An Analysis of Yaşar Kemal’s Narrative of Köroğlu’s Emergence in Light of Lord Raglan’s Traditional Heroic Model

Yaşar Kemal’in Köroğlunun Meydana Çıkışı Anlatısının Lord Raglan’ın Geleneksel Kahraman Kalıbına Göre İncelenmesi
Author:

Emre DAĞAŞAN-Bilginç EYAN

Number of pages:
5037-5061
Language:
Türkçe
Year-Number:
2026-Volume 21 Issue 3
%>

Abstract

Yaşar Kemal’in ilk olarak 1967 yılında yayımladığı Üç Anadolu Efsanesi adlı kitabının ilk anlatısı olan Köroğlu’nun Meydana Çıkışı başlıklı eser, geleneksel anlatı formlarına ait ürünlerin, çağdaş yazarlar tarafından tekrar ele alınışı bağlamında oldukça önemli ve nadir bir örnek oluşturmaktadır. Kadim anlatıların, çağdaş okumalarda kendine hâla yer buluyor olması, bir yandan Türk geleneksel kahraman kalıbına ait izdüşümler sunarken bir yandan da çağdaş ile geleneksel anlatılar arasında köprü işlevi görmekte ve Türk anlatılarındaki kahraman tipolojisinin geçmişten günümüze doğru paradigmatik sınırlarını belirlemektedir. Yaşar Kemal’in Üç Anadolu Efsanesi adlı eserinde yer alan Köroğlu’nun kahraman özellikleri, bu doğrultuda geçmiş ve gelecek arasında uzanan çizgide önemli bir Türk kahraman prototipinin örneklemini sunmaktadır. Dolayısıyla Üç Anadolu Efsanesi’ndeki Köroğlu’nun özellikle Lord Raglan’ın “Geleneksel Kahraman Kalbı” çerçevesinde ilgili puanlar ile değerlendirilmesi, yerel Türk anlatılarının hem geleneksel ve epik hem de çağdaş versiyonlarındaki görünümünün Batılı kaynaklar ile olan farklı yönlerinin tespit edilmesi hususunda önemli belirtimler ortaya koyacaktır. Bu doğrultuda ele alınan unsurlar aynı zamanda yerel Türk anlatılarına ait kalıpsal farklılıklar açısından birçok uzam oluşturmaktadır. Köroğlu’nun Meydana Çıkışı anlatısındaki ana kahraman Köroğlu’nun, Lord Raglan’ın geleneksel kahraman kalıbı doğrultusunda değerlendirilmesini esas alan bu çalışma, yerel anlatılardaki kahraman kalıbının çağdaş ve modern ile sentezleşmiş görünümlerinin Batılı anlatılar ile olan benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Keywords

Abstract

The story entitled Köroğlunun Ortaya Çıkışı, which forms the first narrative in Yaşar Kemal’s book Üç Anadolu Efsanesi first published in 1967 constitutes a highly significant and rare example of how works belonging to traditional narrative forms are reinterpreted by contemporary writers. The fact that ancient narratives still find a place in contemporary readings serves, on the one hand, to present reflections of the Turkish traditional hero archetype, whilst on the other hand acting as a bridge between contemporary and traditional narratives, thereby defining the paradigmatic boundaries of the hero typology in Turkish narratives from the past to the present. The heroic characteristics of Köroğlu, as depicted in Yaşar Kemal’s work Üç Anadolu Efsanesi, present an example of a significant Turkish heroic prototype along this line stretching from the past to the future. Consequently, the evaluation of Köroğlu in Üç Anadolu Efsanesi, particularly within the framework of Lord Raglan’s ‘Traditional Hero’s Heart’ and the relevant criteria, will reveal significant insights regarding the distinct aspects of local Turkish narratives both in their traditional and epic forms as well as their contemporary versions in comparison with Western sources. The elements examined in this context also provide ample scope for exploring the stylistic variations found in local Turkish narratives. This study, which focuses on the assessment of Köroğlu the main protagonist of the narrative Köroğlu’nun Meydana Çıkışı in accordance with Lord Raglan’s traditional hero archetype, aims to highlight the similarities and differences between the contemporary and modern manifestations of the hero archetype in local narratives and those found in Western narratives.

Keywords

Turkish Literature, Köroğlu, Yaşar Kemal, Lord Raglan, The Traditional Hero Archetype

Structured Abstract:

