Batı Sonrası Dünya Düzeninde Türkiye'nin Dış Politikada Stratejik Özerklik Arayışı

Author:

Number of pages:
1-42
Language:
İngilizce
Year-Number:
2026-Volume 21 Issue 1
%>

Abstract

Yeni güçlerin yükselişi ve Batı'nın dünya düzenindeki etkisinin giderek azalması, Batı sonrası bir dünya düzeni tartışmalarını tetikledi. Mevcut dünya düzenindeki çalkantılar, orta ölçekli güçlerin daha özerk hareket etmesine olanak tanıyan bir ortam yarattı. Son yıllarda, Türkiye'nin dış politikasında da bu yönde güçlü bir eğilim ortaya çıktı. Türkiye, dış politikada daha fazla özerklik, bölgesel düzende daha büyük bir rol ve küresel siyasette daha yüksek bir statü talep etmeye başladı. Bu çalışma, Batı sonrası dünya düzeninin ortaya çıkan çok kutuplu yapısı içinde Türkiye'nin stratejik özerklik arayışını ve bu arayışın sonuçlarını incelemektedir. Bu çalışma Türkiye’nin otonomi arayışını etkileyen iç ve dış faktörleri ele almakta ve Türkiye’nin otonomi arayışının kendine özgü özelliklerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Çalışma hususi olarak da Türkiye’nin otonomi arayışının sınırlılıklarını belirlemeye çalışmaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın temel araştırma sorusu şudur: Türkiye'nin Batı sonrası dünya düzeninde stratejik özerklik arayışı ülkenin dış politika hedeflerine ulaşmada ne ölçüde yardımcı olmuştur ve bu arayışın temel sınırlamaları ve istenmeyen sonuçları nelerdir? Bu çalışma, Türkiye'nin yaklaşımının Batı ittifakından tamamen kopmak yerine, daha yüksek statü ve daha fazla politika bağımsızlığı hedefleyen karmaşık bir strateji olduğunu, Batı düzeni içinde ancak daha özerk bir çerçeve içinde işlediğini savunmaktadır. Kritik olarak, bağımlılığı azaltmak ve manevra kabiliyetini artırmak için tasarlanan politikanın aslında Türkiye'nin yeni bağımlılıklara karşı kırılganlığını artırdığı ve onu geleceğe yönelik büyük küresel tasarımlardan dışlanma riskine maruz bıraktığı paradoksal sonucu vurgulamaktadır. Bu çalışma, esas olarak belge analizine dayanan nitel bir araştırma metodolojisi kullanmaktadır. Analitik çerçeve, orta güç davranışları ve stratejik özerklik üzerine olan teorilerden esinlenmiştir.

Keywords

Abstract

The rise of new powers and the gradual erosion of the West's influence in the world order have triggered discussions about a post-Western world order. The turmoil in the current world order has created an environment that allows middle powers to act more autonomously. In recent years, a strong trend in this direction has also emerged in Turkey's foreign policy. Türkiye has begun to demand greater autonomy in foreign policy, a larger role in the regional order, and a higher status in global politics. This study examines Türkiye's quest for strategic autonomy within the emerging multipolar structure of the post-Western world order and the consequences of this quest. This study examines the internal and external factors influencing Türkiye's quest for autonomy and attempts to highlight the unique characteristics of its quest for autonomy. In particular, the study seeks to identify the limitations of Türkiye's quest for autonomy. In this context, the main research question of the study is as follows: To what extent has Türkiye's pursuit of strategic autonomy in the post-Western world order helped the country achieve its foreign policy goals, and what are the fundamental limitations and unintended consequences of this pursuit? This study argues that Türkiye's approach is a complex strategy that aims for higher status and greater policy independence rather than a complete institutional break from the Western alliance, operating within the Western order but within a more autonomous framework. Crucially, it highlights the paradoxical outcome where the policy designed to reduce dependence and increase maneuverability actually increases Türkiye's vulnerability to new dependencies and exposes it to the risk of exclusion from major future-oriented global designs. This study employs a qualitative research methodology, primarily relying on document analysis. The analytical framework is inspired by theories on middle power behavior and strategic autonomy.

 

Keywords

Structured Abstract:

The 2008 Global Financial Crisis called into question the economic supremacy of the West, and the weakening of the US's global regulatory power created a power vacuum in the international system. This transformation has created opportunities for middle powers such as Türkiye to reduce their dependence on the West and pursue independent policies in line with their national interests. Strategic autonomy has become an attractive option for rising powers in this new era.

As multipolarity becomes increasingly apparent in the international order, Türkiye has sought to act more independently from its traditional Western allies. Türkiye has endeavoured to develop its relations with non-Western major powers, including Russia and China, on the one hand, and with the rest of the world, particularly the Middle East and Central Asia, on the other. Türkiye has sought to enhance cooperation with regions beyond its traditional spheres of interest, especially with Africa. 

This study seeks to answer the following research questions: What specific domestic and international factors have triggered and shaped Turkey's quest for strategic autonomy in the post-Western world order? How is Turkey's strategic autonomy policy practically implemented? What are the unintended consequences of Turkey's transactional approach to strategic autonomy?

The research examines the interplay of external structural shifts and regional and internal factors that have driven Turkey's assertive foreign policy shift. The analysis focuses on how Turkey's pursuit of autonomy is implemented through military interventionism, coercive diplomacy, and the strategy of "flexible partnerships" or "transactionalism" with both Western and non-Western actors.

This study will adopt a qualitative research approach, utilising document analysis and thematic content analysis techniques. It will examine the historical evolution and current outcomes of Turkey's autonomy strategies. Theoretically, it will be based on the assumption that autonomy is a multidimensional and graded condition, exploring how external and internal factors influence autonomy capacity.

This article aims to contribute to the literature in the following areas: While the existing literature focuses on Turkey's developing relations with non-Western actors, this study will fill a gap in the literature by addressing the limits of the quest for autonomy and its unintended consequences. It will argue that the status inconsistency between the status attributed to Turkey by its Western allies and the status it aspires to achieve is one of the fundamental motivations behind its quest for autonomy. It will examine the paradox that Turkey's balancing policy and transactionalism-focused approach expose the country to the risk of exclusion from both the West's and the rising power centres' macro-global projects.

This study argues that the power vacuum created by the post-Western world order presents Turkey with a historic opportunity to pursue strategic autonomy. It is argued that Turkey's approach is not so much a “shift in axis” as a complex strategy of operating within the Western order but with a more autonomous understanding. This policy aims to secure a higher status and greater policy independence, rather than pursuing a complete institutional break from the Western alliance. Turkey has pursued an assertive policy centred on national interests, supported by its growing military-industrial capacity, and has not hesitated to clash with its Western allies when necessary. This pursuit has been realised through localisation and reducing dependence on the West in the domestic defence industry, unilateral actions when necessary, flexible partnerships, and transactional diplomacy. In particular, issue-based partnerships established with Russia and other non-Western actors have expanded the diplomatic manoeuvring space. These flexible partnerships serve not only the pursuit of security and regional influence but also the goal of securing funding that may not be available from the West in the face of economic challenges.

Turkey's quest for strategic autonomy is pursued through an assertive defence of its national interests and a certain degree of distancing from the West. This orientation also reflects the ambition to become a regional hegemon. Turkey’s ruling elites perceive the country as a pivotal regional power and aim for Turkey to be a leading actor during this period of restructuring in the regional order. In recent years, Turkey has adopted a more assertive, multifaceted, and multidimensional foreign policy. Turkey's recent military power projection and coercive diplomacy approach are frequently used as standard foreign policy tools rather than extraordinary measures. Unhesitating in its use of hard power against escalating geopolitical risks at the regional level, Turkey has also established the development of its domestic defence industry as a fundamental parameter of its foreign policy.

Efforts to reduce dependence on the West have created new vulnerabilities and asymmetric dependencies, particularly vis-à-vis non-Western major powers such as Russia; this situation hinders the achievement of the desired level of full autonomy. Excessive reliance on a transactional approach and a tendency toward constant bargaining have created a “trust issue” in the eyes of both the West and emerging power centres, undermining long-term strategic cooperation.

