Bu çalışma, 27 Mayıs 1960 askerî darbesinin ardından oluşan siyasal konjonktürü Kastamonu örneği üzerinden ele alarak ulusal ölçekteki dönüşümlerin yereldeki farklı yansımalarını ortaya koymaktadır. Temel kaynak olarak dönemin Kastamonu yerel basınına dayanan araştırmada; 1961 Anayasa halkoylaması, 1961 Milletvekili ve Senato seçimleri, 1963 Mahallî İdareler seçimi ve 1965 Milletvekili Genel Seçimleri ile bunlara eşlik eden propaganda faaliyetleri incelenmiştir. Yerel basında darbenin “inkılap/harekât” söylemiyle olumlu biçimde sunulduğu; 9 Temmuz 1961 halkoylamasında Kastamonu’da ülke ortalamasına yakın “evet” oranı görülürken İnebolu, Tosya ve Küre’de yüksek “hayır” oranlarıyla eleştirel bir tutumun sürdürüldüğü tespit edilmiştir. 1961 seçimlerinde Kastamonu, Türkiye genelinden ayrışarak Yeni Türkiye Partisi’ni açık farkla birinci, Adalet Partisi’ni ise son sırada konumlandırmıştır. 1963 seçimlerinde bağımsız adayların etkisinin artması ve Adalet Partisi’nin merkezde güç kazanması, siyasal ağların belirleyici rolünü ortaya koymuştur. 1960-1965 yılları arasında artan propaganda faaliyetleri, parti geçişleri ve örgütlenme çabaları askerî vesayetin azalan etkisini yansıtmakla birlikte, seçmenin giderek “sivil iktidar” yönündeki tercihini güçlendirmiş ve süreç, 1965 seçimlerinde Adalet Partisi’nin belirgin üstünlüğüyle sonuçlanan yeni bir siyasal düzene dönüşmüştür. 1965 genel seçimleriyle birlikte sivil iktidarın yeniden hâkim olduğu bir siyasi dönem başlamışsa da, 1961 Anayasasıyla oluşturulan vesayet kurumları aracılığıyla parlamento üzerinde güçlü bir denetim mekanizması oluşturulmuştur. Böylelikle askerî vesayetin doğrudan etkisi azalmış, ancak anayasal meşruiyete sahip yeni kurumlar aracılığıyla varlığını sürdürmüştür.

This study examines the political context that emerged after the May 27, 1960 military coup through the case of Kastamonu, revealing how nationwide transformations manifested differently at the local level. Based primarily on Kastamonu’s local press of the period, the research analyzes the 1961 Constitutional Referendum, the 1961 Parliamentary and Senate elections, the 1963 Municipal elections, and the 1965 General Elections, along with their associated propaganda activities. The local press portrayed the coup positively under the discourse of “revolution/operation.” In the July 9, 1961 referendum, while Kastamonu’s overall “yes” vote rate was close to the national average, the districts of İnebolu, Tosya, and Küre displayed relatively high “no” votes, reflecting a critical stance. In the 1961 elections, Kastamonu diverged from national trends, ranking the New Turkey Party first by a wide margin and placing the Justice Party last. In 1963, the rise of independent candidates and the growing strength of the AP in the city center revealed the decisive role of local political networks. Between 1960 and 1965, increasing propaganda activities, party transitions, and organizational efforts reflected the waning influence of military tutelage while strengthening the electorate’s preference for “civilian rule.” Ultimately, this process culminated in the 1965 elections with the Justice Party’s clear dominance, marking the consolidation of a new political order. Although the 1965 general elections marked the beginning of a new political era in which civilian authority regained dominance, a strong mechanism of control over the parliament was established through the tutelary institutions created by the 1961 Constitution. Thus, while the direct influence of military tutelage diminished, it continued to exist through newly established institutions possessing constitutional legitimacy.