Historical transformation demonstrates that the Turkish epic tradition has changed not only in terms of content, but also in terms of its functional and geographical scope. Within this transformation, the Köroğlu Epic stands out as one of the most widespread and striking examples of Turkish oral culture. The fact that the Köroğlu Epic survives in various forms across this vast region highlights its dynamic nature within oral culture. Köroğlu narratives do not exhibit a fixed structure; by the very nature of the oral tradition, they contain variations. Echoes of the Köroğlu narratives have undoubtedly found their way into contemporary narratives as well. In particular, within contemporary fictional narratives that draw heavily on folklore, motifs and echoes of the Köroğlu Epic which consistently bear the strong imprint of traditional narrative forms serve as a distinct element that adds aestheticism to the narrative. Among the writers who stand out in this regard, the artist Yaşar Kemal, who draws heavily on folklore, is certainly at the forefront. In particular, Yaşar Kemal, who confronts the reader with intense reflections of Köroğlu in the ‘Ince Memed’ series, has produced a significant work in his book titled ‘Three Anatolian Legends’, concerning the modern-day retelling of the Köroğlu, Alageyik and Karacaoğlan narratives. In the section of the book devoted to Köroğlu, the artist examines the hero’s emergence; in this context, by shaping Köroğlu through three foam motifs, he sheds light. This study pioneered the academic examination of the epic and marked a significant turning point in folklore research. Since then, the Köroğlu Epic has been examined by various disciplines and studied from diverse perspectives in the fields of literature, history, sociology and folklore. This study will also examine the characteristics of Köroğlu as depicted in Yaşar Kemal’s work Köroğlunun Ortaya Çıkışı, evaluating them within the context of Lord Raglan’s traditional hero archetype. Elements such as rebirth, the transfer of sacred power (the concept of ‘kut’), the horse motif and the emphasis on collective identity, as seen in the Köroğlu narrative, indicate that Turkish epics have developed a distinct hero typology. Thus, we see that the hero is positioned not merely as an individual figure, but also as the bearer and representative of social values. Consequently, Köroğlu is directly linked to collective consciousness and cultural continuity, differing from the individual-centred conception of the hero found in classical Western mythology. The findings once again highlight the problematic nature of accepting traditional heroic patterns as a universal criterion. In this context, the need to develop original theoretical approaches grounded in their own cultural context emerges when evaluating Turkish epics. In conclusion, this analysis, conducted through the lens of Yaşar Kemal’s narrative, brings to light both the transformation of traditional narratives within modern literature and the unique heroic structure of the Turkish epic tradition. In this study, the narrative in question has been evaluated within the framework of the traditional hero archetype of Lord Raglan; the findings reveal that Köroğlu conforms to this model only to a limited extent, and consequently, whilst some elements of the hero archetype find a direct counterpart in the narrative, others are reflected indirectly within the framework of elements specific to the Turkish narrative tradition. However, the fact that a significant portion of the model is absent from the narrative demonstrates that Western-centric hero archetypes cannot fully account for the structural characteristics of the Turkish epic tradition. The Turkish epic tradition represents a significant field that has taken shape within the dynamic structure of oral culture and reflects the historical, cultural and mythological heritage of societies in a multi-layered narrative form. In this context, the Köroğlu Epic attracts attention not only for its widespread popularity and rich variety of versions, but also for its ability to be reinterpreted across different periods and adapted into contemporary narratives. Indeed, the narrative “Köroğlu’s Emergence”, penned by Yaşar Kemal, serves as a significant example of how traditional epic material can be reimagined through a modern literary interpretation. The results of the study show that, according to Lord Raglan’s scoring system, the hero in Yaşar Kemal’s retelling of Köroğlu which serves as an example of traditional texts being reworked by a modern artist received a very low score. Consequently, it becomes clear once again that Lord Raglan’s hero archetype is not in harmony with Turkish narratives, and this criterion once more highlights the originality of the hero archetype in traditional Turkish narratives. On the other hand, the classification of Köroğlu within the context of Lord Raglan’s theory, as presented in Yaşar Kemal’s book, serves as a significant example demonstrating that the continuity of the narrative line in terms of the hero’s characteristics remains unbroken even in the modern manifestations of traditional Turkish narratives.

 

Keywords: Türkish Literature, Köroğlu, Yaşar Kemal, Lord Raglan, The Traditional Hero Archetype

Yapılandırılmış Özet:

Tarihsel dönüşüm, Türk destan geleneğinin yalnızca içerik açısından değil, işlevsel ve coğrafi kapsamı açısından da değiştiğini göstermektedir. Bu dönüşüm çerçevesinde, Köroğlu Destanı, Türk sözlü kültürünün en yaygın ve çarpıcı örneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Köroğlu Destanı’nın bu geniş coğrafyada çeşitli biçimlerde varlığını sürdürmesi, sözlü kültür içindeki dinamik doğasını vurgulamaktadır. Köroğlu anlatıları sabit bir yapı sergilemez; sözlü geleneğin doğası gereği, bu anlatılarda varyasyonlar bulunur. Köroğlu anlatılarının yankıları şüphesiz çağdaş anlatılara da yansımıştır. Özellikle, folklordan yoğun bir şekilde beslenen çağdaş kurgusal anlatılarda, geleneksel anlatı biçimlerinin güçlü izlerini sürekli olarak taşıyan Köroğlu Destanı’nın motifleri ve yankıları, anlatıya estetik bir boyut katan belirgin bir unsur olarak işlev görür. Bu konuda öne çıkan yazarlar arasında, folklordan yoğun bir şekilde yararlanan sanatçı Yaşar Kemal şüphesiz ön saflarda yer almaktadır. Özellikle, “İnce Memed” serisinde okuyucuyu Köroğlu’nun yoğun yansımalarıyla karşı karşıya bırakan Yaşar Kemal, “Üç Anadolu Efsanesi” adlı kitabında Köroğlu, Alageyik ve Karacaoğlan öykülerinin günümüze uyarlanmış anlatımları konusunda önemli bir eser ortaya koymuştur. Kitabın Köroğlu’na ayrılan bölümünde yazar, kahramanın ortaya çıkışını inceler; bu bağlamda, Köroğlu’nu üç köpük motifi aracılığıyla şekillendirerek konuya ışık tutar. Bu çalışma, destanın akademik incelemesine öncülük etmiş ve folklor araştırmalarında önemli bir dönüm noktası olmuştur. O zamandan beri Köroğlu Destanı, edebiyat, tarih, sosyoloji ve folklor alanlarında çeşitli disiplinler tarafından incelenmiş ve farklı bakış açılarından ele alınmıştır. Bu çalışma, Yaşar Kemal’in “Köroğlu’nun Ortaya Çıkışı” adlı eserinde betimlenen Köroğlu’nun özelliklerini de inceleyecek ve bunları Lord Raglan’ın geleneksel kahraman arketipi bağlamında değerlendirecektir. Köroğlu anlatısında görüldüğü üzere yeniden doğuş, kutsal gücün aktarımı (“kut” kavramı), at motifi ve kolektif kimliğe yapılan vurgu gibi unsurlar, Türk destanlarının kendine özgü bir kahraman tipolojisi geliştirdiğini göstermektedir. Dolayısıyla kahramanın yalnızca bireysel bir figür olarak değil, aynı zamanda toplumsal değerlerin taşıyıcısı ve temsilcisi olarak konumlandırıldığı görülmektedir. Bu doğrultuda Köroğlu, kolektif bilinç ve kültürel süreklilikle doğrudan bağlantılıdır ve klasik Batı mitolojisinde görülen birey merkezli kahraman anlayışından farklılık gösterir. Bu bulgular, geleneksel kahramanlık kalıplarını evrensel bir kriter olarak kabul etmenin sorunlu doğasını bir kez daha ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, Türk destanlarını değerlendirirken, kendi kültürel bağlamlarına dayanan özgün teorik yaklaşımlar geliştirme ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, Yaşar Kemal’in anlatısı üzerinden yürütülen bu analiz, hem modern edebiyat içinde geleneksel anlatıların geçirdiği dönüşümü hem de Türk destan geleneğinin kendine özgü kahramanlık yapısını gün ışığına çıkarmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu anlatı, Lord Raglan’ın geleneksel kahraman arketipi çerçevesinde değerlendirilmiştir; bulgular, Köroğlu’nun bu modele yalnızca sınırlı ölçüde uyduğunu ortaya koymaktadır; dolayısıyla, kahraman arketipinin bazı unsurları anlatıda doğrudan karşılık bulurken, diğerleri ise Türk anlatı geleneğine özgü unsurlar çerçevesinde dolaylı olarak yansıtılmaktadır. Bununla birlikte, modelin önemli bir kısmının anlatıda yer almaması, Batı merkezli kahraman arketiplerinin Türk destan geleneğinin yapısal özelliklerini tam olarak açıklayamadığını göstermektedir. Türk destan geleneği, sözlü kültürün dinamik yapısı içinde şekillenmiş ve toplumların tarihsel, kültürel ve mitolojik mirasını çok katmanlı bir anlatı biçiminde yansıtan önemli bir alandır. Bu bağlamda Köroğlu Destanı, yalnızca yaygın popülaritesi ve zengin versiyon çeşitliliği ile değil, aynı zamanda farklı dönemlerde yeniden yorumlanabilme ve çağdaş anlatılara uyarlanabilme özelliği ile de dikkat çekmektedir. Nitekim, Yaşar Kemal’in kaleme aldığı “Köroğlu’nun Ortaya Çıkışı” adlı öykü, geleneksel destan malzemesinin modern bir edebi yorumla nasıl yeniden kurgulanabileceğinin önemli bir örneğidir. Çalışmanın sonuçları, Lord Raglan’ın puanlama sistemine göre, geleneksel metinlerin modern bir sanatçı tarafından yeniden işlenmesine örnek teşkil eden Yaşar Kemal’in Köroğlu uyarlamasındaki kahramanın çok düşük bir puan aldığını göstermektedir. Sonuç olarak, Lord Raglan’ın kahraman arketipinin Türk anlatılarıyla uyumlu olmadığı bir kez daha ortaya çıkmakta ve bu kriter, geleneksel Türk anlatılarındaki kahraman arketipinin özgünlüğünü bir kez daha vurgulamaktadır. Öte yandan, Yaşar Kemal’in kitabında sunulduğu şekliyle Köroğlu’nun Lord Raglan’ın teorisi bağlamında sınıflandırılması, kahramanın özellikleri açısından anlatı çizgisinin sürekliliğinin, geleneksel Türk anlatılarının modern tezahürlerinde bile bozulmadığını gösteren önemli bir örnek teşkil etmektedir.