Turkey's method of exercising strategic autonomy, which focuses on short-term gains and is based on balancing, leaves Turkey at risk of being excluded from macro plans for the future of the global system. Its exclusion from projects such as the India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC) is a concrete manifestation of this risk. Ironically, the balancing policy does not secure Turkey a priority position in the future strategies of either the West or the rising powers, which brings with it the danger of being pushed out of world politics rather than achieving the desired high status. Turkey must shift to a more consistent pursuit of autonomy focused on long-term strategic reliability rather than short-term gains in order to maintain its future status.

In recent years, Turkey has been pursuing its quest for strategic autonomy in a relatively more moderate fashion to compensate for the negative repercussions of its previously ambitious approach. Within this framework, Ankara is striving to recalibrate its relations with both the United States and various regional actors. For Turkey to sustain its pursuit of strategic autonomy more effectively, it is of critical importance to shift away from a transactional and constantly bargaining-driven stance toward an approach centred on establishing strong, long-term connections based on mutual trust.

 

Keywords: Turkish Foreign Policy, Post-Western World Order, Middle Power, Strategic Autonomy, Limits of Autonomy.

Yapılandırılmış Özet:

2008 Küresel Finans Krizi Batı'nın ekonomik üstünlüğünün daha fazla sorgulanmasına yol açmış ve ABD'nin küresel düzenleme gücünün görece zayıflaması uluslararası sistemde bir güç boşluğu yaratmıştır. Bu dönüşüm, Türkiye gibi orta güçlerin Batı'ya olan bağımlılıklarını azaltmaları ve ulusal çıkarlarına uygun özerk politikalar izlemeleri için fırsatlar yaratmıştır. Stratejik özerklik, bu yeni dönemde yükselen güçler için cazip bir seçenek haline gelmiştir.

Uluslararası düzende çok kutupluluk giderek daha belirgin hale geldikçe, Türkiye geleneksel Batılı müttefiklerinden daha özerk hareket etmeye çalışmıştır. Türkiye, bir yandan Rusya ve Çin gibi Batı dışı büyük güçlerle, diğer yandan da Orta Doğu ve Orta Asya başta olmak üzere dünyanın geri kalanıyla ilişkilerini geliştirme arayışına girmiştir. Türkiye, geleneksel çıkar alanlarının ötesindeki bölgelerle, özellikle Afrika ülkeleri ile işbirliğini güçlendirme çabasında olmuştur.   

Bu çalışma aşağıdaki araştırma sorularına yanıt aramaktadır: Batı sonrası dünya düzeninde Türkiye'nin stratejik özerklik arayışını tetikleyen ve şekillendiren ulusal ve uluslararası faktörler nelerdir? Türkiye'nin stratejik özerklik politikası pratikte nasıl uygulanmaktadır? Türkiye'nin stratejik özerkliğe yönelik al-ver ilişkisine dayalı yaklaşımının istenmeyen sonuçları nelerdir?

Bu araştırma, Türkiye'nin iddialı dış politika değişimini yönlendiren dış yapısal değişimler, bölgesel ve iç faktörlerin etkileşimini incelemektedir. Çalışma, Türkiye'nin özerklik arayışının askeri müdahalecilik, baskıcı diplomasi ve hem Batılı hem de Batılı olmayan aktörlerle "esnek ortaklıklar" veya "işbirliği" stratejisi aracılığıyla nasıl uygulandığına odaklanmaktadır.

Bu çalışma, belge analizi ve tematik içerik analizi tekniklerini kullanarak nitel bir araştırma yaklaşımı benimsemektedir. Türkiye'nin özerklik stratejisinin tarihsel gelişimini ve güncel sonuçlarını ele almaktadır. Teorik olarak, özerkliğin çok boyutlu ve dereceli bir durum olduğu varsayımına dayanarak, dış ve iç faktörlerin özerklik kapasitesini nasıl etkilediğini araştırmaktadır.

Bu makale, şu alanlarda literatüre katkıda bulunmayı amaçlamaktadır: Mevcut literatür Türkiye'nin Batı dışı aktörlerle gelişen ilişkilerine odaklanırken, bu çalışma özerklik arayışının sınırlarını ve istenmeyen sonuçlarını ele alarak literatürdeki bir boşluğu doldurmaya çalışmaktadır. Türkiye'ye Batılı müttefikleri tarafından atfedilen statü ile ulaşmayı hedeflediği statü arasındaki tutarsızlığın, özerklik arayışının temel motivasyonlarından biri olduğunu savunmaktadır. Türkiye'nin denge politikası ve al-ver ilişkisine odaklı yaklaşımının, ülkeyi hem Batı'nın hem de yükselen güç merkezlerinin makro-küresel projelerinden dışlanma riskine maruz bırakması paradoksunu tartışmaktadır.

Bu çalışma, Batı sonrası dünya düzeninin yarattığı güç boşluğunun Türkiye'ye stratejik özerklik arayışı için tarihi bir fırsat sunduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye'nin yaklaşımının "eksen değiştirme"den ziyade, Batı düzeni içinde faaliyet göstermenin ancak daha özerk bir anlayışla hareket etmenin karmaşık bir stratejisi olduğu ileri sürülmektedir. Bu politika, Batı ittifakından tamamen kurumsal bir kopuş yerine, daha yüksek bir statü ve daha fazla politika özerkliği sağlamayı amaçlamaktadır. Türkiye, büyüyen askeri-sanayi kapasitesiyle desteklenen, ulusal çıkarlara odaklı iddialı bir politika izlemiş ve gerektiğinde Batılı müttefikleriyle çatışmaktan çekinmemiştir. Bu arayış, savunma sanayisinde millileşme ile Batı'ya bağımlılığın azaltılması, gerektiğinde tek taraflı eylemler, esnek ortaklıklar ve al-ver ilişkisine dayalı diplomasi anlayışı yoluyla gerçekleştirilmiştir. Özellikle Rusya ve diğer Batı dışı aktörlerle kurulan konu bazlı ortaklıklar diplomatik manevra alanını genişletmiştir. Bu esnek ortaklıklar, yalnızca güvenlik ve bölgesel etki arayışına değil, aynı zamanda ekonomik zorluklar karşısında Batı'dan elde edilemeyen fonların temin edilebilmesi hedefine de hizmet etmektedir.

Türkiye'nin stratejik özerklik arayışı, ulusal çıkarlarını daha iddialı savunarak ve Batı'dan bir ölçüde uzaklaşarak gerçekleştirilmektedir. Bu yönelim aynı zamanda bölgesel bir hegemon olma hedefini de yansıtmaktadır. Türkiye’nin yönetici elitleri ülkeyi bölgenin kilit ülkelerinden biri olarak görmekte ve bölgesel düzenin yeniden şekillendiği bir dönemde Türkiye’nin öncü aktör olmasını hedeflemektedirler. Türkiye son yıllarda daha iddialı, çok yönlü ve çok boyutlu bir dış politika izlemektedir. Türkiye’nin son yıllardaki askeri güç projeksiyonu ve zorlayıcı diplomasi anlayışı olağanüstü önlemlerden ziyade standart dış politika aracı olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Özellikle bölgesel düzeyde artan jeopolitik risklere karşı sert güç kullanmaktan çekinmeyen Türkiye, yerli savunma sanayisini geliştirme hedefini de temel bir dış politika parametresi haline getirmiştir.

Batı'ya olan bağımlılığı azaltma çabaları, özellikle Rusya gibi Batı dışı büyük güçler karşısında yeni kırılganlıklar ve asimetrik bağımlılıklar yaratmıştır; bu durum, istenen tam özerklik düzeyine ulaşmayı engellemektedir. Al-ver ilişkisine dayalı yaklaşımda aşırıya gitme ve sürekli pazarlık eğilimi, hem Batı'nın hem de yükselen güç merkezlerinin gözünde bir "güven sorunu" yaratmış ve uzun vadeli stratejik işbirliğini baltalamıştır.

