲采用了自我对话的形式。诗人频频告诫自己停止冗长铺陈,摒弃进一步的诗意炫技,转而以祈祷收束全篇。从这个意义上说,“祈祷开篇对句”(aghaz-ı dua)不仅充当结构标记,更是诗人自我反思的契机。这些诗句的论述始终强调圆满、终结,以及有意识地从言辞中抽身,转而投身于祈求。研究进一步揭示,内菲不仅止于宣告向祈祷的过渡,更对祈祷的本质及其恰当形式进行了反思。在这些对句中,他着重强调了诚挚之心、纯净的意念以及举手祈祷这一传统姿态。他屡次表达了祈愿能被接纳的期盼,从而使祈祷部分在地位上凌驾于前文的诗性叙述之上。

这些精心设计的过渡,有助于将卡西达视为一个有机统一的美学整体。正如内菲通过结构严谨的引言段落,为读者做好从“纳西布”转向“颂词”的准备一样,他同样以同样的深思熟虑来安排向祈祷部分的过渡。这种做法表明,内菲并不将卡西达视为松散连接的各部分序列,而是视为一部各部分都具有深层意义的整体作品。

综上所述,本研究表明,内菲在其卡西达中形成了独特且系统化的“阿加兹-伊-杜阿”对句运用方法。通过多样而连贯的手段构建向祈祷部分的过渡,他确保了整首诗在意义与表达上的统一性。聚焦于卡西达传统中这一相对被忽视的方面,不仅深化了我们对内菲诗歌造诣的理解,也有助于更细致地领略古典土耳其诗歌的技术与美学维度。此类分析对于揭示大师级诗人如何在高度规范的文学形式中兼顾传统与创新至关重要。

 

关键词:古典土耳其文学,卡西达,内菲,祈祷引言对句(aghaz-ı dua),祈祷段落。

Структурированное резюме:

Классическая турецкая поэзия представляет собой литературную традицию, подчиняющуюся устоявшимся канонам как формы, так и содержания, в рамках которой эстетическая и техническая отточенность достигли поразительно высокого уровня. Гармоничное использование рефрена, рифмы, метра, риторических приемов и традиционных образов позволило этой поэтической традиции функционировать как строго структурированная система. В рамках такой системы поэты наиболее ярко демонстрировали свое художественное мастерство через фиксированные стихотворные формы — в частности, газель и касиду — благодаря которым они выделялись и завоевывали прочную репутацию в литературной истории. В области касиды Нефи выделяется как один из самых выдающихся поэтов классической турецкой литературы, благодаря не только своему техническому мастерству, но и самобытности своего поэтического голоса.

Касида — это стихотворная форма, зародившаяся в арабской литературе и вошедшая в турецкую литературную культуру через персидское посредничество. Обычно сочиняемая для восхваления, она характеризуется относительно большим количеством двустиший и многочастной структурой. В классической турецкой поэзии касиды занимают видное место в организации диванов, поскольку дают поэтам больше пространства для демонстрации как формального контроля, так и риторической универсальности. Несмотря на гибкость структуры, касида остается прочно укорененной в традиции, особенно в том, что касается ее составных частей. Одной из таких незаменимых частей является заключительная молитва, которая имеет значение не только как литературная конвенция, но и как выражение религиозной и культурной чувствительности.

В данном исследовании рассматриваются двустишия «агаз-и дуа», используемые Нефи в его касидах для обозначения перехода к молитвенной части. Основная цель состоит в том, чтобы выявить и классифицировать методы и способы выражения, с помощью которых Нефи сигнализирует об этом переходе, а также оценить, как эти элементы способствуют общей стилистической целостности его касид. Хотя в риторических трактатах «агаз-и дуа» явно не признается в качестве отдельного раздела, его последовательное и целенаправленное использование в поэзии Нефи составляет центральный фокус данного исследования.

Анализ касид Нефи показывает, что каждое стихотворение этого жанра включает в себя как вступительный молитвенный куплет, так и последующий раздел молитвы. Эта закономерность указывает на сознательную композиционную стратегию, а не на случайное следование традиции. Вступительные молитвенные куплеты функционируют как семантически зависимые единицы, тесно связанные с последующими молитвенными стихами. С помощью этих куплетов поэт дает понять, что стихотворение подошло к концу и настало время молитвы. Среди причин, объясняющих этот переход, называются растущая сложность поддержания рифмы, ощущаемое истощение или снижение эффективности речи, а также традиционное ожидание, что касида должна завершаться молитвой.

Особенно примечательной чертой этих вступительных молитвенных куплетов является обращение Нефи к самому себе. Поэт часто призывает себя прекратить размышления, отказаться от дальнейших поэтических высказываний и завершить сочинение молитвой. В этом смысле куплеты «агаз-и дуа» функционируют не просто как структурные маркеры, но и как моменты поэтической саморефлексии. Дискурс этих стихов последовательно подчеркивает завершенность, окончательность и сознательный отказ от речи в пользу мольбы. Исследование далее показывает, что Нефи не ограничивается объявлением перехода к молитве, но также размышляет о природе и надлежащей форме самой молитвы. В этих куплетах он подчеркивает искренность, чистоту сердца и традиционный жест поднятия рук. Он часто выражает надежду, что возносимые молитвы будут приняты, тем самым возвышая молитвенную часть над предшествующим поэтическим дискурсом.

