Abstract

Bu makale, Çin’in ulusal eğitim stratejisinde öngörülen yapısal, dijital ve ideolojik dönüşüm süreçlerini çok katmanlı bir perspektiften incelemektedir. Çalışma, Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi ile Devlet Konseyi tarafından yayımlanan “Eğitim Yoluyla Güçlü Bir Ülke İnşa Etme 2024–2035 Planı” başlıklı politika belgesini temel almaktadır. Söz konusu belge yalnızca bir eğitim politikası metni değil; aynı zamanda Parti-devlet aygıtının eğitimi toplumsal yeniden inşanın, merkezi siyasal kontrolün pekiştirilmesinin ve Çin’e özgü bir modernleşme modelinin küresel ölçekte temsil edilmesinin aracı olarak kurguladığı kapsamlı bir ulusal strateji belgesidir. Çalışma, söylem analizi ve politika dokümanları incelemesine dayalı nitel bir araştırma yaklaşımı benimsemektedir. Araştırma, Xi Jinping’in“Yeni Dönemde Çin Özellikleri Taşıyan Sosyalizm” doktrini çerçevesinde şekillenen ideolojik yönelimin, müfredat tasarımından ders kitaplarının içeriğine, öğretmen yetiştirme mekanizmalarından okul yönetişim yapısına kadar eğitim sisteminin tüm düzeylerine sistematik biçimde entegre edildiğini ortaya koymaktadır. Bu ideolojik bütünleşme, eğitimin toplumsal disiplinin ve ideolojik yeniden üretimin temel aracı olarak konumlandırıldığını göstermektedir. Bununla eşzamanlı olarak Plan, yapay zekâ, büyük veri analitiği, akıllı kampüs ekosistemleri ve bütünleşik dijital platformlar aracılığıyla eğitim alanında kapsamlı bir teknolojik dönüşüm öngörmektedir. Bu bağlamda dijitalleşme, yalnızca pedagojik bir yenilik değil; aynı zamanda yönetsel bir mekanizma olarak işlev görmekte, ölçme-değerlendirme rejimlerini, veri temelli karar alma süreçlerini ve eğitim yönetimini hem mikro hem de makro düzeyde 
dönüştürmektedir. Dijital altyapının eğitim yönetimi sistemine derinlemesine entegre edilmesi, merkezi koordinasyonu güçlendirirken aynı zamanda gözetim, denetim ve hesap verebilirlik kapasitesini artıran bir “dijital yönetişim” biçimini kurumsallaştırmaktadır. Belge ayrıca, mesleki eğitim, yaşam boyu öğrenme sistemleri ve dijital kapsayıcılık girişimleri aracılığıyla kırsal-kentsel, bölgesel ve sosyo-ekonomik eşitsizlikleri azaltmaya yönelik stratejiler ortaya koymaktadır. Küresel düzlemde ise Plan, “Çin’de Eğitim” markasının uluslararasılaşmasını vurgulamakta; eğitim diplomasisi, akademik hareketlilik ve kültürel etki araçları üzerinden Çin’in yumuşak gücünü artırmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede makale, Çin’in 2024–2035 Ulusal Eğitim Planı’nın salt bir pedagojik reform girişimi olmanın ötesinde, ideolojik yeniden üretim, dijital altyapılar üzerinden disiplinci yönetişim ve küresel eğitim alanında stratejik 
konumlanma dinamikleriyle karakterize edilen kapsamlı bir ulus-inşa projesini temsil ettiğini ileri sürmektedir. Çalışma, bu yönüyle karşılaştırmalı eğitim politikası, otoriter modernleşme ve dijitalleşmiş eğitim yönetişimi literatürlerine kavramsal ve analitik düzeyde katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Abstract

This article critically examines the structural, digital, and ideological transformation processes  articulated in China’s national education strategy, as delineated in the policy document titled “2024–2035 Plan for Building a Strong Country through Education,” jointly issued by the Central Committee of the Communist Party of China and the State Council. The document 
functions not merely as an education policy framework, but as a comprehensive national strategy that encapsulates the Party-state’s ambition to reconstruct the social order through education, consolidate centralized political authority, and articulate a distinctively Chinese model of modernization within the global knowledge economy. Employing a qualitative research design grounded in discourse analysis and policy document examination, the study explores how ideological imperatives derived from Xi Jinping’s doctrine of “Socialism with Chinese Characteristics for a New Era” are systematically embedded across all tiers of the 
education system—including curricular design, textbook content, teacher training mechanisms, and institutional governance structures. This ideational integration reflects an attempt to forge ideological coherence and social discipline through pedagogical means.In parallel, the Planenvisions a comprehensive technological transformation of education through the deployment of artificial intelligence, big data analytics, smart campus ecosystems, and integrated digital platforms. Digitalization, in this sense, operates not only as a pedagogical innovation but also as an instrument of governance—reshaping assessment regimes, data-driven decision-making mechanisms, and educational management at both micro and macro levels. By embedding digital infrastructures within the apparatus of educational administration, the state advances a mode of “digital governance” that reinforces central coordination while enhancing surveillance and accountability capacities. Furthermore, the document articulates strategies to mitigate spatial and socio-economic disparities—particularly between rural and urban regions—through the expansion of vocational education, lifelong learning systems, and initiatives for digital inclusion. At the transnational level, the Plan emphasizes the internationalization of the 
“Education in China” brand, positioning educational exchange and academic mobility as vectors of cultural diplomacy and soft power projection. In this context, the article argues that China’s 2024–2035 Education Plan represents far more than a pedagogical reform program. It constitutes a comprehensive nation-building project characterized by the intertwined dynamics of ideological reproduction, disciplinary governance via digital infrastructures, and strategic positioning in the competitive landscape of global education. The study thus contributes to the literature on comparative education policy, authoritarian modernization, and the digitalization of governance, offering a nuanced understanding of how education functions as a key domain in China’s pursuit of techno-ideological statecraft.