Türkiye'nin kısa vadeli kazanımlara odaklanan ve denge politikasına dayanan stratejik özerklik uygulama yöntemi, Türkiye'yi küresel sistemin geleceğine yönelik makro planlardan dışlanma riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) gibi projelerden dışlanması bu riskin somut bir göstergesidir. İronik bir şekilde, denge politikası Türkiye'ye ne Batı'nın ne de yükselen güçlerin gelecekteki stratejilerinde öncelikli bir konum sağlamamaktadır; bu da arzu edilen yüksek statüye ulaşmak yerine dünya siyasetinden dışlanma tehlikesini beraberinde getirmektedir. Türkiye, gelecekteki statüsünü korumak için kısa vadeli kazanımlardan ziyade uzun vadeli stratejik güvenilirliğe odaklanan daha tutarlı bir özerklik arayışına geçmelidir.

Türkiye, iddialı stratejik özerklik arayışının olumsuz sonuçlarını telafi etmek için son yıllarda göreceli olarak daha ılımlı bir şekilde özerklik arayışını sürdürmektedir. Bu bağlamda Türkiye gerek ABD gerekse de bölgesel aktörlerle ilişkilerini yeniden rayına oturtmaya çabalamaktadır. Türkiye'nin stratejik özerklik arayışını daha başarılı bir şekilde sürdürmesi için al-ver ilişkisine dayalı ve sürekli pazarlıkçı bir yaklaşım yerine diğer aktörlerle ilişkilerinde karşılıklı güvene dayalı ve güçlü bağlantılar kurmaya odaklı bir yaklaşım benimsemesi kritik önem arz etmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Türk Dış Politikası, Batı Sonrası Dünya Düzeni, Orta Büyüklükte Güç, Stratejik Özerklik, Özerkliğin Sınırları.

ملخص منظم 

أثارت الأزمة المالية العالمية لعام 2008 تساؤلات حول التفوق الاقتصادي للغرب، وأدى ضعف القوة التنظيمية العالمية للولايات المتحدة إلى خلق فراغ في النظام الدولي. وقد أتاح هذا التحول فرصًا للقوى المتوسطة مثل تركيا لتقليل اعتمادها على الغرب واتباع سياسات مستقلة تتماشى مع مصالحها الوطنية. وأصبح الاستقلال الاستراتيجي خيارًا جذابًا للقوى الصاعدة في هذا العصر الجديد.

مع تزايد بروز التعددية القطبية في النظام الدولي، سعت تركيا إلى التصرف بشكل أكثر استقلالية عن حلفائها الغربيين التقليديين. وقد بذلت تركيا جهودًا لتطوير علاقاتها مع القوى الكبرى غير الغربية، بما في ذلك روسيا والصين من ناحية، ومع بقية العالم، ولا سيما الشرق الأوسط وآسيا الوسطى من ناحية أخرى. وسعت تركيا إلى تعزيز التعاون مع مناطق خارج نطاق مصالحها التقليدية، ولا سيما مع أفريقيا.

تسعى هذه الدراسة إلى الإجابة على الأسئلة البحثية التالية: ما هي العوامل المحلية والدولية المحددة التي أدت إلى ظهور سعي تركيا إلى الاستقلال الاستراتيجي في النظام العالمي ما بعد الغربي وشكلته؟ كيف يتم تنفيذ سياسة الاستقلال الاستراتيجي لتركيا عمليًا؟ ما هي العواقب غير المقصودة لنهج تركيا التبادلي تجاه الاستقلال الاستراتيجي؟

تبحث الدراسة التفاعل بين التغيرات الهيكلية الخارجية والعوامل الإقليمية والداخلية التي دفعت تركيا إلى تغيير سياستها الخارجية بشكل حازم. يركز التحليل على كيفية تنفيذ سعي تركيا إلى الاستقلالية من خلال التدخل العسكري والدبلوماسية القسرية واستراتيجية ”الشراكات المرنة“ أو ”التعاملية“ مع كل من الجهات الفاعلة الغربية وغير الغربية.

ستتبنى هذه الدراسة نهجًا بحثيًا نوعيًا، باستخدام تحليل الوثائق وتقنيات تحليل المحتوى المواضيعي. وستدرس التطور التاريخي والنتائج الحالية لاستراتيجيات الاستقلالية التركية. ومن الناحية النظرية، ستستند الدراسة إلى افتراض أن الاستقلالية هي حالة متعددة الأبعاد ومتدرجة، وتستكشف كيف تؤثر العوامل الخارجية والداخلية على القدرة على الاستقلالية.

تهدف هذه المقالة إلى المساهمة في الأدبيات في المجالات التالية: بينما تركز الأدبيات الحالية على تطور علاقات تركيا مع الجهات الفاعلة غير الغربية، ستملأ هذه الدراسة فجوة في الأدبيات من خلال معالجة حدود السعي إلى الاستقلالية وعواقبه غير المقصودة. وستدفع بأن التناقض بين الوضع الذي تنسبه حلفاء تركيا الغربيون إليها والوضع الذي تطمح إلى تحقيقه هو أحد الدوافع الأساسية وراء سعيها إلى الاستقلالية. وستبحث في المفارقة المتمثلة في أن سياسة التوازن التي تنتهجها تركيا ونهجها الذي يركز على المعاملات التجارية يعرضان البلاد لخطر الاستبعاد من المشاريع العالمية الكبرى لكل من الغرب ومراكز القوة الصاعدة.

تدفع هذه الدراسة بأن الفراغ في السلطة الذي خلقه النظام العالمي ما بعد الغربي يوفر لتركيا فرصة تاريخية للسعي إلى الاستقلالية الاستراتيجية. ويُقال إن نهج تركيا ليس ”تحولاً في المحور“ بقدر ما هو استراتيجية معقدة للعمل ضمن النظام الغربي ولكن بفهم أكثر استقلالية. تهدف هذه السياسة إلى تأمين مكانة أعلى واستقلالية سياسية أكبر، بدلاً من السعي إلى قطع علاقاتها المؤسسية بالكامل مع التحالف الغربي. وقد اتبعت تركيا سياسة حازمة تركز على المصالح الوطنية، مدعومة بقدراتها العسكرية والصناعية المتنامية، ولم تتردد في الصدام مع حلفائها الغربيين عند الضرورة. وقد تحقق هذا السعي من خلال التوطين وتقليل الاعتماد على الغرب في صناعة الدفاع المحلية، واتخاذ إجراءات أحادية الجانب عند الضرورة، وإقامة شراكات مرنة، ودبلوماسية معاملاتية. وعلى وجه الخصوص، أدت الشراكات القائمة على قضايا محددة مع روسيا وغيرها من الأطراف غير الغربية إلى توسيع مجال المناورة الدبلوماسية. ولا تخدم هذه الشراكات المرنة السعي لتحقيق الأمن والنفوذ الإقليمي فحسب، بل تخدم أيضاً هدف تأمين التمويل الذي قد لا يتوفر من الغرب في مواجهة التحديات الاقتصادية.

تسعى تركيا إلى تحقيق استقلالها الاستراتيجي من خلال الدفاع الحازم عن مصالحها الوطنية والابتعاد إلى حد ما عن الغرب. يعكس هذا التوجه أيضًا طموحها في أن تصبح قوة مهيمنة في المنطقة. تنظر النخب الحاكمة في تركيا إلى البلاد على أنها قوة إقليمية محورية وتسعى إلى أن تكون تركيا لاعبًا رئيسيًا خلال هذه الفترة من إعادة هيكلة النظام الإقليمي. في السنوات الأخيرة، تبنت تركيا سياسة خارجية أكثر حزمًا وتعددًا للأبعاد.

