İbrahim AKKAŞ-
Bu çalışma, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi öğrencileri arasında toplumsal cinsiyet algısının evlilikte rol beklentileri ve eş seçimi üzerindeki yordayıcı etkisini incelemektedir. Araştırmaya toplam 1.000 üniversite öğrencisi katılmıştır. Veriler, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (Altınova ve Duyan, 2013) ile Evlilikte Rol Beklentileri Ölçeği ve Eş Seçimi Ölçeği (Köksal & İlhan, 2018; Başay, 2015) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmış; betimsel istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir.
Bulgular, her iki üniversitedeki öğrencilerin de orta-yüksek düzeyde ve eşitlikçi bir toplumsal cinsiyet algısına sahip olduklarını göstermektedir (EBYÜ X̄ = 3,84; İnönü X̄ = 3,88). Evlilikte rol beklentileri ve eş seçimi ölçeklerinden elde edilen ortalama puanlar da modern ve paylaşım odaklı değerlere işaret etmektedir. Regresyon analizleri, toplumsal cinsiyet algısının hem evlilikte rol beklentilerini (β = ,696, p < ,001; R² = ,484) hem de eş seçimi eğilimlerini (β = ,652, p < ,001; R² = ,425) anlamlı düzeyde yordadığını ortaya koymuştur. Bu yordayıcı etki, İnönü Üniversitesi öğrencileri arasında biraz daha güçlüdür (β = ,702 ve β = ,667). Söz konusu farklılıklar; sosyo-kültürel çevre, kentleşme düzeyi ve fakülte dağılımı gibi etkenlerle açıklanabilir.
Genel olarak, toplumsal cinsiyet algısı arttıkça öğrencilerin evlilikte ortak sorumlulukları, birlikte karar almayı ve eş seçiminde değer uyumunu daha fazla önemsedikleri görülmektedir. Bu çalışma, genç kuşaklar arasında toplumsal modernleşmenin ve eşitlikçi aile yapılarının güçlenmesini anlamaya katkı sağlamaktadır. Bu çalışma için etik onay, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İnsan Araştırmaları Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu tarafından verilmiştir (Karar No. 04/02, tarih: 30 Nisan 2025).
This study examines the predictive effect of gender perception on marital role expectations and mate selection among students of Erzincan Binali Yıldırım University and İnönü University. A total of 1,000 university students participated in the study. Data were collected using the Gender Perception Scale (Altınova & Duyan, 2013) and the Marital Role Expectations/Mate Selection Scales (Köksal & İlhan, 2018; Başay, 2015). Descriptive statistics, correlation, and regression analyses were performed using SPSS 25.0. Findings indicate that students at both universities demonstrate moderate-to-high and egalitarian gender perception (EBYÜ X̄ = 3.84; İnönü X̄ = 3.88). Mean scores of marital role expectations and mate selection also indicate modern and sharing-oriented values. Regression analyses revealed that gender perception significantly predicts both marital role expectations (β = .696, p < .001; R² = .484) and mate selection tendencies (β = .652, p < .001; R² = .425). This predictive effect is slightly stronger among İnönü University students (β = .702 and β = .667). These differences may be explained by socio-cultural environment, urbanization level, and faculty distribution. Overall, as gender perception increases, students tend to prioritize shared roles in marriage, joint decision-making, and value compatibility in mate selection. This study contributes to understanding the strengthening of social modernization and egalitarian family structures among the younger generation. Ethical approval for this study was granted by the Human Research Social and Humanities Ethics Committee of Erzincan Binali Yıldırım University (Decision No. 04/02, dated 30 April 2025).
Gender Perception, Marital Role Expectation, Mate Selection, University Students, Socio-Cultural Differences.
Structured Abstract
ender perception is one of the most influential socio-cultural constructs shaping individuals’ attitudes toward marriage, family life, and partner selection. Beyond biological differences, gender encompasses socially constructed roles, responsibilities, norms, values, expectations, and power relations that influence how women and men perceive themselves and others within society. As societies undergo modernization and cultural transformation, traditional gender role expectations increasingly give way to more egalitarian understandings of intimate relationships and family structures. In this context, university students constitute a particularly important social group because they are in a developmental period characterized by identity formation, value clarification, and the construction of future relationship expectations. Their perceptions of gender are likely to influence how they conceptualize marriage, distribute marital responsibilities, and evaluate potential life partners.
Although previous studies have demonstrated associations between gender perception and family-related attitudes, the literature has generally examined marital role expectations and mate selection separately. Consequently, limited empirical evidence exists regarding whether gender perception simultaneously predicts both marital role expectations and mate selection tendencies within a unified analytical framework. Furthermore, studies conducted in Türkiye have largely relied on samples drawn from a single university or geographical region, limiting understanding of how socio-cultural contexts may influence these relationships. Considering Türkiye’s regional diversity in terms of modernization, urbanization, educational opportunities, and cultural norms, comparative research is needed to assess whether the predictive role of gender perception remains consistent across different university settings.
The present study addresses these gaps by examining the predictive effect of gender perception on both marital role expectations and mate selection tendencies among university students attending Erzincan Binali Yıldırım University and İnönü University. By integrating these relational domains into a single model and comparing two socio-culturally distinct institutional contexts, the study contributes to the understanding of how contemporary young adults construct attitudes toward marriage and partner selection in an era of ongoing social change.
The primary purpose of this study was to investigate whether university students’ gender perceptions significantly predict their marital role expectations and mate selection criteria. More specifically, the research aimed to determine whether students with more egalitarian gender perceptions demonstrate stronger support for shared marital responsibilities, joint decision-making processes, and value-oriented partner preferences. In addition, the study sought to compare students from Erzincan Binali Yıldırım University and İnönü University to explore whether the strength of these predictive relationships varies across different socio-cultural environments.
The study was guided by the assumption that gender perception functions as a central socio-cultural determinant influencing how individuals conceptualize intimate relationships. Based on social constructionist theory, gender role theory, and social role theory, it was hypothesized that egalitarian gender perceptions would be positively associated with more egalitarian marital role expectations and more value-based mate selection tendencies. Furthermore, the study aimed to evaluate the explanatory strength of gender perception relative to demographic variables such as age, gender, academic level, marital status, faculty affiliation, and family type.
The study employed a quantitative, cross-sectional, comparative research design. The sample consisted of 1,000 university students enrolled at Erzincan Binali Yıldırım University and İnönü University. Participants were selected using a convenience sampling method based on voluntary participation. Eligibility criteria included being an undergraduate student between 18 and 30 years of age, providing informed consent, and completing all survey instruments.
Data were collected using three validated measurement instruments. Gender perception was measured using the Gender Perception Scale developed by Altınova & Duyan (2013), consisting of 27 items. Marital role expectations were assessed using the Marital Role Expectations Scale developed by Köksal & İlhan (2018). Mate selection tendencies were measured using the Mate Selection Scale developed by Başay (2015). Reliability analyses demonstrated high internal consistency for all instruments, with Cronbach’s alpha coefficients ranging from .891 to .916, indicating strong psychometric adequacy.
Data analysis was conducted using SPSS 25.0. Descriptive statistics were used to summarize demographic characteristics and scale scores. Pearson correlation analyses examined the relationships among gender perception, marital role expectations, and mate selection criteria. Simple and multiple regression analyses were performed to determine the predictive effect of gender perception and demographic variables on the dependent variables. Additional analyses included assessments of normality, model assumptions, and multivariate analysis of variance (MANOVA) to evaluate potential demographic influences across the combined dependent variables.
The findings revealed that students at both universities exhibited moderate-to-high levels of egalitarian gender perception. Mean gender perception scores were 3.84 for Erzincan Binali Yıldırım University students and 3.88 for İnönü University students, indicating generally positive and equality-oriented attitudes toward gender roles. Similarly, students demonstrated relatively high levels of egalitarian marital role expectations and modern mate selection orientations.