Structured Abstract:

This article examines the historical formation of China's modern education system from the Late Qing period through to the national education plan covering 2024-2035, and critically analyzes the integration of artificial intelligence into Chinese state education policies. The study approaches this transformation through three interconnected axes: the historical roots and institutional formation of modern education in China, the ideological and structural content of the 2024-2035 national education plan, and the strategic positioning of artificial intelligence within education policy.

The foundations of modern education in China lie in the late nineteenth century, when the traditional keju examination system began to lose its functional relevance in the face of military and political pressure from Western powers. With a history spanning approximately fourteen hundred years, the keju was not merely an examination mechanism; it was the principal institutional framework through which Confucian values were reproduced and the relationship between the state and society was organized. The educational reforms introduced during the Hundred Days' Reform of 1898 and the formal abolition of the keju in 1905 mark a turning point in Chinese educational history, yet they also signal a deeper continuity: the Chinese state has consistently positioned the education system as a central instrument for the reorganization of the social order and the production of political legitimacy. During the Republican period, education policies were restructured around the development of national unity and civic consciousness; during the Maoist era, the education system was shaped in accordance with the political and social transformation objectives of the time. The reform process initiated under Deng Xiaoping after 1978 redefined education as the primary carrier of economic modernization and technological development. Each of these historical junctures provides an indispensable background for understanding contemporary Chinese education policy.

The "Plan for Building a Strong Educational Nation (教育强国建设规划纲要 2024-2035)," jointly issued by the Central Committee of the Communist Party of China and the State Council, can be understood as a reflection of this historical accumulation under present-day conditions. The document envisages the consistent implementation of the principles of "Socialism with Chinese Characteristics for a New Era" across the education system through curricular content, teacher training mechanisms, and institutional governance structures, placing national identity formation and patriotic education at the center of education policy. The document also treats higher education institutions as strategic actors in the global knowledge economy, setting out the strengthening of Chinese universities in terms of international rankings and research capacity as an explicit objective. Policies addressing the inequality of educational opportunity between rural and urban regions constitute another significant component of the document. The expansion of vocational education, the incorporation of lifelong learning systems into the institutional framework, and support mechanisms for disadvantaged regions are among the primary instruments envisaged in this regard. These policies appear to be shaped not only by concerns for educational equity but also by imperatives related to social stability and labor force planning.

One of the most striking dimensions of the Plan is the integration of artificial intelligence into educational administration. The document advocates AI-assisted learning environments, big data-driven student assessment systems, smart campus applications, and integrated digital platforms on the grounds of both pedagogical innovation and administrative efficiency. It is, however, difficult to argue that this technological transformation serves purely educational ends. The integration of digital infrastructures into educational administration produces a data-driven management model in which student behaviors, teacher performance, and institutional achievement indicators become continuously observable in real time. Some researchers interpret this tendency as the institutionalization of new surveillance practices within the field of education. It should also be noted that this technological framework directly aligns with China's national artificial intelligence strategy, which envisions achieving global AI leadership by 2030. In this context, the integration of artificial intelligence into education can be read not merely as a pedagogical choice but as a component of a long-term technological competition strategy.

The article argues that Chinese education policy cannot be reduced either to a straightforward development instrument or to ideological imposition. When examined together with its historical depth, ideological coherence, and technological vision, it emerges as a complex and multilayered governance practice in which the Chinese state's efforts to simultaneously manage social transformation and global competition are given concrete form. The article thus aims to contribute to ongoing discussions in comparative education policy, authoritarian modernization, and the digitalization of governance.

Yapılandırılmış Özet:

Bu makale, Çin'de modern eğitim sisteminin tarihsel oluşum sürecini Geç Qing döneminden başlatarak 2024-2035 ulusal eğitim planına uzanan çizgide incelemekte ve yapay zekânın Çin devlet eğitim politikalarına entegrasyonunu eleştirel bir perspektifle çözümlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, söz konusu dönüşüm sürecini birbirine bağlı üç eksen üzerinden ele almaktadır: Çin'de modern eğitimin tarihsel kökleri ve kurumsal oluşumu, 2024-2035 ulusal eğitim planının ideolojik ve yapısal içeriği ile yapay zekânın eğitim politikasındaki stratejik konumlanması.

Çin'de modern eğitimin kökleri, Batılı güçlerin askeri ve siyasi baskıları karşısında geleneksel keju sınav sisteminin işlevsiz kalmaya başladığı 19. yüzyılın sonlarına dayanmaktadır. Yaklaşık bin dört yüz yıllık bir geçmişe sahip olan keju sistemi, yalnızca bir sınav mekanizması değil; aynı zamanda Konfüçyüsçü değerlerin yeniden üretildiği ve devlet ile toplum arasındaki ilişkinin düzenlendiği temel kurumsal çerçeveydi. 1898 Yüz Gün Reformları sırasında gündeme gelen eğitim yenilikleri ve nihayetinde 1905'te keju'nun resmen ilga edilmesi, Çin eğitim tarihinde bir kırılma noktası olmakla birlikte aynı zamanda bir tarihsel sürekliliği de simgelemektedir: Çin devleti, eğitim sistemini her dönemde toplumsal düzenin yeniden kurulmasının ve siyasi meşruiyetin üretilmesinin merkezi bir aracı olarak konumlandırmıştır. Cumhuriyet döneminde eğitim politikaları, ulusal birlik ve yurttaşlık bilincinin geliştirilmesi ekseninde yeniden yapılandırılmış; Mao döneminde ise eğitim sistemi, dönemin siyasi ve toplumsal dönüşüm hedefleriyle uyumlu bir çerçevede şekillendirilmiştir. 1978 sonrasında Deng Xiaoping önderliğinde başlatılan reform süreci ise eğitimi ekonomik modernleşmenin ve teknolojik kalkınmanın temel taşıyıcısı olarak yeniden tanımlamıştır. Bu tarihsel birikimin her halkası, günümüz Çin eğitim politikasını anlayabilmek açısından vazgeçilmez bir arka plan sunmaktadır.

