Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye’de Vergi Harcamalarının İktisadi Büyüme Üzerindeki Etkisi

Author:

Number of pages:
2255-2275
Language:
Türkçe
Year-Number:
2025-Volume 20 Issue 4

Vergiler, üretici ve tüketici kararlarında sapmalara yol açarak etkinlik kaybı oluştururlar. Ancak vergilerin bir kısmı iktisadi, mali ve sosyal nedenlerle toplanmayabilir. Toplanmayan bu tutar vergi harcaması olarak isimlendirilmektedir ve vergi harcamalarının GSYH’ya oranı Avrupa’da ortalama yüzde 5’in üzerindedir. Vergi çarpanının negatif ve vergi harcamalarının yüksek olmasının vergilerin iktisadi büyüme üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf etmesi beklenmektedir. Bu çalışma, Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’de vergi harcamalarının iktisadi büyüme üzerindeki etkisini 2010-2022 yılları için havuzlanmış en küçük kareler (POLS) yöntemi kullanarak araştırmaktadır. Vergi harcamaları, ortalama tahmini olarak, gayri safi yurtiçi hasılayı (GSYH) yüzde 0,4 artırmaktadır. Vergi harcamaları tutarının son derece yüksek olmasına karşılık iktisadi büyüme üzerindeki etkisi düşük kalmaktadır. Diğer bir nokta ise kamu harcamalarındaki yüzde 1’lik bir artışın GSYH’yı yüzde 0,14 azaltmasıdır. Para arzındaki artış GSYH üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Doğrudan yabancı yatırımlar ise GSYH’yı ortalama tahmini olarak yüzde 0,5 azaltmaktadır. Refah ve tüketimin bir göstergesi olarak kişi başına düşen gelirdeki artışın doğrudan GSYH’ya yansıdığı belirtilmelidir. Sabit sermaye stokundaki yüzde 1’lik artış GSYH’yı yüzde 0,5 arttırmaktayken; cari dengedeki yüzde 1’lik iyileşme GSYH’yı ortalama tahmini olarak yüzde 0,4 arttırmaktadır. COVID-19 dönemi dikkate alındığında normal dönemle ilgili önemli bir değişiklik gözlenmemekle birlikte etkileşim terimi (interaction term) ise istatistiksel olarak anlamsızdır. Vergi harcamalarının iktisadi büyüme üzerindeki etkisinin bu denli zayıf kalması, bu harcamaların sıklıkla gözden geçirilmesini ve kaynak dağılımında etkinlik ve gelir dağılımında adaleti sağlayacak şekilde tasarlanmasını gerektirmektedir.

Keywords


Taxes cause efficiency costs by creating distortions in the decisions of producers and consumers. However, some taxes may not be collected for economic, fiscal, and social reasons. This uncollected amount is referred to as tax expenditure, and the ratio of tax expenditures to GDP averages over 5 percent in Europe. It is expected that the negative tax multiplier and high tax expenditures will offset the negative effects of taxes on economic growth. This study examines the impact of tax expenditures on economic growth in European Union countries and Türkiye for the period 2010-2022, utilizing the pooled ordinary least squares (POLS) method. Tax expenditures are estimated to increase gross domestic product (GDP) by 0.4 percent on average. Despite the extremely high amount of tax expenditures, their impact on economic growth remains low. Another point is that a 1 percent increase in public expenditure reduces GDP by 0.14 percent on average. An increase in the money supply has a positive and significant effect on GDP. Direct foreign investment, on the other hand, reduces GDP by an average of 0.5 percent. It is worth noting that the increase in per capita income, a key indicator of prosperity and consumption, is directly reflected in GDP. A 1 percent increase in fixed capital stock increases GDP by 0.5 percent, while a 1 percent improvement in the current account balance increases GDP by an average estimated 0.4 percent. When the COVID-19 period is taken into account, no significant change is observed compared to the normal period, and the interaction term is statistically insignificant. Due to the limited impact of tax expenditures on economic growth, tax authorities regularly review these expenditures and their design to ensure efficient resource allocation and equitable income distribution

Keywords

Article Statistics

Number of reads 22
Number of downloads 33

Share

Turkish Studies-Economics,Finance,Politics
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.