Hemşirelerde İşe Yabancılaşmanın İş Performansı Üzerindeki Zararlı Etkileri Azaltılabilir mi? İş Değerleri ve İş Tatminini İçeren Düzenleyici-Aracı Model

Author:

Number of pages:
1995-2024
Language:
İngilizce
Year-Number:
2025-Volume 20 Issue 4

Bu araştırmanın amacı, hemşirelerde işe yabancılaşmanın iş performansı üzerindeki zararlı etkisini, iş tatmininin aracılık işlevi ve iş değerlerinin düzenleyici rolünü dikkate alarak düzenleyici aracı model (Process Macro Model 8) kapsamında incelemektir. Araştırmanın örneklemi, Türkiye’de faaliyet gösteren hastanelerde 01.01.2025 ve 31.05.2025 tarihleri arasında çalışan 455 hemşireden oluşmaktadır, veri toplamak için yüz yüze anket yoluyla kolayda ve kartopu örnekleme teknikleri kullanılmıştır. Şırnak Üniversitesi Etik Kurulu, 25 Ocak 2022 tarih ve E-74546226-050.03-28186 referans numarası, Karar No: 2022/13 ile araştırmanın etik uygunluğunu kabul etmiştir. Bulgular, değişkenlere yönelik bütün ölçüm araçlarının güvenilirlik ve yapı geçerliliğini sağladığını göstermektedir, özellikle bu çalışma kapsamında Türkçe’ye çevrilen işe yabancılaşma ölçeğinin Türkçe çalışmalarda kullanmak için güvenilir ve geçerli olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları işe yabancılaşmanın iş tatmini ve performansı olumsuz yönde etkilediğini, iş değerleri ve iş tatmininin ise iş performansını olumlu yönde etkilediğini vurgulamaktadır. Ayrıca, iş değerleri, işe yabancılaşma ve iş tatmini arasındaki ilişkiyi şekillendirmektedir (düzenlemektedir). Özellikle işe yabancılaşma her üç koşulda da (düşük, orta ve yüksek iş değerleri) iş tatminini önemli ölçüde azaltmaktadır.  Düşük iş değerine sahip olanlar işe yabancılaşmadan iş tatmini açısından daha fazla etkilenmektedir. İşe yabancılaşmanın iş tatmini üzerindeki zararlı etkisi, iş değerleri düşükten yükseğe doğru çıktıkça azalmaktadır. Benzer şekilde, işe yabancılaşmanın hem doğrudan hem de iş tatmini aracılığıyla iş performansı üzerindeki dolaylı olumsuz etkisi iş değerleri tarafından düzenlenmektedir (modere edilmektedir). Her üç senaryoda da (düşük, orta ve yüksek iş değerleri) işe yabancılaşma iş performansını istatiksel olarak anlamlı bir şekilde olumsuz etkilemektedir.  Diğer koşullarla (orta ve yüksek iş değeri) karşılaştırıldığında, işe yabancılaşmanın düşük iş değerine sahip hemşireler için iş performansı üzerinde daha büyük zararlı etkisi olduğu göze çarpmaktadır. Ayrıca, istatiksel olarak anlamlı bir düzenleyici-aracılık endeksi, işe yabancılaşmanın iş tatmini aracılığıyla iş performansı üzerindeki dolaylı etkisinin iş değerlerine bağlı olarak önemli ölçüde değiştiğini göstermektedir. Başka bir deyişle, araştırma sonuçlarına göre, iş değerleri, işe yabancılaşmanın iş tatmini ve iş performansı üzerindeki zararlı etkisini azaltan, belki de nötralize eden tamponlayıcı bir moderatör mekanizma olarak hareket etmektedir. Mevcut araştırmada elde edilen sonuçların büyük çoğunluğu daha önceki araştırmalarla uyumlu olsa da çok az sayıda çalışma tezat bulguları vurgulamıştır. Bu araştırma, işe yabancılaşmanın iş performansı üzerindeki olumsuz etkisini iş tatmini aracılığıyla dolaylı olarak nasıl etkilediğini değerlendirirken, bireysel normlar olarak kabul edilen iş değerlerinin bu süreçte nasıl düzenleyici bir işleve sahip olduğunu inceleyerek alana özgün bir katkı sağlamaktadır. Araştırma bulguları ışığında tavsiyelerde bulunulmuştur. 

Keywords


The purpose of this research is to investigate the detrimental impact of work alienation on job performance in nurses while taking into account the mediating function of job satisfaction and the moderating role of work values within the framework of a moderated-mediation model (Process Macro Model 8). The study’s sample involved 455 nurses working in hospitals operating in Türkiye, utilizing convenience and snowball sampling techniques via face-to-face surveys for data collection between 01.01.2025 and 31.05.2025. Sırnak University Ethics Committee has accepted the survey's ethical compliance, dated January 25, 2022, with the reference number E-74546226-050.03-28186, Decision No: 2022/13. The findings show that all measurement instruments guarantee reliability and construct validity, especially, the translated work alienation scale reliable and valid for use in Turkish studies. Research results emphasize that work alienation negatively impacts job satisfaction and performance, while work values and job satisfaction have a beneficial impact. Moreover, work values shape (moderate) the relationship between work alienation and job satisfaction. Especially, work alienation significantly reduces job satisfaction in all three conditions (low, medium, and high work values).  Those with low work value are more affected by work alienation in terms of job satisfaction. The detrimental impact of alienation on job satisfaction diminishes as work values rises from low to high. Likewise, both the direct and indirect negative effect of work alienation on job performance through job satisfaction are moderated by work values. In all three scenarios—low, medium, and high work values—work alienation statistically impairs job performance.  It is noticeable that work alienation has a greater detrimental impact on job performance for nurses with low work values when compared to the other conditions (medium and high work value).  That is, work alienation’s adverse effects on job performance lessen as work values increase from low to high. Furthermore, a significiant moderated mediation index shows that the indirect effect of work alienation on job performance through job satisfaction varies dramatically depending on work values. In other words, according to the research results, work values act as a buffering moderating mechanism that reduces, perhaps neutralizes, the detrimental effect of work alienation on job satisfaction and job performance.  Although most of the results were in line with earlier research, a very small number of studies highlighted conflicting findings. This research contributes uniquely to the literature by exploring how the negative effect of job alienation on job performance is indirectly influenced through job satisfaction, and by assessing how work values, accepted as individual norms, function as a moderator in this process. Recommendations are made in light of the research findings.

Keywords

Article Statistics

Number of reads 21
Number of downloads 35

Share

Turkish Studies-Economics,Finance,Politics
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.