Correlation analyses showed significant positive relationships among all study variables. Gender perception was positively associated with marital role expectations and mate selection criteria, suggesting that students with stronger egalitarian gender attitudes also demonstrated greater support for shared marital responsibilities and value-based partner preferences. These relationships remained significant even after controlling for demographic variables, indicating that the associations were not merely products of structural demographic characteristics.
Regression analyses provided further evidence regarding the predictive role of gender perception. Gender perception significantly predicted marital role expectations among students from both universities. The standardized regression coefficients indicated a strong positive relationship, with gender perception explaining approximately 48% of the variance in marital role expectations. Similarly, gender perception significantly predicted mate selection tendencies, accounting for approximately 43% of the variance in partner selection criteria. These findings suggest that students who endorse egalitarian gender values are more likely to prioritize communication, mutual respect, emotional compatibility, and shared values when evaluating potential partners.
Comparative analyses indicated that the predictive effects were slightly stronger among İnönü University students than among Erzincan Binali Yıldırım University students. However, formal statistical tests revealed no significant differences in the structural relationships across universities, suggesting that the predictive role of gender perception operates similarly in both institutional contexts.
Multiple regression analyses further demonstrated that demographic variables such as age, academic level, faculty affiliation, marital status, and family type possessed limited explanatory power for gender perception and marital role expectations. Gender emerged as the only demographic variable significantly associated with mate selection criteria, although its explanatory effect remained modest. MANOVA and follow-up ANOVA analyses supported these findings by indicating that demographic variables generally did not exert strong multivariate effects on the combined dependent variables.
The results support theoretical perspectives emphasizing the social construction of gender and its role in shaping intimate relationship expectations. The findings indicate that university students increasingly embrace egalitarian understandings of marriage, characterized by shared responsibilities, mutual decision-making, and collaborative partnership models. This trend appears consistent with broader processes of social modernization, educational expansion, and changing gender norms among younger generations.
At the same time, the persistence of gender differences in mate selection criteria suggests that some traditional relational preferences continue to exist despite growing support for gender equality. This pattern highlights the complexity of social change, where egalitarian ideologies may coexist with enduring gendered expectations in certain domains of intimate relationships.
The relatively modest explanatory contribution of demographic variables further underscores the importance of socio-cultural and psychological factors in shaping attitudes toward marriage and partner selection. Rather than being determined primarily by structural characteristics, relational expectations appear to be influenced by broader cultural narratives, educational experiences, and individual value systems.
The study concludes that gender perception is a significant and meaningful predictor of both marital role expectations and mate selection tendencies among university students. Students with more egalitarian gender perceptions tend to favor shared marital roles, collaborative decision-making processes, and partner selection criteria based on communication, emotional compatibility, and shared values. Although gender perception does not fully determine these attitudes, it represents an important socio-cultural factor contributing to the formation of contemporary relationship expectations.
The findings have important implications for psychological counseling, relationship education, family studies, and gender-sensitive intervention programs. Educational initiatives promoting gender equality may contribute to healthier relationship dynamics and more equitable family structures. Furthermore, premarital counseling programs may benefit from incorporating discussions of gender perceptions and relational expectations to help young adults develop realistic and mutually supportive partnership models.
Future research should employ longitudinal and mixed-method approaches to better understand how gender perceptions and relationship expectations evolve over time. Expanding samples to include different regions, socio-economic groups, and cultural contexts would further enhance understanding of the complex factors influencing marital role expectations and mate selection processes among emerging adults. Overall, the study contributes to the literature by demonstrating that gender perception serves as an important socio-cultural mechanism shaping contemporary attitudes toward marriage and partner selection in Türkiye.
Keywords: Gender Perception, Marital Role Expectation, Mate Selection, University Students, Socio-Cultural Differences.
Yapılandırılmış Özet
Toplumsal cinsiyet algısı, bireylerin evliliğe, aile yaşamına ve eş seçimine yönelik tutumlarını şekillendiren en etkili sosyo-kültürel yapılardan biridir. Toplumsal cinsiyet, biyolojik farklılıkların ötesinde, kadın ve erkeklerin toplum içinde kendilerini ve birbirlerini nasıl algıladıklarını etkileyen, toplumsal olarak inşa edilmiş roller, sorumluluklar, normlar, değerler, beklentiler ve güç ilişkilerini kapsamaktadır. Toplumlar modernleşme ve kültürel dönüşüm süreçlerinden geçtikçe, geleneksel toplumsal cinsiyet rolü beklentileri giderek daha eşitlikçi ilişki ve aile anlayışlarına bırakmaktadır. Bu bağlamda üniversite öğrencileri, kimlik gelişimi, değerlerin netleşmesi ve gelecekteki ilişkilere yönelik beklentilerin şekillenmesi süreçlerini yaşadıkları için özellikle önemli bir toplumsal grubu oluşturmaktadır. Öğrencilerin toplumsal cinsiyet algıları, evliliği nasıl kavramsallaştırdıklarını, evlilik içindeki sorumlulukları nasıl paylaştırdıklarını ve potansiyel yaşam partnerlerini hangi ölçütlere göre değerlendirdiklerini önemli ölçüde etkileyebilmektedir.
Önceki araştırmalar, toplumsal cinsiyet algısı ile aileye ilişkin tutumlar arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuş olsa da, literatürde evlilik rol beklentileri ile eş seçimi çoğunlukla birbirinden bağımsız değişkenler olarak incelenmiştir. Bu nedenle, toplumsal cinsiyet algısının hem evlilik rol beklentilerini hem de eş seçimi eğilimlerini aynı anda yordayıp yordamadığına ilişkin bütüncül bir analitik çerçeve sunan ampirik kanıtlar sınırlı düzeydedir. Bununla birlikte, Türkiye’de gerçekleştirilen çalışmaların büyük bir bölümü tek bir üniversite veya belirli bir coğrafi bölgeden elde edilen örneklemlere dayanmaktadır. Bu durum, sosyo-kültürel bağlamların söz konusu ilişkileri nasıl etkilediğinin anlaşılmasını sınırlandırmaktadır. Türkiye’nin modernleşme, kentleşme, eğitim olanakları ve kültürel normlar bakımından önemli bölgesel farklılıklar göstermesi dikkate alındığında, toplumsal cinsiyet algısının yordayıcı rolünün farklı üniversite ortamlarında tutarlılığını değerlendirecek karşılaştırmalı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu çalışma, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ve İnönü Üniversitesinde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısının hem evlilik rol beklentileri hem de eş seçimi eğilimleri üzerindeki yordayıcı etkisini inceleyerek literatürdeki bu boşluğu gidermeyi amaçlamaktadır. İlişkilere ilişkin bu iki temel boyutu tek bir model içinde ele alması ve sosyo-kültürel açıdan farklı iki kurumsal bağlamı karşılaştırması bakımından çalışma, günümüz genç yetişkinlerinin devam eden toplumsal değişim sürecinde evlilik ve eş seçimine yönelik tutumlarını nasıl şekillendirdiklerinin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Bu araştırmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının evlilik rol beklentilerini ve eş seçimi ölçütlerini anlamlı düzeyde yordayıp yordamadığını incelemektir. Daha özel olarak araştırma, daha eşitlikçi toplumsal cinsiyet algısına sahip öğrencilerin evlilikte sorumlulukların paylaşımını, ortak karar alma süreçlerini ve değerlere dayalı eş tercihlerini daha fazla destekleyip desteklemediklerini belirlemeyi hedeflemiştir. Ayrıca çalışma, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ile İnönü Üniversitesi öğrencilerini karşılaştırarak bu yordayıcı ilişkilerin gücünün farklı sosyo-kültürel çevrelerde değişiklik gösterip göstermediğini ortaya koymayı amaçlamıştır.