 

Anahtar Kelimeler: Türk Edebiyatı, Köroğlu, Yaşar Kemal, Lord Raglan, Geleneksel Kahraman Arketipi.

الملخص المنظم

يُظهر التحوّل التاريخي أن التقليد الملحمي التركي قد تغيّر ليس فقط من حيث المضمون، بل أيضاً من حيث وظيفته ونطاقه الجغرافي. وفي إطار هذا التحوّل، تبرز ملحمة كوروغلو كإحدى أكثر الأمثلة انتشاراً وإثارة في الثقافة الشفهية التركية. إن استمرار ملحمة كوروغلو بأشكال مختلفة عبر هذه الرقعة الواسعة يبرز طبيعتها الديناميكية داخل الثقافة الشفهية. ولا تتسم روايات كوروغلو ببنية ثابتة؛ إذ إنها بطبيعتها الشفهية تحتوي على تنويعات. ولا شك أن أصداء روايات كوروغلو قد وجدت طريقها إلى السرديات المعاصرة أيضاً. وعلى وجه الخصوص، في السرديات التخيلية الحديثة التي تستند بكثافة إلى الفولكلور، تشكّل الرموز والأصداء المستمدة من ملحمة كوروغلو، والتي تحمل باستمرار بصمة قوية من أشكال السرد التقليدي، عنصراً مميزاً يضيف جمالية إلى النص. ومن بين الكتّاب الذين يبرزون في هذا الصدد، يأتي الفنان يشار كمال في المقدمة، إذ يستند بكثافة إلى الفولكلور. ولا سيما في سلسلة إنجه ممد، حيث يواجه القارئ بانعكاسات مكثفة لكوروغلو، كما قدّم عملاً مهماً في كتابه ثلاث أساطير أناضولية، الذي تناول فيه إعادة سرد حديثة لقصص كوروغلو، الألاجييك، وكاراجاوغلان. وفي القسم المخصص لكوروغلو، يتناول الفنان ظهور البطل؛ وفي هذا السياق، ومن خلال تشكيل كوروغلو عبر ثلاثة رموز رغوية، يسلّط الضوء. لقد شكّلت هذه الدراسة الريادة في الفحص الأكاديمي للملحمة ومثّلت نقطة تحول مهمة في أبحاث الفولكلور. ومنذ ذلك الحين، تم تناول ملحمة كوروغلو من قبل تخصصات مختلفة ودُرست من زوايا متعددة في مجالات الأدب والتاريخ وعلم الاجتماع والفولكلور. وستتناول هذه الدراسة أيضاً خصائص كوروغلو كما صوّرها يشار كمال في عمله ظهور كوروغلو، مع تقييمها في إطار النموذج التقليدي للبطل عند لورد راغلان. إن عناصر مثل الولادة الجديدة، انتقال القوة المقدسة (مفهوم الكوت)، رمز الحصان، والتأكيد على الهوية الجماعية، كما تظهر في رواية كوروغلو، تشير إلى أن الملاحم التركية قد طوّرت نمطاً بطولياً مميزاً. وهكذا نرى أن البطل لا يُوضَع كشخصية فردية فحسب، بل أيضاً كحامل وممثل للقيم الاجتماعية. ومن ثم، يرتبط كوروغلو ارتباطاً مباشراً بالوعي الجمعي والاستمرارية الثقافية، وهو ما يختلف عن التصور الفردي للبطل في الأساطير الغربية الكلاسيكية. وتبرز النتائج مرة أخرى إشكالية قبول الأنماط البطولية التقليدية كمعيار عالمي. وفي هذا السياق، تظهر الحاجة إلى تطوير مقاربات نظرية أصيلة تستند إلى سياقاتها الثقافية الخاصة عند تقييم الملاحم التركية. وفي الختام، يكشف هذا التحليل، من خلال عدسة سرد يشار كمال، عن كل من تحوّل السرديات التقليدية داخل الأدب الحديث والبنية البطولية الفريدة للتقليد الملحمي التركي. وقد تم تقييم السرد المعني في إطار النموذج التقليدي للبطل عند لورد راغلان؛ وتُظهر النتائج أن كوروغلو يتوافق مع هذا النموذج بدرجة محدودة فقط، وبالتالي، في حين أن بعض عناصر النموذج البطولي تجد نظيراً مباشراً في السرد، فإن عناصر أخرى تنعكس بشكل غير مباشر ضمن إطار عناصر خاصة بالتقليد السردي التركي. ومع ذلك، فإن غياب جزء كبير من النموذج عن السرد يبيّن أن النماذج البطولية المتمركزة على الغرب لا يمكنها أن تفسر بشكل كامل الخصائص البنيوية للتقليد الملحمي التركي. ويمثل التقليد الملحمي التركي مجالاً مهماً تشكّل ضمن البنية الديناميكية للثقافة الشفهية ويعكس التراث التاريخي والثقافي والأسطوري للمجتمعات في شكل سردي متعدد الطبقات. وفي هذا السياق، تجذب ملحمة كوروغلو الانتباه ليس فقط لشعبيتها الواسعة وتنوع نسخها الغني، بل أيضاً لقدرتها على إعادة التفسير عبر فترات مختلفة والتكيّف مع السرديات المعاصرة. وفي الواقع، يُعد السرد ظهور كوروغلو الذي كتبه يشار كمال مثالاً مهماً على كيفية إعادة تخيّل المادة الملحمية التقليدية من خلال تفسير أدبي حديث. وتُظهر نتائج الدراسة أنه وفقاً لنظام النقاط عند لورد راغلان، حصل البطل في إعادة سرد يشار كمال لكوروغلو، والتي تمثل مثالاً على إعادة صياغة النصوص التقليدية من قبل فنان حديث، على درجة منخفضة جداً. ومن ثم، يتضح مرة أخرى أن النموذج البطولي عند لورد راغلان لا ينسجم مع السرديات التركية، ويبرز هذا المعيار مرة أخرى أصالة النموذج البطولي في السرديات التركية التقليدية. ومن ناحية أخرى، فإن تصنيف كوروغلو في إطار نظرية لورد راغلان، كما ورد في كتاب يشار كمال، يمثل مثالاً مهماً يبيّن أن استمرارية الخط السردي من حيث خصائص البطل تبقى غير منقطعة حتى في التجليات الحديثة للسرديات التركية التقليدية.