وغالبًا ما تستخدم تركيا قوتها العسكرية ونهجها الدبلوماسي القسري كأدوات قياسية للسياسة الخارجية وليس كإجراءات استثنائية. ولا تتردد تركيا في استخدام قوتها الصلبة لمواجهة المخاطر الجيوسياسية المتصاعدة على المستوى الإقليمي، كما أنها جعلت تطوير صناعتها الدفاعية المحلية معيارًا أساسيًا لسياستها الخارجية.

أدت الجهود الرامية إلى تقليل الاعتماد على الغرب إلى خلق نقاط ضعف جديدة واعتمادات غير متكافئة، لا سيما تجاه القوى الكبرى غير الغربية مثل روسيا؛ وهذا الوضع يعيق تحقيق المستوى المطلوب من الاستقلالية الكاملة. أدى الاعتماد المفرط على النهج التبادلي والميل إلى المساومة المستمرة إلى خلق ”مشكلة ثقة“ في نظر كل من الغرب ومراكز القوة الناشئة، مما يقوض التعاون الاستراتيجي طويل الأمد.

إن طريقة تركيا في ممارسة الاستقلالية الاستراتيجية، التي تركز على المكاسب قصيرة الأجل وتستند إلى التوازن، تجعل تركيا معرضة لخطر الاستبعاد من الخطط الكلية لمستقبل النظام العالمي. ويعد استبعادها من مشاريع مثل الممر الاقتصادي بين الهند والشرق الأوسط وأوروبا (IMEC) مظهراً ملموساً لهذا الخطر. ومن المفارقات أن سياسة التوازن لا تضمن لتركيا مكانة ذات أولوية في الاستراتيجيات المستقبلية للغرب أو القوى الصاعدة، مما ينطوي على خطر إقصائها من السياسة العالمية بدلاً من تحقيق المكانة العالية المنشودة. يجب على تركيا أن تتحول إلى سعي أكثر اتساقاً نحو الاستقلالية التي تركز على الموثوقية الاستراتيجية طويلة الأمد بدلاً من المكاسب قصيرة الأجل من أجل الحفاظ على مكانتها المستقبلية.

في السنوات الأخيرة، سعت تركيا إلى تحقيق استقلالها الاستراتيجي بطريقة أكثر اعتدالاً نسبياً لتعويض الآثار السلبية لنهجها الطموح السابق. وفي هذا الإطار، تسعى أنقرة إلى إعادة ضبط علاقاتها مع كل من الولايات المتحدة ومختلف الأطراف الفاعلة الإقليمية. ولكي تحافظ تركيا على سعيها لتحقيق الاستقلالية الاستراتيجية بشكل أكثر فعالية، من الأهمية بمكان أن تتحول من موقف قائم على المعاملات والمساومات المستمرة إلى نهج يركز على إقامة علاقات قوية وطويلة الأمد قائمة على الثقة المتبادلة.

الكلمات المفتاحية: السياسة الخارجية التركية، النظام العالمي ما بعد الغربي، القوة المتوسطة، الاستقلالية الاستراتيجية، حدود الاستقلالية.

Résumé structuré :

La crise financière mondiale de 2008 a remis en question la suprématie économique de l'Occident, et l'affaiblissement du pouvoir réglementaire mondial des États-Unis a créé un vide au sein du système international. Cette transformation a offert à des puissances moyennes telles que la Turquie l'occasion de réduire leur dépendance vis-à-vis de l'Occident et de mener des politiques indépendantes conformes à leurs intérêts nationaux. L'autonomie stratégique est devenue une option attrayante pour les puissances émergentes dans cette nouvelle ère.

Alors que la multipolarité devient de plus en plus évidente dans l'ordre international, la Turquie a cherché à agir de manière plus indépendante vis-à-vis de ses alliés occidentaux traditionnels. La Turquie s'est efforcée de développer ses relations avec les grandes puissances non occidentales, notamment la Russie et la Chine, d'une part, et avec le reste du monde, en particulier le Moyen-Orient et l'Asie centrale, d'autre part. La Turquie a cherché à renforcer sa coopération avec des régions situées au-delà de ses sphères d'intérêt traditionnelles, en particulier avec l'Afrique.

Cette étude vise à répondre aux questions de recherche suivantes : quels facteurs nationaux et internationaux spécifiques ont déclenché et façonné la quête d'autonomie stratégique de la Turquie dans l'ordre mondial post-occidental ? Comment la politique d'autonomie stratégique de la Turquie est-elle mise en œuvre dans la pratique ? Quelles sont les conséquences imprévues de l'approche transactionnelle de la Turquie en matière d'autonomie stratégique ?

La recherche examine l'interaction entre les changements structurels externes et les facteurs régionaux et internes qui ont conduit à l'évolution affirmée de la politique étrangère de la Turquie. L'analyse se concentre sur la manière dont la recherche d'autonomie de la Turquie est mise en œuvre par le biais de l'interventionnisme militaire, de la diplomatie coercitive et de la stratégie de « partenariats flexibles » ou de « transactionnalisme » avec les acteurs occidentaux et non occidentaux.

Cette étude adoptera une approche qualitative, utilisant des techniques d'analyse documentaire et d'analyse thématique du contenu. Elle examinera l'évolution historique et les résultats actuels des stratégies d'autonomie de la Turquie. Sur le plan théorique, elle s'établira sur l'hypothèse que l'autonomie est une condition multidimensionnelle et graduelle, explorant la manière dont les facteurs externes et internes influencent la capacité d'autonomie.

Cet article vise à contribuer à la littérature dans les domaines suivants : Alors que la littérature existante se concentre sur le développement des relations de la Turquie avec des acteurs non occidentaux, cette étude comblera une lacune dans la littérature en abordant les limites de la quête d'autonomie et ses conséquences imprévues. Elle soutiendra que l'incohérence entre le statut attribué à la Turquie par ses alliés occidentaux et le statut qu'elle aspire à atteindre est l'une des motivations fondamentales de sa quête d'autonomie. Elle examinera le paradoxe selon lequel la politique d'équilibre et l'approche transactionnelle de la Turquie exposent le pays au risque d'être exclu des projets macro-mondiaux tant de l'Occident que des centres de pouvoir émergents.

Cette étude soutient que le vide de pouvoir créé par l'ordre mondial postoccidental offre à la Turquie une occasion historique de poursuivre son autonomie stratégique. Il est avancé que l'approche de la Turquie n'est pas tant un « changement d'axe » qu'une stratégie complexe consistant à opérer au sein de l'ordre occidental, mais avec une conception plus autonome. Cette politique vise à obtenir un statut plus élevé et une plus grande indépendance politique, plutôt qu'à poursuivre une rupture institutionnelle complète avec l'alliance occidentale. La Turquie a mené une politique affirmée centrée sur les intérêts nationaux, soutenue par sa capacité militaro-industrielle croissante, et n'a pas hésité à s'opposer à ses alliés occidentaux lorsque cela était nécessaire. Cette quête s'est concrétisée par la localisation et la réduction de la dépendance vis-à-vis de l'Occident dans l'industrie de défense nationale, des actions unilatérales lorsque cela était nécessaire, des partenariats flexibles et une diplomatie transactionnelle. En particulier, les partenariats thématiques établis avec la Russie et d'autres acteurs non occidentaux ont élargi la marge de manœuvre diplomatique. Ces partenariats flexibles servent à la fois à rechercher la sécurité et l'influence régionale, et à obtenir des financements qui pourraient ne pas être disponibles auprès de l'Occident face aux défis économiques.

La Turquie poursuit sa quête d'autonomie stratégique en défendant avec assurance ses intérêts nationaux et en prenant une certaine distance par rapport à l'Occident. Cette orientation reflète également son ambition de devenir une puissance hégémonique régionale. Les élites au pouvoir en Turquie considèrent leur pays comme une puissance régionale pivot et souhaitent qu'il joue un rôle de premier plan pendant cette période de restructuration de l'ordre régional. Ces dernières années, la Turquie a adopté une politique étrangère plus affirmée, multiforme et multidimensionnelle.