Эти тщательно продуманные переходы способствуют восприятию касиды как целостного эстетического целого. Так же, как Нефи готовит читателя к переходу от насиба к панегирику с помощью структурированного вступительного отрывка, он с такой же тщательностью организует переход к молитвенной части. Такой подход указывает на то, что Нефи рассматривал касиду не как последовательность слабо связанных частей, а как композицию, в которой каждая часть занимает свое значимое место.

В заключение, данное исследование демонстрирует, что Нефи разработал своеобразный и систематический подход к использованию двустиший «агаз-и дуа» в своих касидах. Структурируя переход к молитве с помощью разнообразных, но согласованных методов, он обеспечил единство смысла и выражения на протяжении всего стихотворения. Сосредоточение внимания на этом относительно игнорируемом аспекте традиции касиды не только углубляет наше понимание поэтического мастерства Нефи, но и способствует более тонкому восприятию технических и эстетических аспектов классической турецкой поэзии. Такие анализы необходимы для того, чтобы показать, как мастера поэзии соотносили традицию и новаторство в рамках строго регламентированных литературных форм.

 

Ключевые слова: Классическая турецкая литература, касида, Нефи, вступительные молитвенные куплеты (агаз-и дуа), молитвенная часть.

संरचित सारांश:

शास्त्रीय तुर्की कविता एक साहित्यिक परंपरा है जो रूप और विषय-वस्तु दोनों की पूर्व-स्थापित परंपराओं द्वारा शासित है, जिसके भीतर सौंदर्य और तकनीकी परिष्कार एक उल्लेखनीय उन्नत स्तर तक पहुँच गया। दोहराव, तुकबंदी, छंद, अलंकारिक उपकरणों और पारंपरिक बिंबों के सामंजस्यपूर्ण उपयोग ने इस काव्यात्मक परंपरा को एक अत्यधिक संरचित प्रणाली के रूप में कार्य करने में सक्षम बनाया।

ऐसी प्रणाली के भीतर, कवियों ने अपनी कलात्मक क्षमता को सबसे स्पष्ट रूप से निर्धारित छंद रूपों – विशेष रूप से ग़ज़ल और कसीदा – के माध्यम से प्रदर्शित किया, जिससे उन्होंने खुद को अलग किया और साहित्यिक इतिहास में स्थायी प्रतिष्ठा अर्जित की। कसीदा के क्षेत्र में, नेफ़ी क्लासिकल तुर्की साहित्य के सबसे निपुण कवियों में से एक के रूप में उभरते हैं, जिसका श्रेय न केवल उनकी तकनीकी महारत को जाता है, बल्कि उनकी काव्यात्मक आवाज़ की विशिष्टता को भी।

क़सीदा एक काव्य रूप है जिसका उद्गम अरबी साहित्य में हुआ और जो फारसी के माध्यम से तुर्की साहित्यिक संस्कृति में प्रवेश किया। आमतौर पर प्रशंसा के लिए रचित, इसकी विशेषता अपेक्षाकृत बड़ी संख्या में दोहे और एक बहुखंडीय संरचना है। शास्त्रीय तुर्की कविता में, क़सीदे दीवानों के संगठन में एक प्रमुख स्थान रखते हैं, क्योंकि वे कवियों को औपचारिक नियंत्रण और अलंकारिक बहुमुखी प्रतिभा दोनों का प्रदर्शन करने के लिए अधिक स्थान प्रदान करते हैं।

संरचना में लचीला होने के बावजूद, कसीदा परंपरा में दृढ़ता से जड़ें जमाए हुए है, विशेष रूप से इसके घटक खंडों के संबंध में। ऐसा ही एक अनिवार्य खंड समापन प्रार्थना है, जो न केवल एक साहित्यिक परंपरा के रूप में, बल्कि धार्मिक और सांस्कृतिक संवेदनशीलता की अभिव्यक्ति के रूप में भी महत्व रखती है।

यह अध्ययन "अगाज़-ए-दुआ" दोहों की जांच करता है, जिनका उपयोग नेफ़ी ने अपने कसीदों में प्रार्थना खंड में संक्रमण की घोषणा करने के लिए किया है।

मुख्य उद्देश्य उन अभिव्यक्ति के तरीकों और माध्यमों की पहचान और वर्गीकरण करना है, जिनके माध्यम से नेफ़ी इस परिवर्तन का संकेत देते हैं, और यह आकलन करना है कि ये तत्व उनकी कसीदों की समग्र शैलीगत सुसंगति में कैसे योगदान करते हैं। यद्यपि अलंकार संबंधी ग्रंथ "अघज़-ए-दुआ" को एक अलग खंड के रूप में स्पष्ट रूप से मान्यता नहीं देते हैं, फिर भी नेफ़ी की कविता में इसका लगातार और जानबूझकर किया गया उपयोग इस अध्ययन का केंद्रीय फोकस है।