الكلمات المفتاحية :الأدب التركي، كوروغلو، يشار كمال، لورد راغلان، النموذج التقليدي للبطل

Résumé structuré

La transformation historique montre que la tradition épique turque a changé non seulement en termes de contenu, mais aussi en termes de fonction et de portée géographique. Dans ce processus de transformation, l’épopée de Köroğlu se distingue comme l’un des exemples les plus répandus et les plus marquants de la culture orale turque. Le fait que l’épopée de Köroğlu subsiste sous diverses formes à travers cette vaste région met en évidence sa nature dynamique au sein de la culture orale. Les récits de Köroğlu ne présentent pas une structure fixe ; par la nature même de la tradition orale, ils comportent des variations. Les échos des récits de Köroğlu se sont sans aucun doute infiltrés dans les récits contemporains également. En particulier, dans les récits fictionnels modernes qui s’appuient fortement sur le folklore, les motifs et les échos de l’épopée de Köroğlu, qui portent constamment l’empreinte forte des formes narratives traditionnelles, constituent un élément distinct qui ajoute une dimension esthétique au récit. Parmi les écrivains qui se distinguent à cet égard, l’artiste Yaşar Kemal, qui puise abondamment dans le folklore, occupe incontestablement une place de premier plan. En particulier, Yaşar Kemal, qui confronte le lecteur à des reflets intenses de Köroğlu dans la série İnce Memed, a produit une œuvre significative dans son livre intitulé Trois légendes anatoliennes, concernant la réécriture moderne des récits de Köroğlu, Alageyik et Karacaoğlan. Dans la section du livre consacrée à Köroğlu, l’artiste examine l’émergence du héros ; dans ce contexte, en façonnant Köroğlu à travers trois motifs de mousse, il apporte un éclairage. Cette étude a ouvert la voie à l’examen académique de l’épopée et a marqué un tournant important dans la recherche folklorique. Depuis lors, l’épopée de Köroğlu a été étudiée par diverses disciplines et analysée sous des perspectives multiples dans les domaines de la littérature, de l’histoire, de la sociologie et du folklore. Cette étude examinera également les caractéristiques de Köroğlu telles que décrites dans l’œuvre de Yaşar Kemal L’émergence de Köroğlu, en les évaluant dans le cadre de l’archétype traditionnel du héros de Lord Raglan. Des éléments tels que la renaissance, le transfert du pouvoir sacré (le concept de kut), le motif du cheval et l’accent mis sur l’identité collective, tels qu’ils apparaissent dans le récit de Köroğlu, indiquent que les épopées turques ont développé une typologie héroïque distincte. Ainsi, nous voyons que le héros est placé non seulement comme une figure individuelle, mais aussi comme le porteur et le représentant des valeurs sociales. Par conséquent, Köroğlu est directement lié à la conscience collective et à la continuité culturelle, ce qui le distingue de la conception individualiste du héros que l’on trouve dans la mythologie occidentale classique. Les résultats mettent une fois de plus en évidence la problématique de l’acceptation des modèles héroïques traditionnels comme critère universel. Dans ce contexte, la nécessité de développer des approches théoriques originales ancrées dans leur propre contexte culturel apparaît lorsqu’il s’agit d’évaluer les épopées turques. En conclusion, cette analyse, menée à travers le prisme du récit de Yaşar Kemal, met en lumière à la fois la transformation des récits traditionnels dans la littérature moderne et la structure héroïque unique de la tradition épique turque. Dans cette étude, le récit en question a été évalué dans le cadre de l’archétype traditionnel du héros de Lord Raglan ; les résultats révèlent que Köroğlu ne correspond à ce modèle que de manière limitée, et par conséquent, tandis que certains éléments de l’archétype héroïque trouvent un équivalent direct dans le récit, d’autres se reflètent indirectement dans le cadre d’éléments propres à la tradition narrative turque. Cependant, le fait qu’une partie importante du modèle soit absente du récit démontre que les archétypes héroïques centrés sur l’Occident ne peuvent rendre pleinement compte des caractéristiques structurelles de la tradition épique turque. La tradition épique turque représente un domaine important qui s’est formé dans la structure dynamique de la culture orale et reflète l’héritage historique, culturel et mythologique des sociétés sous une forme narrative à plusieurs couches. Dans ce contexte, l’épopée de Köroğlu attire l’attention non seulement par sa popularité répandue et la richesse de ses versions, mais aussi par sa capacité à être réinterprétée à travers différentes périodes et adaptée aux récits contemporains. En effet, le récit L’émergence de Köroğlu, rédigé par Yaşar Kemal, constitue un exemple significatif de la manière dont le matériau épique traditionnel peut être réimaginé à travers une interprétation littéraire moderne. Les résultats de l’étude montrent que, selon le système de notation de Lord Raglan, le héros dans la réécriture de Köroğlu par Yaşar Kemal, qui sert d’exemple de textes traditionnels retravaillés par un artiste moderne, a obtenu un score très faible. Par conséquent, il devient une fois de plus évident que l’archétype héroïque de Lord Raglan n’est pas en harmonie avec les récits turcs, et ce critère met encore en évidence l’originalité de l’archétype héroïque dans les récits traditionnels turcs. D’autre part, la classification de Köroğlu dans le cadre de la théorie de Lord Raglan, telle que présentée dans le livre de Yaşar Kemal, constitue un exemple significatif démontrant que la continuité de la ligne narrative en termes de caractéristiques du héros reste intacte même dans les manifestations modernes des récits traditionnels turcs.

