Son dönemde yapılan çalışmalar, geleneksel finans teorilerinin, finansal piyasalardaki yatırımcı davranışlarının rasyonel olduğunu kabul eden görüşünün aksine, piyasalardaki yatırımcı davranışının belirli psikolojik eğilimlerin ve ön yargıların etkisinde gerçekleştiğini ve rasyonel olmadığını ortaya koymuştur. Davranışsal finans alanında yapılan araştırmalar incelendiğinde anomali veya sapma olarak değerlendirilen birçok psikolojik önyargının var olduğu ve sınıflandırıldığı görülmektedir. Bu çalışmada, yatırımcılar tarafından yatırım sürecinde bu psikolojik ön yargılar arasından en sıklıkla sergilenen 6 eğilim (Aşırı Güven Eğilimi, Aşırı İyimserlik Eğilimi, Mevcudiyet Eğilimi, Pişmanlıktan Kaçınma Eğilimi, Muhafazakarlık Eğilimi ve Sürü Davranışı eğilimi) çerçevesinde yatırımcı davranışları incelenecektir. Çalışmada yatırımcıların demografik özelliklerinin ve finansal okuryazarlık düzeyinin davranışsal eğilimler ve önyargılar üzerindeki etkisinini incelemek amacıyla bireysel yatırımcılara anket çalışması uygulanmıştır. Anket 40 soru ve 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların demografik özellikleriyle ilgili sorular yer alırken, ikinci bölümde finansal okuryazarlık düzeyinin belirlenmesine yönelik sorular, üçüncü bölümünde ise katılımcıların hangi psikolojik ön yargılara maruz kaldıklarının tespit edilmesine yönelik sorular yer almaktadır. Bireysel yatırımcılardan toplanan anket verilerinin analiz edilebilmesi için öncelikle davranışsal finansın alt boyutları olan psikolojik faktörler, güvenilirlik ve geçerlilik testleri ile açıklayıcı faktör analizlerine tabi tutulmuştur. Ardından Bağımsız Örneklem T Testleri ve Tek Yönlü Varyans (ANOVA) analizleri yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda; cinsiyet, medeni durum, gelir düzeyi, meslek grubu, yapılan yatırımın türü, risk algılama düzeyi ve finansal okuryazarlık düzeyi gibi faktörlerin yatırımcı davranışı üzerinde etkili olduğu görülmüştür.
Recent studies have demonstrated that, contrary to traditional finance theories which assume that investors behave rationally in financial markets, investment decisions are often shaped by specific psychological tendencies and cognitive biases rather than pure rationality. A review of the behavioral finance literature reveals the existence of numerous psychological biases regarded as anomalies or deviations from rational behavior. In this study, investor behavior is examined within the framework of six of the most frequently observed psychological tendencies during the investment process: Overconfidence Bias, Optimism Bias, Availability Bias, Regret Aversion Bias, Conservatism Bias, and Herding Behavior. To investigate the effects of investors’ demographic characteristics and financial literacy levels on behavioral tendencies and biases, a survey was administered to individual investors. The questionnaire consisted of 40 questions divided into three sections. The first section included questions regarding the demographic characteristics of the participants; the second section aimed to assess their level of financial literacy; and the third section sought to identify the psychological biases to which the participants were exposed. In order to analyze the data collected from individual investors, the psychological factors—sub-dimensions of behavioral finance—were first subjected to reliability and validity tests, as well as exploratory factor analysis. Subsequently, Independent Samples t-tests and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were conducted. The findings indicate that factors such as gender, marital status, income level, occupational group, type of investment, perceived risk level, and financial literacy significantly influence investor behavior.
Structured Abstract:
Traditional financial theories assume that investors are rational and make optimal decisions by processing all available information in a logical manner. However, real-world
observations reveal that investors often make unpredictable irrational decisions. When these traditional finance theories, which were initially accepted, were insufficient to explain market anomalies and the behaviour of investors, especially in situations involving uncertainty and risk, the idea that investor behaviour may not be as rational as it is assumed has begun to be emphasised. Studies have revealed that individuals make decisions under certain psychological tendencies and prejudices when making investment decisions. These studies have led to the emergence of a new field called behavioural finance in the finance literature.
Behavioural finance attempts to explain the anomalies in financial markets by using theories from fields such as psychology, sociology and anthropology (Giuseppe, 2003). Behavioural finance provides us with a framework for understanding how human psychology and cognitive biases interact with financial decisions. Behavioural finance is a field that examines how individuals and communities make investment decisions and which cognitive and emotional tendencies influence these decisions. Behavioural finance argues that financial markets are often not rational but rather are shaped by complex human behaviour and psychological factors. Cognitive biases and emotional influences on people's decision-making provide important clues for understanding market anomalies, bubbles and crashes.
The main purpose of this study is to examine the relationship between demographic characteristics and financial literacy levels of investors and their behavioural finance tendencies. For this purpose, an online questionnaire created via Google was applied to individual investors, and the results of the study were obtained by analysing the survey data. When the literature is examined, it is seen that the issue of financial literacy and behavioural finance has been in the focus of researchers' attention, especially in recent years. In particular, investigating the reasons underlying the investment behaviour of individual investors is an important field of study that needs to be examined in terms of both individual and institutional investors. This study is research on individual investors' interest in finance, financial literacy levels, knowledge and psychological prejudices indicated by behavioural finance in investor preference.
In this study, the relationship between the financial literacy level and demographic characteristics of individual investors and the sub-dimensions of behavioural finance (overconfidence, over-optimism, availability, conservatism, regret avoidance and herd behaviour) was investigated. For this purpose, a questionnaire form was created on Google Forms, and individual investors were asked to fill it out online. The survey data obtained were analysed with the help of the SPSS package program. In the light of the data obtained in the study, it is seen that most of the participants are male (77.6%). A significant portion of the participants are between the ages of 26 and 45 (79.1%). The majority are married (70.9%). When the educational status is analysed, it is seen that the majority are undergraduates (50.6%) or graduates (37.9%). A significant portion of the participants have a monthly income between 30,001 TL and 75,000 TL (68.2%). The majority of the respondents work in the public sector (69.1%). Approximately half of the participants allocate between 1% and 10% of their income for investment (49.7%). The proportion of those who allocate between 11%-20% of their income for investment is also quite high (26.2%). Most of the participants invest in more than two instruments (28.5%). The proportion of those who invest in gold (20.3%), equities (17.1%) and both gold and foreign currency (14.7%) is also quite high. A significant portion of the participants hold any financial product in their portfolio for 1 year (25%). The proportion of those who hold it for 2-4 years is also quite high (21.5%). More than half of the participants define portfolio risk as normal (55.3%). A significant part of the respondents review their investment decisions several times a month (20.6%). The rate of those who review their investment decisions every 2-3 months (17.1%), several times a week (15.9%) and every day (15.9%) is also quite high. Half of the participants mostly use the internet as a source of information when making investments (50%). After analysing the demographic information of the participants, their financial literacy levels were examined. In order to determine the financial literacy levels of the participants, nine questions were asked to the participants. Financial literacy levels were determined according to the correct answers they gave to these questions. The financial literacy level of those who answered 20% or less of the questions correctly was considered very poor; those who answered between 21% and 40% correctly were considered poor; those who answered between 41% and 60% correctly were considered moderate; those who answered between 61% and 80% correctly were considered good; and those who answered between 81% and 100% correctly were considered very good. When the financial literacy level of the participants is analysed, it is seen that 36% of the participants are at a medium level, 29% are at a good level, 23% are at a bad level, 6% are at a very bad level and 6% are at a very good level.
When the relationships between the financial literacy level and demographic characteristics of the participants and the sub-dimensions of behavioural finance are examined,
- It is seen that there is a significant difference between men and women in the herding behaviour dimension specific to gender. Women exhibit herd behaviour more than men.
- It is seen that there is no significant difference in all dimensions according to age group.
- It is seen that there is a significant difference only in the dimension of extreme optimism in terms of marital status. Singles exhibit more excessive optimism compared to married people.
- It is seen that there is no significant difference in all dimensions according to educational level.
- According to income level, there are significant differences in the dimensions of excessive optimism, regret avoidance and conservatism.
- According to the occupational group, there is a significant difference only in the dimension of extreme optimism. There is a significant difference between students, public sector employees and the unemployed in the extreme optimism dimension.
- There is no significant difference in all dimensions according to the rate of investment made.
- According to the type of investment made, there is a significant difference in the dimensions of extreme optimism, availability and conservatism.
- According to the duration of holding a product in the portfolio, there is no significant difference in any dimension.
- According to investors' level of portfolio risk perception, there is a significant difference only in the herding behaviour dimension.
- According to the duration of reviewing investment preferences, there is a significant difference only in the dimension of excessive optimism.
- It is seen that there is no significant difference according to the most utilised source of information while investing.
- According to the level of financial literacy, there are significant differences in the dimensions of excessive optimism, regret avoidance and conservatism. In the dimension of excessive optimism, there are significant differences between those with low financial literacy levels and those with high and very high financial literacy levels. Those with low financial literacy levels are less optimistic than those with high and very high financial literacy levels. In the regret avoidance dimension, there are significant differences between those with a high financial literacy level and those with very low and medium financial literacy levels. The regret avoidance behaviour of those with a high financial literacy level is higher than that of those with low and medium financial literacy levels. In the conservatism dimension, there are significant differences between those with a high financial literacy level and those with very low, low and medium levels. The conservative behaviour of those with a high financial literacy level is higher than that of those with very low, low and medium financial literacy levels.
In conclusion, when the findings of the study are evaluated in general, it can be said that the individuals participating in the survey show some cognitive and psychological tendencies examined within the scope of behavioural finance while making investment decisions, and these tendencies differ according to demographic characteristics and financial literacy level. This situation shows us that individual investors cannot act rationally when making investments. Therefore, as a result of these irrational decision-making processes, individual investors may have to bear great losses. For this reason, it would be beneficial for investors to rationalise their investment processes by conducting detailed research with quantitative and qualitative methods in their decision-making processes and remaining as rational as possible and, if necessary, benefiting from professionally managed portfolio management companies rather than individual preferences. The attitudes of the participants in the survey are very important. If the answers given by the participants are not correct, it may cause the results of the study to be wrong. This situation constitutes a limitation for the study. In addition, the study examined investor behaviour in terms of six sub-dimensions of behavioural finance. This is another limitation of the study. In future studies, more comprehensive studies can be conducted with a larger sample and including all other dimensions of behavioural finance.
Keywords: behavioural finance, investor behaviour, SPSS, financial literacy.