Araştırma, toplumsal cinsiyet algısının bireylerin yakın ilişkileri nasıl kavramsallaştırdıklarını etkileyen temel bir sosyo-kültürel belirleyici olduğu varsayımına dayanmaktadır. Sosyal inşacılık kuramı, toplumsal cinsiyet rolü kuramı ve sosyal rol kuramı temel alınarak, daha eşitlikçi toplumsal cinsiyet algısının daha eşitlikçi evlilik rol beklentileri ve değerlere dayalı eş seçimi eğilimleri ile pozitif yönde ilişkili olacağı hipotezi geliştirilmiştir. Ayrıca çalışma, yaş, cinsiyet, öğrenim düzeyi, medeni durum, fakülte ve aile tipi gibi demografik değişkenlerle karşılaştırıldığında toplumsal cinsiyet algısının açıklayıcılık gücünü değerlendirmeyi de amaçlamıştır.
Araştırmada nicel, kesitsel ve karşılaştırmalı bir araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ve İnönü Üniversitesinde öğrenim gören toplam 1.000 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcılar, gönüllülük esasına dayalı kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmaya katılma ölçütleri; 18–30 yaş arasında lisans öğrencisi olmak, bilgilendirilmiş onam vermek ve veri toplama araçlarının tamamını eksiksiz doldurmuş olmaktır.
Araştırma verileri, geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış üç ölçme aracı kullanılarak toplanmıştır. Toplumsal cinsiyet algısı, Altınova ve Duyan (2013) tarafından geliştirilen 27 maddelik Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği ile ölçülmüştür. Evlilik rol beklentileri, Köksal ve İlhan (2018) tarafından geliştirilen Evlilik Rol Beklentileri Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Eş seçimi eğilimleri ise Başay (2015) tarafından geliştirilen Eş Seçimi Ölçeği kullanılarak belirlenmiştir. Güvenirlik analizleri, tüm ölçeklerin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş; Cronbach alfa katsayıları .891 ile .916 arasında değişerek ölçme araçlarının güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğunu ortaya koymuştur.
Verilerin analizi SPSS 25.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri ve ölçek puanlarının özetlenmesinde betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Toplumsal cinsiyet algısı, evlilik rol beklentileri ve eş seçimi ölçütleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Toplumsal cinsiyet algısı ile demografik değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemek amacıyla basit ve çoklu doğrusal regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca normallik ve regresyon varsayımları test edilmiş, bağımlı değişkenler üzerinde demografik değişkenlerin ortak etkilerini değerlendirmek amacıyla çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) uygulanmıştır.
Araştırma bulguları, her iki üniversitedeki öğrencilerin de orta-yüksek düzeyde eşitlikçi toplumsal cinsiyet algısına sahip olduklarını göstermiştir. Toplumsal cinsiyet algısı ortalama puanı Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi öğrencilerinde 3,84, İnönü Üniversitesi öğrencilerinde ise 3,88 olarak bulunmuş; bu sonuçlar öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin genel olarak olumlu ve eşitlikçi tutumlara sahip olduklarını göstermektedir. Benzer şekilde öğrencilerin, eşitlikçi evlilik rol beklentileri ile modern ve değerlere dayalı eş seçimi yönelimlerinin de görece yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir.
Korelasyon analizleri, araştırmada ele alınan tüm değişkenler arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Toplumsal cinsiyet algısı, hem evlilik rol beklentileri hem de eş seçimi ölçütleri ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Bu bulgu, daha eşitlikçi toplumsal cinsiyet tutumlarına sahip öğrencilerin evlilikte sorumlulukların paylaşımını daha fazla benimsediklerini ve eş seçiminde değerlere dayalı tercihleri ön plana çıkardıklarını göstermektedir. Demografik değişkenler kontrol altına alındığında da bu ilişkilerin anlamlılığını koruması, söz konusu ilişkilerin yalnızca yapısal demografik özelliklerden kaynaklanmadığını ortaya koymaktadır.
Regresyon analizleri, toplumsal cinsiyet algısının yordayıcı rolüne ilişkin daha güçlü kanıtlar sunmuştur. Toplumsal cinsiyet algısı, her iki üniversitedeki öğrenciler için de evlilik rol beklentilerini anlamlı düzeyde yordamıştır. Standartlaştırılmış regresyon katsayıları güçlü ve pozitif bir ilişkiye işaret etmiş; toplumsal cinsiyet algısının evlilik rol beklentilerindeki varyansın yaklaşık %48'ini açıkladığı belirlenmiştir. Benzer şekilde, toplumsal cinsiyet algısı eş seçimi eğilimlerini de anlamlı biçimde yordamış ve eş seçimi ölçütlerindeki varyansın yaklaşık %43'ünü açıklamıştır. Bu bulgular, eşitlikçi toplumsal cinsiyet değerlerini benimseyen öğrencilerin, potansiyel eşlerini değerlendirirken iletişim, karşılıklı saygı, duygusal uyum ve ortak değerler gibi özelliklere daha fazla önem verdiklerini göstermektedir.
Karşılaştırmalı analizler, toplumsal cinsiyet algısının yordayıcı etkisinin İnönü Üniversitesi öğrencilerinde Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi öğrencilerine kıyasla bir miktar daha güçlü olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, gerçekleştirilen istatistiksel karşılaştırmalar üniversiteler arasında yapısal ilişkiler bakımından anlamlı bir farklılık olmadığını ortaya koymuştur. Bu sonuç, toplumsal cinsiyet algısının yordayıcı rolünün her iki üniversite bağlamında da benzer şekilde işlediğini göstermektedir.
Çoklu regresyon analizleri, yaş, öğrenim düzeyi, fakülte, medeni durum ve aile tipi gibi demografik değişkenlerin toplumsal cinsiyet algısı ve evlilik rol beklentilerini açıklama gücünün sınırlı olduğunu göstermiştir. Demografik değişkenler arasında yalnızca cinsiyetin eş seçimi ölçütleri ile anlamlı ilişkiye sahip olduğu belirlenmiş; ancak bu ilişkinin açıklayıcılık düzeyi düşük kalmıştır. MANOVA ve devamında gerçekleştirilen ANOVA analizleri de bu bulguları desteklemiş ve demografik değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerinde genel olarak güçlü çok değişkenli etkiler oluşturmadığını göstermiştir.
Araştırma sonuçları, toplumsal cinsiyetin sosyal olarak inşa edildiğini ve bireylerin yakın ilişkilere yönelik beklentilerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynadığını ileri süren kuramsal yaklaşımları desteklemektedir. Bulgular, üniversite öğrencilerinin giderek daha fazla eşitlikçi evlilik anlayışını benimsediklerini; evliliği sorumlulukların paylaşıldığı, kararların birlikte alındığı ve iş birliğine dayalı bir ortaklık modeli olarak değerlendirdiklerini ortaya koymaktadır. Bu eğilim, toplumsal modernleşme, eğitim olanaklarının yaygınlaşması ve genç kuşaklarda değişen toplumsal cinsiyet normları ile uyumlu görünmektedir.
Bununla birlikte, eş seçimi ölçütlerinde cinsiyete bağlı farklılıkların devam etmesi, toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik desteğin artmasına rağmen bazı geleneksel ilişki tercihlerinin varlığını sürdürdüğünü göstermektedir. Bu durum, toplumsal değişimin çok boyutlu yapısını ortaya koymakta; eşitlikçi ideolojilerin bazı yakın ilişki alanlarında geleneksel toplumsal cinsiyet beklentileriyle birlikte varlığını sürdürebildiğine işaret etmektedir.
Demografik değişkenlerin görece düşük açıklayıcılık düzeyi, evlilik ve eş seçimine ilişkin tutumların oluşumunda sosyo-kültürel ve psikolojik faktörlerin daha belirleyici olduğunu göstermektedir. İlişkilere yönelik beklentiler, yalnızca yapısal demografik özelliklerden değil; daha geniş kültürel anlatılar, eğitim deneyimleri ve bireysel değer sistemlerinden de önemli ölçüde etkilenmektedir.