Komünist Parti Merkez Komitesi ve Devlet Konseyi tarafından ortaklaşa yayımlanan "Eğitim Güçlü Ülke İnşası Planı (教育强国建设规划纲要 2024-2035)", bu tarihsel birikimin güncel koşullardaki yansıması olarak değerlendirilebilir. Belge; müfredat içeriği, öğretmen yetiştirme mekanizmaları ve kurumsal yönetişim yapıları aracılığıyla "Yeni Dönemde Çin Özellikli Sosyalizm" ilkelerinin eğitim sistemi genelinde tutarlı biçimde hayata geçirilmesini öngörmekte; ulusal kimlik ve vatanseverlik eğitimini eğitim politikasının merkezine taşımaktadır. Bunun yanı sıra belge, yükseköğretim kurumlarını küresel bilgi ekonomisindeki rekabet açısından stratejik aktörler olarak ele almakta; Çin üniversitelerinin uluslararası sıralamalar ve araştırma kapasitesi bakımından güçlendirilmesini açık bir hedef olarak ortaya koymaktadır. Kırsal ve kentsel bölgeler arasındaki eğitim fırsatları eşitsizliğinin giderilmesine yönelik politikalar da belgenin önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Mesleki eğitimin yaygınlaştırılması, yaşam boyu öğrenme sistemlerinin kurumsal çerçeveye dahil edilmesi ve dezavantajlı bölgelere yönelik destek mekanizmaları bu kapsamda değerlendirilen başlıca araçlar arasında yer almaktadır. Söz konusu politikaların, eğitim adaletinin sağlanmasının yanı sıra toplumsal istikrar ve iş gücü planlaması kaygılarıyla da şekillendiği görülmektedir.

Planın en dikkat çekici boyutlarından birini ise yapay zekânın eğitim yönetimine entegrasyonu oluşturmaktadır. Belgede yapay zekâ destekli öğrenme ortamları, büyük veri analitiğine dayalı öğrenci değerlendirme sistemleri, akıllı kampüs uygulamaları ve bütünleşmiş dijital platformlar hem pedagojik yenilik hem de yönetsel etkinlik gerekçesiyle savunulmaktadır. Ancak bu teknolojik dönüşümün salt eğitimsel bir işlev taşıdığını söylemek güçtür. Dijital altyapıların eğitim yönetimine entegrasyonu, öğrenci davranışlarının, öğretmen performanslarının ve kurumsal başarı göstergelerinin gerçek zamanlı olarak izlenebildiği veri odaklı bir yönetim modeli oluşturmaktadır. Bazı araştırmacılar bu eğilimi, eğitim alanında yeni bir gözetim pratiğinin kurumsallaşması olarak yorumlamaktadır. Öte yandan söz konusu teknolojik çerçevenin, Çin'in 2030 yılına kadar küresel yapay zekâ liderliğine ulaşma hedefini öngören ulusal yapay zekâ stratejisiyle doğrudan örtüştüğü de göz ardı edilmemelidir. Bu bağlamda eğitim alanındaki yapay zekâ entegrasyonu, yalnızca bir pedagojik tercih değil; aynı zamanda uzun vadeli bir teknolojik rekabet stratejisinin parçası olarak okunmaktadır.

Makale, Çin eğitim politikasının ne salt bir kalkınma aracı ne de ideolojik bir dayatma olarak indirgemeci biçimde değerlendirilemeyeceğini savunmaktadır. Söz konusu politika, tarihsel derinliği, ideolojik tutarlılığı ve teknolojik vizyonuyla birlikte ele alındığında, Çin devletinin toplumsal dönüşümü ve küresel rekabeti aynı anda yönetme çabasının somutlaştığı karmaşık ve çok katmanlı bir yönetişim pratiği olarak karşımıza çıkmaktadır. Makale bu çerçevede karşılaştırmalı eğitim politikası, otoriter modernleşme ve yönetişimin dijitalleşmesi üzerine yürütülen tartışmalara katkı sunmayı hedeflemektedir.

ملخص منظم

تتناول هذه المقالة التطور التاريخي لنظام التعليم الحديث في الصين بدءًا من أواخر عهد أسرة تشينغ وصولاً إلى الخطة الوطنية للتعليم للفترة 2024-2035، كما تحلل بشكل نقدي دمج الذكاء الاصطناعي في سياسات التعليم الحكومي الصينية. تتناول الدراسة هذا التحول من خلال ثلاثة محاور مترابطة: الجذور التاريخية والتشكيل المؤسسي للتعليم الحديث في الصين، والمحتوى الأيديولوجي والهيكلي لخطة التعليم الوطنية للفترة 2024-2035، والموقع الاستراتيجي للذكاء الاصطناعي ضمن سياسة التعليم.

تعود أسس التعليم الحديث في الصين إلى أواخر القرن التاسع عشر، عندما بدأ نظام امتحانات الكيجو التقليدي يفقد أهميته الوظيفية في مواجهة الضغوط العسكرية والسياسية من القوى الغربية. مع تاريخ يمتد لحوالي أربعة عشر قرناً، لم يكن الكيجو مجرد آلية امتحان؛ بل كان الإطار المؤسسي الرئيسي الذي تم من خلاله إعادة إنتاج القيم الكونفوشيوسية وتنظيم العلاقة بين الدولة والمجتمع. تمثل الإصلاحات التعليمية التي أدخلت خلال إصلاح المائة يوم عام 1898 والإلغاء الرسمي لنظام كيجو في عام 1905 نقطة تحول في تاريخ التعليم الصيني، لكنها تشير أيضًا إلى استمرارية أعمق: فقد وضع الدولة الصينية باستمرار نظام التعليم كأداة مركزية لإعادة تنظيم النظام الاجتماعي وإنتاج الشرعية السياسية. خلال الفترة الجمهورية، أعيدت هيكلة سياسات التعليم حول تنمية الوحدة الوطنية والوعي المدني؛ وخلال الحقبة الماوية، تم تشكيل النظام التعليمي وفقًا لأهداف التحول السياسي والاجتماعي في ذلك الوقت. أعاد عملية الإصلاح التي بدأها دنغ شياو بينغ بعد عام 1978 تعريف التعليم باعتباره الناقل الرئيسي للتحديث الاقتصادي والتطور التكنولوجي. توفر كل من هذه المنعطفات التاريخية خلفية لا غنى عنها لفهم سياسة التعليم الصينية المعاصرة.