Yapılandırılmış Özet:
Geleneksel finans teorileri, yatırımcıların rasyonel olduklarını ve mevcut tüm bilgileri mantıklı bir şekilde işleyerek en uygun kararları verdiklerini varsaymaktadır. Ancak gerçek yaşam gözlemleri, yatırımcıların çoğu zaman öngörülemeyen ve irrasyonel kararlar aldıklarını ortaya koymaktadır. Başlangıçta kabul gören bu geleneksel finans teorileri, özellikle belirsizlik ve risk içeren durumlarda piyasa anomalilerini ve yatırımcı davranışlarını açıklamada yetersiz kalınca, yatırımcı davranışlarının sanıldığı kadar rasyonel olmayabileceği fikri önem kazanmaya başlamıştır. Yapılan çalışmalar, bireylerin yatırım kararları alırken belirli psikolojik eğilimler ve önyargılar altında karar verdiklerini göstermiştir. Bu çalışmalar, finans literatüründe davranışsal finans adı verilen yeni bir alanın ortaya çıkmasına yol açmıştır.
Davranışsal finans, psikoloji, sosyoloji ve antropoloji gibi alanlardaki teorilerden yararlanarak finansal piyasalardaki anomalileri açıklamaya çalışmaktadır (Giuseppe, 2003). Davranışsal finans, insan psikolojisi ile bilişsel önyargıların finansal kararlarla nasıl etkileşime girdiğini anlamamız için bir çerçeve sunmaktadır. Bu alan, bireylerin ve toplumların yatırım kararlarını nasıl aldıklarını ve bu kararları hangi bilişsel ve duygusal eğilimlerin etkilediğini incelemektedir. Davranışsal finans, finansal piyasaların her zaman rasyonel olmadığını; aksine karmaşık insan davranışları ve psikolojik faktörlerden etkilendiğini savunmaktadır. İnsanların karar verme süreçlerindeki bilişsel önyargılar ve duygusal etkiler, piyasa anomalilerini, balonları ve çöküşleri anlamada önemli ipuçları sunmaktadır.
Bu çalışmanın temel amacı, yatırımcıların demografik özellikleri ve finansal okuryazarlık düzeyleri ile davranışsal finans eğilimleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Google Forms aracılığıyla hazırlanan çevrim içi anket bireysel yatırımcılara uygulanmış ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Literatür incelendiğinde, özellikle son yıllarda finansal okuryazarlık ve davranışsal finans konularının araştırmacıların ilgi odağında olduğu görülmektedir. Özellikle bireysel yatırımcıların yatırım davranışlarının altında yatan nedenlerin araştırılması hem bireysel hem de kurumsal açıdan önemli bir çalışma alanıdır. Bu çalışma, bireysel yatırımcıların finansa ilgileri, finansal okuryazarlık düzeyleri, bilgi seviyeleri ve yatırım tercihlerinde davranışsal finansın ortaya koyduğu psikolojik önyargılar üzerine bir araştırmadır.
Bu çalışmada, bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlık düzeyi ve demografik özellikleri ile davranışsal finansın alt boyutları olan aşırı güven, aşırı iyimserlik, ulaşılabilirlik, muhafazakârlık, pişmanlıktan kaçınma ve sürü davranışı arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla Google Forms üzerinden bir anket formu hazırlanmış ve bireysel yatırımcılardan çevrim içi olarak doldurmaları istenmiştir. Elde edilen anket verileri SPSS paket programı yardımıyla analiz edilmiştir.
Çalışmadan elde edilen verilere göre katılımcıların büyük çoğunluğu erkektir (%77,6). Katılımcıların önemli bir kısmı 26-45 yaş aralığındadır (%79,1). Çoğunluğu evlidir (%70,9). Eğitim durumuna bakıldığında katılımcıların çoğunun lisans (%50,6) veya lisansüstü (%37,9) mezunu olduğu görülmektedir. Katılımcıların önemli bir bölümü aylık 30.001 TL-75.000 TL gelir aralığındadır (%68,2). Katılımcıların çoğu kamu sektöründe çalışmaktadır (%69,1). Katılımcıların yaklaşık yarısı gelirlerinin %1-%10’unu yatırıma ayırmaktadır (%49,7). Gelirlerinin %11-%20’sini yatırıma ayıranların oranı da oldukça yüksektir (%26,2). Katılımcıların çoğu ikiden fazla yatırım aracına yatırım yapmaktadır (%28,5). Altına yatırım yapanların oranı %20,3, hisse senedine yatırım yapanların oranı %17,1, hem altın hem dövize yatırım yapanların oranı ise %14,7’dir. Katılımcıların önemli bir kısmı portföylerinde finansal ürünü 1 yıl boyunca tutmaktadır (%25). 2-4 yıl arasında tutanların oranı da yüksektir (%21,5). Katılımcıların yarısından fazlası portföy riskini normal olarak tanımlamaktadır (%55,3). Katılımcıların önemli bir bölümü yatırım kararlarını ayda birkaç kez gözden geçirmektedir (%20,6). Her 2-3 ayda bir gözden geçirenlerin oranı %17,1; haftada birkaç kez gözden geçirenlerin oranı %15,9 ve her gün gözden geçirenlerin oranı da %15,9’dur. Katılımcıların yarısı yatırım yaparken bilgi kaynağı olarak çoğunlukla interneti kullanmaktadır (%50).
Katılımcıların finansal okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla dokuz soru sorulmuştur. Finansal okuryazarlık düzeyleri, bu sorulara verilen doğru cevaplara göre belirlenmiştir. Soruların %20’si veya daha azını doğru cevaplayanlar çok kötü; %21-%40 arasında doğru cevaplayanlar kötü; %41-%60 arasında doğru cevaplayanlar orta; %61-%80 arasında doğru cevaplayanlar iyi; %81-%100 arasında doğru cevaplayanlar ise çok iyi düzeyde kabul edilmiştir. Sonuçlara göre katılımcıların %36’sı orta düzeyde, %29’u iyi düzeyde, %23’ü kötü düzeyde, %6’sı çok kötü düzeyde ve %6’sı çok iyi düzeydedir.
Katılımcıların finansal okuryazarlık düzeyi ve demografik özellikleri ile davranışsal finans alt boyutları arasındaki ilişkiler incelendiğinde şu sonuçlara ulaşılmıştır:
Ø Cinsiyete göre yalnızca sürü davranışı boyutunda anlamlı fark vardır. Kadınlar erkeklere göre daha fazla sürü davranışı göstermektedir.
Ø Yaş gruplarına göre tüm boyutlarda anlamlı fark bulunmamıştır.
Ø Medeni duruma göre yalnızca aşırı iyimserlik boyutunda anlamlı fark vardır. Bekârlar evlilere göre daha fazla aşırı iyimserlik göstermektedir.
Ø Eğitim düzeyine göre tüm boyutlarda anlamlı fark bulunmamıştır.
Ø Gelir düzeyine göre aşırı iyimserlik, pişmanlıktan kaçınma ve muhafazakârlık boyutlarında anlamlı fark vardır.
Ø Meslek grubuna göre yalnızca aşırı iyimserlik boyutunda anlamlı fark vardır. Öğrenciler, kamu çalışanları ve işsizler arasında farklılık görülmektedir.
Ø Yapılan yatırım oranına göre tüm boyutlarda anlamlı fark bulunmamıştır.
Ø Yapılan yatırım türüne göre aşırı iyimserlik, ulaşılabilirlik ve muhafazakârlık boyutlarında anlamlı fark vardır.
Ø Portföyde ürün tutma süresine göre tüm boyutlarda anlamlı fark bulunmamıştır.
Ø Portföy risk algısına göre yalnızca sürü davranışı boyutunda anlamlı fark vardır.
Ø Yatırım tercihlerini gözden geçirme sıklığına göre yalnızca aşırı iyimserlik boyutunda anlamlı fark vardır.
Ø Yatırım yaparken en çok kullanılan bilgi kaynağına göre anlamlı fark bulunmamıştır.
Ø Finansal okuryazarlık düzeyine göre aşırı iyimserlik, pişmanlıktan kaçınma ve muhafazakârlık boyutlarında anlamlı fark vardır. Düşük finansal okuryazarlık düzeyine sahip olanlar, yüksek ve çok yüksek düzeydekilere göre daha az iyimserdir. Yüksek finansal okuryazarlık düzeyine sahip olanların pişmanlıktan kaçınma davranışı, çok düşük ve orta düzeydekilere göre daha yüksektir. Aynı şekilde muhafazakârlık davranışı da yüksek finansal okuryazarlık düzeyine sahip bireylerde daha fazladır.
Sonuç olarak, çalışmanın bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, ankete katılan bireylerin yatırım kararları verirken davranışsal finans kapsamında incelenen bazı bilişsel ve psikolojik eğilimler sergiledikleri ve bu eğilimlerin demografik özelliklere ve finansal okuryazarlık düzeyine göre farklılaştığı söylenebilir. Bu durum, bireysel yatırımcıların yatırım yaparken her zaman rasyonel davranamadıklarını göstermektedir. Bu irrasyonel karar alma süreçleri sonucunda yatırımcılar büyük kayıplarla karşılaşabilmektedir. Bu nedenle yatırımcıların karar verme süreçlerinde nicel ve nitel yöntemlerle detaylı araştırma yapmaları, mümkün olduğunca rasyonel davranmaları ve gerektiğinde bireysel tercihler yerine profesyonel portföy yönetim şirketlerinden destek almaları faydalı olacaktır.
Anket katılımcılarının tutumları ve doğru cevap vermeleri büyük önem taşımaktadır. Katılımcıların doğru cevap vermemesi, çalışmanın sonuçlarının hatalı olmasına neden olabilir. Bu durum çalışmanın bir sınırlılığıdır. Ayrıca çalışmada yatırımcı davranışları davranışsal finansın yalnızca altı boyutu çerçevesinde incelenmiştir. Bu da bir diğer sınırlılıktır. Gelecekte yapılacak çalışmalarda daha geniş örneklem gruplarıyla ve davranışsal finansın diğer boyutları da dâhil edilerek daha kapsamlı araştırmalar yapılabilir.
Anahtar Kelimeler: Davranışsal Finans, Yatırımcı Davranışı, SPSS, Finansal Okuryazarlık
ملخص منظم
تفترض النظريات المالية التقليدية أن المستثمرين يتصرفون بعقلانية ويتخذون قرارات مثلى من خلال معالجة جميع المعلومات المتاحة بطريقة منطقية. ومع ذلك، فإن
الملاحظات الواقعية تكشف أن المستثمرين غالبًا ما يتخذون قرارات غير عقلانية لا يمكن التنبؤ بها. وعندما تبين أن هذه النظريات المالية التقليدية، التي كانت مقبولة في البداية، لم تكن كافية لتفسير الانحرافات السوقية وسلوك المستثمرين، لا سيما في المواقف التي تنطوي على عدم اليقين والمخاطر، بدأ التركيز على فكرة أن سلوك المستثمر قد لا يكون عقلانيًا بالقدر المفترض. كشفت الدراسات أن الأفراد يتخذون قراراتهم في ظل ميول نفسية وتحيزات معينة عند اتخاذ قرارات الاستثمار. وقد أدت هذه الدراسات إلى ظهور مجال جديد يُسمى ”التمويل السلوكي“ في الأدبيات المالية.
