Uluslararası yaptırımların derinleşen meşruiyet krizi, hukuki geçerlilik ile siyasi kabul edilebilirlik eksenlerinin kesişiminde konumlanmaktadır. Araştırma, hedefli ve ikincil yaptırımların insan hakları, egemenlik ve müdahale etmeme ilkeleriyle uyumunu; BM Şartı’nın yetki mimarisi, AB ve ABD yaptırım rejimlerinin tasarım–uygulama pratikleri ve AİHM/ABAD içtihadı üzerinden, söylem ve normatif metin analizi yoluyla sorgular. Orantılılık, hedef seçiminde kesinlik, hukuki süreç güvencesi ve insani muafiyetlerden müteşekkil bir meşruiyet matrisi önerilmekte; bu çerçeve İran, Rusya ve Suriye vakalarına tatbik edilmektedir. Bulgular, hedefli yaptırımların meşruiyetinin kurumsal tasarıma ve icra şeffaflığına yüksek duyarlılık gösterdiğini; ikincil yaptırımların ise yetki alanı taşması, orantısızlık ve öngörülemezlik risklerini büyüttüğünü ortaya koymaktadır. Nihayetinde, adalet ile etkinlik arasında sürdürülebilir denge kuran, normatif tutarlılığı güçlendirilmiş bir yaptırım mimarisi için ilkeler somutlaştırılmakta ve politika yapıcılar ile akademi için geleceğe dönük bir araştırma gündemi önerilmektedir.
The deepening legitimacy crisis of international sanctions lies at the intersection of legal validity and political acceptability. This study interrogates the compatibility of targeted and secondary sanctions with human rights, sovereignty, and the principle of non-intervention through discourse and normative text analysis of the UN Charter’s authority framework, the design–implementation practices of EU and US sanctions regimes, and relevant case law of the European Court of Human Rights (ECHR) and the Court of Justice of the European Union (CJEU). A legitimacy matrix is proposed, comprising proportionality, precision in target selection, due-process guarantees, and humanitarian exemptions, and is applied to the cases of Iran, Russia, and Syria. The findings indicate that the legitimacy of targeted sanctions is highly sensitive to institutional design and implementation transparency, whereas secondary sanctions exacerbate risks of jurisdictional overreach, disproportionality, and unpredictability. Ultimately, principles are articulated for a sanctions architecture that sustains a workable balance between justice and effectiveness, strengthens normative coherence, and offers a forward-looking research agenda for policymakers and scholars.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