ويمكن فهم ”خطة بناء دولة تعليمية قوية (教育强国建设规划纲要 2024-2035)", التي أصدرتها اللجنة المركزية للحزب الشيوعي الصيني ومجلس الدولة بشكل مشترك, على أنها انعكاس لهذا التراكم التاريخي في ظل الظروف الحالية. وتتوخى الوثيقة التنفيذ المتسق لمبادئ ”الاشتراكية ذات السمات الصينية للعصر الجديد“ عبر النظام التعليمي من خلال محتوى المناهج الدراسية وآليات تدريب المعلمين وهياكل الحوكمة المؤسسية, مع وضع تكوين الهوية الوطنية والتربية الوطنية في صميم السياسة التعليمية. كما تعامل الوثيقة مؤسسات التعليم العالي كجهات فاعلة استراتيجية في اقتصاد المعرفة العالمي, وتحدد تعزيز الجامعات الصينية من حيث التصنيفات الدولية والقدرة البحثية كهدف صريح. تشكل السياسات التي تعالج عدم المساواة في فرص التعليم بين المناطق الريفية والحضرية مكونًا مهمًا آخر في الوثيقة. ويعد توسيع نطاق التعليم المهني, ودمج أنظمة التعلم مدى الحياة في الإطار المؤسسي, وآليات دعم المناطق المحرومة من بين الأدوات الأساسية المتوخاة في هذا الصدد. ويبدو أن هذه السياسات لم تتشكل فقط بدافع الاهتمام بالمساواة في التعليم, بل أيضًا بدافع الضرورات المتعلقة بالاستقرار الاجتماعي وتخطيط القوى العاملة.

يعد دمج الذكاء الاصطناعي في الإدارة التعليمية أحد أبرز أبعاد الخطة. تدعو الوثيقة إلى بيئات تعليمية مدعومة بالذكاء الاصطناعي، وأنظمة تقييم الطلاب القائمة على البيانات الضخمة، وتطبيقات الحرم الجامعي الذكية، والمنصات الرقمية المتكاملة، استنادًا إلى كل من الابتكار التربوي والكفاءة الإدارية. ومع ذلك، من الصعب القول إن هذا التحول التكنولوجي يخدم أغراضًا تعليمية بحتة. يؤدي دمج البنى التحتية الرقمية في الإدارة التعليمية إلى إنتاج نموذج إدارة قائم على البيانات، حيث تصبح سلوكيات الطلاب وأداء المعلمين ومؤشرات الإنجاز المؤسسي قابلة للمراقبة المستمرة في الوقت الفعلي. يفسر بعض الباحثين هذا الاتجاه على أنه إضفاء الطابع المؤسسي على ممارسات مراقبة جديدة في مجال التعليم. وتجدر الإشارة أيضًا إلى أن هذا الإطار التكنولوجي يتوافق بشكل مباشر مع استراتيجية الصين الوطنية للذكاء الاصطناعي، التي تتوخى تحقيق الريادة العالمية في مجال الذكاء الاصطناعي بحلول عام 2030. وفي هذا السياق، يمكن النظر إلى دمج الذكاء الاصطناعي في التعليم ليس مجرد خيار تربوي، بل كعنصر في استراتيجية تنافس تكنولوجي طويلة الأمد.

تجادل المقالة بأن سياسة التعليم الصينية لا يمكن اختزالها إما إلى أداة تنمية مباشرة أو إلى فرض أيديولوجي. وعند دراستها جنبًا إلى جنب مع عمقها التاريخي وتماسكها الأيديولوجي ورؤيتها التكنولوجية، تظهر كممارسة حوكمة معقدة ومتعددة الطبقات تتجسد فيها جهود الدولة الصينية لإدارة التحول الاجتماعي والمنافسة العالمية في آن واحد. وبالتالي، تهدف المقالة إلى المساهمة في المناقشات الجارية حول سياسة التعليم المقارن، والتحديث الاستبدادي، ورقمنة الحوكمة.

Résumé Structuré:

Cet article examine la formation historique du système éducatif moderne chinois, de la fin de la dynastie Qing jusqu'au plan national d'éducation couvrant la période 2024-2035, et analyse de manière critique l'intégration de l'intelligence artificielle dans les politiques éducatives de l'État chinois. L'étude aborde cette transformation à travers trois axes interdépendants : les racines historiques et la formation institutionnelle de l'éducation moderne en Chine, le contenu idéologique et structurel du plan national d'éducation 2024-2035, et le positionnement stratégique de l'intelligence artificielle au sein de la politique éducative.

Les fondements de l’éducation moderne en Chine remontent à la fin du XIXe siècle, lorsque le système traditionnel d’examens keju a commencé à perdre sa pertinence fonctionnelle face aux pressions militaires et politiques des puissances occidentales. Fort d’une histoire s’étendant sur environ quatorze siècles, le keju n’était pas simplement un mécanisme d’examen; il constituait le principal cadre institutionnel à travers lequel les valeurs confucéennes étaient reproduites et la relation entre l’État et la société organisée. Les réformes éducatives introduites lors de la Réforme des Cent Jours de 1898 et l’abolition officielle du keju en 1905 marquent un tournant dans l’histoire de l’éducation chinoise, but they also signal a deeper continuity: the Chinese state has always positioned the educational system as a central instrument for the reorganisation of social order and the production of political legitimacy. Pendant la période républicaine, les politiques éducatives ont été restructurées autour du développement de l’unité nationale et de la conscience civique ; pendant l’ère maoïste, le système éducatif a été façonné en fonction des objectifs de transformation politique et sociale de l’époque. Le processus de réforme lancé sous Deng Xiaoping après 1978 a redéfini l’éducation comme le principal vecteur de la modernisation économique et du développement technologique. Chacun de ces tournants historiques fournit un contexte indispensable à la compréhension de la politique éducative chinoise contemporaine.