La récente projection de puissance militaire et l'approche diplomatique coercitive de la Turquie sont souvent utilisées comme des outils de politique étrangère standard plutôt que comme des mesures extraordinaires. N'hésitant pas à recourir à la puissance dure face à l'escalade des risques géopolitiques au niveau régional, la Turquie a également fait du développement de son industrie de défense nationale un paramètre fondamental de sa politique étrangère.

Les efforts visant à réduire la dépendance vis-à-vis de l'Occident ont créé de nouvelles vulnérabilités et des dépendances asymétriques, en particulier vis-à-vis des grandes puissances non occidentales telles que la Russie ; cette situation empêche d'atteindre le niveau d'autonomie totale souhaité. Le recours excessif à une approche transactionnelle et la tendance à négocier en permanence ont créé un « problème de confiance » aux yeux de l'Occident et des centres de pouvoir émergents, compromettant la coopération stratégique à long terme.

La méthode utilisée par la Turquie pour exercer son autonomie stratégique, qui se concentre sur les gains à court terme et repose sur l'équilibre, expose la Turquie au risque d'être exclue des plans macroéconomiques pour l'avenir du système mondial. Son exclusion de projets tels que le corridor économique Inde-Moyen-Orient-Europe (IMEC) est une manifestation concrète de ce risque. Ironiquement, la politique d'équilibre ne garantit pas à la Turquie une position prioritaire dans les stratégies futures de l'Occident ou des puissances émergentes. Cela comporte le risque d'être écartée de la politique mondiale plutôt que d'atteindre le statut élevé souhaité. La Turquie doit s'orienter vers une recherche plus cohérente de l'autonomie, axée sur la fiabilité stratégique à long terme plutôt que sur les gains à court terme, afin de maintenir son statut futur.

Ces dernières années, la Turquie a poursuivi sa quête d'autonomie stratégique de manière relativement plus modérée afin de compenser les répercussions négatives de son approche ambitieuse antérieure. Dans ce cadre, Ankara s'efforce de recalibrer ses relations avec les États-Unis et divers acteurs régionaux. Pour que la Turquie poursuive plus efficacement sa quête d'autonomie stratégique, il est essentiel qu'elle abandonne une approche transactionnelle et axée sur la négociation constante au profit d'une approche centrée sur l'établissement de relations solides et durables fondées sur la confiance mutuelle.

Mots clés : politique étrangère turque, ordre mondial post-occidental, puissance moyenne, autonomie stratégique, limites de l'autonomie.

Resumen estructurado:

La crisis financiera mundial de 2008 puso en tela de juicio la supremacía económica de Occidente, y el debilitamiento del poder regulador global de Estados Unidos creó un vacío de poder en el sistema internacional. Esta transformación ha creado oportunidades para que potencias medias como Turquía reduzcan su dependencia de Occidente y apliquen políticas independientes en consonancia con sus intereses nacionales. La autonomía estratégica se ha convertido en una opción atractiva para las potencias emergentes en esta nueva era.

A medida que la multipolaridad se hace cada vez más evidente en el orden internacional, Turquía ha tratado de actuar de forma más independiente de sus tradicionales aliados occidentales. Turquía se ha esforzado por desarrollar sus relaciones con las potencias prominentes no occidentales, como Rusia y China, por un lado, y con el resto del mundo, en particular Oriente Medio y Asia Central, por otro. Turquía ha tratado de mejorar la cooperación con regiones más allá de sus esferas de interés tradicionales, especialmente con África.

Este estudio trata de responder a las siguientes preguntas de investigación: ¿Qué factores específicos, tanto nacionales como internacionales, han desencadenado y configurado la búsqueda de autonomía estratégica de Turquía en el orden mundial posoccidental? ¿Cómo se aplica en la práctica la política de autonomía estratégica de Turquía? ¿Cuáles son las consecuencias no deseadas del enfoque transaccional de Turquía respecto a la autonomía estratégica?

La investigación examina la interacción entre los cambios estructurales externos y los factores regionales e internos que han impulsado el cambio de la política exterior asertiva de Turquía. El análisis se centra en cómo se aplica la búsqueda de autonomía de Turquía a través del intervencionismo militar, la diplomacia coercitiva y la estrategia de «asociaciones flexibles» o «transaccionalismo» con actores occidentales y no occidentales.

Este estudio adoptará un enfoque de investigación cualitativa, utilizando técnicas de análisis documental y análisis temático de contenidos. Examinará la evolución histórica y los resultados actuales de las estrategias de autonomía de Turquía. Teóricamente, se basará en la hipótesis de que la autonomía es una condición multidimensional y gradual, explorando cómo los factores externos e internos influyen en la capacidad de autonomía.

Este artículo pretende contribuir a la bibliografía en las siguientes áreas: mientras que la bibliografía existente se centra en el desarrollo de las relaciones de Turquía con actores no occidentales, este estudio llenará un vacío en la bibliografía al abordar los límites de la búsqueda de la autonomía y sus consecuencias no deseadas. Argumentará que la inconsistencia entre el estatus atribuido a Turquía por sus aliados occidentales y el estatus al que aspira es una de las motivaciones fundamentales detrás de su búsqueda de la autonomía. Examinará la paradoja de que la política de equilibrio y el enfoque centrado en el transaccionalismo de Turquía exponen al país al riesgo de exclusión tanto de los proyectos macroglobales de Occidente como de los de los centros de poder emergentes.

Este estudio sostiene que el vacío de poder creado por el orden mundial posoccidental ofrece a Turquía una oportunidad histórica para perseguir la autonomía estratégica. Se sostiene que el enfoque de Turquía no es tanto un «cambio de eje» como una estrategia compleja de operar dentro del orden occidental, pero con una comprensión más autónoma. Esta política tiene por objeto garantizar un estatus más elevado y una mayor independencia política, en lugar de perseguir una ruptura institucional completa con la alianza occidental. Turquía ha aplicado una política asertiva centrada en los intereses nacionales, respaldada por su creciente capacidad militar-industrial, y no ha dudado en enfrentarse a sus aliados occidentales cuando ha sido necesario. Este objetivo se ha logrado mediante la localización y la reducción de la dependencia de Occidente en la industria de defensa nacional, acciones unilaterales cuando ha sido necesario, asociaciones flexibles y diplomacia transaccional. En particular, las asociaciones basadas en cuestiones concretas establecidas con Rusia y otros actores no occidentales han ampliado el margen de maniobra diplomática. Estas asociaciones flexibles no solo sirven para perseguir la seguridad y la influencia regional, sino también para garantizar la financiación que puede no estar disponible en Occidente ante los retos económicos.

La búsqueda de la autonomía estratégica de Turquía se lleva a cabo mediante una defensa firme de sus intereses nacionales y un cierto distanciamiento de Occidente. Esta orientación también refleja la ambición de convertirse en una potencia hegemónica regional. Las élites gobernantes de Turquía perciben al país como una potencia regional fundamental y aspiran a que Turquía sea un actor protagonista durante este periodo de reestructuración del orden regional. En los últimos años, Turquía ha adoptado una política exterior más firme, multifacética y multidimensional.

La reciente proyección del poder militar de Turquía y su enfoque de diplomacia coercitiva se utilizan con frecuencia como herramientas estándar de política exterior, en lugar de medidas extraordinarias. Sin dudar en utilizar el poder duro contra los crecientes riesgos geopolíticos a nivel regional, Turquía también ha establecido el desarrollo de su industria de defensa nacional como un parámetro fundamental de su política exterior.

Los esfuerzos por reducir la dependencia de Occidente han creado nuevas vulnerabilidades y dependencias asimétricas, en particular con respecto a las grandes potencias no occidentales, como Rusia; esta situación dificulta el logro del nivel deseado de plena autonomía. La excesiva dependencia de un enfoque transaccional y la tendencia a la negociación constante han creado un «problema de confianza» a los ojos tanto de Occidente como de los centros de poder emergentes, lo que socava la cooperación estratégica a largo plazo.