يحاول التمويل السلوكي تفسير الانحرافات في الأسواق المالية باستخدام نظريات من مجالات مثل علم النفس وعلم الاجتماع وعلم الإنسان (Giuseppe, 2003). يوفر لنا التمويل السلوكي إطارًا لفهم كيفية تفاعل علم النفس البشري والتحيزات المعرفية مع القرارات المالية. التمويل السلوكي هو مجال يدرس كيفية اتخاذ الأفراد والمجتمعات قرارات الاستثمار، وما هي الميول المعرفية والعاطفية التي تؤثر على هذه القرارات. يجادل التمويل السلوكي بأن الأسواق المالية غالبًا ما تكون غير عقلانية، بل تتشكل بفعل السلوك البشري المعقد والعوامل النفسية. توفر التحيزات المعرفية والتأثيرات العاطفية على صنع القرار لدى الناس أدلة مهمة لفهم الانحرافات في السوق، والفقاعات، والانهيارات.
الغرض الرئيسي من هذه الدراسة هو دراسة العلاقة بين الخصائص الديموغرافية ومستويات الثقافة المالية للمستثمرين واتجاهاتهم في مجال التمويل السلوكي. ولهذا الغرض، تم تطبيق استبيان عبر الإنترنت تم إنشاؤه عبر Google على المستثمرين الأفراد، وتم الحصول على نتائج الدراسة من خلال تحليل بيانات الاستبيان. عند فحص الأدبيات، يتضح أن مسألة الثقافة المالية والتمويل السلوكي كانت محط اهتمام الباحثين، خاصة في السنوات الأخيرة. وعلى وجه الخصوص، يعد التحقيق في الأسباب الكامنة وراء سلوك الاستثمار لدى المستثمرين الأفراد مجالًا مهمًا للدراسة يحتاج إلى الفحص من منظور كل من المستثمرين الأفراد والمؤسسات. هذه الدراسة هي بحث حول اهتمام المستثمرين الأفراد بالتمويل، ومستويات الثقافة المالية، والمعرفة، والتحيزات النفسية التي يشير إليها التمويل السلوكي في تفضيلات المستثمرين.
في هذه الدراسة، تم التحقيق في العلاقة بين مستوى الثقافة المالية والخصائص الديموغرافية للمستثمرين الأفراد والأبعاد الفرعية للتمويل السلوكي (الثقة المفرطة، والتفاؤل المفرط، والتوافر، والتحفظ، وتجنب الندم، والسلوك القطيعي). ولهذا الغرض، تم إنشاء استمارة استبيان على Google Forms، وطُلب من المستثمرين الأفراد ملؤها عبر الإنترنت. تم تحليل بيانات الاستبيان التي تم الحصول عليها بمساعدة برنامج حزمة SPSS. في ضوء البيانات التي تم الحصول عليها في الدراسة، يتضح أن معظم المشاركين من الذكور (77.6٪). ويبلغ عمر جزء كبير من المشاركين ما بين 26 و45 عامًا (79.1٪). والغالبية متزوجون (70.9٪). وعند تحليل المستوى التعليمي، يتبين أن الغالبية من طلاب المرحلة الجامعية (50.6٪) أو الخريجين (37.9٪). ويبلغ الدخل الشهري لجزء كبير من المشاركين ما بين 30,001 ليرة تركية و75,000 ليرة تركية (68.2٪). ويعمل غالبية المستجيبين في القطاع العام (69.1٪). يخصص ما يقرب من نصف المشاركين ما بين 1% و10% من دخلهم للاستثمار (49.7%). كما أن نسبة أولئك الذين يخصصون ما بين 11% و20% من دخلهم للاستثمار مرتفعة أيضًا (26.2%). يستثمر معظم المشاركين في أكثر من أداة استثمارية واحدة (28.5%). كما أن نسبة أولئك الذين يستثمرون في الذهب (20.3%)، والأسهم (17.1%)، والذهب والعملات الأجنبية معاً (14.7%) مرتفعة أيضاً. ويحتفظ جزء كبير من المشاركين بأي منتج مالي في محفظتهم لمدة سنة واحدة (25%). كما أن نسبة أولئك الذين يحتفظون به لمدة 2-4 سنوات مرتفعة أيضاً (21.5%). يصف أكثر من نصف المشاركين مخاطر المحفظة بأنها عادية (55.3٪). ويقوم جزء كبير من المستجيبين بمراجعة قراراتهم الاستثمارية عدة مرات في الشهر (20.6٪). كما أن نسبة أولئك الذين يراجعون قراراتهم الاستثمارية كل 2-3 أشهر (17.1٪)، وعدة مرات في الأسبوع (15.9٪)، وكل يوم (15.9٪) مرتفعة أيضًا. يستخدم نصف المشاركين الإنترنت بشكل أساسي كمصدر للمعلومات عند القيام بالاستثمارات (50%). بعد تحليل المعلومات الديموغرافية للمشاركين، تم فحص مستويات المعرفة المالية لديهم. من أجل تحديد مستويات المعرفة المالية للمشاركين، تم طرح تسعة أسئلة عليهم. تم تحديد مستويات المعرفة المالية وفقًا للإجابات الصحيحة التي قدموها على هذه الأسئلة. اعتُبر مستوى الثقافة المالية لمن أجابوا بشكل صحيح على 20% أو أقل من الأسئلة ضعيفًا جدًا؛ ومن أجابوا بشكل صحيح على ما بين 21% و40% اعتُبروا ضعفاء؛ ومن أجابوا بشكل صحيح على ما بين 41% و60% اعتُبروا متوسطين؛ ومن أجابوا بشكل صحيح على ما بين 61% و80% اعتُبروا جيدين؛ ومن أجابوا بشكل صحيح على ما بين 81% و100% اعتُبروا جيدين جدًا. وعند تحليل مستوى الثقافة المالية للمشاركين، يتبين أن 36% من المشاركين في مستوى متوسط، و29% في مستوى جيد، و23% في مستوى سيئ، و6% في مستوى سيئ جدًا، و6% في مستوى جيد جدًا.
عند فحص العلاقات بين مستوى الثقافة المالية والخصائص الديموغرافية للمشاركين والأبعاد الفرعية للتمويل السلوكي،
- يتبين أن هناك فرقًا كبيرًا بين الرجال والنساء في بُعد السلوك القطيعي الخاص بالجنس. تظهر النساء سلوكًا قطيعيًا أكثر من الرجال.
- يتبين أنه لا يوجد فرق كبير في جميع الأبعاد وفقًا للفئة العمرية.
- يتبين أن هناك فرقًا كبيرًا فقط في بعد التفاؤل المفرط من حيث الحالة الاجتماعية. يظهر العازبون تفاؤلًا مفرطًا أكثر مقارنةً بالمتزوجين.
- يتبين أنه لا يوجد فرق كبير في جميع الأبعاد وفقًا للمستوى التعليمي.
- وفقًا لمستوى الدخل، توجد فروق كبيرة في أبعاد التفاؤل المفرط، وتجنب الندم، والتحفظ.
- وفقًا للفئة المهنية، يوجد فرق كبير فقط في بعد التفاؤل المفرط. هناك فرق ذو دلالة إحصائية بين الطلاب وموظفي القطاع العام والعاطلين عن العمل في بعد التفاؤل المفرط.
- لا يوجد فرق ذو دلالة إحصائية في جميع الأبعاد وفقًا لمعدل الاستثمار.
- وفقًا لنوع الاستثمار، هناك فرق ذو دلالة إحصائية في أبعاد التفاؤل المفرط، والتوافر، والتحفظ.
- وفقًا لمدة الاحتفاظ بالمنتج في المحفظة، لا يوجد فرق ذو دلالة إحصائية في أي بعد.
- وفقًا لمستوى إدراك المستثمرين لمخاطر المحفظة، يوجد فرق ذو دلالة إحصائية فقط في بُعد السلوك القطيعي.
- وفقًا لمدة مراجعة تفضيلات الاستثمار، يوجد فرق ذو دلالة إحصائية فقط في بُعد التفاؤل المفرط.
- يتضح أنه لا يوجد فرق ذو دلالة إحصائية وفقًا لمصدر المعلومات الأكثر استخدامًا أثناء الاستثمار.
- وفقًا لمستوى الثقافة المالية، توجد فروق ذات دلالة إحصائية في أبعاد التفاؤل المفرط، وتجنب الندم، والتحفظ. في بُعد التفاؤل المفرط، توجد فروق ذات دلالة إحصائية بين ذوي مستويات المعرفة المالية المنخفضة وذوي مستويات المعرفة المالية العالية والعالية جدًا. فذوو مستويات المعرفة المالية المنخفضة أقل تفاؤلاً من ذوي مستويات المعرفة المالية العالية والعالية جدًا. وفي بُعد تجنب الندم، توجد فروق ذات دلالة إحصائية بين ذوي مستويات المعرفة المالية العالية وذوي مستويات المعرفة المالية المنخفضة جدًا والمتوسطة. إن سلوك تجنب الندم لدى أولئك الذين يتمتعون بمستوى عالٍ من الثقافة المالية أعلى من أولئك الذين يتمتعون بمستويات منخفضة ومتوسطة من الثقافة المالية. وفي بعد المحافظة، توجد اختلافات كبيرة بين أولئك الذين يتمتعون بمستوى عالٍ من الثقافة المالية وأولئك الذين يتمتعون بمستويات منخفضة جدًا ومنخفضة ومتوسطة. إن السلوك المحافظ لدى أولئك الذين يتمتعون بمستوى عالٍ من الثقافة المالية أعلى من أولئك الذين يتمتعون بمستويات منخفضة جدًا ومنخفضة ومتوسطة من الثقافة المالية.