Araştırma sonucunda, toplumsal cinsiyet algısının üniversite öğrencilerinin hem evlilik rol beklentilerinin hem de eş seçimi eğilimlerinin anlamlı ve güçlü bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Daha eşitlikçi toplumsal cinsiyet algısına sahip öğrenciler; evlilikte sorumlulukların paylaşımını, ortak karar alma süreçlerini ve iletişim, duygusal uyum ile ortak değerlere dayalı eş seçimi ölçütlerini daha fazla benimsemektedir. Her ne kadar toplumsal cinsiyet algısı bu tutumları tek başına tam olarak belirlemese de, çağdaş ilişki beklentilerinin oluşumuna önemli katkı sağlayan temel sosyo-kültürel etkenlerden biri olduğu görülmektedir.
Araştırma bulguları; psikolojik danışmanlık, ilişki eğitimi, aile çalışmaları ve toplumsal cinsiyet duyarlılığına dayalı müdahale programları açısından önemli çıkarımlar sunmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen eğitim programları, daha sağlıklı ilişki dinamiklerinin ve daha adil aile yapılarının gelişmesine katkıda bulunabilir. Ayrıca evlilik öncesi danışmanlık programlarına toplumsal cinsiyet algısı ve ilişki beklentilerine yönelik içeriklerin dâhil edilmesi, genç yetişkinlerin daha gerçekçi, karşılıklı destekleyici ve sürdürülebilir partnerlik modelleri geliştirmelerine yardımcı olabilir.
Gelecekte yapılacak araştırmalarda, toplumsal cinsiyet algıları ile ilişki beklentilerinin zaman içerisindeki değişimini daha kapsamlı biçimde ortaya koyabilmek amacıyla boylamsal ve karma yöntem araştırma desenlerinin kullanılması önerilmektedir. Farklı bölgelerden, sosyo-ekonomik düzeylerden ve kültürel bağlamlardan katılımcıları kapsayan daha geniş örneklemlerle yürütülecek çalışmalar, gelişmekte olan yetişkinlerde evlilik rol beklentileri ve eş seçimi süreçlerini etkileyen karmaşık faktörlerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Genel olarak bu çalışma, toplumsal cinsiyet algısının Türkiye'de evlilik ve eş seçimine yönelik çağdaş tutumların şekillenmesinde önemli bir sosyo-kültürel mekanizma olduğunu ortaya koyarak literatüre önemli katkılar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet Algısı, Evlilik Rol Beklentisi, Eş Seçimi, Üniversite Öğrencileri, Sosyo-Kültürel Farklılıklar.
الملخص المنظَّم
ملخص مُنظّم: يُعدّ الإدراك الجندري أحد أكثر البنى الاجتماعية والثقافية تأثيرًا في تشكيل مواقف الأفراد تجاه الزواج والحياة الأسرية ملخص مُنظّم: يُعدّ الإدراك الجندري أحد أكثر البنى الاجتماعية والثقافية تأثيرًا في تشكيل مواقف الأفراد تجاه الزواج والحياة الأسرية واختيار الشريك. فإلى جانب الاختلافات البيولوجية، يشمل الجندر أدوارًا ومسؤوليات ومعايير وقيمًا وتوقعات وعلاقات قوة مُصاغة اجتماعيًا، تُؤثر في كيفية إدراك النساء والرجال لأنفسهم وللآخرين في المجتمع. ومع خضوع المجتمعات للتحديث والتحوّل الثقافي، تتلاشى توقعات الأدوار الجندرية التقليدية تدريجيًا لصالح مفاهيم أكثر مساواة للعلاقات الحميمة والبنى الأسرية. وفي هذا السياق، يُشكّل طلاب الجامعات فئة اجتماعية بالغة الأهمية، نظرًا لوجودهم في مرحلة نمائية تتسم بتكوين الهوية وتوضيح القيم وبناء توقعات العلاقات المستقبلية. ومن المرجح أن تُؤثر تصوراتهم عن الجندر في كيفية تصورهم للزواج، وتوزيع المسؤوليات الزوجية، وتقييمهم لشركاء الحياة المحتملين.
على الرغم من أن الدراسات السابقة قد أظهرت وجود ارتباطات بين الإدراك الجندري والمواقف المتعلقة بالأسرة، إلا أن الأدبيات عمومًا قد تناولت توقعات الأدوار الزوجية واختيار الشريك بشكل منفصل. وبالتالي، توجد أدلة تجريبية محدودة حول ما إذا كان الإدراك الجندري يتنبأ في آنٍ واحد بتوقعات الأدوار الزوجية وميول اختيار الشريك ضمن إطار تحليلي موحد. علاوة على ذلك، اعتمدت الدراسات التي أُجريت في تركيا بشكل كبير على عينات مأخوذة من جامعة واحدة أو منطقة جغرافية واحدة، مما يحد من فهم كيفية تأثير السياقات الاجتماعية والثقافية على هذه العلاقات. وبالنظر إلى التنوع الإقليمي في تركيا من حيث التحديث والتوسع الحضري والفرص التعليمية والمعايير الثقافية، تبرز الحاجة إلى إجراء بحوث مقارنة لتقييم ما إذا كان الدور التنبؤي لتصورات النوع الاجتماعي يظل ثابتًا عبر مختلف البيئات الجامعية.
التنبؤي لتصورات النوع الاجتماعي على كلٍ من توقعات الأدوار الزوجية وميول اختيار الشريك لدى طلاب جامعتي أرزينجان بن علي يلدريم وإينونو. ومن خلال دمج هذه الجوانب العلائقية في نموذج واحد ومقارنة سياقين مؤسسيين مختلفين اجتماعيًا وثقافيًا، تُسهم الدراسة في فهم كيفية تشكيل الشباب المعاصرين لمواقفهم تجاه الزواج واختيار الشريك في عصر التغيرات الاجتماعية المستمرة.
كان الهدف الرئيسي لهذه الدراسة هو التحقق مما إذا كانت تصورات طلاب الجامعات عن النوع الاجتماعي تتنبأ بشكلٍ كبير بتوقعاتهم للأدوار الزوجية ومعايير اختيار الشريك. وبشكلٍ أكثر تحديدًا، سعى البحث إلى تحديد ما إذا كان الطلاب ذوو التصورات الأكثر مساواة بين الجنسين يُظهرون دعمًا أقوى للمسؤوليات الزوجية المشتركة، وعمليات صنع القرار المشتركة، وتفضيلات الشريك القائمة على القيم. بالإضافة إلى ذلك، سعت الدراسة إلى مقارنة طلاب جامعة أرزينجان بن علي يلدريم وجامعة إينونو لاستكشاف ما إذا كانت قوة هذه العلاقات التنبؤية تختلف باختلاف البيئات الاجتماعية والثقافية.
استندت الدراسة إلى فرضية أن التصورات الجندرية تُعدّ عاملاً اجتماعياً ثقافياً محورياً يؤثر على كيفية تصور الأفراد للعلاقات الحميمة. وبناءً على نظرية البنائية الاجتماعية، ونظرية الأدوار الجندرية، ونظرية الأدوار الاجتماعية، افترضت الدراسة أن التصورات الجندرية القائمة على المساواة ترتبط إيجابياً بتوقعات أكثر مساواة في الأدوار الزوجية، وبميول أكبر لاختيار الشريك بناءً على القيم. علاوة على ذلك، هدفت الدراسة إلى تقييم قوة التصور الجندري في تفسير المتغيرات الديموغرافية كالعمر، والجنس، والمستوى الأكاديمي، والحالة الاجتماعية، والانتماء الأكاديمي، ونوع الأسرة.
استخدمت الدراسة تصميماً بحثياً كمياً، مقطعياً، ومقارناً. وتألفت العينة من 1000 طالب جامعي مسجلين في جامعة أرزينجان بن علي يلدريم وجامعة إينونو. تم اختيار المشاركين باستخدام أسلوب العينة المتاحة بناءً على المشاركة الطوعية. وشملت معايير الأهلية أن يكون الطالب في المرحلة الجامعية الأولى ويتراوح عمره بين 18 و30 عاماً، وأن يقدم موافقة مستنيرة، وأن يكمل جميع استبيانات الدراسة.
