Öz: Havayolu taşımacılığı sektörünün hem stratejik önemi hem de ekonomik büyüklüğü göz önüne alındığında, işletme performanslarının çok boyutlu şekilde analiz edilmesi işletmeler açısından hayati bir öneme sahiptir. Bu nedenle çalışma, Türkiye’nin bayrak taşıyıcı havayolu şirketi olan Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı’nın (THY A.O.) 2015–2024 yılları arasındaki operasyonel performansını çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri kullanarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışmada, “Arz Edilen Koltuk Kilometre”, “Ücretli Yolcu Sayısı”, “Ücretli Yolcu Kilometre”, “Doluluk Oranı”, “Arz Edilen Koltuk Kilometre Başına Gelir”, “Ücretli Yolcu Kilometre Başına Gelir” ve “Arz Edilen Koltuk Kilometre Başına Maliyet” kavramları havayolu işletmelerinde operasyonel başarıyı temsil eden kriterler olarak ele alınmıştır. Çalışma kapsamında kriterlerin ağırlıkları, nesnel bir analiz yöntemi olan CRITIC (Criteria Importance Through Intercriteria Correlation) tekniği ile tespit edilmiş ve sonrasında CRITIC yönteminden elde edilen kriter ağırlıkları da kullanılarak SAW (Simple Additive Weighting) yöntemiyle yıllar, operasyonel performansları açısından sıralanmıştır. CRITIC yöntemi ile yapılan analizi sonucunda, en yüksek ağırlığa sahip olan kriterin “Arz Edilen Koltuk Kilometre Başına Gelir” olduğu ve bu kriteri “Arz Edilen Koltuk Kilometre Başına Maliyet” kriterinin takip ettiği ayrıca en düşük ağırlığa sahip kriterin ise “Arz Edilen Koltuk Kilometre” olduğu tespit edilmiştir. SAW yöntemiyle yapılan analizden elde edilen bulgulara göre, THY A.O.’nun operasyonel açıdan en başarılı yılı 2023 olarak belirlenmiş ve bu yılı sırasıyla 2024 ve 2022 yılları takip etmiştir. Operasyonel açıdan en düşük performansın gösterildiği yıl ise COVID-19 pandemisinin havacılık sektörünü küresel ölçekte olumsuz şekilde etkilediği 2020 yılı olduğu gözlemlenmiştir. Çalışma, CRITIC ve SAW yöntemlerinin birlikte kullanımının havayolu işletmelerinde performans analizi açısından önemli bir araç sunduğunu ortaya koymakla birlikte aynı zamanda karar vericilere operasyonel yönetim stratejilerinde yol gösterici nitelikte bulgular sunmaktadır.

Abstract: Considering both the strategic importance and economic size of the airline transportation sector, it is vital for businesses to analyze their operational performance in a multidimensional manner. Therefore, this study aims to evaluate the operational performance of Turkish Airlines (THY A.O.), the flag carrier airline of Turkey, between 2015 and 2024 by using multi-criteria decision making (MCDM) methods. In this context, the concepts of “Available Seat Kilometers”, “Revenue Passengers Carried”, “Revenue Passenger Kilometers”, “Load Factor”, “Unit Revenue per Available Seat Kilometers”, “Unit Revenue per Revenue Passenger Kilometers” and “Unit Cost per Available Seat Kilometers” are considered as criteria representing operational success in airline businesses. Within the scope of the study, the criteria weights were determined by CRITIC (Criteria Importance Through Intercriteria Correlation) technique, which is an objective analysis method, and then the years were ranked in terms of their operational performance by SAW (Simple Additive Weighting) method using the criteria weights obtained from CRITIC method. As a result of the analysis with the CRITIC method, it was determined that the criterion with the highest weight was “Unit Revenue per Available Seat Kilometers”, followed by “Unit Cost per Available Seat Kilometers” and the criterion with the lowest weight was “Available Seat Kilometers”. According to the findings obtained from the analysis with the SAW method, the most operationally successful year of THY A.O. was determined as 2023, followed by 2024 and 2022, respectively. The year with the lowest operational performance was 2020, when the COVID-19 pandemic negatively affected the aviation industry on a global scale. The study reveals that the combined use of CRITIC and SAW methods provides an important tool for performance analysis in airline businesses, and also provides findings that guide decision makers in operational management strategies.