في الختام، عند تقييم نتائج الدراسة بشكل عام، يمكن القول إن الأفراد المشاركين في الاستطلاع يظهرون بعض الميول المعرفية والنفسية التي تم فحصها في نطاق التمويل السلوكي أثناء اتخاذ قرارات الاستثمار، وتختلف هذه الميول وفقًا للخصائص الديموغرافية ومستوى المعرفة المالية. يوضح لنا هذا الوضع أن المستثمرين الأفراد لا يمكنهم التصرف بعقلانية عند القيام بالاستثمارات. لذلك، نتيجة لعمليات اتخاذ القرار غير العقلانية هذه، قد يضطر المستثمرون الأفراد إلى تحمل خسائر كبيرة. ولهذا السبب، سيكون من المفيد للمستثمرين ترشيد عملياتهم الاستثمارية من خلال إجراء أبحاث مفصلة باستخدام الأساليب الكمية والنوعية في عمليات اتخاذ القرارات والبقاء عقلانيين قدر الإمكان، والاستفادة، إذا لزم الأمر، من شركات إدارة المحافظ التي تدار بشكل احترافي بدلاً من التفضيلات الفردية. تعتبر مواقف المشاركين في الاستطلاع مهمة للغاية. إذا كانت الإجابات التي قدمها المشاركون غير صحيحة، فقد يتسبب ذلك في خطأ نتائج الدراسة. ويشكل هذا الوضع قيدًا على الدراسة. بالإضافة إلى ذلك، درست الدراسة سلوك المستثمرين من حيث ستة أبعاد فرعية للتمويل السلوكي. وهذا يمثل قيدًا آخر للدراسة. في الدراسات المستقبلية، يمكن إجراء دراسات أكثر شمولاً باستخدام عينة أكبر وتضمين جميع الأبعاد الأخرى للتمويل السلوكي.
الكلمات المفتاحية: التمويل السلوكي، سلوك المستثمر، SPSS، الثقافة المالية
Résumé Structuré:
Les théories financières traditionnelles partent du principe que les investisseurs sont rationnels et prennent des décisions optimales en traitant toutes les informations disponibles de manière logique. Cependant, les observations du monde réel
révèlent que les investisseurs prennent souvent des décisions irrationnelles et imprévisibles. Lorsque ces théories financières traditionnelles, initialement admises, se sont révélées insuffisantes pour expliquer les anomalies du marché et le comportement des investisseurs, en particulier dans des situations impliquant de l'incertitude et du risque, l'idée selon laquelle le comportement des investisseurs pourrait ne pas être aussi rationnel qu'on le suppose a commencé à être mise en avant. Des études ont révélé que les individus prennent des décisions d'investissement en fonction de certaines tendances psychologiques et de certains préjugés. Ces études ont conduit à l'émergence d'un nouveau domaine appelé finance comportementale dans la littérature financière.
La finance comportementale tente d'expliquer les anomalies des marchés financiers en s'appuyant sur des théories issues de domaines tels que la psychologie, la sociologie et l'anthropologie (Giuseppe, 2003). La finance comportementale nous fournit un cadre permettant de comprendre comment la psychologie humaine et les biais cognitifs interagissent avec les décisions financières. La finance comportementale est un domaine qui examine comment les individus et les communautés prennent des décisions d'investissement et quelles tendances cognitives et émotionnelles influencent ces décisions. La finance comportementale soutient que les marchés financiers ne sont souvent pas rationnels, mais qu'ils sont plutôt façonnés par des comportements humains complexes et des facteurs psychologiques. Les biais cognitifs et les influences émotionnelles sur la prise de décision des individus fournissent des indices importants pour comprendre les anomalies, les bulles et les krachs boursiers.
L'objectif principal de cette étude est d'examiner la relation entre les caractéristiques démographiques et les niveaux de culture financière des investisseurs, d'une part, et leurs tendances en matière de finance comportementale, d'autre part. À cette fin, un questionnaire en ligne créé via Google a été soumis à des investisseurs individuels, et les résultats de l'étude ont été obtenus en analysant les données de l'enquête. L'examen de la littérature montre que la question de la culture financière et de la finance comportementale a retenu l'attention des chercheurs, en particulier ces dernières années. En particulier, l'étude des raisons sous-jacentes au comportement d'investissement des investisseurs individuels constitue un domaine de recherche important qui doit être examiné tant du point de vue des investisseurs individuels que des investisseurs institutionnels. Cette étude porte sur l'intérêt des investisseurs individuels pour la finance, leurs niveaux de culture financière, leurs connaissances et les préjugés psychologiques mis en évidence par la finance comportementale dans les préférences des investisseurs.
Dans cette étude, la relation entre le niveau de culture financière et les caractéristiques démographiques des investisseurs individuels, d'une part, et les sous-dimensions de la finance comportementale (surconfiance, optimisme excessif, effet de disponibilité, conservatisme, aversion au regret et comportement grégaire), d'autre part, a été étudiée. À cette fin, un questionnaire a été créé sur Google Forms, et les investisseurs individuels ont été invités à le remplir en ligne. Les données d'enquête obtenues ont été analysées à l'aide du logiciel SPSS. À la lumière des données obtenues dans le cadre de l'étude, on constate que la plupart des participants sont des hommes (77,6 %). Une part importante des participants est âgée de 26 à 45 ans (79.1%). La majorité est mariée (70.9%). L'analyse du niveau d'études montre que la majorité sont des étudiants de premier cycle (50.6%) ou des diplômés (37.9%). Une part importante des participants dispose d'un revenu mensuel compris entre 30 001 TL et 75 000 TL (68.2%). La majorité des répondants travaillent dans le secteur public (69.1%). Environ la moitié des participants consacrent entre 1 % et 10 % de leurs revenus à l'investissement (49.7 %). La proportion de ceux qui consacrent entre 11 % et 20 % de leurs revenus à l'investissement est également assez élevée (26.2 %). La plupart des participants investissent dans plus de two instruments (28.5%). La proportion de ceux qui investissent dans l'or (20,3%), les actions (17,1%) et à la fois l'or et les devises étrangères (14,7%) est également assez élevée. Une part importante des participants détient un produit financier dans son portefeuille pendant 1 an (25 %). La proportion de ceux qui le détiennent pendant 2 à 4 ans est également assez élevée (21.5%). Plus de la moitié des participants jugent le risque de leur portefeuille comme normal (55.3%). Une part importante des répondants réexaminent leurs décisions d'investissement plusieurs fois par mois (20.6%). La proportion de ceux qui réexaminent leurs décisions d'investissement tous les 2 à 3 mois (17.1%), plusieurs fois par semaine (15.9%) and every day (15.9%) is also quite high. La moitié des participants utilisent principalement Internet comme source d'information lorsqu'ils effectuent des investissements (50%). Après avoir analysé les données démographiques des participants, leur niveau de culture financière a été examiné. Afin de déterminer le niveau de culture financière des participants, neuf questions leur ont été posées. Le niveau de culture financière a été déterminé en fonction des réponses correctes qu'ils ont données à ces questions. Le niveau de culture financière de ceux qui ont répondu correctement à 20 % ou moins des questions a été considéré comme très faible ; ceux qui ont répondu correctement à 21 % à 40 % des questions ont été considérés comme faibles ; ceux qui ont répondu correctement à 41 % à 60 % des questions ont été considérés comme modérés ; ceux qui ont répondu correctement à 61 % à 80 % des questions ont été considérés comme bons ; et ceux qui ont répondu correctement à 81 % à 100 % des questions ont été considérés comme très bons. Lorsque l'on analyse le niveau de culture financière des participants, on constate que 36 % d'entre eux se situent à un niveau moyen, 29 % à un bon niveau, 23 % à un mauvais niveau, 6 % à un très mauvais niveau et 6 % à un très bon niveau.
Lorsque l'on examine les relations entre le niveau de culture financière et les caractéristiques démographiques des participants, ainsi que les sous-dimensions de la finance comportementale,
- On constate qu'il existe une différence significative entre les hommes et les femmes dans la dimension du comportement grégaire spécifique au genre. Les femmes font preuve d'un comportement grégaire plus marqué que les hommes.
- On constate qu'il n'y a pas de différence significative dans toutes les dimensions selon le groupe d'âge.
- On constate qu'il existe une différence significative uniquement dans la dimension de l'optimisme extrême en fonction de l'état civil. Les célibataires font preuve d'un optimisme excessif plus marqué que les personnes mariées.
- On constate qu'il n'y a pas de différence significative dans toutes les dimensions en fonction du niveau d'éducation.
- En fonction du niveau de revenu, il existe des différences significatives dans les dimensions de l'optimisme excessif, de l'évitement du regret et du conservatisme.
- En fonction du groupe professionnel, il existe une différence significative uniquement dans la dimension de l'optimisme extrême. Il existe une différence significative entre les étudiants, les employés du secteur public et les chômeurs dans la dimension de l'optimisme extrême.
- Il n'y a pas de différence significative dans toutes les dimensions en fonction du taux d'investissement réalisé.
- Selon le type d'investissement réalisé, il existe une différence significative dans les dimensions de l'optimisme extrême, de la disponibilité et du conservatisme.
- Selon la durée de détention d'un produit dans le portefeuille, il n'y a pas de différence significative dans aucune dimension.
- Selon le niveau de perception du risque du portefeuille par les investisseurs, on observe une différence significative uniquement dans la dimension du comportement grégaire.
- Selon la durée de révision des préférences d'investissement, on observe une différence significative uniquement dans la dimension de l'optimisme excessif.
- On constate qu'il n'y a pas de différence significative selon la source d'information la plus utilisée lors de l'investissement.
- Selon le niveau de culture financière, on observe des différences significatives dans les dimensions de l'optimisme excessif, de l'évitement du regret et du conservatisme. Dans la dimension de l'optimisme excessif, il existe des différences significatives entre les personnes ayant un faible niveau de culture financière et celles ayant un niveau élevé ou très élevé. Les personnes ayant un faible niveau de culture financière sont moins optimistes que celles ayant un niveau élevé ou très élevé. Dans la dimension de l'évitement du regret, il existe des différences significatives entre les personnes ayant un niveau élevé de culture financière et celles ayant un niveau très faible ou moyen. Le comportement d’évitement du regret des personnes ayant un niveau élevé de culture financière est plus marqué que celui des personnes ayant des niveaux faibles et moyens de culture financière. Dans la dimension du conservatisme, on observe des différences significatives entre les personnes ayant un niveau élevé de culture financière et celles ayant des niveaux très faibles, faibles et moyens. Le comportement conservateur des personnes ayant un niveau élevé de culture financière est plus marqué que celui des personnes ayant des niveaux très faibles, faibles et moyens de culture financière.