أن يكون الطالب في المرحلة الجامعية الأولى ويتراوح عمره بين 18 و30 عاماً، وأن يقدم موافقة مستنيرة، وأن يكمل جميع استبيانات الدراسة. جُمعت البيانات باستخدام ثلاث أدوات قياس مُعتمَدة. قُيس الإدراك الجندري باستخدام مقياس الإدراك الجندري الذي طورته ألتينوفا ودويان (2013)، ويتكون من 27 بندًا. وقُيِّمت توقعات الدور الزوجي باستخدام مقياس توقعات الدور الزوجي الذي طورته كوكسال وإلهان (2018). وقُيست ميول اختيار الشريك باستخدام مقياس اختيار الشريك الذي طورته باشاي (2015). أظهرت تحليلات الموثوقية اتساقًا داخليًا عاليًا لجميع الأدوات، حيث تراوحت معاملات ألفا لكرونباخ بين 0.891 و0.916، مما يشير إلى كفاءة سيكومترية عالية.
أُجري تحليل البيانات باستخدام برنامج SPSS 25.0. استُخدمت الإحصاءات الوصفية لتلخيص الخصائص الديموغرافية ودرجات المقاييس. فحصت تحليلات ارتباط بيرسون العلاقات بين الإدراك الجندري، وتوقعات الدور الزوجي، ومعايير اختيار الشريك. أُجريت تحليلات الانحدار البسيط والمتعدد لتحديد التأثير التنبؤي للإدراك الجندري والمتغيرات الديموغرافية على المتغيرات التابعة. وشملت التحليلات الإضافية تقييمات للتوزيع الطبيعي، وافتراضات النموذج، وتحليل التباين متعدد المتغيرات (MANOVA) لتقييم التأثيرات الديموغرافية المحتملة عبر المتغيرات التابعة المجمعة.
كشفت النتائج أن طلاب الجامعتين أظهروا مستويات متوسطة إلى عالية من الإدراك الجندري المتساوي. بلغ متوسط درجات الإدراك الجندري 3.84 لطلاب جامعة أرزينجان بن علي يلدريم و3.88 لطلاب جامعة إينونو، مما يشير إلى مواقف إيجابية وداعمة للمساواة تجاه الأدوار الجندرية. وبالمثل، أظهر الطلاب مستويات عالية نسبيًا من توقعات الأدوار الزوجية المتساوية وتوجهات اختيار الشريك الحديثة.
أظهرت تحليلات الارتباط علاقات إيجابية دالة إحصائيًا بين جميع متغيرات الدراسة. ارتبط الإدراك الجندري إيجابيًا بتوقعات الأدوار الزوجية ومعايير اختيار الشريك، مما يوحي بأن الطلاب ذوي المواقف الجندرية المتساوية الأقوى أظهروا أيضًا دعمًا أكبر للمسؤوليات الزوجية المشتركة وتفضيلات الشريك القائمة على القيم. ظلت هذه العلاقات دالة إحصائيًا حتى بعد ضبط المتغيرات الديموغرافية، مما يشير إلى أن هذه الارتباطات لم تكن مجرد نتاج للخصائص الديموغرافية الهيكلية.
قدمت تحليلات الانحدار مزيدًا من الأدلة حول الدور التنبؤي للإدراك الجندري. تنبأ الإدراك الجندري بشكل دال إحصائيًا بتوقعات الأدوار الزوجية بين طلاب الجامعتين. أشارت معاملات الانحدار المعيارية إلى وجود علاقة إيجابية قوية، حيث فسّر التصور الجندري حوالي 48% من التباين في توقعات الأدوار الزوجية. وبالمثل، تنبأ التصور الجندري بشكلٍ كبير بميول اختيار الشريك، إذ فسّر حوالي 43% من التباين في معايير اختيار الشريك. تشير هذه النتائج إلى أن الطلاب الذين يتبنون قيم المساواة بين الجنسين يميلون أكثر إلى إعطاء الأولوية للتواصل والاحترام المتبادل والتوافق العاطفي والقيم المشتركة عند تقييم الشركاء المحتملين.
وأظهرت التحليلات المقارنة أن التأثيرات التنبؤية كانت أقوى قليلاً بين طلاب جامعة إينونو مقارنةً بطلاب جامعة أرزينجان بن علي يلدريم. ومع ذلك، لم تكشف الاختبارات الإحصائية الرسمية عن أي اختلافات جوهرية في العلاقات الهيكلية بين الجامعتين، مما يشير إلى أن الدور التنبؤي للتصور الجندري يعمل بشكلٍ مماثل في كلا السياقين المؤسسيين.
كما أظهرت تحليلات الانحدار المتعدد أن المتغيرات الديموغرافية، مثل العمر والمستوى الأكاديمي والانتماء الأكاديمي والحالة الاجتماعية ونوع الأسرة، تمتلك قدرة تفسيرية محدودة للتصور الجندري وتوقعات الأدوار الزوجية. برز الجنس كمتغير ديموغرافي وحيد مرتبط بشكلٍ دال بمعايير اختيار الشريك، على الرغم من أن تأثيره التفسيري ظلّ محدودًا. وقد دعمت تحليلات التباين متعدد المتغيرات (MANOVA) وتحليلات التباين اللاحقة (ANOVA) هذه النتائج، مشيرةً إلى أن المتغيرات الديموغرافية عمومًا لم تُظهر تأثيرات متعددة قوية على المتغيرات التابعة مجتمعة.
تدعم هذه النتائج وجهات النظر النظرية التي تُؤكد على البناء الاجتماعي للجنس ودوره في تشكيل توقعات العلاقات الحميمة. وتشير النتائج إلى أن طلاب الجامعات يتبنون بشكل متزايد مفاهيم مساواتية للزواج، تتسم بتقاسم المسؤوليات، واتخاذ القرارات المشتركة، ونماذج الشراكة التعاونية. ويبدو هذا التوجه متسقًا مع عمليات أوسع نطاقًا للتحديث الاجتماعي، والتوسع التعليمي، وتغير المعايير الجنسانية بين الأجيال الشابة.
في الوقت نفسه، يُشير استمرار الفروق بين الجنسين في معايير اختيار الشريك إلى أن بعض التفضيلات العلائقية التقليدية لا تزال قائمة على الرغم من تزايد الدعم للمساواة بين الجنسين. يُبرز هذا النمط تعقيد التغيير الاجتماعي، حيث قد تتعايش الأيديولوجيات المساواتية مع التوقعات الجنسانية الراسخة في بعض مجالات
يُبرز الإسهام التفسيري المتواضع نسبيًا للمتغيرات الديموغرافية أهمية العوامل الاجتماعية والثقافية والنفسية في تشكيل المواقف تجاه الزواج واختيار الشريك. فبدلًا من أن تتحدد التوقعات العلائقية بالخصائص الهيكلية في المقام الأول، يبدو أنها تتأثر بالروايات الثقافية الأوسع، والخبرات التعليمية، وأنظمة القيم الفردية.
وتخلص الدراسة إلى أن التصور الجندري يُعد مؤشرًا هامًا وذا دلالة على كلٍ من توقعات الأدوار الزوجية وميول اختيار الشريك بين طلاب الجامعات. فالطلاب الذين يتمتعون بتصورات جندرية أكثر مساواة يميلون إلى تفضيل الأدوار الزوجية المشتركة، وعمليات صنع القرار التعاونية، ومعايير اختيار الشريك القائمة على التواصل، والتوافق العاطفي، والقيم المشتركة. ورغم أن التصور الجندري لا يُحدد هذه المواقف بشكل كامل، إلا أنه يُمثل عاملًا اجتماعيًا وثقافيًا هامًا يُسهم في تشكيل التوقعات العلائقية المعاصرة.