Le « Plan pour la construction d’une nation forte en matière d’éducation (教育强国建设规划纲要 2024-2035) », publié conjointement par le Comité central du Parti communiste chinois et le Conseil d’État, peut être considéré comme le reflet de cette accumulation historique dans le contexte actuel. Le document prévoit la mise en œuvre cohérente des principes du « socialisme aux caractéristiques chinoises pour une nouvelle ère » à travers l’ensemble du système éducatif, via les contenus des programmes, les mécanismes de formation des enseignants et les structures de gouvernance institutionnelle, en plaçant la formation de l’identité nationale et l’éducation patriotique au centre de la politique éducative. Le document considère également les établissements d’enseignement supérieur comme des acteurs stratégiques de l’économie mondiale de la connaissance, en fixant comme objectif explicite le renforcement des universités chinoises en termes de classements internationaux et de capacité de recherche. Les politiques visant à remédier à l’inégalité des chances en matière d’éducation entre les zones rurales et urbaines constituent un autre volet important du document. L’expansion de l’enseignement professionnel, l’intégration de systèmes d’apprentissage tout au long de la vie dans le cadre institutionnel et les mécanismes de soutien aux régions défavorisées figurent parmi les principaux instruments envisagés à cet égard. Ces politiques semblent être motivées non seulement par des préoccupations d’équité éducative, mais aussi par des impératifs liés à la stabilité sociale et à la planification de la main-d’œuvre.

L’un des aspects les plus marquants du Plan est l’intégration de l’intelligence artificielle dans l’administration de l’éducation. Le document prône des environnements d’apprentissage assistés par l’IA, des systèmes d’évaluation des élèves basés sur le big data, des applications pour campus intelligents et des plateformes numériques intégrées, au nom à la fois de l’innovation pédagogique et de l’efficacité administrative. Il est toutefois difficile d’affirmer que cette transformation technologique sert des fins purement éducatives. L'intégration des infrastructures numériques dans l'administration de l'éducation produit un modèle de gestion fondé sur les données, dans lequel les comportements des élèves, les performances des enseignants et les indicateurs de réussite des établissements deviennent observables en continu et en temps réel. Certains chercheurs interprètent cette tendance comme l'institutionnalisation de nouvelles pratiques de surveillance dans le domaine de l'éducation. Il convient également de noter que ce cadre technologique s'aligne directement sur la stratégie nationale chinoise en matière d'intelligence artificielle, qui envisage d'atteindre le leadership mondial en IA d'ici 2030. Dans ce contexte, l’intégration de l’intelligence artificielle dans l’éducation peut être interprétée non seulement comme un choix pédagogique, mais aussi comme un élément d’une stratégie de concurrence technologique à long terme.

L'article soutient que la politique éducative chinoise ne peut être réduite ni à un simple instrument de développement, ni à une imposition idéologique. Lorsqu'on l'examine à la lumière de sa profondeur historique, de sa cohérence idéologique et de sa vision technologique, elle apparaît comme une pratique de gouvernance complexe et à plusieurs niveaux, dans laquelle les efforts de l'État chinois pour gérer simultanément la transformation sociale et la concurrence mondiale prennent une forme concrète. L'article vise ainsi à contribuer aux discussions en cours sur la politique éducative comparée, la modernisation autoritaire et la numérisation de la gouvernance.

Resumen Estructurado:

Este artículo examina la formación histórica del sistema educativo moderno de China desde el final de la dinastía Qing hasta el plan nacional de educación para el periodo 2024-2035, y analiza de forma crítica la integración de la inteligencia artificial en las políticas educativas estatales chinas. El estudio aborda esta transformación a través de tres ejes interrelacionados: las raíces históricas y la formación institucional de la educación moderna en China, el contenido ideológico y estructural del plan nacional de educación 2024-2035 y el posicionamiento estratégico de la inteligencia artificial dentro de la política educativa.

Los cimientos de la educación moderna en China se remontan a finales del siglo XIX, cuando el sistema tradicional de exámenes keju comenzó a perder su relevancia funcional ante la presión militar y política de las potencias occidentales. Con una historia que abarca aproximadamente mil cuatrocientos años, el keju no era meramente un mecanismo de examen; era el principal marco institucional a través del cual se reproducían los valores confucianos y se organizaba la relación entre el Estado y la sociedad. Las reformas educativas introducidas durante la Reforma de los Cien Días de 1898 y la abolición formal del keju en 1905 marcan un punto de inflexión en la historia de la educación china, pero también señalan una continuidad más profunda: el Estado chino ha posicionado sistemáticamente el sistema educativo como un instrumento central para la reorganización del orden social y la generación de legitimidad política. Durante el periodo republicano, las políticas educativas se reestructuraron en torno al desarrollo de la unidad nacional y la conciencia cívica; durante la era maoísta, el sistema educativo se configuró de acuerdo con los objetivos de transformación política y social de la época. El proceso de reforma iniciado bajo Deng Xiaoping después de 1978 redefinió la educación como el principal vector de la modernización económica y el desarrollo tecnológico. Cada uno de estos momentos históricos proporciona un contexto indispensable para comprender la política educativa china contemporánea.

El «Plan para la construcción de una nación educativa fuerte (教育强国建设规划纲要 2024-2035)», publicado conjuntamente por el Comité Central del Partido Comunista de China y el Consejo de Estado, puede entenderse como un reflejo de esta acumulación histórica en las condiciones actuales. El documento prevé la aplicación coherente de los principios del «socialismo con características chinas para una nueva era» en todo el sistema educativo a través de los contenidos curriculares, los mecanismos de formación del profesorado y las estructuras de gobernanza institucional, situando la formación de la identidad nacional y la educación patriótica en el centro de la política educativa. El documento también considera a las instituciones de educación superior como actores estratégicos en la economía global del conocimiento, estableciendo como objetivo explícito el fortalecimiento de las universidades chinas en términos de clasificaciones internacionales y capacidad de investigación. Las políticas que abordan la desigualdad de oportunidades educativas entre las regiones rurales y urbanas constituyen otro componente significativo del documento. La expansión de la formación profesional, la incorporación de sistemas de aprendizaje permanente al marco institucional y los mecanismos de apoyo a las regiones desfavorecidas se encuentran entre los principales instrumentos previstos a este respecto. Estas políticas parecen estar determinadas no solo por la preocupación por la equidad educativa, sino también por imperativos relacionados con la estabilidad social y la planificación de la mano de obra.

