Öz: Bu çalışma, Orhan Veli Kanık’ın “İçinde” adlı şiirini Deyişbilim çerçevesinde metin odaklı bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, şiirin anlam evreninin çözümlenmesinde Geoffrey Leech’in teorisinden yola çıkılarak deyişbilimin dört temel ölçütlerinden olan “yineleme”, “önceleme”, “sapma” ve “koşutluk”a ek olarak “karşıtlık” gibi temel deyişbilimsel ölçütler esas alınmıştır. Bu doğrultuda şiir, yalnızca ölçü, ritim ve uyak gibi yüzeysel özellikleriyle değil; sözcük seçimi, ses örgüsü, biçimsel yapı ve anlamsal ilişkiler bakımından bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda, “İçinde” şiirinin kısa ve tek bölümlü yapısına rağmen yoğun bir anlam katmanına sahip olduğu; yinelemeler, anahtar sözcükler ve ses tekrarları aracılığıyla ritmik ve anlamsal bir bütünlük kurduğu tespit edilmiştir. Şiirde özellikle “içinde” ve “var” gibi sözcüklerin yinelenmesi, hem ahenk unsuru oluşturmakta hem de anlamı derinleştirmektedir. Hece yapısındaki düzenlilik ve dizeler arasındaki ritmik değişim, şiirin dinamik ilerleyişini desteklerken; ses düzeyinde ünlü ve ünsüz tercihleri şiire yumuşak ve melodik bir söyleyiş kazandırmaktadır. Ayrıca devrik yapılar, söz dizimsel öncelemeler ve karşıtlıklar, metinde hem biçimsel hem de anlamsal ilişkileri güçlendiren önemli unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bulgular, şiirde somut ve soyut kavramların etkileşimi aracılığıyla bireysel varoluştan toplumsal ve evrensel bir düzleme uzanan bir anlam alanı kurulduğunu göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, “İçinde” şiirinin az sözle çok anlam üreten, ritim, ses ve anlam ögelerini organik bir bütünlük içinde birleştiren özgün bir yapı sergilediğini ortaya koymakta; deyişbilimsel çözümlemenin edebî metinlerin derinlemesine anlaşılmasında etkili bir yöntem olduğunu vurgulamaktadır.
Abstract: This study aims to examine Orhan Veli Kanık’s poem ‘İçinde’ using a text-centred approach within the framework of stylistics. In the research, drawing on Geoffrey Leech’s theory to analyse the poem’s semantic universe, fundamental stylistic criteria such as “repetition”, “anticipation”, “deviation” and “parallelism” – the four basic criteria of stylistics – as well as “contrast” have been taken as the basis. In this context, the poem has been evaluated not merely on the basis of superficial characteristics such as metre, rhythm and rhyme, but through a holistic approach that takes into account word choice, sound patterns, formal structure and semantic relationships. The analysis revealed that, despite its short, single-stanza structure, the poem ‘İçinde’ possesses a rich layer of meaning; it establishes a rhythmic and semantic unity through repetitions, key words and sound patterns. In the poem, the repetition of words such as “içinde” and “var” in particular serves both to create a sense of harmony and to deepen the meaning. The regularity in syllable structure and the rhythmic variation between lines support the poem’s dynamic progression; whilst the choice of vowels and consonants at the phonetic level lends the poem a soft and melodic cadence. Furthermore, inverted structures, syntactic prioritisation and contrasts emerge as key elements that strengthen both formal and semantic relationships within the text. The findings demonstrate that a field of meaning is established in the poem, extending from individual existence to a social and universal plane through the interaction of concrete and abstract concepts. Consequently, the study reveals that the poem “İçinde” produces much meaning with few words, organically integrating elements of rhythm, sound and meaning.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
