Osmanlı Devleti’nin parçalanmasını engellemeye yönelik sunulan çözüm önerilerinden bir tanesi olarak ortaya çıkan Türk milliyetçiliği hareketi, İttihat ve Terakki iktidarında tek parça halinde tezahür etse de I. Dünya Savaşı’nın ardından yaşanan büyük iktidar boşluğu, devlet yapısının çöküşü ve toplumsal düzenin sarsılması ile birlikte farklı fraksiyonlara bölünmüştür. Bu bölünme yalnızca politik anlamda bir ayrışma değil, aynı zamanda milliyetçilik ideolojisinin farklı yorumlara ve uygulamalara açık hale gelmesi bakımından da kırılmayı temsil etmektedir. Milliyetçi hareketin yaşadığı bu bölünmenin tarihsel durakları; Millî Mücadele Dönemi, Büyük Millet Meclisi (BMM)’nin kurulması, saltanatın kaldırılması, cumhuriyetin ilanı, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TCF)’nın teşekkülü ve 1926 yargılamalarıdır. Bu kritik dönüm noktaları, Türk milliyetçiliğinin iç dinamiklerini, güç mücadelelerini ve dönüşüm süreçlerini anlamak açısından temel bir zemin oluşturmaktadır. Bu sürecin izahı, modern Türk milliyetçiliğinin oluşum sürecini anlamak ve kurulan yeni devletin siyasal, toplumsal ve kültürel karakteristiğini daha iyi kavrayabilmek bakımından önemlidir. Bu nedenle çalışmanın ilk bölümünde Millî Mücadele Dönemi’yle başlayan söz konusu bölünmenin yarattığı kırılmanın daha iyi anlaşılabilmesi için genel hatlarıyla Türk milliyetçiliğinin tarihi gelişimi ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, hareketteki bölünmenin hem fikrî hem de pratik düzlemdeki sebepleri ile bu ayrışmanın izlediği seyir irdelenmiştir. Bu kapsamda, dönemin önemli şahsiyetlerinin hatıratları, devrin gazeteleri, telgrafları, istihbarat raporları ve Büyük Millet Meclisi zabıtları gibi birincil kaynaklar üzerinden kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır.

Emerging as one of the proposed solutions to prevent the disintegration of the Ottoman Empire, the Turkish nationalist movement initially manifested as a unified entity under the rule of the Committee of Union and Progress (CUP). However, following the profound power vacuum, the collapse of state structures, and the disruption of social order after World War I, the movement fragmented into various factions. This fragmentation represented not only a political divergence but also a significant rupture in terms of opening Turkish nationalist ideology to different interpretations and applications. The historical milestones of this division within the nationalist movement can be identified as the National Struggle period, the establishment of the Grand National Assembly (GNA), the abolition of the sultanate, the proclamation of the republic, the formation of the Progressive Republican Party (PRP), and the 1926 trials. These critical turning points provide a fundamental basis for understanding the internal dynamics, power struggles, and transformation processes of Turkish nationalism. Explaining this process is crucial for comprehending the formation of modern Turkish nationalism and for better grasping the political, social, and cultural characteristics of the newly established state. Therefore, the first part of this study addresses the historical development of Turkish nationalism in broad terms to facilitate a better understanding of the rupture that began during the National Struggle period. The second part examines the intellectual and practical causes of the division within the movement, as well as the trajectory that this fragmentation followed. Within this framework, a comprehensive evaluation has been made based on primary sources such as the memoirs of significant figures of the period, contemporary newspapers, telegrams, intelligence reports, and the records of the Grand National Assembly.