SEKIB ASIM-
Batı edebiyatının bir ürünü olan roman, Arap dünyasında ilk kez 19. yüzyılın ortasında ortaya çıkmış; Arap romancılığı da bu tarihten sonra Batı kaynaklı edebî akımların etkisi altında gelişmiştir. Batı ile kurulan kültürel temaslar, devrimci düşünür çevrelerinin arzuladığı modernleşme atmosferini beslemiş; bu bağlamda Arap yazarlar, kısa öyküde olduğu gibi romanda da yeni düşünsel ufuklara yönelmişlerdir. İlk girişimler daha çok çeviri ve uyarlama şeklinde kendini gösterirken 1913’ten sonra Muhammed Hüseyin Heykel’in “Zeyneb” adlı romanı gibi özgün Arapça romanlar ortaya konmaya başlamıştır. Arap romanının asıl gelişimi, Orta Doğu’daki siyasî gelişmelerle doğrudan bağlantılı olmuştur. Bu gelişmeler arasında özellikle Filistin’in kaybedilişi 20. Yüzyıl Arap aydınlarının çalışmalarına yön vermiş ve onların edebî faaliyetlerinin büyük bir bölümünü Filistin meselesinde hasretmelerine neden olmuştur. 1948 Nakba’sı ve 1967’deki Altı Gün Savaşları, İsrail’in Lübnan’a saldırıları, Filistinli mültecilerin sorunları, Filistinlerin uğradıkları katliamlar, direniş vb. temalar Filistin romanını şekillendirmiştir. Erken dönemlerde George Hanna ve Abdulhamid Jûde es-Saḥḥâr gibi yazarların romanlarında Filistinli mültecilerin yaşadıkları sıkıntılar ve vatansızlık gibi temalar ön plandayken; 1960’lardan itibaren Gassan Kenefânî’nin romanlarında direniş ruhu ve Filistin’in tekrardan özgürlüğe kavuşturulması gibi toplumsal bilinci canlandırma temaları işlenmeye başlanmıştır. Çalışmamızda ise 1952-2002 arasında kaleme alınan romanlarda Filistin meselesinin ele alınışı incelenmiştir. Onun öncesinde modern Arap romancılığının ortaya çıkışı, tarihsel gelişimi ve bu alan üzerine yapılan çalışmalar hakkında kısa bilgi verilmiştir.
The novel, a product of Western literature, first emerged in the Arab world in the mid-19th century; Arab novel-writing has developed under the influence of Western literary movements since that time. Cultural exchanges with the West fostered the atmosphere of modernization sought by revolutionary intellectual circles; in this context, Arab writers turned toward new intellectual horizons in the novel, just as they had in the short story. While early efforts were primarily in the form of translations and adaptations, original Arabic novels, such as Muhammad Husayn Haykal’s “Zaynab”, began to emerge after 1913. The development of the Arab novel has been directly linked to political developments in the Middle East. Among these developments, the loss of Palestine in particular shaped the work of 20th-century Arab intellectuals and led them to devote a significant portion of their literary efforts to the Palestinian cause. The 1948 Nakba and the 1967 Six-Day War, Israel’s attacks on Lebanon, the plight of Palestinian refugees, the massacres suffered by Palestinians, resistance, and other such themes have shaped the Palestinian novel. In the early period, themes such as the hardships faced by Palestinian refugees and statelessness were at the forefront in the novels of writers like George Hanna and Abdulhamid Jûde es-Saḥḥâr; beginning in the 1960s, Gassan Kenefânî’s novels began to explore themes aimed at reviving social consciousness, such as the spirit of resistance and the restoration of Palestine’s freedom. In our study, we examine how the Palestinian issue is addressed in novels written between 1952 and 2002. Prior to this, we provide a brief overview of the emergence of modern Arab fiction, its historical development, and existing research in this field.
Modern Arabic Literature, Novel, Arabic, Palestine, Israel
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