En conclusion, lorsque l'on évalue les résultats de l'étude dans leur ensemble, on peut affirmer que les personnes ayant participé à l'enquête présentent certaines tendances cognitives et psychologiques examinées dans le cadre de la finance comportementale lorsqu'elles prennent des décisions d'investissement, et que ces tendances varient en fonction des caractéristiques démographiques et du niveau de culture financière. Cette situation montre que les investisseurs individuels ne peuvent pas agir de manière rationnelle lorsqu'ils effectuent des investissements. Par conséquent, en raison de ces processus décisionnels irrationnels, les investisseurs individuels risquent de subir des pertes importantes. Pour cette raison, il serait bénéfique pour les investisseurs de rationaliser leurs processus d'investissement en menant des recherches détaillées à l'aide de méthodes quantitatives et qualitatives dans leurs processus décisionnels, en restant aussi rationnels que possible et, si nécessaire, en faisant appel à des sociétés de gestion de portefeuille gérées par des professionnels plutôt qu'en se basant sur leurs préférences individuelles. Les attitudes des participants à l'enquête sont très importantes. Si les réponses fournies par les participants ne sont pas correctes, cela peut fausser les résultats de l'étude. Cette situation constitue une limite de l'étude. De plus, l'étude a examiné le comportement des investisseurs à travers six sous-dimensions de la finance comportementale. Il s'agit là d'une autre limite de l'étude. Dans le cadre d'études futures, des analyses plus complètes pourront être menées avec un échantillon plus large et en incluant toutes les autres dimensions de la finance comportementale.
Mots-clés: finance comportementale, comportement des investisseurs, SPSS, culture financière
Resumen estructurado.
Las teorías financieras tradicionales parten del supuesto de que los inversores son racionales y toman decisiones óptimas al procesar toda la información disponible de manera lógica. Sin embargo, las observaciones del mundo real
Revelan que los inversores suelen tomar decisiones irracionales e impredecibles. Cuando estas teorías financieras tradicionales, que inicialmente fueron aceptadas, resultaron insuficientes para explicar las anomalías del mercado y el comportamiento de los inversores, especialmente en situaciones que implican incertidumbre y riesgo, se empezó a hacer hincapié en la idea de que el comportamiento de los inversores podría no ser tan racional como se supone. Los estudios han revelado que los individuos toman decisiones bajo ciertas tendencias psicológicas y prejuicios a la hora de tomar decisiones de inversión. Estos estudios han dado lugar a la aparición de un nuevo campo denominado finanzas conductuales en la literatura financiera.
Las finanzas conductuales intentan explicar las anomalías en los mercados financieros utilizando teorías de campos como la psicología, la sociología y la antropología (Giuseppe, 2003). Las finanzas conductuales nos proporcionan un marco para comprender cómo la psicología humana y los sesgos cognitivos interactúan con las decisiones financieras. Las finanzas conductuales son un campo que examina cómo las personas y las comunidades toman decisiones de inversión y qué tendencias cognitivas y emocionales influyen en estas decisiones. Las finanzas conductuales sostienen que los mercados financieros a menudo no son racionales, sino que están determinados por un comportamiento humano complejo y factores psicológicos. Los sesgos cognitivos y las influencias emocionales en la toma de decisiones de las personas proporcionan pistas importantes para comprender las anomalías del mercado, las burbujas y las caídas.
El objetivo principal de este estudio es examinar la relación entre las características demográficas y los niveles de alfabetización financiera de los inversores y sus tendencias en materia de finanzas conductuales. Para ello, se aplicó a inversores particulares un cuestionario en línea creado a través de Google, y los resultados del estudio se obtuvieron mediante el análisis de los datos de la encuesta. Al examinar la bibliografía, se observa que la cuestión de la alfabetización financiera y las finanzas conductuales ha sido objeto de atención por parte de los investigadores, especialmente en los últimos años. En particular, investigar las razones que subyacen al comportamiento inversor de los inversores particulares es un importante campo de estudio que debe examinarse tanto en lo que respecta a los inversores particulares como a los institucionales. Este estudio investiga el interés de los inversores particulares por las finanzas, sus niveles de alfabetización financiera, sus conocimientos y los sesgos psicológicos indicados por las finanzas conductuales en las preferencias de los inversores.
En este estudio se investigó la relación entre el nivel de alfabetización financiera y las características demográficas de los inversores particulares y las subdimensiones de las finanzas conductuales (exceso de confianza, exceso de optimismo, disponibilidad, conservadurismo, evitación del arrepentimiento y comportamiento gregario). Para ello, se creó un cuestionario en Google Forms y se pidió a los inversores particulares que lo rellenaran en línea. Los datos de la encuesta obtenidos se analizaron con la ayuda del programa SPSS. A la luz de los datos obtenidos en el estudio, se observa que la mayoría de los participantes son hombres (77,6 %). Una parte significativa de los participantes tiene entre 26 y 45 años (79,1 %). La mayoría está casada (70,9 %). Al analizar el nivel educativo, se observa que la mayoría son estudiantes universitarios (50,6 %) o titulados (37,9 %). Una parte significativa de los participantes tiene unos ingresos mensuales de entre 30 001 TL y 75 000 TL (68,2 %). La mayoría de los encuestados trabaja en el sector público (69,1 %). Aproximadamente la mitad de los participantes destina entre el 1 % y el 10 % de sus ingresos a la inversión (49,7 %). La proporción de quienes destinan entre el 11 % y el 20 % de sus ingresos a la inversión también es bastante elevada (26,2 %). La mayoría de los participantes invierte en más de dos instrumentos (28,5 %). La proporción de quienes invierten en oro (20,3 %), acciones (17,1 %) y tanto en oro como en divisas (14,7 %) también es bastante elevada. Una parte significativa de los participantes mantiene cualquier producto financiero en su cartera durante 1 año (25 %). La proporción de quienes lo mantienen entre 2 y 4 años también es bastante elevada (21,5 %). Más de la mitad de los participantes definen el riesgo de la cartera como normal (55,3 %). Una parte significativa de los encuestados revisa sus decisiones de inversión varias veces al mes (20,6 %). El porcentaje de quienes revisan sus decisiones de inversión cada 2-3 meses (17,1 %), varias veces a la semana (15,9 %) y todos los días (15,9 %) también es bastante elevado. La mitad de los participantes utiliza principalmente Internet como fuente de información a la hora de realizar inversiones (50 %). Tras analizar la información demográfica de los participantes, se examinaron sus niveles de alfabetización financiera. Para determinar los niveles de alfabetización financiera de los participantes, se les plantearon nueve preguntas. Los niveles de alfabetización financiera se determinaron en función de las respuestas correctas que dieron a estas preguntas. El nivel de alfabetización financiera de quienes respondieron correctamente al 20 % o menos de las preguntas se consideró muy bajo; el de quienes respondieron correctamente entre el 21 % y el 40 % se consideró bajo; el de quienes respondieron correctamente entre el 41 % y el 60 % se consideró moderado; el de quienes respondieron correctamente entre el 61 % y el 80 % se consideró bueno; y el de quienes respondieron correctamente entre el 81 % y el 100 % se consideró muy bueno. Al analizar el nivel de alfabetización financiera de los participantes, se observa que el 36 % de los participantes se encuentra en un nivel medio, el 29 % en un nivel bueno, el 23 % en un nivel bajo, el 6 % en un nivel muy bajo y el 6 % en un nivel muy alto.
Al examinar las relaciones entre el nivel de alfabetización financiera y las características demográficas de los participantes y las subdimensiones de las finanzas conductuales,
- Se observa que existe una diferencia significativa entre hombres y mujeres en la dimensión del comportamiento gregario específica del género. Las mujeres muestran un comportamiento gregario mayor que los hombres.
- Se observa que no hay diferencias significativas en todas las dimensiones según el grupo de edad.
- Se observa que solo hay una diferencia significativa en la dimensión del optimismo extremo en cuanto al estado civil. Las personas solteras muestran un optimismo más excesivo en comparación con las personas casadas.
- Se observa que no hay diferencias significativas en todas las dimensiones según el nivel educativo.
- Según el nivel de ingresos, hay diferencias significativas en las dimensiones del optimismo excesivo, la evitación del arrepentimiento y el conservadurismo.
- Según el grupo profesional, solo hay una diferencia significativa en la dimensión del optimismo extremo. Existe una diferencia significativa entre estudiantes, empleados del sector público y desempleados en la dimensión de optimismo extremo.
- No hay diferencias significativas en todas las dimensiones según la tasa de inversión realizada.
- Según el tipo de inversión realizada, existe una diferencia significativa en las dimensiones de optimismo extremo, disponibilidad y conservadurismo.
- Según la duración de la tenencia de un producto en la cartera, no hay diferencias significativas en ninguna dimensión.
- Según el nivel de percepción del riesgo de la cartera por parte de los inversores, solo se observa una diferencia significativa en la dimensión del comportamiento gregario.
- Según la duración de la revisión de las preferencias de inversión, solo se observa una diferencia significativa en la dimensión del optimismo excesivo.
- Se observa que no hay diferencias significativas según la fuente de información más utilizada a la hora de invertir.
- Según el nivel de alfabetización financiera, se observan diferencias significativas en las dimensiones del optimismo excesivo, la evitación del arrepentimiento y el conservadurismo. En la dimensión del optimismo excesivo, existen diferencias significativas entre quienes tienen niveles bajos de alfabetización financiera y quienes tienen niveles altos y muy altos de alfabetización financiera. Quienes tienen niveles bajos de alfabetización financiera son menos optimistas que quienes tienen niveles altos y muy altos de alfabetización financiera. En la dimensión de la evitación del arrepentimiento, existen diferencias significativas entre quienes tienen un nivel alto de alfabetización financiera y quienes tienen niveles muy bajos y medios de alfabetización financiera. El comportamiento de evitación del arrepentimiento de quienes tienen un alto nivel de alfabetización financiera es mayor que el de quienes tienen niveles bajos y medios. En la dimensión del conservadurismo, existen diferencias significativas entre quienes tienen un alto nivel de alfabetización financiera y quienes tienen niveles muy bajos, bajos y medios. El comportamiento conservador de quienes tienen un alto nivel de alfabetización financiera es mayor que el de quienes tienen niveles muy bajos, bajos y medios.
En conclusión, al evaluar los resultados del estudio en general, puede afirmarse que las personas que participaron en la encuesta muestran ciertas tendencias cognitivas y psicológicas examinadas en el ámbito de las finanzas conductuales al tomar decisiones de inversión, y que estas tendencias difieren según las características demográficas y el nivel de alfabetización financiera. Esta situación nos muestra que los inversores particulares no pueden actuar de forma racional a la hora de realizar inversiones. Por lo tanto, como resultado de estos procesos de toma de decisiones irracionales, los inversores particulares pueden verse obligados a asumir grandes pérdidas. Por esta razón, sería beneficioso para los inversores racionalizar sus procesos de inversión llevando a cabo una investigación detallada con métodos cuantitativos y cualitativos en sus procesos de toma de decisiones y manteniéndose lo más racionales posible y, si es necesario, recurriendo a empresas de gestión de carteras gestionadas profesionalmente en lugar de basarse en preferencias individuales. Las actitudes de los participantes en la encuesta son muy importantes. Si las respuestas dadas por los participantes no son correctas, esto puede hacer que los resultados del estudio sean erróneos. Esta situación constituye una limitación para el estudio. Además, el estudio examinó el comportamiento de los inversores en términos de seis subdimensiones de las finanzas conductuales. Esta es otra limitación del estudio. En futuros trabajos, se podrán llevar a cabo estudios más exhaustivos con una muestra más amplia e incluyendo todas las demás dimensiones de las finanzas conductuales.