لهذه النتائج آثار هامة على الإرشاد النفسي، والتثقيف العلائقي، ودراسات الأسرة، وبرامج التدخل المراعية للجندر. وقد تُسهم المبادرات التعليمية التي تُعزز المساواة بين الجنسين في ديناميكيات علائقية أكثر صحة وهياكل أسرية أكثر عدلًا. علاوة على ذلك، قد تستفيد برامج الإرشاد قبل الزواج من دمج مناقشات حول التصورات الجندرية والتوقعات العلائقية لمساعدة الشباب على بناء نماذج شراكة واقعية وداعمة للطرفين.
ينبغي أن تستخدم البحوث المستقبلية مناهج طولية ومتعددة الأساليب لفهم كيفية تطور التصورات الجندرية والتوقعات العلائقية بمرور الوقت. كما أن توسيع نطاق العينات لتشمل مناطق وفئات اجتماعية واقتصادية وسياقات ثقافية مختلفة من شأنه أن يعزز فهم العوامل المعقدة التي تؤثر على توقعات الأدوار الزوجية وعمليات اختيار الشريك لدى الشباب. وبشكل عام، تُسهم هذه الدراسة في الأدبيات من خلال إظهار أن التصور الجندري يُعد آلية اجتماعية ثقافية مهمة تُشكل المواقف المعاصرة تجاه الزواج واختيار الشريك في تركيا.
الكلمات المفتاحية: التصور الجندري، توقعات الأدوار الزوجية، اختيار الشريك، طلاب الجامعات، الاختلافات الاجتماعية الثقافية
Résumé structuré
La perception du genre est l'une des constructions socioculturelles les plus influentes qui façonnent les attitudes des individus envers le mariage, la vie de famille et le choix du partenaire. Au-delà des différences biologiques, le genre englobe les rôles, les responsabilités, les normes, les valeurs, les attentes et les rapports de pouvoir socialement construits qui influencent la façon dont les femmes et les hommes se perçoivent et perçoivent les autres au sein de la société. À mesure que les sociétés se modernisent et se transforment culturellement, les attentes traditionnelles liées aux rôles de genre cèdent progressivement la place à des conceptions plus égalitaires des relations intimes et des structures familiales. Dans ce contexte, les étudiants universitaires constituent un groupe social particulièrement important, car ils traversent une période de développement caractérisée par la construction de leur identité, la clarification de leurs valeurs et l'élaboration de leurs attentes en matière de relations futures. Leur perception du genre est susceptible d'influencer leur conception du mariage, la répartition des responsabilités conjugales et l'évaluation des partenaires potentiels.
Bien que des études antérieures aient démontré des liens entre la perception du genre et les attitudes liées à la famille, la littérature a généralement examiné séparément les attentes liées aux rôles conjugaux et le choix du partenaire. Par conséquent, les données empiriques permettant de déterminer si la perception du genre prédit simultanément les attentes liées aux rôles conjugaux et les tendances en matière de choix du partenaire dans un cadre analytique unifié restent limitées. De plus, les études menées en Turquie se sont largement appuyées sur des échantillons provenant d'une seule université ou région géographique, limitant ainsi la compréhension de l'influence des contextes socioculturels sur ces relations. Compte tenu de la diversité régionale de la Turquie en termes de modernisation, d'urbanisation, d'opportunités éducatives et de normes culturelles, une recherche comparative est nécessaire pour évaluer si le rôle prédictif de la perception du genre demeure constant dans différents contextes universitaires.
La présente étude comble ces lacunes en examinant l'effet prédictif de la perception du genre sur les attentes relatives aux rôles conjugaux et les tendances en matière de choix du partenaire chez les étudiants des universités Erzincan Binali Yıldırım et İnönü. En intégrant ces domaines relationnels dans un modèle unique et en comparant deux contextes institutionnels socioculturellement distincts, l'étude contribue à la compréhension de la manière dont les jeunes adultes d'aujourd'hui construisent leurs attitudes envers le mariage et le choix du partenaire dans un contexte de mutations sociales constantes.
L'objectif principal de cette étude était d'examiner si les perceptions du genre chez les étudiants universitaires influencent significativement leurs attentes quant aux rôles conjugaux et leurs critères de choix d'un partenaire. Plus précisément, la recherche visait à déterminer si les étudiants ayant des perceptions plus égalitaires du genre manifestent un soutien plus marqué au partage des responsabilités conjugales, à la prise de décision conjointe et à des préférences de partenaire fondées sur des valeurs. De plus, l'étude a comparé les étudiants de l'Université Erzincan Binali Yıldırım et de l'Université İnönü afin d'explorer si la force de ces relations prédictives varie selon les contextes socioculturels.
L'étude s'appuyait sur l'hypothèse que la perception du genre constitue un déterminant socioculturel central influençant la manière dont les individus conçoivent les relations intimes. Fondée sur la théorie constructiviste sociale, la théorie des rôles de genre et la théorie des rôles sociaux, l'hypothèse était que des perceptions égalitaires du genre seraient positivement associées à des attentes plus égalitaires quant aux rôles conjugaux et à des tendances plus axées sur les valeurs dans le choix d'un partenaire. De plus, l'étude visait à évaluer la force explicative de la perception du genre par rapport à des variables démographiques telles que l'âge, le sexe, le niveau d'études, la situation matrimoniale, l'affiliation facultaire et le type de famille.
L'étude a adopté un protocole de recherche quantitatif, transversal et comparatif. L'échantillon était composé de 1 000 étudiants universitaires inscrits à l'Université Erzincan Binali Yıldırım et à l'Université d'İnönü. Les participants ont été sélectionnés par échantillonnage de commodité, sur la base du volontariat. Les critères d'admissibilité étaient les suivants : être étudiant de premier cycle âgé de 18 à 30 ans, donner son consentement éclairé et remplir tous les questionnaires.
Les données ont été recueillies à l'aide de trois instruments de mesure validés. La perception du genre a été mesurée à l'aide de l'échelle de perception du genre d'Altınova et Duyan (2013), composée de 27 items. Les attentes relatives au rôle conjugal ont été évaluées à l'aide de l'échelle des attentes relatives au rôle conjugal de Köksal et İlhan (2018). Les tendances en matière de choix du partenaire ont été mesurées à l'aide de l'échelle de choix du partenaire de Başay (2015). Les analyses de fiabilité ont démontré une forte cohérence interne pour tous les instruments, avec des coefficients alpha de Cronbach allant de 0,891 à 0,916, ce qui indique une excellente adéquation psychométrique.
L’analyse des données a été réalisée à l’aide du logiciel SPSS 25.0. Des statistiques descriptives ont été utilisées pour résumer les caractéristiques démographiques et les scores des échelles. Des analyses de corrélation de Pearson ont examiné les relations entre la perception du genre, les attentes relatives aux rôles conjugaux et les critères de sélection du partenaire. Des analyses de régression simple et multiple ont été effectuées afin de déterminer l’effet prédictif de la perception du genre et des variables démographiques sur les variables dépendantes. Des analyses complémentaires ont inclus des évaluations de la normalité, des hypothèses du modèle et une analyse de variance multivariée (MANOVA) afin d’évaluer les influences démographiques potentielles sur l’ensemble des variables dépendantes.
Les résultats ont révélé que les étudiants des deux universités présentaient des niveaux modérés à élevés de perception égalitaire du genre. Les scores moyens de perception du genre étaient de 3,84 pour les étudiants de l’Université Erzincan Binali Yıldırım et de 3,88 pour ceux de l’Université İnönü, ce qui indique des attitudes généralement positives et égalitaires envers les rôles de genre. De même, les étudiants ont démontré des niveaux relativement élevés d'attentes égalitaires concernant les rôles conjugaux et d'orientations modernes en matière de choix du conjoint.
