Bu çalışma, 7 Ekim 2023’te başlayan Gazze Savaşı sonrası Türkiye’nin İsrail’le ticaretinin seyrine ilişkin Türk siyasal hayatının Filistin meselesine duyarlı iki rakip partisinin yaklaşımlarını araştırmıştır. Siyonizm karşıtlığı ile tanınan Milli Görüş Hareketi kökenli olan bu partilerden ilki olan Saadet Partisi, uzun süre parlamento dışı kaldıktan sonra parlamentoda muhalefet partisi olarak 14 Mayıs 2023 seçimleri sonrası yerini almıştır. AK Parti ise kendisi ile aynı dönemde kurulan Saadet Partisi’nin aksine neredeyse o tarihten itibaren Türkiye’nin iktidar partisi konumunda kalmış ve bu konumu sürdürmeye devam etmektedir. Türkiye’de İsrail ve ona bağlı meseleler, İsrail’in bağımsız devlet olmasından beri Türk siyasetinin gündemindeki yerini almaya devam etmiştir. Bununla birlikte Türkiye ve İsrail arasındaki ticaret son 30 yıldır belirgin bir ivme kazanmıştır. İşte bu noktada ideolojik parti rekabeti içerisinde olan ve biri muhalefette diğeri iktidarda olan iki siyasi partinin hassas oldukları Gazze katliamları sırasında İsrail’le ticareti nasıl okudukları, ne tür tepkiler vererek hangi tür yaklaşımlar geliştirdikleri araştırılmaya çalışılmıştır. Böylece Türkiye’nin 7 Ekim öncesi İsrail’le ticaret geçmişi ve o geçmiş içerisinde siyasi ilişkilerin seyri ile bugünkü sürecin olası seyri anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma yaklaşık 10 bin sayfalık resmi doküman taraması içermiştir. Bu bağlamda kronolojik bir inceleme de yürütülerek konjonktürel gelişim aşamaları saptanmaya çalışılmıştır. Bu noktada bu çalışmanın ana bulgusu, Türkiye’nin her türlü siyasi krize rağmen İsrail’le ticari ilişkilerini “uzun vadeli olarak kesmeyeceği” anlaşılmıştır. Bu duruma bağlı olarak da Türkiye’nin daha önceki pek çok olaya göre İsrail’le siyasi ilişkileri özellikle diplomatik düzeyde hiçbir şekilde bozmaması, Ekim 2023’ten Mayıs 2024’e kadar İsrail’le ticareti sürdürmesi, 31 Mart 2024’teki yerel seçimler sonrası kısıtlama ve durdurma kararları alması, konjonktürel ve iç siyaset odaklı bir sonuç olarak ortaya çıkmıştır. Durum böyle olunca da bu çalışma, Türkiye’nin Gazze Savaşı’nın bitmesinin ardından İsrail-Filistin meselesindeki şiddetin azalması ve iç siyasetteki tepki azaltımını içerecek zaman kazanmanın ardından AK Parti iktidarında İsrail’le durdurulan gümrük ticaretinin siyasi alanın her türlü geçmişinden azade tutularak yeniden düzenleneceğini iddia etmektedir.

This study has investigated the approaches of two rival parties in Turkish political life that are sensitive to the Palestinian issue regarding the course of Türkiye's trade with Israel after the Gaza War that started on October 7, 2023. The first of these parties, the Felicity Party (FP), which originated from the National Vision Movement (NVM) – an organisation known for its anti-Zionist stance – took its place in the parliament as an opposition party after the elections of May 14, 2023, after remaining outside the parliament for a considerable period. In contrast to the Felicity Party, which was established concurrently, the Justice and Development Party (JDP) has consistently retained its status as the ruling party of Türkiye since its inception, maintaining its position to the present day. Israel and related issues have remained a constant presence on the agenda of Turkish politics since the establishment of the State of Israel. Nevertheless, trade between Türkiye and Israel has gained significant momentum in the last 30 years. At this juncture, an investigation has been conducted into the manner in which two political parties, one in opposition and the other in power, who are engaged in ideological party competition, interpreted trade with Israel during the Gaza massacres, a matter of sensitivity for both, and the reactions and approaches they developed in response. Therefore, an attempt was made to resolve the following: firstly, Türkiye’s trade history with Israel dating back to 7 October; secondly, the course of political relations within that period; and thirdly, the possible course of the current process. The study encompassed a comprehensive scan of approximately 10,000 pages of official documents. In this context, a chronological review was also conducted, and an attempt was made not to skip the conjunctural development stages. At this point, the main finding of this study was that Türkiye would not “cut off” its trade relations with Israel in the long term, despite all kinds of crises and considering Türkiye’s current economic fragility. Accordingly, Türkiye’s decision to abandon its political relations with Israel at a discursive level, especially not to revise its relations at a diplomatic level, to continue its trade with Israel from October 2023 to May 2024, and to take decisions to restrict and stop it after the losses in the local elections on March 31, 2024, emerged as a result focused on conjunctural and domestic politics. This being the case, this study claims that Türkiye will restart the customs trade with Israel, which was stopped during the JDP government, after the decrease in violence in the Israeli-Palestinian issue, especially in Gaza, and the decrease in sensitivity in domestic politics, by keeping it free from any past of domestic and foreign politics.