Palabras clave: finanzas conductuales, comportamiento de los inversores, SPSS, alfabetización financiera.
结构化摘要:
传统金融理论假设投资者是理性的,并通过以逻辑方式处理所有可用信息来做出最优决策。然而,现实世界
的观察表明,投资者往往会做出难以预测的非理性决策。当这些最初被广泛接受的传统金融理论无法充分解释市场异常现象和投资者行为时——尤其是在涉及不确定性和风险的情况下——人们开始强调投资者行为可能并不像假设的那样理性。研究表明,个人在做出投资决策时会受到某些心理倾向和偏见的驱使。这些研究促使金融文献中出现了一个名为“行为金融学”的新领域。
行为金融学试图借助心理学、社会学和人类学等领域的理论来解释金融市场的异常现象(Giuseppe, 2003)。行为金融学为我们提供了一个框架,用于理解人类心理与认知偏见如何影响金融决策。该领域致力于探究个人及群体如何做出投资决策,以及哪些认知和情感倾向会影响这些决策。行为金融学认为,金融市场往往并非理性运作,而是由复杂的人类行为和心理因素所塑造。认知偏见和情绪对人们决策的影响,为理解市场异常现象、泡沫及崩盘提供了重要线索。
本研究的主要目的是考察投资者的人口统计特征与金融素养水平与其行为金融倾向之间的关系。为此,通过Google创建了一份在线问卷,向个人投资者进行调查,并通过分析调查数据获得了研究结果。文献综述显示,金融素养与行为金融学问题一直是研究者关注的焦点,近年来尤为如此。特别是探究个人投资者投资行为背后的原因,是一个重要的研究领域,需要从个人投资者和机构投资者的双重角度进行考察。本研究旨在探讨个人投资者对金融的兴趣、金融素养水平、相关知识,以及行为金融学所揭示的投资者偏好中的心理偏见。
本研究探讨了个人投资者的金融素养水平、人口统计特征与行为金融学子维度(过度自信、过度乐观、可得性偏好、保守主义、后悔规避及从众行为)之间的关系。为此,研究人员利用Google表单设计了问卷,并邀请个人投资者在线填写。收集到的调查数据借助SPSS软件包进行了分析。根据研究数据可见,大多数参与者为男性(77.6%)。相当一部分参与者年龄在26至45岁之间(79.1%)。绝大多数已婚(70.9%)。在教育背景分析方面,多数受访者为本科生(50.6%)或研究生(37.9%)。相当一部分受访者的月收入在30,001土耳其里拉至75,000土耳其里拉之间(68.2%)。多数受访者在公共部门工作(69.1%)。约半数参与者将1%至10%的收入用于投资(49.7%)。将11%至20%收入用于投资的比例也相当高(26.2%)。大多数参与者投资于两种以上的金融工具(28.5%)。投资黄金(20.3%)、股票(17.1%)以及同时投资黄金和外汇(14.7%)的人群比例也相当高。相当一部分参与者将其投资组合中的任何金融产品持有1年(25%)。持有2至4年的人群比例也相当高(21.5%)。超过半数的受访者认为投资组合风险处于正常水平(55.3%)。相当一部分受访者每月会多次审视自己的投资决策(20.6%)。每2-3个月(17.1%)、每周数次(15.9%)以及每天(15.9%)审视投资决策的比例也相当高。半数受访者在投资时主要通过互联网获取信息(50%)。在分析受访者的人口统计信息后,对其金融素养水平进行了评估。为测定受访者的金融素养水平,向其提出了九个问题。金融素养水平根据受访者对这些问题的正确回答来确定。正确回答率在20%及以下者被视为金融素养极差;21%至40%者被视为差;41%至60%者被视为中等;61%至80%者被视为良好;81%至100%者被视为极佳。分析参与者的金融素养水平发现,36%的参与者处于中等水平,29%处于良好水平,23%处于较差水平,6%处于极差水平,6%处于极佳水平。
在考察参与者的金融素养水平与人口统计特征以及行为金融学子维度之间的关系时,
- 发现男女在特定于性别的从众行为维度上存在显著差异。女性表现出比男性更强的从众行为。
- 发现各年龄组在所有维度上均无显著差异。
- 仅在“极端乐观”维度上,根据婚姻状况存在显著差异。单身人士表现出的过度乐观程度高于已婚人士。
- 根据教育程度,所有维度均无显著差异。
- 根据收入水平,在“过度乐观”、“规避后悔”和“保守主义”维度上存在显著差异。
- 根据职业群体,仅在“极端乐观”维度上存在显著差异。在“极端乐观”维度上,学生、公职人员和失业人群之间存在显著差异。
- 根据投资比例,所有维度均无显著差异。
- 根据投资类型,在“极端乐观”、“机会主义”和“保守主义”维度上存在显著差异。
- 根据投资组合中持有产品的时长,所有维度均无显著差异。
- 根据投资者对投资组合风险的感知程度,仅在“从众行为”维度上存在显著差异。
- 根据审视投资偏好的时长,仅在“过度乐观”维度上存在显著差异。
- 可见,根据投资时最常使用的信息来源,各维度均无显著差异。
- 根据金融素养水平,在“过度乐观”、“规避后悔”和“保守主义”维度上存在显著差异。在过度乐观维度上,金融素养水平较低者与金融素养水平较高及极高者之间存在显著差异。金融素养水平较低者比金融素养水平较高及极高者更不乐观。在规避后悔维度上,金融素养水平较高者与金融素养水平极低及中等者之间存在显著差异。金融素养水平较高者的避悔行为比金融素养水平较低和中等者更为显著。在保守主义维度上,金融素养水平较高者与水平极低、较低及中等者之间存在显著差异。金融素养水平较高者的保守行为比水平极低、较低及中等者更为显著。
综上所述,对本研究结果进行总体评估后可以发现,参与调查的个人在做出投资决策时表现出行为金融学范畴内所探讨的某些认知和心理倾向,且这些倾向因人口统计特征和金融素养水平的不同而存在差异。这一现象表明,个人投资者在进行投资时无法理性行事。因此,由于这些非理性的决策过程,个人投资者可能不得不承受巨大的损失。鉴于此,投资者若能在决策过程中运用定量与定性方法进行深入研究,尽可能保持理性,并在必要时借助专业管理的投资组合管理公司而非仅凭个人偏好,将有助于优化其投资决策流程。受访者的态度至关重要。若受访者提供的答案不准确,可能会导致研究结果出现偏差。这一情况构成了本研究的局限性。此外,本研究仅从行为金融学的六个子维度考察了投资者行为,这也是本研究的另一项局限。未来研究可采用更大的样本规模,并涵盖行为金融学的所有其他维度,从而开展更全面的研究。
关键词:行为金融学,投资者行为,SPSS,金融素养
Структурированное Резюме:
Традиционные финансовые теории исходят из того, что инвесторы ведут себя рационально и принимают оптимальные решения, логически обрабатывая всю доступную информацию. Однако наблюдения в реальных условиях
показывают, что инвесторы зачастую принимают непредсказуемые иррациональные решения. Когда эти традиционные финансовые теории, которые изначально были общеприняты, оказались недостаточными для объяснения рыночных аномалий и поведения инвесторов, особенно в ситуациях, сопряженных с неопределенностью и риском, стало уделяться все больше внимания идее о том, что поведение инвесторов может быть не столь рациональным, как предполагается. Исследования показали, что при принятии инвестиционных решений люди руководствуются определенными психологическими склонностями и предубеждениями. Эти исследования привели к появлению в финансовой литературе новой области, получившей название поведенческой финансов.
Поведенческие финансы пытаются объяснить аномалии на финансовых рынках, используя теории из таких областей, как психология, социология и антропология (Giuseppe, 2003). Поведенческие финансы предоставляют нам основу для понимания того, как человеческая психология и когнитивные искажения взаимодействуют с финансовыми решениями. Поведенческие финансы — это область, которая исследует, как отдельные лица и сообщества принимают инвестиционные решения и какие когнитивные и эмоциональные тенденции влияют на эти решения. Поведенческие финансы утверждают, что финансовые рынки зачастую не являются рациональными, а формируются под влиянием сложного человеческого поведения и психологических факторов. Когнитивные искажения и эмоциональное влияние на принятие решений людьми дают важные подсказки для понимания рыночных аномалий, пузырей и крахов.
Основная цель данного исследования — изучить взаимосвязь между демографическими характеристиками и уровнем финансовой грамотности инвесторов, а также их склонностями в области поведенческих финансов. Для этой цели индивидуальным инвесторам был предложен онлайн-опросник, созданный с помощью Google, и результаты исследования были получены путем анализа данных опроса. Анализ литературы показывает, что проблема финансовой грамотности и поведенческих финансов находится в центре внимания исследователей, особенно в последние годы. В частности, изучение причин, лежащих в основе инвестиционного поведения индивидуальных инвесторов, является важной областью исследований, которую необходимо изучать как с точки зрения индивидуальных, так и институциональных инвесторов. Данное исследование посвящено изучению интереса индивидуальных инвесторов к финансам, уровня их финансовой грамотности, знаний и психологических предубеждений, указываемых поведенческими финансами, в предпочтениях инвесторов.
