İki anlatı arasında bir geçiş niteliğine sahip olan uyarlama metinler, orijinale bağlılık ve orijinalden uzaklaşma bağlamları çerçevesinde birçok durum ve gerekliliğin temel yansıtıcısı özelliğine sahiptir. Uyarlama süreci iki eser arasında olabileceği gibi uyarlanan eser, tarihi önemi yoğun olan yaşanmış bir olay üzerinden de oluşturulabilir. Bu noktada varlık gösteren tarihi uyarlama metinleri, özellikle drama fonksiyonları ve anlatmaya olduğu kadar göstermeye dayalı olması gibi etkenlerden dolayı tiyatro oyunları için oldukça uygundur. Bu noktada Osmanlı Tarihi ile alakalı olarak tarihi piyesler yazan Turan Oflazoğlu’nun III. Selim, Kılıç ve Ney yapıtı, eski-yeni tartışmalarının yoğunluk kazandığı dönemde gerçekleşmiş olan Kabakçı Mustafa İsyanı’nın ve bu olayın oluşum sürecinin edebi bir uyarlaması olarak göze çarpmaktadır. Turan Oflazoğlu Kabakçı Mustafa İsyanı temelinde konumlandırdığı bu oyununda, tarihi açıdan büyük önem arz eden kişi ve olayları birer imgeye de dönüştürerek tarih ve edebiyat arasında bir estetizm örneği oluşturmuş ve uyarlama niteliği taşıyan kurgusal metnin işlev alanını genişletmiştir. III. Selim, Kabakçı Mustafa gibi tarihi kişiler ve Nizam-ı Cedit ile Yeni çeri Ocağı gibi kuruluşların karakteristik özelliklerinin birer yansıtım aracına dönüştürüldüğü oyunda, çatışmalar bu kişi, kurum ve olayların metaforik kullanım biçimleri üzerine kuruludur. Bu çalışmada söz konusu piyes, metin merkezli olarak analiz edilmiş, öne çıkan unsurlar tarihi durum ve kişilere ait özelliklerinin uyarlamadaki etkisi değerlendirilmiş ve verilmek istenen aktarımların, tarihi ve edebi perspektiften yansıma biçiminde uyarlama olgusunun etkisi incelenmiştir.
Adaptation texts, which have the characteristic of a transition between two narratives, have the feature of being the basic reflector of many situations and necessities within the framework of loyalty to the original and distancing from the original. Adaptation texts can show interdisciplinary relations between the original story and the narrative resulting from the rewriting. The adaptation process can be between two works, or the adapted work can be based on a lived event with intense historical significance. Historical adaptation texts that exist at this point are very suitable for theatre plays, especially due to factors such as drama functions and being based on showing as well as telling. Turan Oflazoğlu's Selim III, the Sword and the Ney is a literary adaptation of the Kabakçı Mustafa Rebellion and its formation process, which took place during the period when the old-new debates intensified. Oflazoğlu, in his play, which is positioned on the basis of Kabakçı Mustafa Rebellion, also transformed historical people and events into images, creating an aestheticism between history and literature, and benefited from the wide functional field of adaptation texts. In this study, the play in question was analysed text-centredly. In the play, in which historical figures such as Selim III, Kabakçı Mustafa and the characteristics of institutions such as Nizam-ı Cedit and Yeni çeri Ocağı are transformed into means of reflection, conflicts are based on the metaphorical use of these people, institutions and events. The effect of the prominent elements in the adaptation together with the features of historical situations and people has been evaluated and the effect of the adaptation in the form of reflection of the desired transfers from the historical and literary perspective has been examined.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.