El método de Turquía para ejercer la autonomía estratégica, que se centra en las ganancias a corto plazo y se basa en el equilibrio, deja a Turquía en riesgo de ser excluida de los planes macroeconómicos para el futuro del sistema global. Su exclusión de proyectos como el Corredor Económico India-Oriente Medio-Europa (IMEC) es una manifestación concreta de este riesgo. Irónicamente, la política de equilibrio no garantiza a Turquía una posición prioritaria en las estrategias futuras ni de Occidente ni de las potencias emergentes, lo que conlleva el peligro de quedar excluida de la política mundial en lugar de alcanzar el alto estatus deseado. Turquía debe pasar a una búsqueda más coherente de la autonomía, centrada en la fiabilidad estratégica a largo plazo en lugar de en las ganancias a corto plazo, con el fin de mantener su estatus futuro.

En los últimos años, Turquía ha perseguido su búsqueda de autonomía estratégica de una manera relativamente más moderada para compensar las repercusiones negativas de su anterior enfoque ambicioso. En este marco, Ankara se esfuerza por recalibrar sus relaciones tanto con Estados Unidos como con diversos actores regionales. Para que Turquía pueda mantener su búsqueda de la autonomía estratégica de manera más eficaz, es de vital importancia que pase de una postura transaccional y constantemente orientada a la negociación a un enfoque centrado en el establecimiento de conexiones sólidas y duraderas basadas en la confianza mutua.

Palabras clave: política exterior turca, orden mundial posoccidental, potencia media, autonomía estratégica, límites de la autonomía.

结构化摘要:

2008年全球金融危机动摇了西方国家的经济霸权地位,美国全球监管能力的削弱在国际体系中形成权力真空。这种格局转变为土耳其等中等强国创造了机遇,使其能够减少对西方的依赖,并根据国家利益推行独立政策。战略自主已成为新兴大国在这个新时代的理想选择。

随着多极化趋势在国际秩序中日益凸显,土耳其开始寻求摆脱传统西方盟友的束缚,在外交上更加独立自主。一方面,土耳其积极拓展与俄罗斯、中国等非西方大国的关系;另一方面,则着力加强与中东、中亚等全球其他地区尤其是非洲的战略合作,拓展传统利益范围之外的区域伙伴关系。

本研究旨在解答以下问题:哪些特定的国内与国际因素触发并塑造了土耳其在后西方世界秩序中追求战略自主的进程?土耳其的战略自主政策如何在实践中落实?其交易式战略自主策略产生了哪些非预期后果?

本研究将剖析外部结构性变革与区域性、内部因素如何共同推动土耳其外交政策转向。重点分析土耳其如何通过军事干预主义、胁迫性外交以及与西方及非西方行为体推行"灵活伙伴关系""交易主"战略来实现自主目标。

本研究将采用定性研究方法,运用文献分析与主题内容分析技术,考察土耳其自主战略的历史演变与当前成效。理论上基于自主性是多维度渐进状态的假设,探究内外因素如何影响自主能力。

本文旨在为以下领域文献作出贡献:现有研究多聚焦土耳其与非西方行为体的关系发展,而本研究将填补文献空白,探讨追求自主权的局限性及其意外后果。研究将论证:西方盟友赋予土耳其的地位与其自身追求的地位之间存在不一致,这是其寻求自主权的核心动因之一。研究将剖析土耳其的平衡政策与交易主义导向策略所暴露的悖论:该国同时面临被西方及新兴权力中心排除在宏观全球项目之外的风险。

本研究认为,后西方世界秩序形成的权力真空为土耳其追求战略自主提供了历史性机遇。研究指出,土耳其的做法与其说是轴心转移,不如说是西方秩序框架内运作的复杂战略,但其内涵更为自主。该政策旨在获取更高地位和更大政策自主权,而非追求与西方联盟彻底断绝制度联系。土耳其以日益增强的军工实力为支撑,推行以国家利益为核心的强硬政策,必要时毫不犹豫地与西方盟友发生冲突。这一追求通过本土化发展、降低对西方国防工业的依赖、必要时采取单边行动、建立灵活伙伴关系及交易式外交得以实现。尤其与俄罗斯等非西方行为体建立的议题导向型伙伴关系,拓展了外交回旋空间。这些灵活伙伴关系不仅服务于安全保障和区域影响力扩张,更在经济困境中为获取西方可能拒绝的资金提供了途径。

土耳其通过坚定捍卫国家利益并适度疏远西方来追求战略自主。这种取向也反映出其成为地区霸权的野心。土耳其统治精英视本国为关键地区力量,旨在让土耳其在地区秩序重构时期成为主导者。近年来,土耳其采取了更加强势、多维度、多层面的外交政策。土耳其近期展现的军事力量投射与胁迫性外交手段,已从非常规措施转变为常规外交工具。面对不断升级的地缘政治风险,土耳其毫不犹豫地动用硬实力应对,同时将发展本土国防工业确立为外交政策的核心要素。

削弱对西方依赖的努力反而催生了新的脆弱性与非对称性依赖关系——尤其体现在俄罗斯等非西方大国身上,这种局面阻碍了实现完全自主的目标。过度依赖交易式方法及持续讨价还价的倾向,在西方与新兴权力中心眼中均形成了信任问题,削弱了长期战略合作基础。

土耳其当前以短期利益为导向、立足于平衡的战略自主实践方式,使其面临被排除在全球体系未来宏图之外的风险。未能参与印度--欧洲经济走廊(IMEC)等项目正是这种风险的具体体现。讽刺的是,这种平衡政策既未能使土耳其在西方或新兴大国的未来战略中获得优先地位,反而面临被世界政治边缘化的危险,而非实现其期望的高地位。为维持未来地位,土耳其必须转向更注重长期战略可靠性而非短期利益的自主追求。

近年来,土耳其以相对温和的方式推进战略自主,试图弥补先前激进策略的负面影响。在此框架下,安卡拉正努力重塑与美国及各区域行为体的关系。为更有效地维持战略自主追求,土耳其亟需摆脱交易式、持续讨价还价的立场,转向以建立基于互信的强韧长期联系为核心的方针。

关键词:土耳其外交政策、后西方世界秩序、中等强国、战略自主、自主性局限。

Структурированное рез

Глобальный финансовый кризис 2008 года поставил под сомнение экономическое превосходство Запада, а ослабление глобальной регуляторной власти США А создало вакуум власти в международной системе. Эта трансформация создала возможности для средних держав, таких как Турция, уменьшить свою зависимость от Запада и проводить независимую политику в соответствии со своими национальными интересами. Стратегическая автономия стала привлекательным вариантом для восходящих держав в эту новую эпоху.

По мере того как многополярность становится все более очевидной в международном порядке, Турция стремится действовать более независимо от своих традиционных западных союзников. Турция прилагает усилия для развития отношений с незападными великими державами, включая Россию и Китай, с одной стороны, и с остальным миром, в частности с Ближним Востоком и Центральной Азией, с другой. Турция стремится укреплять сотрудничество с регионами за пределами своих традиционных сфер интересов, особенно с Африкой.

В данном исследовании делается попытка ответить на следующие вопросы: какие конкретные внутренние и международные факторы вызвали и сформировали стремление Турции к стратегической автономии в постзападном мировом порядке? Как на практике реализуется политика стратегической автономии Турции? Каковы непреднамеренные последствия транзакционного подхода Турции к стратегической автономии?

В исследовании рассматривается взаимодействие внешних структурных сдвигов и региональных и внутренних факторов, которые стали причиной решительного изменения внешней политики Турции. Анализ сосредоточен на том, как стремление Турции к автономии реализуется через военный интервенционизм, принудительную дипломатию и стратегию «гибких партнёрств» или «транзакционализма» с западными и незападными акторами.

В данном исследовании будет использоваться качественный подход, основанный на анализе документов и тематическом контент-анализе. В нем будут рассмотрены историческая эволюция и текущие результаты стратегий Турции в области автономии. Теоретически оно будет основано на предположении, что автономия является многомерным и градиентным состоянием, и будет исследовать, как внешние и внутренние факторы влияют на способность к автономии.