В данном исследовании изучалась взаимосвязь между уровнем финансовой грамотности и демографическими характеристиками индивидуальных инвесторов, а также подкатегориями поведенческих финансов (чрезмерная уверенность, чрезмерный оптимизм, эффект доступности, консерватизм, избегание сожалений и стадное поведение). Для этой цели была создана анкета в Google Forms, и индивидуальным инвесторам было предложено заполнить ее онлайн. Полученные данные опроса были проанализированы с помощью программного пакета SPSS. В свете данных, полученных в ходе исследования, видно, что большинство участников составляют men (77.6%). Значительная часть участников находится в возрасте от 26 до 45 лет (79.1%). Большинство из них состоят в браке (70.9%). При анализе уровня образования видно, что большинство — студенты (50.6%) или выпускники (37.9%). Значительная часть участников имеет ежемесячный доход от 30 001 до 75 000 турецких лир (68.2%). Большинство респондентов работают в государственном секторе (69.1%). Примерно половина участников направляет на инвестиции от 1% до 10% своего дохода (49.7%). Доля тех, Кто направляет на инвестиции от 11% до 20% своего дохода, также довольно высока (26.2%). Большинство участников инвестирует в более чем два инструмента (28,5%). Доля тех, Кто инвестирует в золото (20,3%), акции (17,1%) и как в золото, так и в иностранную валюту (14,7%), также довольно высока. Значительная часть участников держит какой-либо финансовый продукт в своем портфеле в течение 1 года (25%). Доля тех, кто держит его в течение 2–4 лет, также довольно высока (21.5%). Более половины участников оценивают риск своего портфеля как нормальный (55,3%). Значительная часть респондентов пересматривает свои инвестиционные решения несколько раз в месяц (20,6%). Доля тех, Кто пересматривает свои инвестиционные решения каждые 2–3 месяца (17,1%), несколько раз в неделю (15,9%) и каждый день (15,9%), также довольно высока. Половина участников в основном использует интернет в качестве источника информации при принятии инвестиционных решений (50%). После анализа демографической информации участников был изучен их уровень финансовой грамотности. Для определения уровня финансовой грамотности участникам было задано девять вопросов. Уровень финансовой грамотности определялся в зависимости от правильных ответов, данных ими на эти вопросы. Уровень финансовой грамотности тех, кто ответил правильно на 20% или менее вопросов, считался очень низким; тех, кто ответил правильно на 21–40% вопросов, — низким; тех, кто ответил правильно на 41–60% вопросов, — средним; тех кто ответил правильно на 61–80% вопросов, — хорошим; и тех кто ответил правильно на 81–100% вопросов, — очень хорошо. При анализе уровня финансовой грамотности участников видно, что 36% участников находятся на среднем уровне, 29% — на хорошем уровне, 23% — на низком уровне, 6% — на очень низком уровне и 6% — на очень хорошем уровне.
При изучении взаимосвязей между уровнем финансовой грамотности и демографическими характеристиками участников, а также подкатегориями поведенческих финансов
- видно, что существует значительная разница между мужчинами и женщинами в категории «стадного поведения», характерной для пола. Женщины демонстрируют стадное поведение в большей степени, чем мужчины.
- видно, что нет значимой разницы во всех категориях в зависимости от возрастной группы.
- Видно, что существует значительная разница только в аспекте крайнего оптимизма с точки зрения семейного положения. Неженатые/незамужние демонстрируют более чрезмерный оптимизм по сравнению с женатыми/замужними людьми.
- Видно, что нет значительной разницы во всех аспектах в зависимости от уровня образования.
- В зависимости от уровня дохода существуют значительные различия в аспектах чрезмерного оптимизма, избегания сожалений и консерватизма.
- В зависимости от профессиональной группы существует значительная разница только в аспекте крайнего оптимизма. Существует значительная разница между студентами, работниками государственного сектора и безработными в измерении крайнего оптимизма.
- Не наблюдается значимой разницы по всем измерениям в зависимости от доли сделанных инвестиций.
- В зависимости от типа сделанных инвестиций наблюдается значимая разница в измерениях крайнего оптимизма, доступности и консерватизма.
- В зависимости от срока удержания продукта в портфеле не наблюдается значимой разницы ни по одному измерению.
- В зависимости от уровня восприятия инвесторами риска портфеля существует значимая разница только в измерении стадного поведения.
- В зависимости от продолжительности пересмотра инвестиционных предпочтений существует значимая разница только в измерении чрезмерного оптимизма.
- Видно, что нет значимой разницы в зависимости от наиболее используемого источника информации при инвестировании.
- В зависимости от уровня финансовой грамотности существуют значимые различия в измерениях чрезмерного оптимизма, избегания сожаления и консерватизма. В аспекте чрезмерного оптимизма наблюдаются значительные различия между лицами с низким уровнем финансовой грамотности и лицами с высоким и очень высоким уровнем финансовой грамотности. Лица с низким уровнем финансовой грамотности менее оптимистичны, чем лица с высоким и очень высоким уровнем финансовой грамотности. В аспекте избегания сожаления наблюдаются значительные различия между лицами с высоким уровнем финансовой грамотности и лицами с очень низким и средним уровнем финансовой грамотности. Поведение, направленное на избегание сожалений, у лиц с высоким уровнем финансовой грамотности выражено сильнее, чем у лиц с низким и средним уровнями финансовой грамотности. В аспекте консерватизма наблюдаются значительные различия между лицами с высоким уровнем финансовой грамотности и лицами с очень низким, низким и средним уровнями. Консервативное поведение у лиц с высоким уровнем финансовой грамотности выражено сильнее, чем у лиц с очень низким, низким и средним уровнями финансовой грамотности.
В заключение, если оценивать результаты исследования в целом, можно сказать, что лица, участвовавшие в опросе, демонстрируют некоторые когнитивные и психологические тенденции, изучаемые в рамках поведенческих финансов, при принятии инвестиционных решений, и эти тенденции различаются в зависимости от демографических характеристик и уровня финансовой грамотности. Эта ситуация показывает нам, что индивидуальные инвесторы не могут действовать рационально при осуществлении инвестиций. Поэтому в результате этих иррациональных процессов принятия решений индивидуальные инвесторы могут понести значительные убытки. По этой причине инвесторам было бы полезно рационализировать свои инвестиционные процессы, проводя детальные исследования с использованием количественных и качественных методов в своих процессах принятия решений и оставаясь настолько рациональными, насколько это возможно, а при необходимости пользуясь услугами профессионально управляемых компаний по управлению портфелем, а не руководствуясь индивидуальными предпочтениями. Очень важное значение имеет отношение участников опроса. Если ответы, данные участниками, неверны, это может привести к неверным результатам исследования. Данная ситуация представляет собой ограничение исследования. Кроме того, в исследовании рассматривалось поведение инвесторов с точки зрения шести подразделов поведенческих финансов. Это является еще одним ограничением исследования. В будущих исследованиях можно провести более комплексные исследования с более крупной выборкой и с учетом всех остальных аспектов поведенческих финансов.
Ключевые слова: поведенческие финансы, поведение инвесторов, SPSS, финансовая грамотность.
संरचित सारांश:
पारंपरिक वित्तीय सिद्धांत यह मानते हैं कि निवेशक तर्कसंगत होते हैं और सभी उपलब्ध जानकारी को तार्किक तरीके से संसाधित करके इष्टतम निर्णय लेते हैं। हालाँकि, वास्तविक दुनिया के अवलोकन से पता चलता है कि निवेशक अक्सर अप्रत्याशित तर्कहीन निर्णय लेते हैं। जब ये पारंपरिक वित्त सिद्धांत, जिन्हें शुरू में स्वीकार किया गया था, बाजार की विसंगतियों और निवेशकों के व्यवहार, विशेष रूप से अनिश्चितता और जोखिम वाली स्थितियों में, को समझाने के लिए अपर्याप्त साबित हुए, तो इस विचार पर जोर दिया जाने लगा कि निवेशक का व्यवहार उतना तर्कसंगत नहीं हो सकता जितना माना जाता है। अध्ययनों से पता चला है कि निवेश निर्णय लेते समय व्यक्ति कुछ मनोवैज्ञानिक प्रवृत्तियों और पूर्वाग्रहों के तहत निर्णय लेते हैं। इन अध्ययनों ने वित्त साहित्य में व्यवहारिक वित्त (behavioural finance) नामक एक नए क्षेत्र के उदय को जन्म दिया है।