नेफ़ी की कसीदों का विश्लेषण यह दर्शाता है कि इस विधा की हर कविता में एक परिचयात्मक प्रार्थना दोहा और एक बाद वाला प्रार्थना खंड, दोनों शामिल होते हैं। यह नियमितता परंपरा का संयोगपूर्ण पालन करने के बजाय एक सचेत रचनात्मक रणनीति की ओर इशारा करती है। परिचयात्मक प्रार्थना दोहे अर्थगत रूप से आश्रित इकाइयों के रूप में कार्य करते हैं, जो बाद में आने वाली प्रार्थना की आयतों से घनिष्ठ रूप से जुड़े होते हैं।

इन दोहों के माध्यम से, कवि यह बताता है कि कविता अपने निष्कर्ष पर पहुँच गई है और प्रार्थना का समय आ गया है। इस परिवर्तन के लिए व्यक्त किए गए कारणों में तुकबंदी को बनाए रखने में बढ़ती कठिनाई, भाषण की अनुभूत थकान या घटती प्रभावशीलता, और यह पारंपरिक अपेक्षा शामिल है कि एक कसीदा प्रार्थना में समाप्त होना चाहिए।

इन प्रारंभिक प्रार्थना दोहों की एक विशेष रूप से उल्लेखनीय विशेषता नेफ़ी द्वारा आत्म-संबोधन का उपयोग है।

कवि अक्सर स्वयं से विस्तृत वर्णन बंद करने, आगे की काव्यात्मक प्रदर्शनी को त्यागने और प्रार्थना के माध्यम से रचना को समाप्त करने का आह्वान करता है। इस अर्थ में, अगाज़-ए-दुआ दोहे न केवल संरचनात्मक संकेतक के रूप में कार्य करते हैं, बल्कि काव्यात्मक आत्म-चिंतन के क्षणों के रूप में भी कार्य करते हैं। इन छंदों का विमर्श लगातार पूर्णता, अंतिमता और प्रार्थना के पक्ष में भाषण से जानबूझकर पीछे हटने पर जोर देता है। अध्ययन से यह भी पता चलता है कि नेफ़ी स्वयं को प्रार्थना की ओर संक्रमण की घोषणा तक ही सीमित नहीं रखते, बल्कि वे स्वयं प्रार्थना की प्रकृति और उचित रूप पर भी विचार करते हैं। इन दोहों में, वे ईमानदारी, दिल की पवित्रता और अपने हाथ उठाने के पारंपरिक इशारे पर ज़ोर देते हैं। वे अक्सर यह आशा व्यक्त करते हैं कि प्रस्तुत की गई प्रार्थनाएँ स्वीकार की जाएँगी, इस प्रकार वे प्रार्थना खंड को पिछले काव्यात्मक संवाद से ऊपर उठा देते हैं।

ये सावधानी से प्रबंधित संक्रमण कसीदा को एक एकीकृत सौंदर्यपूर्ण संपूर्ण के रूप में देखने की धारणा में योगदान करते हैं। जिस तरह नेफ़ई एक संरचित परिचयात्मक अंश के माध्यम से पाठक को नसीब से तारीफ़ की ओर बदलाव के लिए तैयार करते हैं, उसी तरह वे उतनी ही सोच-समझ के साथ प्रार्थना खंड की ओर की गति को भी व्यवस्थित करते हैं। यह दृष्टिकोण दर्शाता है कि नेफ़ई ने कसीदा को ढीले-ढाले तरीके से जुड़े हिस्सों की एक श्रृंखला के रूप में नहीं, बल्कि एक ऐसी रचना के रूप में माना जिसमें प्रत्येक खंड का अर्थपूर्ण स्थान है।

निष्कर्षतः, यह अध्ययन दर्शाता है कि नेफ़ी ने अपनी कसीदों में अघाज़-ए-दुआ दोहों के उपयोग के लिए एक विशिष्ट और व्यवस्थित दृष्टिकोण विकसित किया। विभिन्न लेकिन सुसंगत तरीकों से प्रार्थना की ओर संक्रमण को संरचित करके, उन्होंने पूरी कविता में अर्थ और अभिव्यक्ति की एकता सुनिश्चित की। क़सीदा परंपरा के इस अपेक्षाकृत उपेक्षित पहलू पर ध्यान केंद्रित करना न केवल नेफ़ी की काव्यात्मक दक्षता की हमारी समझ को गहरा करता है, बल्कि शास्त्रीय तुर्की कविता के तकनीकी और सौंदर्य आयामों की अधिक सूक्ष्म सराहना में भी योगदान देता है। ऐसे विश्लेषण यह प्रकट करने के लिए आवश्यक हैं कि कैसे महान कवियों ने अत्यधिक विनियमित साहित्यिक रूपों के भीतर परंपरा और नवाचार के बीच संतुलन बनाया।

 

कीवर्ड: शास्त्रीय तुर्की साहित्य, कसीदा, नेफ़ी, प्रार्थना दोहे (आगाज़-ए-दुआ), प्रार्थना खंड।

Article Statistics

Number of reads 79
Number of downloads 14

Share

Turkish Studies - Language and Literature
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.