Данная статья призвана внести вклад в литературу по следующим направлениям: в то время как существующая литература фокусируется на развивающихся отношениях Турции с незападными акторами, данное исследование восполнит пробел в литературе, рассмотрев ограничения стремления к автономии и его непреднамеренные последствия. В нём будет доказано, что несоответствие между статусом, присвоенным Турции её западными союзниками, и статусом, которого она стремится достичь, является одной из основных мотиваций её стремления к автономии. В ней будет рассмотрен парадокс, заключающийся в том, что политика балансирования и транзакционный подход Турции подвергают страну риску исключения как из макроглобальных проектов Запада, так и из проектов растущих центров власти.

В данном исследовании утверждается, что вакуум власти, созданный постзападным мировым порядком, предоставляет Турции историческую возможность для достижения стратегической автономии. Утверждается, что подход Турции — это не столько «смена оси», сколько сложная стратегия действия в рамках западного порядка, но с более автономным пониманием. Эта политика направлена на обеспечение более высокого статуса и большей политической независимости, а не на полный институциональный разрыв с западным альянсом. Турция проводит активную политику, ориентированную на национальные интересы, опираясь на свой растущий военно-промышленный потенциал, и не колеблется вступать в конфликт с западными союзниками, когда это необходимо. Эта цель реализуется посредством локализации и снижения зависимости от Запада в отечественной оборонной промышленности, односторонних действий, когда это необходимо, гибких партнёрств и транзакционной дипломатии. В частности, партнерства с Россией и другими незападными игроками, основанные на конкретных вопросах, расширили пространство для дипломатических маневров. Эти гибкие партнерства служат не только обеспечению безопасности и регионального влияния, но и цели получения финансирования, которое может быть недоступно со стороны Запада в условиях экономических вызовов.

Стремление Турции к стратегической автономии реализуется через активную защиту своих национальных интересов и определенную дистанцию от Запада. Эта ориентация также отражает стремление стать региональным гегемоном. Правящие элиты Турции воспринимают страну как ключевую региональную державу и стремятся к тому, чтобы Турция стала ведущим игроком в период перестройки регионального порядка. В последние годы Турция проводит более активную, многогранную и многоплановую внешнюю политику.

Недавняя демонстрация военной мощи Турции и подход принудительной дипломатии часто используются в качестве стандартных инструментов внешней политики, а не чрезвычайных мер. Не колеблясь в применении жесткой силы против эскалации геополитических рисков на региональном уровне, Турция также сделала развитие своей отечественной оборонной промышленности одним из основных параметров своей внешней политики.

Усилия по снижению зависимости от Запада привели к появлению новых уязвимостей и асимметричных зависимостей, особенно по отношению к незападным великим державам, таким как Россия; эта ситуация препятствует достижению желаемого уровня полной автономии. Чрезмерная зависимость от транзакционного подхода и склонность к постоянным переговорам создали «проблему доверия» как в глазах Запада, так и в глазах новых центров власти, что подрывает долгосрочное стратегическое сотрудничество.

Метод осуществления стратегической автономии Турции, который сосредоточен на краткосрочной выгоде и основан на балансировании, подвергает Турцию риску исключения из макропланов на будущее глобальной системы. Её исключение из таких проектов, как Индийско- Ближневосточно-Европейский экономический коридор (IMEC) является конкретным проявлением этого риска. Как ни парадоксально, политика балансирования не обеспечивает Турции приоритетного положения в будущих стратегиях ни Запада, ни новых держав, что несет с собой опасность вытеснения из мировой политики, а не достижения желаемого высокого статуса. Турция должна перейти к более последовательному стремлению к автономии, ориентированной на долгосрочную стратегическую надёжность, а не на краткосрочную выгоду, чтобы сохранить свой будущий статус.

В последние годы Турция стремится к стратегической автономии относительно более умеренным образом, чтобы компенсировать негативные последствия своего прежнего амбициозного подхода. В этих рамках Анкара стремится пересмотреть свои отношения как с США, так и с различными региональными игроками. Для того чтобы Турция могла более эффективно продолжать свои усилия по достижению стратегической автономии, крайне важно перейти от транзакционной и постоянно ориентированной на торг позиции к подходу, основанному на установлении прочных, долгосрочных связей, основанных на взаимном доверии.

Ключевые слова: внешняя политика Турции, постзападный мировой порядок, средняя держава, стратегическая автономия, пределы автономии.

संरचित सारांश:

2008 के वैश्विक वित्तीय संकट ने पश्चिम की आर्थिक सर्वोच्चता पर सवाल उठाया, और अमेरिका की वैश्विक नियामक शक्ति के कमजोर होने से अंतर्राष्ट्रीय प्रणाली में शक्ति शून्यता पैदा हो गई। इस परिवर्तन ने तुर्की जैसी मध्यम शक्तियों के लिए पश्चिम पर अपनी निर्भरता कम करने और अपने राष्ट्रीय हितों के अनुरूप स्वतंत्र नीतियां अपनाने के अवसर पैदा किए हैं। इस नए युग में उभरती शक्तियों के लिए रणनीतिक स्वायत्तता एक आकर्षक विकल्प बन गई है।

जैसे-जैसे अंतर्राष्ट्रीय व्यवस्था में बहुध्रुवीयता स्पष्ट होती जा रही है, तुर्की ने अपने पारंपरिक पश्चिमी सहयोगियों से अधिक स्वतंत्र रूप से कार्य करने का प्रयास किया है। तुर्की ने एक ओर रूस और चीन सहित गैर-पश्चिमी प्रमुख शक्तियों के साथ, और दूसरी ओर बाकी दुनिया, विशेष रूप से मध्य पूर्व और मध्य एशिया के साथ अपने संबंधों को विकसित करने का प्रयास किया है। तुर्की ने अपने पारंपरिक हित क्षेत्रों से परे के क्षेत्रों, विशेष रूप से अफ्रीका के साथ सहयोग बढ़ाने का प्रयास किया है।

यह अध्ययन निम्नलिखित शोध प्रश्नों का उत्तर देने का प्रयास करता है: पश्चिमी-उपरांत विश्व व्यवस्था में तुर्की की रणनीतिक स्वायत्तता की खोज को किन विशिष्ट घरेलू और अंतर्राष्ट्रीय कारकों ने प्रेरित और आकार दिया है? तुर्की की रणनीतिक स्वायत्तता नीति का व्यावहारिक रूप से कार्यान्वयन कैसे किया जाता है? रणनीतिक स्वायत्तता के प्रति तुर्की के लेन-देन संबंधी दृष्टिकोण के अनपेक्षित परिणाम क्या हैं?

यह शोध बाहरी संरचनात्मक बदलावों और क्षेत्रीय तथा आंतरिक कारकों के आपसी तालमेल की जांच करता है जिन्होंने तुर्की के आक्रामक विदेश नीति परिवर्तन को प्रेरित किया है। विश्लेषण इस बात पर केंद्रित है कि तुर्की की स्वायत्तता की खोज सैन्य हस्तक्षेपवाद, जबरदस्ती की कूटनीति, और पश्चिमी तथा गैर-पश्चिमी दोनों अभिनेताओं के साथ "लचीली साझेदारी" या "लेन-देनवाद" की रणनीति के माध्यम से कैसे लागू की जाती है।

यह अध्ययन दस्तावेज़ विश्लेषण और विषयगत सामग्री विश्लेषण तकनीकों का उपयोग करते हुए एक गुणात्मक अनुसंधान दृष्टिकोण अपनाएगा। यह तुर्की की स्वायत्तता रणनीतियों के ऐतिहासिक विकास और वर्तमान परिणामों की जांच करेगा। सैद्धांतिक रूप से, यह इस धारणा पर आधारित होगा कि स्वायत्तता एक बहुआयामी और क्रमागत स्थिति है, और यह इस बात की पड़ताल करेगा कि बाहरी और आंतरिक कारक स्वायत्तता क्षमता को कैसे प्रभावित करते हैं।