व्यवहारिक वित्त, मनोविज्ञान, समाजशास्त्र और मानवशास्त्र जैसे क्षेत्रों के सिद्धांतों का उपयोग करके वित्तीय बाजारों में विसंगतियों को समझाने का प्रयास करता है (ग्यूसेप, 2003)।
व्यवहारिक वित्त हमें यह समझने के लिए एक ढांचा प्रदान करता है कि मानव मनोविज्ञान और संज्ञानात्मक पूर्वाग्रह वित्तीय निर्णयों के साथ कैसे परस्पर क्रिया करते हैं। व्यवहारिक वित्त एक ऐसा क्षेत्र है जो यह जांचता है कि व्यक्ति और समुदाय निवेश निर्णय कैसे लेते हैं और कौन सी संज्ञानात्मक और भावनात्मक प्रवृत्तियाँ इन निर्णयों को प्रभावित करती हैं। व्यवहारिक वित्त यह तर्क देता है कि वित्तीय बाजार अक्सर तर्कसंगत नहीं होते हैं, बल्कि जटिल मानव व्यवहार और मनोवैज्ञानिक कारकों से आकार लेते हैं।
लोगों के निर्णय लेने पर संज्ञानात्मक पूर्वाग्रह और भावनात्मक प्रभावों से बाज़ार की विसंगतियों, बुलबुलों और पतन को समझने के लिए महत्वपूर्ण सुराग मिलते हैं।
इस अध्ययन का मुख्य उद्देश्य निवेशकों की जनसांख्यिकीय विशेषताओं और वित्तीय साक्षरता के स्तर तथा उनकी व्यवहारिक वित्त प्रवृत्तियों के बीच संबंध की जांच करना है। इस उद्देश्य के लिए, गूगल के माध्यम से बनाई गई एक ऑनलाइन प्रश्नावली व्यक्तिगत निवेशकों पर लागू की गई, और सर्वेक्षण डेटा का विश्लेषण करके अध्ययन के परिणाम प्राप्त किए गए।
जब साहित्य की जाँच की जाती है, तो यह देखा जाता है कि वित्तीय साक्षरता और व्यवहारिक वित्त का मुद्दा शोधकर्ताओं के ध्यान का केंद्र रहा है, विशेष रूप से हाल के वर्षों में। विशेष रूप से, व्यक्तिगत निवेशकों के निवेश व्यवहार के अंतर्निहित कारणों की जाँच करना अध्ययन का एक महत्वपूर्ण क्षेत्र है जिसे व्यक्तिगत और संस्थागत दोनों निवेशकों के संदर्भ में जाँचना आवश्यक है। यह अध्ययन व्यक्तिगत निवेशकों की वित्त में रुचि, वित्तीय साक्षरता के स्तर, ज्ञान और व्यवहारिक वित्त द्वारा निवेशक की पसंद में इंगित मनोवैज्ञानिक पूर्वाग्रहों पर शोध है।
इस अध्ययन में, व्यक्तिगत निवेशकों के वित्तीय साक्षरता स्तर और जनसांख्यिकीय विशेषताओं तथा व्यवहारिक वित्त के उप-आयामों (अति-आत्मविश्वास, अति-आशावाद, उपलब्धता, रूढ़िवाद, पछतावा से बचना और झुंड व्यवहार) के बीच संबंध की जांच की गई। इस उद्देश्य के लिए, गूगल फॉर्म पर एक प्रश्नावली बनाई गई, और व्यक्तिगत निवेशकों से इसे ऑनलाइन भरने के लिए कहा गया। प्राप्त सर्वेक्षण डेटा का विश्लेषण SPSS पैकेज प्रोग्राम की मदद से किया गया। अध्ययन में प्राप्त डेटा के आलोक में, यह देखा गया कि अधिकांश प्रतिभागी पुरुष (77.6%) हैं। प्रतिभागियों का एक महत्वपूर्ण हिस्सा 26 से 45 वर्ष की आयु के बीच है (79.1%)। बहुमत विवाहित हैं (70.9%)। जब शैक्षिक स्थिति का विश्लेषण किया जाता है, तो यह देखा जाता है कि अधिकांश स्नातक (50.6%) या स्नातकोत्तर (37.9%) हैं। प्रतिभागियों के एक महत्वपूर्ण हिस्से की मासिक आय 30,001 TL और 75,000 TL के बीच है (68.2%)। अधिकांश उत्तरदाता सार्वजनिक क्षेत्र में काम करते हैं (69.1%)। लगभग आधे प्रतिभागियों (49.7%) अपनी आय का 1% से 10% तक निवेश के लिए आवंटित करते हैं। अपनी आय का 11%-20% तक निवेश के लिए आवंटित करने वालों का अनुपात भी काफी अधिक (26.2%) है। अधिकांश प्रतिभागी दो से अधिक साधनों में निवेश करते हैं (28.5%)। सोने (20.3%), इक्विटी (17.1%) और सोने और विदेशी मुद्रा दोनों (14.7%) में निवेश करने वालों का अनुपात भी काफी अधिक है। प्रतिभागियों का एक महत्वपूर्ण हिस्सा अपने पोर्टफोलियो में किसी भी वित्तीय उत्पाद को 1 वर्ष के लिए रखता है (25%)। इसे 2-4 वर्षों के लिए रखने वालों का अनुपात भी काफी अधिक है (21.5%)।
अर्ध से अधिक प्रतिभागी पोर्टफोलियो जोखिम को सामान्य के रूप में परिभाषित करते हैं (55.3%)। उत्तरदाताओं का एक महत्वपूर्ण हिस्सा महीने में कई बार अपने निवेश निर्णयों की समीक्षा करता है (20.6%)। हर 2-3 महीने में (17.1%), सप्ताह में कई बार (15.9%) और हर दिन (15.9%) अपने निवेश निर्णयों की समीक्षा करने वालों की दर भी काफी अधिक है। अर्ध प्रतिभागी निवेश करते समय जानकारी के स्रोत के रूप में मुख्य रूप से इंटरनेट का उपयोग करते हैं (50%)। प्रतिभागियों की जनसांख्यिकीय जानकारी का विश्लेषण करने के बाद, उनकी वित्तीय साक्षरता के स्तर की जांच की गई। प्रतिभागियों के वित्तीय साक्षरता के स्तर को निर्धारित करने के लिए, प्रतिभागियों से नौ प्रश्न पूछे गए। इन प्रश्नों के लिए उनके दिए गए सही उत्तरों के अनुसार वित्तीय साक्षरता के स्तर को निर्धारित किया गया। जिन प्रतिभागियों ने 20% या उससे कम सवालों के सही जवाब दिए, उनकी वित्तीय साक्षरता का स्तर बहुत खराब माना गया; जिन्होंने 21% से 40% के बीच सही जवाब दिए, उन्हें खराब माना गया; जिन्होंने 41% से 60% के बीच सही जवाब दिए, उन्हें मध्यम माना गया; जिन्होंने 61% से 80% के बीच सही जवाब दिए, उन्हें अच्छा माना गया; और जिन्होंने 81% से 100% के बीच सही जवाब दिए, उन्हें बहुत अच्छा माना गया। जब प्रतिभागियों के वित्तीय साक्षरता स्तर का विश्लेषण किया जाता है, तो यह देखा जाता है कि 36% प्रतिभागी मध्यम स्तर पर, 29% अच्छे स्तर पर, 23% खराब स्तर पर, 6% बहुत खराब स्तर पर और 6% बहुत अच्छे स्तर पर हैं।
जब प्रतिभागियों के वित्तीय साक्षरता स्तर और जनसांख्यिकीय विशेषताओं और व्यवहारिक वित्त के उप-आयामों के बीच संबंधों की जांच की जाती है,
- यह देखा जाता है कि लिंग के लिए विशिष्ट झुंड व्यवहार आयाम में पुरुषों और महिलाओं के बीच एक महत्वपूर्ण अंतर है। महिलाएं पुरुषों की तुलना में अधिक झुंड व्यवहार प्रदर्शित करती हैं।
- यह देखा जाता है कि आयु वर्ग के अनुसार सभी आयामों में कोई महत्वपूर्ण अंतर नहीं है। - यह देखा गया है कि वैवाहिक स्थिति के मामले में केवल अति आशावाद के आयाम में ही एक महत्वपूर्ण अंतर है। अविवाहित लोगों में विवाहित लोगों की तुलना में अधिक अति आशावाद देखा गया।
- यह देखा गया है कि शैक्षिक स्तर के अनुसार सभी आयामों में कोई महत्वपूर्ण अंतर नहीं है।
- आय स्तर के अनुसार, अति आशावाद, पछतावे से परहेज और रूढ़िवाद के आयामों में महत्वपूर्ण अंतर हैं।
- व्यावसायिक समूह के अनुसार, केवल अति आशावाद के आयाम में ही एक महत्वपूर्ण अंतर है। अत्यधिक आशावाद के आयाम में छात्रों, सार्वजनिक क्षेत्र के कर्मचारियों और बेरोजगारों के बीच एक महत्वपूर्ण अंतर है।
- किए गए निवेश की दर के अनुसार सभी आयामों में कोई महत्वपूर्ण अंतर नहीं है।
- किए गए निवेश के प्रकार के अनुसार, अत्यधिक आशावाद, उपलब्धता और रूढ़िवाद के आयामों में एक महत्वपूर्ण अंतर है।
- पोर्टफोलियो में किसी उत्पाद को रखने की अवधि के अनुसार, किसी भी आयाम में कोई महत्वपूर्ण अंतर नहीं है।- निवेशकों के पोर्टफोलियो जोखिम धारणा के स्तर के अनुसार, केवल झुंड व्यवहार आयाम में ही एक महत्वपूर्ण अंतर है।
- निवेश प्राथमिकताओं की समीक्षा की अवधि के अनुसार, केवल अत्यधिक आशावाद आयाम में ही एक महत्वपूर्ण अंतर है।
- यह देखा गया है कि निवेश करते समय सबसे अधिक उपयोग किए जाने वाले सूचना स्रोत के अनुसार कोई महत्वपूर्ण अंतर नहीं है।
- वित्तीय साक्षरता के स्तर के अनुसार, अत्यधिक आशावाद, पछतावा से परहेज़ और रूढ़िवाद के आयामों में महत्वपूर्ण अंतर हैं।
अत्यधिक आशावाद के आयाम में, कम वित्तीय साक्षरता स्तर वाले और उच्च तथा बहुत उच्च वित्तीय साक्षरता स्तर वाले लोगों के बीच महत्वपूर्ण अंतर हैं। कम वित्तीय साक्षरता स्तर वाले लोग, उच्च और बहुत उच्च वित्तीय साक्षरता स्तर वाले लोगों की तुलना में कम आशावादी होते हैं। पछतावा से बचने के आयाम में, उच्च वित्तीय साक्षरता स्तर वाले और बहुत कम तथा मध्यम वित्तीय साक्षरता स्तर वाले लोगों के बीच महत्वपूर्ण अंतर हैं। उच्च वित्तीय साक्षरता स्तर वाले व्यक्तियों का पछतावा से बचने का व्यवहार, कम और मध्यम वित्तीय साक्षरता स्तर वाले व्यक्तियों की तुलना में अधिक है। रूढ़िवाद के आयाम में, उच्च वित्तीय साक्षरता स्तर वाले व्यक्तियों और बहुत कम, कम तथा मध्यम स्तर वाले व्यक्तियों के बीच महत्वपूर्ण अंतर हैं। उच्च वित्तीय साक्षरता स्तर वाले व्यक्तियों का रूढ़िवादी व्यवहार, बहुत कम, कम और मध्यम वित्तीय साक्षरता स्तर वाले व्यक्तियों की तुलना में अधिक है।
निष्कर्षतः, जब अध्ययन के निष्कर्षों का सामान्य रूप से मूल्यांकन किया जाता है, तो यह कहा जा सकता है कि सर्वेक्षण में भाग लेने वाले व्यक्ति निवेश निर्णय लेते समय व्यवहारिक वित्त के दायरे में जांची गई कुछ संज्ञानात्मक और मनोवैज्ञानिक प्रवृत्तियों को प्रदर्शित करते हैं, और ये प्रवृत्तियां जनसांख्यिकीय विशेषताओं और वित्तीय साक्षरता के स्तर के अनुसार भिन्न होती हैं। यह स्थिति हमें बताती है कि व्यक्तिगत निवेशक निवेश करते समय तर्कसंगत रूप से कार्य नहीं कर सकते हैं। इसलिए, इन तर्कहीन निर्णय लेने की प्रक्रियाओं के परिणामस्वरूप, व्यक्तिगत निवेशकों को भारी नुकसान उठाना पड़ सकता है। इसी कारण से, निवेशकों के लिए यह फायदेमंद होगा कि वे अपनी निर्णय लेने की प्रक्रियाओं में मात्रात्मक और गुणात्मक तरीकों से विस्तृत शोध करके अपनी निवेश प्रक्रियाओं को तर्कसंगत बनाएं और यथासंभव तर्कसंगत बने रहें, और यदि आवश्यक हो, तो व्यक्तिगत प्राथमिकताओं के बजाय पेशेवर रूप से प्रबंधित पोर्टफोलियो प्रबंधन कंपनियों से लाभ उठाएं। सर्वेक्षण में प्रतिभागियों के दृष्टिकोण बहुत महत्वपूर्ण हैं। यदि प्रतिभागियों द्वारा दिए गए उत्तर सही नहीं हैं, तो इससे अध्ययन के परिणाम गलत हो सकते हैं। यह स्थिति अध्ययन के लिए एक सीमा है। इसके अतिरिक्त, अध्ययन ने व्यवहारिक वित्त के छह उप-आयामों के संदर्भ में निवेशक के व्यवहार की जांच की। यह अध्ययन की एक और सीमा है। भविष्य के अध्ययनों में, एक बड़े नमूने के साथ और व्यवहारिक वित्त के सभी अन्य आयामों को शामिल करके अधिक व्यापक अध्ययन किए जा सकते हैं।
कीवर्ड: व्यवहारिक वित्त, निवेशक व्यवहार, एसपीएसएस, वित्तीय साक्षरता
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.