Una de las dimensiones más llamativas del Plan es la integración de la inteligencia artificial en la administración educativa. El documento aboga por entornos de aprendizaje asistidos por IA, sistemas de evaluación de los estudiantes basados en big data, aplicaciones de campus inteligentes y plataformas digitales integradas, tanto por motivos de innovación pedagógica como de eficiencia administrativa. Sin embargo, es difícil argumentar que esta transformación tecnológica sirva exclusivamente a fines educativos. La integración de infraestructuras digitales en la administración educativa da lugar a un modelo de gestión basado en datos en el que el comportamiento de los estudiantes, el rendimiento de los docentes y los indicadores de rendimiento institucional se pueden observar de forma continua y en tiempo real. Algunos investigadores interpretan esta tendencia como la institucionalización de nuevas prácticas de vigilancia en el ámbito de la educación. Cabe señalar también que este marco tecnológico se alinea directamente con la estrategia nacional de inteligencia artificial de China, que prevé alcanzar el liderazgo mundial en IA para 2030. En este contexto, la integración de la inteligencia artificial en la educación puede interpretarse no solo como una elección pedagógica, sino como un componente de una estrategia de competencia tecnológica a largo plazo.

El artículo sostiene que la política educativa china no puede reducirse ni a un simple instrumento de desarrollo ni a una imposición ideológica. Cuando se examina junto con su profundidad histórica, coherencia ideológica y visión tecnológica, se perfila como una práctica de gobernanza compleja y con múltiples capas en la que los esfuerzos del Estado chino por gestionar simultáneamente la transformación social y la competencia global cobran forma concreta. El artículo pretende, por tanto, contribuir a los debates en curso sobre política educativa comparada, modernización autoritaria y digitalización de la gobernanza.

结构化摘要：

本文考察了中国现代教育体系从清末到2024-2035年国家教育规划的历史形成过程，并批判性地分析了人工智能在中国国家教育政策中的融合。本研究通过三个相互关联的维度来探讨这一转型：中国现代教育的历史根源与制度形成、2024-2035年国家教育规划的意识形态与结构内涵，以及人工智能在教育政策中的战略定位。

中国现代教育的根基可追溯至19世纪末，当时面对西方列强的军事和政治压力，传统的科举制度开始丧失其功能性意义。科举制度拥有约1400年的历史，它不仅是一种考试机制，更是再生产儒家价值观、组织国家与社会关系的根本制度框架。1898年“戊戌百日维新”期间推行的教育改革以及1905年科举制度的正式废除，标志着中国教育史上的转折点，但同时也昭示着一种更深层次的延续性：中国国家始终将教育体系定位为重组社会秩序和生产政治合法性的核心工具。在民国时期，教育政策围绕民族团结和公民意识的培养而重构；在毛泽东时代，教育体系是根据当时的政治和社会转型目标而塑造的。1978年后邓小平发起的改革进程，将教育重新定义为经济现代化和技术发展的主要载体。这些历史节点都为理解当代中国教育政策提供了不可或缺的背景。

中共中央和国务院联合发布的《教育强国建设规划纲要（2024-2035）》，可被视为这一历史积淀在当今条件下的体现。该文件设想通过课程内容、教师培训机制及制度治理结构，在整个教育体系中贯彻“新时代中国特色社会主义”原则，并将国家认同的形成与爱国主义教育置于教育政策的中心位置。文件还将高等教育机构视为全球知识经济中的战略参与者，明确提出提升中国高校在国际排名和科研能力方面的地位这一目标。解决城乡教育机会不平等问题的政策是该文件的另一重要组成部分。扩大职业教育规模、将终身学习体系纳入制度框架，以及针对欠发达地区的扶持机制，是此方面设想的主要手段。这些政策似乎不仅源于对教育公平的关切，也受到社会稳定和劳动力规划等现实需求的驱动。

该规划最引人注目的方面之一是将人工智能融入教育管理。该文件以教学创新和行政效率为由，倡导建立人工智能辅助的学习环境、基于大数据的学生评估系统、智慧校园应用以及综合数字平台。然而，很难断言这种技术转型纯粹是为了教育目的。数字基础设施与教育行政管理的融合，催生了一种数据驱动的管理模式，在此模式下，学生行为、教师表现及机构绩效指标均可被实时持续监测。部分研究者将这一趋势解读为教育领域内新型监控实践的制度化。还应指出的是，这一技术框架与中国的国家人工智能战略直接契合，该战略旨在到2030年实现全球人工智能领域的领导地位。在此背景下，人工智能与教育的融合不仅可被视为一种教学选择，更应被视为长期技术竞争战略的组成部分。

本文认为，中国教育政策既不能简单归结为单纯的发展工具，也不能仅视为意识形态的强加。若结合其历史深度、意识形态的一致性以及技术愿景来审视，它便呈现为一种复杂且多层次的治理实践，其中中国国家在同时管理社会转型与全球竞争方面的努力得以具体体现。因此，本文旨在为比较教育政策、威权现代化以及治理数字化等领域的持续讨论提供新的视角。

Структурированное резюме:

В данной статье рассматривается историческое становление современной системы образования Китая, начиная с позднего периода династии Цин и заканчивая национальным планом развития образования на 2024–2035 годы, а также дается критический анализ интеграции искусственного интеллекта в государственную политику Китая в сфере образования. В исследовании эта трансформация рассматривается через три взаимосвязанных аспекта: исторические корни и институциональное формирование современного образования в Китае, идеологическое и структурное содержание национального плана развития образования на 2024–2035 годы, а также стратегическое позиционирование искусственного интеллекта в рамках образовательной политики.