Les analyses de corrélation ont révélé des relations positives significatives entre toutes les variables étudiées. La perception du genre était positivement associée aux attentes relatives aux rôles conjugaux et aux critères de choix d'un partenaire, suggérant que les étudiants ayant des attitudes plus égalitaires en matière de genre manifestaient également un plus grand soutien au partage des responsabilités conjugales et à des préférences fondées sur les valeurs du partenaire. Ces relations sont restées significatives même après prise en compte des variables démographiques, indiquant que les associations n'étaient pas simplement le produit de caractéristiques démographiques structurelles.
Les analyses de régression ont apporté des preuves supplémentaires concernant le rôle prédictif de la perception du genre. La perception du genre prédisait de manière significative les attentes relatives aux rôles conjugaux chez les étudiants des deux universités. Les coefficients de régression standardisés indiquaient une forte relation positive, la perception du genre expliquant environ 48 % de la variance des attentes relatives aux rôles conjugaux. De même, la perception du genre prédisait de manière significative les tendances en matière de choix d'un partenaire, expliquant environ 43 % de la variance des critères de sélection. Ces résultats suggèrent que les étudiants qui adhèrent à des valeurs égalitaires en matière de genre sont plus susceptibles de privilégier la communication, le respect mutuel, la compatibilité émotionnelle et les valeurs partagées lors de l'évaluation de partenaires potentiels. Des analyses comparatives ont indiqué que les effets prédictifs étaient légèrement plus marqués chez les étudiants de l'Université d'İnönü que chez ceux de l'Université Erzincan Binali Yıldırım. Cependant, des tests statistiques formels n'ont révélé aucune différence significative dans les relations structurelles entre les universités, suggérant que le rôle prédictif de la perception du genre s'exerce de manière similaire dans les deux contextes institutionnels.
Des analyses de régression multiple ont par ailleurs démontré que les variables démographiques telles que l'âge, le niveau d'études, l'affiliation facultaire, la situation matrimoniale et le type de famille avaient un pouvoir explicatif limité pour la perception du genre et les attentes liées au rôle conjugal. Le genre est apparu comme la seule variable démographique significativement associée aux critères de sélection du partenaire, bien que son effet explicatif soit resté modeste. Les analyses MANOVA et ANOVA complémentaires ont confirmé ces résultats en indiquant que les variables démographiques n'exerçaient généralement pas d'effets multivariés importants sur les variables dépendantes combinées.
Ces résultats confortent les perspectives théoriques qui mettent l'accent sur la construction sociale du genre et son rôle dans la formation des attentes en matière de relations intimes. Ils indiquent que les étudiants universitaires adhèrent de plus en plus à une conception égalitaire du mariage, caractérisée par le partage des responsabilités, la prise de décision mutuelle et des modèles de partenariat collaboratif. Cette tendance semble cohérente avec des processus plus larges de modernisation sociale, d'expansion de l'éducation et d'évolution des normes de genre chez les jeunes générations.
Parallèlement, la persistance des différences de genre dans les critères de choix d'un partenaire suggère que certaines préférences relationnelles traditionnelles perdurent malgré un soutien croissant à l'égalité des genres. Ce constat souligne la complexité du changement social, où les idéologies égalitaires peuvent coexister avec des attentes liées au genre encore bien ancrées dans certains domaines des relations intimes.
La contribution relativement modeste des variables démographiques à l'explication de ces différences souligne l'importance des facteurs socioculturels et psychologiques dans la formation des attitudes envers le mariage et le choix d'un partenaire. Plutôt que d'être déterminées principalement par des caractéristiques structurelles, les attentes relationnelles semblent être influencées par des récits culturels plus larges, les expériences éducatives et les systèmes de valeurs individuels.
L'étude conclut que la perception du genre est un prédicteur significatif et pertinent des attentes relatives aux rôles conjugaux et des tendances en matière de choix d'un partenaire chez les étudiants universitaires. Les étudiants ayant une perception plus égalitaire du genre tendent à privilégier le partage des rôles conjugaux, les processus de décision collaboratifs et les critères de choix d'un partenaire fondés sur la communication, la compatibilité émotionnelle et les valeurs partagées. Bien que la perception du genre ne détermine pas entièrement ces attitudes, elle constitue un facteur socioculturel important qui contribue à la formation des attentes relationnelles contemporaines.
Ces résultats ont des implications importantes pour le conseil psychologique, l'éducation relationnelle, les études familiales et les programmes d'intervention tenant compte du genre. Les initiatives éducatives promouvant l'égalité des genres peuvent contribuer à des dynamiques relationnelles plus saines et à des structures familiales plus équitables. De plus, les programmes de préparation au mariage pourraient bénéficier de l'intégration de discussions sur les perceptions du genre et les attentes relationnelles afin d'aider les jeunes adultes à développer des modèles de partenariat réalistes et mutuellement bénéfiques.
Les recherches futures devraient recourir à des approches longitudinales et mixtes afin de mieux comprendre l'évolution des perceptions de genre et des attentes relationnelles au fil du temps. L'élargissement des échantillons à différentes régions, groupes socio-économiques et contextes culturels permettrait d'approfondir la compréhension des facteurs complexes qui influencent les attentes liées au rôle conjugal et le choix du partenaire chez les jeunes adultes. Globalement, cette étude enrichit la littérature en démontrant que la perception de genre constitue un mécanisme socioculturel important qui façonne les attitudes contemporaines envers le mariage et le choix du partenaire en Turquie.
Mots-clés : Perception de genre, Attentes liées au rôle conjugal, Choix du partenaire, Étudiants universitaires, Différences socioculturelles.
Resumen estructurado
La percepción de género es una de las construcciones socioculturales más influyentes que moldean las actitudes de las personas hacia el matrimonio, la vida familiar y la elección de pareja. Más allá de las diferencias biológicas, el género abarca roles, responsabilidades, normas, valores, expectativas y relaciones de poder socialmente construidos que influyen en cómo las mujeres y los hombres se perciben a sí mismos y a los demás dentro de la sociedad. A medida que las sociedades se modernizan y se transforman culturalmente, las expectativas tradicionales sobre los roles de género dan paso cada vez más a concepciones más igualitarias de las relaciones íntimas y las estructuras familiares. En este contexto, los estudiantes universitarios constituyen un grupo social particularmente importante, ya que se encuentran en un período de desarrollo caracterizado por la formación de la identidad, la clarificación de valores y la construcción de expectativas futuras sobre las relaciones. Es probable que sus percepciones de género influyan en cómo conceptualizan el matrimonio, distribuyen las responsabilidades conyugales y evalúan a sus posibles parejas.
Si bien estudios previos han demostrado asociaciones entre la percepción de género y las actitudes relacionadas con la familia, la literatura generalmente ha examinado las expectativas sobre los roles conyugales y la elección de pareja por separado. En consecuencia, existe escasa evidencia empírica sobre si la percepción de género predice simultáneamente tanto las expectativas sobre los roles conyugales como las tendencias en la elección de pareja dentro de un marco analítico unificado. Además, los estudios realizados en Turquía se han basado principalmente en muestras de una sola universidad o región geográfica, lo que limita la comprensión de cómo los contextos socioculturales pueden influir en estas relaciones. Dada la diversidad regional de Turquía en términos de modernización, urbanización, oportunidades educativas y normas culturales, se requiere investigación comparativa para evaluar si el papel predictivo de la percepción de género se mantiene constante en diferentes entornos universitarios.
El presente estudio aborda estas lagunas examinando el efecto predictivo de la percepción de género tanto en las expectativas de rol conyugal como en las tendencias de selección de pareja entre estudiantes universitarios de la Universidad Erzincan Binali Yıldırım y la Universidad İnönü. Al integrar estos dominios relacionales en un único modelo y comparar dos contextos institucionales socioculturalmente distintos, el estudio contribuye a la comprensión de cómo los jóvenes adultos contemporáneos construyen actitudes hacia el matrimonio y la selección de pareja en una era de constante cambio social.