इस लेख का उद्देश्य निम्नलिखित क्षेत्रों में साहित्य में योगदान करना है: जहाँ मौजूदा साहित्य गैर-पश्चिमी अभिनेताओं के साथ तुर्की के विकसित हो रहे संबंधों पर केंद्रित है, वहीं यह अध्ययन स्वायत्तता की खोज की सीमाओं और उसके अनपेक्षित परिणामों को संबोधित करके साहित्य में एक कमी को पूरा करेगा। यह तर्क देगा कि तुर्की को उसके पश्चिमी सहयोगियों द्वारा प्रदान की गई स्थिति और वह स्थिति जिसे वह प्राप्त करने की आकांक्षा करता है, के बीच की स्थिति असंगति, स्वायत्तता की उसकी खोज के पीछे के मौलिक प्रेरकों में से एक है।

यह उस विरोधाभास की जांच करेगा कि तुर्की की संतुलन नीति और लेन-देन-केंद्रित दृष्टिकोण देश को पश्चिम और उभरते शक्ति केंद्रों दोनों की व्यापक-वैश्विक परियोजनाओं से बाहर किए जाने के जोखिम के प्रति उजागर करते हैं।

यह अध्ययन तर्क देता है कि पश्चिमी विश्व व्यवस्था के बाद बने शक्ति शून्य ने तुर्की को रणनीतिक स्वायत्तता का पीछा करने का एक ऐतिहासिक अवसर प्रदान किया है।

यह तर्क दिया जाता है कि तुर्की की यह नीति "धुरी में बदलाव" से कहीं अधिक, पश्चिमी व्यवस्था के भीतर अधिक स्वायत्त समझ के साथ काम करने की एक जटिल रणनीति है। इस नीति का उद्देश्य पश्चिमी गठबंधन से पूर्ण संस्थागत टूटन के बजाय उच्च दर्जा और अधिक नीतिगत स्वतंत्रता हासिल करना है। तुर्की ने अपने बढ़ते सैन्य-औद्योगिक क्षमता से समर्थित, राष्ट्रीय हितों पर केंद्रित एक आक्रामक नीति अपनाई है, और आवश्यकता पड़ने पर अपने पश्चिमी सहयोगियों के साथ टकराने से भी नहीं हिचकिचाया है। इस प्रयास को घरेलू रक्षा उद्योग में स्थानीयकरण और पश्चिम पर निर्भरता कम करने, आवश्यकता पड़ने पर एकतरफा कार्रवाई, लचीली साझेदारी और लेन-देन वाली कूटनीति के माध्यम से साकार किया गया है। विशेष रूप से, रूस और अन्य गैर-पश्चिमी अभिनेताओं के साथ स्थापित मुद्दा-आधारित साझेदारी ने कूटनीतिक चालाकी की गुंजाइश को बढ़ा दिया है। ये लचीली साझेदारियाँ केवल सुरक्षा और क्षेत्रीय प्रभाव के प्रयासों के लिए, बल्कि आर्थिक चुनौतियों के मद्देनज़र पश्चिम से उपलब्ध होने वाली फंडिंग को सुरक्षित करने के लक्ष्य के लिए भी काम आती हैं।

तुर्की की सामरिक स्वायत्तता की खोज अपने राष्ट्रीय हितों की आक्रामक रक्षा और पश्चिम से एक निश्चित दूरी बनाने के माध्यम से की जाती है। यह रुख एक क्षेत्रीय प्रभुत्ववादी बनने की महत्वाकांक्षा को भी दर्शाता है। तुर्की के शासक अभिजात वर्ग देश को एक प्रमुख क्षेत्रीय शक्ति के रूप में देखते हैं और क्षेत्रीय व्यवस्था में पुनर्गठन की इस अवधि के दौरान तुर्की को एक प्रमुख अभिनेता बनाने का लक्ष्य रखते हैं। हाल के वर्षों में, तुर्की ने एक अधिक आक्रामक, बहुआयामी और बहु-आयामी विदेश नीति अपनाई है।

तुर्की का हालिया सैन्य शक्ति प्रदर्शन और जबरदस्त कूटनीति की पद्धति असाधारण उपायों के बजाय मानक विदेश नीति उपकरणों के रूप में अक्सर उपयोग की जाती है। क्षेत्रीय स्तर पर बढ़ते भू-राजनीतिक जोखिमों के खिलाफ कठोर शक्ति के उपयोग में संकोच करते हुए, तुर्की ने अपनी घरेलू रक्षा उद्योग के विकास को अपनी विदेश नीति के एक मौलिक मानदंड के रूप में भी स्थापित किया है।

पश्चिम पर निर्भरता कम करने के प्रयासों ने नई कमजोरियाँ और विषम निर्भरताएँ पैदा की हैं, विशेष रूप से रूस जैसी गैर-पश्चिमी प्रमुख शक्तियों के संबंध में; यह स्थिति पूर्ण स्वायत्तता के वांछित स्तर को प्राप्त करने में बाधा डालती है। लेन-देन वाले दृष्टिकोण पर अत्यधिक निर्भरता और निरंतर सौदेबाजी की प्रवृत्ति ने पश्चिम और उभरते शक्ति केंद्रों दोनों की नजर में एक "विश्वास का मुद्दा" पैदा कर दिया है, जो दीर्घकालिक रणनीतिक सहयोग को कमजोर करता है।

रणनीतिक स्वायत्तता का प्रयोग करने की तुर्की की पद्धति, जो अल्पकालिक लाभों पर केंद्रित है और संतुलन पर आधारित है, तुर्की को वैश्विक प्रणाली के भविष्य की व्यापक योजनाओं से बाहर किए जाने के जोखिम में डालती है। भारत-मध्य पूर्व-यूरोप आर्थिक गलियारा (IMEC) जैसी परियोजनाओं से इसका बहिष्कार इस जोखिम का एक ठोस उदाहरण है। विडंबना यह है कि यह संतुलन नीति तुर्की को तो पश्चिम और ही उभरती शक्तियों की भविष्य की रणनीतियों में प्राथमिकता का दर्जा दिलाती है, जिससे वांछित उच्च दर्जा प्राप्त करने के बजाय विश्व राजनीति से बाहर हो जाने का खतरा पैदा हो जाता है। तुर्की को अपने भविष्य के दर्जे को बनाए रखने के लिए अल्पकालिक लाभों के बजाय दीर्घकालिक रणनीतिक विश्वसनीयता पर केंद्रित स्वायत्तता की अधिक सुसंगत खोज की ओर बढ़ना चाहिए।

हाल के वर्षों में, तुर्की अपनी पहले की महत्वाकांक्षी नीति के नकारात्मक परिणामों की भरपाई के लिए अपेक्षाकृत अधिक संयमित तरीके से अपनी रणनीतिक स्वायत्तता की खोज कर रहा है। इस ढांचे के भीतर, अंकारा संयुक्त राज्य अमेरिका और विभिन्न क्षेत्रीय अभिनेताओं दोनों के साथ अपने संबंधों को फिर से संतुलित करने का प्रयास कर रहा है।

तुर्की के लिए अपनी रणनीतिक स्वायत्तता की खोज को अधिक प्रभावी ढंग से बनाए रखने के लिए, लेन-देन वाले और लगातार सौदेबाजी-संचालित रुख से हटकर पारस्परिक विश्वास पर आधारित मजबूत, दीर्घकालिक संबंध स्थापित करने पर केंद्रित दृष्टिकोण की ओर बढ़ना अत्यंत महत्वपूर्ण है।

 

कीवर्ड: तुर्की की विदेश नीति, पश्चिमी-उत्तराधिकारी विश्व व्यवस्था, मध्य शक्ति, रणनीतिक स्वायत्तता, स्वायत्तता की सीमाएँ।

Article Statistics

Number of reads 60
Number of downloads 20

Share

Turkish Studies-Economics,Finance,Politics
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.