 

Mots-clés: Littérature turque, Köroğlu, Yaşar Kemal, Lord Raglan, Archétype traditionnel du héros

Resumen Estructurado:

La transformación histórica demuestra que la tradición épica turca ha cambiado no solo en cuanto a contenido, sino también en términos de su función y alcance geográfico. Dentro de esta transformación, la epopeya de Köroğlu destaca como uno de los ejemplos más difundidos y llamativos de la cultura oral turca. El hecho de que la epopeya de Köroğlu sobreviva en diversas formas a lo largo de esta vasta región subraya su naturaleza dinámica dentro de la cultura oral. Las narraciones de Köroğlu no presentan una estructura fija; por la propia naturaleza de la tradición oral, contienen variaciones. Los ecos de las narraciones de Köroğlu, sin duda, también han encontrado su camino en los relatos contemporáneos. En particular, dentro de las narrativas ficticias modernas que se apoyan fuertemente en el folclore, los motivos y ecos de la epopeya de Köroğlu, que llevan constantemente la fuerte impronta de las formas narrativas tradicionales, sirven como un elemento distintivo que añade estética al relato. Entre los escritores que destacan en este sentido, el artista Yaşar Kemal, quien se nutre intensamente del folclore, se encuentra sin duda a la vanguardia. En especial, Yaşar Kemal, que confronta al lector con intensos reflejos de Köroğlu en la serie İnce Memed, ha producido una obra significativa en su libro titulado Tres leyendas de Anatolia, que aborda la reescritura moderna de las narraciones de Köroğlu, Alageyik y Karacaoğlan. En la sección del libro dedicada a Köroğlu, el artista examina la aparición del héroe; en este contexto, al dar forma a Köroğlu a través de tres motivos de espuma, arroja luz sobre su figura. Este estudio abrió el camino para el examen académico de la epopeya y marcó un punto de inflexión significativo en la investigación folclórica. Desde entonces, la epopeya de Köroğlu ha sido objeto de estudio por diversas disciplinas y analizada desde múltiples perspectivas en los campos de la literatura, la historia, la sociología y el folclore. Este estudio también examinará las características de Köroğlu tal como se describen en la obra de Yaşar Kemal La aparición de Köroğlu, evaluándolas en el contexto del arquetipo tradicional del héroe de Lord Raglan. Elementos como el renacimiento, la transferencia del poder sagrado (el concepto de kut), el motivo del caballo y el énfasis en la identidad colectiva, tal como aparecen en la narración de Köroğlu, indican que las epopeyas turcas han desarrollado una tipología heroica distinta. Así, vemos que el héroe se sitúa no solo como una figura individual, sino también como portador y representante de los valores sociales. En consecuencia, Köroğlu está directamente vinculado a la conciencia colectiva y a la continuidad cultural, diferenciándose de la concepción individualista del héroe que se encuentra en la mitología clásica occidental. Los hallazgos destacan una vez más la problemática de aceptar los patrones heroicos tradicionales como criterio universal. En este contexto, surge la necesidad de desarrollar enfoques teóricos originales fundamentados en su propio contexto cultural al evaluar las epopeyas turcas. En conclusión, este análisis, realizado a través de la lente de la narrativa de Yaşar Kemal, pone de relieve tanto la transformación de las narrativas tradicionales dentro de la literatura moderna como la estructura heroica única de la tradición épica turca. En este estudio, la narración en cuestión ha sido evaluada dentro del marco del arquetipo tradicional del héroe de Lord Raglan; los resultados revelan que Köroğlu se ajusta a este modelo solo en medida limitada y, en consecuencia, mientras algunos elementos del arquetipo heroico encuentran un equivalente directo en la narración, otros se reflejan indirectamente dentro del marco de elementos específicos de la tradición narrativa turca. Sin embargo, el hecho de que una parte significativa del modelo esté ausente en la narración demuestra que los arquetipos heroicos centrados en Occidente no pueden dar cuenta plenamente de las características estructurales de la tradición épica turca. La tradición épica turca representa un campo significativo que se ha configurado dentro de la estructura dinámica de la cultura oral y refleja el patrimonio histórico, cultural y mitológico de las sociedades en una forma narrativa de múltiples capas. En este contexto, la epopeya de Köroğlu atrae la atención no solo por su amplia popularidad y la rica variedad de versiones, sino también por su capacidad de ser reinterpretada a lo largo de diferentes períodos y adaptada a las narrativas contemporáneas. De hecho, la narración La aparición de Köroğlu, escrita por Yaşar Kemal, constituye un ejemplo significativo de cómo el material épico tradicional puede ser reimaginado a través de una interpretación literaria moderna. Los resultados del estudio muestran que, según el sistema de puntuación de Lord Raglan, el héroe en la reescritura de Köroğlu por Yaşar Kemal, que sirve como ejemplo de textos tradicionales reelaborados por un artista moderno, obtuvo una puntuación muy baja. En consecuencia, queda claro una vez más que el arquetipo heroico de Lord Raglan no está en armonía con las narrativas turcas, y este criterio resalta nuevamente la originalidad del arquetipo heroico en las narrativas tradicionales turcas. Por otro lado, la clasificación de Köroğlu en el contexto de la teoría de Lord Raglan, tal como se presenta en el libro de Yaşar Kemal, constituye un ejemplo significativo que demuestra que la continuidad de la línea narrativa en cuanto a las características del héroe permanece intacta incluso en las manifestaciones modernas de las narrativas tradicionales turcas.