Основания современного образования в Китае уходят корнями в конец XIX века, когда традиционная система экзаменов «кэцзю» начала терять свою функциональную значимость под давлением военных и политических факторов со стороны западных держав. Имея историю, насчитывающую около четырнадцати веков, «Кэцзю» был не просто экзаменационным механизмом; он представлял собой основную институциональную структуру, посредством которой воспроизводились конфуцианские ценности и организовывались отношения между государством и обществом. Реформы в сфере образования, введенные в ходе «Стодневной реформы» 1898 года, и официальная отмена «кэцзю» в 1905 году знаменуют собой поворотный момент в истории китайского образования, однако они также свидетельствуют о более глубокой преемственности: китайское государство последовательно позиционировало систему образования как центральный инструмент реорганизации социального порядка и обеспечения политической легитимности. В период республики политика в области образования была перестроена с учетом развития национального единства и гражданского сознания; в маоистскую эпоху система образования формировалась в соответствии с политическими и социальными целями трансформации того времени. Процесс реформ, начатый при Дэн Сяопине после 1978 года, переопределил образование как основной носитель экономической модернизации и технологического развития. Каждый из этих исторических этапов служит незаменимым фоном для понимания современной китайской политики в области образования.

«План построения сильной образовательной нации (教育强国建设规划纲要 2024–2035)» 2024–2035) », совместно изданный Центральным комитетом Коммунистической партии Китая и Государственным советом, можно рассматривать как отражение этого исторического наследия в современных условиях. Документ предусматривает последовательное внедрение принципов «социализма с китайской спецификой для новой эпохи» во всей системе образования через содержание учебных программ, механизмы подготовки учителей и институциональные структуры управления, ставя формирование национальной идентичности и патриотическое воспитание в центр образовательной политики. Документ также рассматривает высшие учебные заведения как стратегических игроков в глобальной экономике знаний, ставя в качестве явной цели укрепление позиций китайских университетов в международных рейтингах и повышение их научно-исследовательского потенциала. Политика, направленная на устранение неравенства в образовательных возможностях между сельскими и городскими регионами, составляет еще один важный компонент документа. Расширение профессионального образования, включение систем обучения на протяжении всей жизни в институциональную структуру и механизмы поддержки для неблагополучных регионов входят в число основных инструментов, предусмотренных в этом отношении. Эти меры, по-видимому, определяются не только заботой о равенстве в образовании, но и императивами, связанными с социальной стабильностью и планированием трудовых ресурсов.

Одним из наиболее поразительных аспектов Плана является интеграция искусственного интеллекта в управление образованием. Документ пропагандирует учебные среды с поддержкой ИИ, системы оценки учащихся на основе больших данных, приложения для «умных» кампусов и интегрированные цифровые платформы как с точки зрения педагогических инноваций, так и административной эффективности. Однако трудно утверждать, что эта технологическая трансформация служит исключительно образовательным целям. Интеграция цифровой инфраструктуры в управление образованием приводит к появлению модели управления, основанной на данных, в которой поведение учащихся, эффективность работы учителей и показатели успеваемости учебных заведений становятся постоянно наблюдаемыми в режиме реального времени. Некоторые исследователи интерпретируют эту тенденцию как институционализацию новых практик наблюдения в сфере образования. Следует также отметить, что эта технологическая структура напрямую согласуется с национальной стратегией Китая в области искусственного интеллекта, которая предусматривает достижение глобального лидерства в сфере ИИ к 2030 году. В этом контексте интеграцию искусственного интеллекта в образование можно рассматривать не просто как педагогический выбор, но как компонент долгосрочной стратегии технологической конкуренции.

В статье утверждается, что китайскую образовательную политику нельзя сводить ни к простому инструменту развития, ни к идеологическому навязыванию. При рассмотрении в совокупности с ее исторической глубиной, идеологической целостностью и технологическим видением она предстает как сложная и многослойная практика управления, в которой конкретизируются усилия китайского государства по одновременному управлению социальными преобразованиями и глобальной конкуренцией. Таким образом, статья призвана внести вклад в текущие дискуссии в области сравнительной образовательной политики, авторитарной модернизации и цифровизации управления.

संरचित सारांश:

यह लेख लेट चिंग काल से लेकर 2024-2035 तक की राष्ट्रीय शिक्षा योजना तक चीन की आधुनिक शिक्षा प्रणाली के ऐतिहासिक गठन की पड़ताल करता है, और चीनी राज्य शिक्षा नीतियों में कृत्रिम बुद्धिमत्ता के एकीकरण का आलोचनात्मक विश्लेषण करता है।

यह अध्ययन इस परिवर्तन को तीन परस्पर जुड़े अक्षों के माध्यम से देखता है: चीन में आधुनिक शिक्षा की ऐतिहासिक जड़ें और संस्थागत गठन, 2024-2035 की राष्ट्रीय शिक्षा योजना की वैचारिक और संरचनात्मक सामग्री, और शिक्षा नीति के भीतर कृत्रिम बुद्धिमत्ता की रणनीतिक स्थिति।

चीन में आधुनिक शिक्षा की नींव उन्नीसवीं सदी के उत्तरार्ध में रखी गई, जब पश्चिमी शक्तियों के सैन्य और राजनीतिक दबाव के सामने पारंपरिक केजू परीक्षा प्रणाली अपनी कार्यात्मक प्रासंगिकता खोने लगी। लगभग चौदह सौ वर्षों के इतिहास के साथ, केजू केवल एक परीक्षा तंत्र नहीं था; यह वह प्रमुख संस्थागत ढांचा था जिसके माध्यम से कन्फ्यूशियसवादी मूल्यों को पुन: उत्पन्न किया जाता था और राज्य तथा समाज के बीच संबंध संगठित किया जाता था। 1898 के सौ दिनों के सुधार के दौरान शुरू किए गए शैक्षिक सुधार और 1905 में केजू को औपचारिक रूप से समाप्त करना चीनी शैक्षिक इतिहास में एक महत्वपूर्ण मोड़ है, फिर भी वे एक गहरी निरंतरता का भी संकेत देते हैं: चीनी राज्य ने लगातार शिक्षा प्रणाली को सामाजिक व्यवस्था के पुनर्गठन और राजनीतिक वैधता के उत्पादन के लिए एक केंद्रीय उपकरण के रूप में स्थापित किया है। गणतंत्र काल के दौरान, शिक्षा नीतियों को राष्ट्रीय एकता और नागरिक चेतना के विकास के इर्द-गिर्द पुनर्गठित किया गया; माओवादी युग के दौरान, शिक्षा प्रणाली को उस समय के राजनीतिक और सामाजिक परिवर्तन के उद्देश्यों के अनुसार आकार दिया गया। 1978 के बाद देंग शियाओपिंग के तहत शुरू की गई सुधार प्रक्रिया ने शिक्षा को आर्थिक आधुनिकीकरण और तकनीकी विकास के प्राथमिक वाहक के रूप में पुनर्परिभाषित किया। इन प्रत्येक ऐतिहासिक पड़ावों में से प्रत्येक समकालीन चीनी शिक्षा नीति को समझने के लिए एक अनिवार्य पृष्ठभूमि प्रदान करता है।