Palabras clave: Literatura turca, Köroğlu, Yaşar Kemal, Lord Raglan, arquetipo tradicional del héroe

结构化摘要

历史的转变表明,土耳其的史诗传统不仅在内容上发生了变化,而且在功能和地理范围上也有所改变。在这一转变过程中,《科若乌鲁史诗》作为土耳其口头文化中最广泛、最引人注目的例子之一而脱颖而出。《科若乌鲁史诗》在广阔地域中以不同形式流传,凸显了其在口头文化中的动态特性。科若乌鲁的叙事并不呈现固定的结构;由于口头传统的本质,它们包含着多样化的变体。科若乌鲁叙事的回声无疑也进入了当代的叙事之中。尤其是在大量借鉴民间传说的现代虚构叙事中,科若乌鲁史诗的母题和回声——始终带有传统叙事形式的强烈印记——成为赋予叙事美学价值的独特元素。在这一方面,深受民间传说影响的艺术家雅沙尔·凯马尔无疑处于前列。特别是在《因杰·梅梅德》系列中,雅沙尔·凯马尔让读者面对科若乌鲁的强烈反映;他在《三部安纳托利亚传说》一书中,创作了关于科若乌鲁、阿拉盖伊克和卡拉贾奥兰叙事的现代改写。在书中专门讨论科若乌鲁的部分,艺术家探讨了英雄的出现;在这一背景下,他通过“三个泡沫母题”塑造科若乌鲁,从而揭示其意义。这项研究开创了对该史诗的学术性考察,并标志着民俗研究的重要转折点。自此以后,《科若乌鲁史诗》被不同学科所研究,并在文学、历史、社会学和民俗学等领域从多角度展开分析。本研究也将考察雅沙尔·凯马尔在其作品《科若乌鲁的出现》中所描绘的科若乌鲁的特征,并在拉格兰勋爵的传统英雄原型框架下进行评估。诸如重生、神圣力量的转移(“库特”概念)、马的母题以及对集体身份的强调等元素,显示出土耳其史诗已发展出独特的英雄类型学。因此,我们看到,英雄不仅被定位为个人形象,而且作为社会价值的承载者和代表。由此,科若乌鲁直接与集体意识和文化延续相关联,这与西方古典神话中以个人为中心的英雄概念有所不同。研究结果再次凸显了将传统英雄模式作为普遍标准的局限性。在这一背景下,当评价土耳其史诗时,迫切需要发展立足于自身文化语境的原创理论方法。总之,通过雅沙尔·凯马尔叙事的视角所进行的分析,揭示了传统叙事在现代文学中的转变以及土耳其史诗传统独特的英雄结构。在本研究中,相关叙事在拉格兰勋爵的传统英雄原型框架下进行了评估;研究结果表明,科若乌鲁仅在有限程度上符合这一模式,因此,虽然英雄原型的一些元素在叙事中有直接对应,但其他元素则通过土耳其叙事传统特有的因素间接反映。然而,叙事中缺少该模式的重要部分,表明以西方为中心的英雄原型无法完全解释土耳其史诗传统的结构特征。土耳其的史诗传统是一个重要领域,它在口头文化的动态结构中形成,并以多层次的叙事形式反映了社会的历史、文化和神话遗产。在这一背景下,《科若乌鲁史诗》不仅因其广泛的流行和丰富的版本而引人注目,而且因其能够在不同时期被重新诠释并融入当代叙事而备受关注。事实上,雅沙尔·凯马尔撰写的《科若乌鲁的出现》是传统史诗素材如何通过现代文学解读而被重新想象的重要例证。研究结果显示,根据拉格兰勋爵的评分体系,雅沙尔·凯马尔改写的科若乌鲁——作为现代艺术家对传统文本的再创作的例子——得分极低。因此,再次清楚地表明,拉格兰勋爵的英雄原型与土耳其叙事并不契合,而这一标准再次凸显了传统土耳其叙事中英雄原型的独创性。另一方面,将科若乌鲁置于拉格兰勋爵理论框架下的分类,如雅沙尔·凯马尔的书中所呈现的,构成了一个重要的例证,表明即使在传统土耳其叙事的现代表现形式中,英雄特征的叙事线索仍保持不间断的延续性。

 

关键词: 土耳其文学、科若乌鲁、雅沙尔·凯马尔、拉格兰勋爵、传统英雄原型

Структурированное резюме

Историческая трансформация показывает, что турецкая эпическая традиция изменилась не только по содержанию, но также по своей функции и географическому охвату. В рамках этой трансформации эпос о Кёроглу выделяется как один из самых распространённых и ярких примеров турецкой устной культуры. Тот факт, что эпос о Кёроглу сохраняется в различных формах на столь обширной территории, подчёркивает его динамическую природу в устной культуре. Нарративы о Кёроглу не имеют фиксированной структуры; по самой природе устной традиции они содержат вариации. Эхо повествований о Кёроглу, несомненно, проникло и в современные нарративы. Особенно в современных художественных произведениях, которые активно используют фольклор, мотивы и отголоски эпоса о Кёроглу, постоянно несущие сильный отпечаток традиционных форм повествования, выступают как особый элемент, придающий эстетизм тексту. Среди писателей, выделяющихся в этом отношении, несомненно, на первом плане стоит Яшар Кемаль, широко использующий фольклор. В частности, Яшар Кемаль, который в серии Инже Мемед сталкивает читателя с интенсивными отражениями Кёроглу, создал значительное произведение в книге Три анатолийские легенды, посвящённой современной переработке повествований о Кёроглу, Алагейике и Караджооглане. В разделе книги, посвящённом Кёроглу, автор исследует появление героя; в этом контексте, формируя образ Кёроглу через три «пенные» мотива, он проливает свет на его сущность. Это исследование стало пионерским в академическом изучении эпоса и ознаменовало важный поворотный момент в фольклористике. С тех пор эпос о Кёроглу изучался различными дисциплинами и рассматривался с разных точек зрения в области литературы, истории, социологии и фольклора. Настоящее исследование также рассматривает характеристики Кёроглу, изображённые в произведении Яшара Кемаля Появление Кёроглу, оценивая их в контексте традиционного архетипа героя по Лорду Раглану. Такие элементы, как возрождение, передача священной силы (понятие «кут»), мотив коня и акцент на коллективной идентичности, присутствующие в повествовании о Кёроглу, указывают на то, что турецкие эпосы выработали особую типологию героя. Таким образом, мы видим, что герой позиционируется не только как индивидуальная фигура, но и как носитель и представитель общественных ценностей. Следовательно, Кёроглу напрямую связан с коллективным сознанием и культурной преемственностью, отличаясь от индивидуалистического понимания героя, характерного для классической западной мифологии. Полученные результаты вновь подчёркивают проблематичность принятия традиционных героических моделей в качестве универсального критерия. В этом контексте возникает необходимость разработки оригинальных теоретических подходов, основанных на собственном культурном контексте, при оценке турецких эпосов. В заключение данный анализ, проведённый через призму повествования Яшара Кемаля, выявляет как трансформацию традиционных нарративов в современной литературе, так и уникальную героическую структуру турецкой эпической традиции. В этом исследовании рассматриваемый нарратив был оценён в рамках традиционного архетипа героя по Лорду Раглану; результаты показывают, что Кёроглу соответствует этой модели лишь в ограниченной степени, и, следовательно, хотя некоторые элементы архетипа героя находят прямое соответствие в повествовании, другие отражаются косвенно в рамках элементов, специфичных для турецкой повествовательной традиции. Однако отсутствие значительной части модели в повествовании демонстрирует, что западноцентричные архетипы героя не могут в полной мере объяснить структурные особенности турецкой эпической традиции. Турецкая эпическая традиция представляет собой значимую область, сформировавшуюся в динамической структуре устной культуры и отражающую историческое, культурное и мифологическое наследие обществ в многоуровневой повествовательной форме. В этом контексте эпос о Кёроглу привлекает внимание не только своей широкой популярностью и богатым разнообразием версий, но и способностью переосмысливаться в разные эпохи и адаптироваться к современным нарративам. Действительно, повествование Появление Кёроглу, написанное Яшаром Кемалем, служит значимым примером того, как традиционный эпический материал может быть переосмыслен через современную литературную интерпретацию. Результаты исследования показывают, что согласно системе оценок Лорда Раглана герой в переработке Кёроглу Яшаром Кемалем, являющейся примером переработки традиционных текстов современным художником, получил очень низкий балл. Следовательно, становится вновь очевидным, что архетип героя Лорда Раглана не согласуется с турецкими нарративами, и этот критерий ещё раз подчёркивает оригинальность архетипа героя в традиционных турецких повествованиях. С другой стороны, классификация Кёроглу в контексте теории Лорда Раглана, представленная в книге Яшара Кемаля, служит значимым примером, демонстрирующим, что преемственность повествовательной линии в отношении характеристик героя остаётся непрерывной даже в современных проявлениях традиционных турецких нарративов.

 

Ключевые слова: Турецкая литература, Кёроглу, Яшар Кемаль, Лорд Раглан, традиционный архетип героя