चीन की कम्युनिस्ट पार्टी की केंद्रीय समिति और राज्य परिषद द्वारा संयुक्त रूप से जारी "एक मजबूत शैक्षिक राष्ट्र के निर्माण की योजना (教育强国建设规划纲要 2024-2035)," को वर्तमान परिस्थितियों में इस ऐतिहासिक संचय के प्रतिबिंब के रूप में समझा जा सकता है। यह दस्तावेज़ पाठ्यचर्या की सामग्री, शिक्षक प्रशिक्षण तंत्र और संस्थागत शासन संरचनाओं के माध्यम से शिक्षा प्रणाली में "नए युग के लिए चीनी विशेषताओं वाले समाजवाद" के सिद्धांतों के सुसंगत कार्यान्वयन की परिकल्पना करता है, और राष्ट्रीय पहचान निर्माण तथा देशभक्ति की शिक्षा को शिक्षा नीति के केंद्र में रखता है। यह दस्तावेज़ उच्च शिक्षा संस्थानों को वैश्विक ज्ञान अर्थव्यवस्था में रणनीतिक अभिनेताओं के रूप में भी मानता है, और अंतरराष्ट्रीय रैंकिंग तथा अनुसंधान क्षमता के मामले में चीनी विश्वविद्यालयों को मजबूत करने को एक स्पष्ट उद्देश्य के रूप में निर्धारित करता है। ग्रामीण और शहरी क्षेत्रों के बीच शैक्षिक अवसरों की असमानता को संबोधित करने वाली नीतियां दस्तावेज़ के एक अन्य महत्वपूर्ण घटक का गठन करती हैं। इस संबंध में कल्पना किए गए प्राथमिक साधनों में व्यावसायिक शिक्षा का विस्तार, संस्थागत ढांचे में आजीवन सीखने की प्रणालियों का समावेश, और वंचित क्षेत्रों के लिए सहायता तंत्र शामिल हैं। ये नीतियां न केवल शैक्षिक समानता की चिंताओं से, बल्कि सामाजिक स्थिरता और श्रम बल योजना से संबंधित अनिवार्यताओं से भी आकार लेती हुई प्रतीत होती हैं।

योजना का एक सबसे उल्लेखनीय आयाम शैक्षिक प्रशासन में कृत्रिम बुद्धिमत्ता का एकीकरण है। यह दस्तावेज़ शैक्षिक नवाचार और प्रशासनिक दक्षता, दोनों के आधार पर AI-सहायक शिक्षण वातावरण, बिग डेटा-संचालित छात्र मूल्यांकन प्रणालियों, स्मार्ट कैम्पस अनुप्रयोगों और एकीकृत डिजिटल प्लेटफार्मों की वकालत करता है। हालाँकि, यह तर्क देना मुश्किल है कि यह तकनीकी परिवर्तन केवल शैक्षिक उद्देश्यों की पूर्ति करता है। शैक्षिक प्रशासन में डिजिटल बुनियादी ढांचे के एकीकरण से एक डेटा-संचालित प्रबंधन मॉडल बनता है जिसमें छात्रों के व्यवहार, शिक्षकों का प्रदर्शन और संस्थागत उपलब्धि संकेतक वास्तविक समय में लगातार देखे जा सकते हैं। कुछ शोधकर्ता इस प्रवृत्ति को शिक्षा के क्षेत्र में नई निगरानी प्रथाओं के संस्थागतकरण के रूप में व्याख्यायित करते हैं। यह भी ध्यान दिया जाना चाहिए कि यह तकनीकी ढांचा सीधे चीन की राष्ट्रीय कृत्रिम बुद्धिमत्ता रणनीति के अनुरूप है, जो 2030 तक वैश्विक AI AIनेतृत्व हासिल करने की परिकल्पना करती है।

इस संदर्भ में, शिक्षा में कृत्रिम बुद्धिमत्ता के एकीकरण को केवल एक शैक्षिक विकल्प के रूप में नहीं बल्कि एक दीर्घकालिक तकनीकी प्रतिस्पर्धा रणनीति के घटक के रूप में देखा जा सकता है।

लेख में यह तर्क दिया गया है कि चीनी शिक्षा नीति को न तो एक सीधे-सादे विकास उपकरण तक सीमित किया जा सकता है और न ही इसे वैचारिक थोप-ठोस के रूप में देखा जा सकता है। जब इसकी ऐतिहासिक गहराई, वैचारिक सुसंगतता और तकनीकी दृष्टिकोण के साथ मिलकर जांच की जाती है, तो यह एक जटिल और बहु-स्तरीय शासन प्रथा के रूप में उभरती है, जिसमें चीनी राज्य के सामाजिक परिवर्तन और वैश्विक प्रतिस्पर्धा को एक साथ प्रबंधित करने के प्रयासों को ठोस रूप दिया गया है। इस प्रकार, यह लेख तुलनात्मक शिक्षा नीति, सत्तावादी आधुनिकीकरण और शासन के डिजिटलीकरण पर चल रही चर्चाओं में योगदान करने का लक्ष्य रखता है।