संरचित सारांश

ऐतिहासिक परिवर्तन यह दर्शाता है कि तुर्की की महाकाव्य परंपरा केवल विषयवस्तु के स्तर पर ही नहीं, बल्कि उसकी कार्यात्मकता और भौगोलिक विस्तार के स्तर पर भी बदल गई है। इस परिवर्तन के भीतर, कोरोग़लु महाकाव्य तुर्की मौखिक संस्कृति के सबसे व्यापक और प्रभावशाली उदाहरणों में से एक के रूप में उभरता है। यह तथ्य कि कोरोग़लु महाकाव्य इस विशाल क्षेत्र में विभिन्न रूपों में जीवित है, मौखिक संस्कृति के भीतर उसकी गतिशील प्रकृति को उजागर करता है। कोरोग़लु की कथाएँ स्थिर संरचना प्रदर्शित नहीं करतीं; मौखिक परंपरा की प्रकृति के कारण इनमें विविधताएँ होती हैं। कोरोग़लु कथाओं की गूँज निस्संदेह समकालीन कथाओं में भी प्रवेश कर चुकी है। विशेष रूप से, आधुनिक काल्पनिक कथाओं में, जो लोककथाओं पर गहराई से आधारित हैं, कोरोग़लु महाकाव्य के रूपक और गूँज, जो लगातार पारंपरिक कथात्मक रूपों की गहरी छाप रखते हैं, कथा में सौंदर्य जोड़ने वाले विशिष्ट तत्व के रूप में कार्य करते हैं। इस संदर्भ में प्रमुखता से उभरने वाले लेखकों में, लोककथाओं पर गहराई से आधारित कलाकार याशार केमाल निस्संदेह अग्रणी हैं। विशेष रूप से, इंचे मेमेद श्रृंखला में, याशार केमाल पाठक को कोरोग़लु के गहन प्रतिबिंबों से सामना कराते हैं, और अपनी पुस्तक तीन अनातोलियाई किंवदंतियाँ में, उन्होंने कोरोग़लु, अलागेयिक और कराजाओग़लान कथाओं की आधुनिक पुनर्कथन प्रस्तुत की है। पुस्तक के कोरोग़लु को समर्पित भाग में, कलाकार नायक के उद्भव की जाँच करते हैं; इस संदर्भ में, तीन "फोम रूपकों" के माध्यम से कोरोग़लु को आकार देकर वे प्रकाश डालते हैं। यह अध्ययन महाकाव्य के अकादमिक परीक्षण में अग्रणी रहा और लोककथा अनुसंधान में एक महत्वपूर्ण मोड़ का संकेत दिया। तब से, कोरोग़लु महाकाव्य को विभिन्न विषयों द्वारा जाँचा गया है और साहित्य, इतिहास, समाजशास्त्र और लोककथा के क्षेत्रों में विविध दृष्टिकोणों से अध्ययन किया गया है। यह अध्ययन याशार केमाल के कार्य कोरोग़लु का उद्भव में चित्रित कोरोग़लु की विशेषताओं की भी जाँच करेगा, उन्हें लॉर्ड रैग्लन के पारंपरिक नायक आदर्श के संदर्भ में मूल्यांकन करेगा। पुनर्जन्म, पवित्र शक्ति का हस्तांतरण (कुत की अवधारणा), घोड़े का रूपक और सामूहिक पहचान पर जोर जैसे तत्व, जैसा कि कोरोग़लु की कथा में देखा जाता है, संकेत देते हैं कि तुर्की महाकाव्यों ने एक विशिष्ट नायक प्रकार विकसित किया है। इस प्रकार, हम देखते हैं कि नायक केवल एक व्यक्तिगत आकृति के रूप में नहीं, बल्कि सामाजिक मूल्यों के वाहक और प्रतिनिधि के रूप में भी स्थित है। परिणामस्वरूप, कोरोग़लु सीधे सामूहिक चेतना और सांस्कृतिक निरंतरता से जुड़ा हुआ है, जो शास्त्रीय पश्चिमी पौराणिक कथाओं में पाए जाने वाले व्यक्ति-केंद्रित नायक की अवधारणा से भिन्न है। निष्कर्ष एक बार फिर यह उजागर करते हैं कि पारंपरिक नायक पैटर्न को सार्वभौमिक मानदंड के रूप में स्वीकार करना समस्याग्रस्त है। इस संदर्भ में, तुर्की महाकाव्यों का मूल्यांकन करते समय अपने सांस्कृतिक संदर्भ में निहित मौलिक सैद्धांतिक दृष्टिकोण विकसित करने की आवश्यकता उभरती है। अंत में, याशार केमाल की कथा के दृष्टिकोण से किया गया यह विश्लेषण आधुनिक साहित्य में पारंपरिक कथाओं के परिवर्तन और तुर्की महाकाव्य परंपरा की अद्वितीय नायक संरचना दोनों को उजागर करता है। इस अध्ययन में, संबंधित कथा का मूल्यांकन लॉर्ड रैग्लन के पारंपरिक नायक आदर्श के ढाँचे में किया गया है; निष्कर्ष बताते हैं कि कोरोग़लु इस मॉडल के साथ केवल सीमित रूप से मेल खाता है, और परिणामस्वरूप, जबकि नायक आदर्श के कुछ तत्वों का कथा में सीधा समकक्ष मिलता है, अन्य तत्व तुर्की कथात्मक परंपरा के विशिष्ट तत्वों के ढाँचे में अप्रत्यक्ष रूप से परिलक्षित होते हैं। हालाँकि, यह तथ्य कि मॉडल का एक महत्वपूर्ण हिस्सा कथा में अनुपस्थित है, यह दर्शाता है कि पश्चिम-केंद्रित नायक आदर्श तुर्की महाकाव्य परंपरा की संरचनात्मक विशेषताओं का पूर्ण रूप से हिसाब नहीं दे सकते। तुर्की महाकाव्य परंपरा एक महत्वपूर्ण क्षेत्र का प्रतिनिधित्व करती है, जो मौखिक संस्कृति की गतिशील संरचना के भीतर आकार ले चुकी है और बहु-स्तरीय कथात्मक रूप में समाजों की ऐतिहासिक, सांस्कृतिक और पौराणिक विरासत को प्रतिबिंबित करती है। इस संदर्भ में, कोरोग़लु महाकाव्य न केवल अपनी व्यापक लोकप्रियता और संस्करणों की समृद्ध विविधता के लिए ध्यान आकर्षित करता है, बल्कि विभिन्न कालों में पुनर्व्याख्या किए जाने और समकालीन कथाओं में अनुकूलित किए जाने की क्षमता के लिए भी। वास्तव में, याशार केमाल द्वारा लिखित कोरोग़लु का उद्भव यह दिखाने का एक महत्वपूर्ण उदाहरण है कि पारंपरिक महाकाव्य सामग्री को आधुनिक साहित्यिक व्याख्या के माध्यम से कैसे पुनः कल्पित किया जा सकता है। अध्ययन के परिणाम दिखाते हैं कि लॉर्ड रैग्लन की अंकन प्रणाली के अनुसार, याशार केमाल की कोरोग़लु की पुनर्कथन—जो आधुनिक कलाकार द्वारा पारंपरिक ग्रंथों के पुनः कार्य का उदाहरण है—ने बहुत कम अंक प्राप्त किए। परिणामस्वरूप, यह एक बार फिर स्पष्ट हो जाता है कि लॉर्ड रैग्लन का नायक आदर्श तुर्की कथाओं के साथ सामंजस्य में नहीं है, और यह मानदंड एक बार फिर पारंपरिक तुर्की कथाओं में नायक आदर्श की मौलिकता को उजागर करता है। दूसरी ओर, याशार केमाल की पुस्तक में प्रस्तुत लॉर्ड रैग्लन की सिद्धांत के संदर्भ में कोरोग़लु का वर्गीकरण एक महत्वपूर्ण उदाहरण के रूप में कार्य करता है, जो यह दर्शाता है कि नायक की विशेषताओं के संदर्भ में कथानक की निरंतरता पारंपरिक तुर्की कथाओं की आधुनिक अभिव्यक्तियों में भी अविच्छिन्न बनी रहती है।

 

कीवर्ड: तुर्की साहित्य, कोरोग़लु, याशार केमाल, लॉर्ड रैग्लन, पारंपरिक नायक आदर्श

Article Statistics

Number of reads 69
Number of downloads 40

Share

Turkish Studies - Language and Literature
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.