El objetivo principal de este estudio fue investigar si las percepciones de género de los estudiantes universitarios predicen significativamente sus expectativas de rol conyugal y sus criterios de selección de pareja. Más concretamente, la investigación tuvo como objetivo determinar si los estudiantes con percepciones de género más igualitarias demuestran un mayor apoyo a las responsabilidades matrimoniales compartidas, los procesos de toma de decisiones conjuntas y las preferencias de pareja basadas en valores. Además, el estudio buscó comparar a estudiantes de la Universidad Erzincan Binali Yıldırım y la Universidad İnönü para explorar si la fuerza de estas relaciones predictivas varía en diferentes entornos socioculturales.
El estudio se guió por la premisa de que la percepción de género funciona como un determinante sociocultural central que influye en cómo las personas conceptualizan las relaciones íntimas. Con base en la teoría del construccionismo social, la teoría del rol de género y la teoría del rol social, se hipotetizó que las percepciones de género igualitarias estarían asociadas positivamente con expectativas de rol marital más igualitarias y tendencias de selección de pareja más basadas en valores. Además, el estudio tuvo como objetivo evaluar el poder explicativo de la percepción de género en relación con variables demográficas como la edad, el género, el nivel académico, el estado civil, la afiliación a la facultad y el tipo de familia.
El estudio empleó un diseño de investigación cuantitativo, transversal y comparativo. La muestra estuvo compuesta por 1000 estudiantes universitarios matriculados en la Universidad Erzincan Binali Yıldırım y la Universidad İnönü. Los participantes fueron seleccionados mediante un muestreo por conveniencia basado en la participación voluntaria. Los criterios de elegibilidad incluían ser estudiante de pregrado de entre 18 y 30 años, dar su consentimiento informado y completar todos los instrumentos de la encuesta.
Los datos se recopilaron utilizando tres instrumentos de medición validados. La percepción de género se midió mediante la Escala de Percepción de Género desarrollada por Altınova y Duyan (2013), que consta de 27 ítems. Las expectativas sobre el rol conyugal se evaluaron mediante la Escala de Expectativas sobre el Rol Conyugal desarrollada por Köksal e İlhan (2018). Las tendencias en la selección de pareja se midieron mediante la Escala de Selección de Pareja desarrollada por Başay (2015). Los análisis de fiabilidad demostraron una alta consistencia interna para todos los instrumentos, con coeficientes alfa de Cronbach que oscilaron entre 0,891 y 0,916, lo que indica una sólida adecuación psicométrica.
El análisis de datos se realizó con SPSS 25.0. Se utilizaron estadísticas descriptivas para resumir las características demográficas y las puntuaciones de las escalas. Los análisis de correlación de Pearson examinaron las relaciones entre la percepción de género, las expectativas sobre el rol conyugal y los criterios de selección de pareja. Se realizaron análisis de regresión simple y múltiple para determinar el efecto predictivo de la percepción de género y las variables demográficas sobre las variables dependientes. Los análisis adicionales incluyeron evaluaciones de normalidad, supuestos del modelo y análisis multivariado de varianza (MANOVA) para evaluar posibles influencias demográficas en las variables dependientes combinadas.
Los resultados revelaron que los estudiantes de ambas universidades mostraron niveles moderados a altos de percepción de género igualitaria. La puntuación media de percepción de género fue de 3,84 para los estudiantes de la Universidad Erzincan Binali Yıldırım y de 3,88 para los de la Universidad İnönü, lo que indica actitudes generalmente positivas y orientadas a la igualdad hacia los roles de género. Asimismo, los estudiantes demostraron niveles relativamente altos de expectativas igualitarias sobre el rol conyugal y orientaciones modernas en la selección de pareja.
Los análisis de correlación mostraron relaciones positivas significativas entre todas las variables del estudio. La percepción de género se asoció positivamente con las expectativas sobre el rol conyugal y los criterios de selección de pareja, lo que sugiere que los estudiantes con actitudes de género más igualitarias también demostraron mayor apoyo a las responsabilidades conyugales compartidas y preferencias de pareja basadas en valores. Estas relaciones se mantuvieron significativas incluso después de controlar las variables demográficas, lo que indica que las asociaciones no fueron simplemente producto de características demográficas estructurales.
Los análisis de regresión aportaron más evidencia sobre el papel predictivo de la percepción de género. Esta percepción predijo significativamente las expectativas sobre el rol conyugal entre los estudiantes de ambas universidades. Los coeficientes de regresión estandarizados indicaron una fuerte relación positiva, explicando la percepción de género aproximadamente el 48% de la varianza en dichas expectativas. Asimismo, la percepción de género predijo significativamente las tendencias en la elección de pareja, explicando aproximadamente el 43% de la varianza en los criterios de selección. Estos hallazgos sugieren que los estudiantes que defienden valores de género igualitarios tienden a priorizar la comunicación, el respeto mutuo, la compatibilidad emocional y los valores compartidos al evaluar a posibles parejas.
Los análisis comparativos indicaron que los efectos predictivos fueron ligeramente más fuertes entre los estudiantes de la Universidad de İnönü que entre los de la Universidad Erzincan Binali Yıldırım. Sin embargo, las pruebas estadísticas formales no revelaron diferencias significativas en las relaciones estructurales entre las universidades, lo que sugiere que el papel predictivo de la percepción de género opera de manera similar en ambos contextos institucionales.
Los análisis de regresión múltiple demostraron que variables demográficas como la edad, el nivel académico, la afiliación docente, el estado civil y el tipo de familia tenían un poder explicativo limitado para la percepción de género y las expectativas de rol en el matrimonio. El género surgió como la única variable demográfica significativamente asociada con los criterios de selección de pareja, aunque su efecto explicativo fue modesto. Los análisis MANOVA y ANOVA posteriores respaldaron estos hallazgos al indicar que las variables demográficas generalmente no ejercieron fuertes efectos multivariados sobre las variables dependientes combinadas.
Los resultados apoyan las perspectivas teóricas que enfatizan la construcción social del género y su papel en la configuración de las expectativas en las relaciones íntimas. Los hallazgos indican que los estudiantes universitarios adoptan cada vez más concepciones igualitarias del matrimonio, caracterizadas por responsabilidades compartidas, toma de decisiones mutua y modelos de colaboración. Esta tendencia parece coherente con procesos más amplios de modernización social, expansión educativa y cambios en las normas de género entre las generaciones más jóvenes.
Al mismo tiempo, la persistencia de diferencias de género en los criterios de selección de pareja sugiere que algunas preferencias relacionales tradicionales siguen existiendo a pesar del creciente apoyo a la igualdad de género. Este patrón pone de relieve la complejidad del cambio social, donde las ideologías igualitarias pueden coexistir con arraigadas expectativas de género en ciertos ámbitos de las relaciones íntimas.
La contribución explicativa relativamente modesta de las variables demográficas subraya aún más la importancia de los factores socioculturales y psicológicos en la configuración de las actitudes hacia el matrimonio y la elección de pareja. En lugar de estar determinadas principalmente por características estructurales, las expectativas relacionales parecen estar influenciadas por narrativas culturales más amplias, experiencias educativas y sistemas de valores individuales.
El estudio concluye que la percepción de género es un predictor significativo de las expectativas sobre los roles matrimoniales y las tendencias en la elección de pareja entre estudiantes universitarios. Los estudiantes con percepciones de género más igualitarias tienden a favorecer los roles matrimoniales compartidos, la toma de decisiones colaborativa y los criterios de selección de pareja basados en la comunicación, la compatibilidad emocional y los valores compartidos. Si bien la percepción de género no determina completamente estas actitudes, representa un factor sociocultural importante que contribuye a la formación de las expectativas contemporáneas en las relaciones.
Los hallazgos tienen importantes implicaciones para la orientación psicológica, la educación sobre relaciones, los estudios familiares y los programas de intervención con perspectiva de género. Las iniciativas educativas que promueven la igualdad de género pueden contribuir a dinámicas de relación más saludables y estructuras familiares más equitativas. Además, los programas de orientación prematrimonial podrían beneficiarse al incorporar discusiones sobre las percepciones de género y las expectativas relacionales para ayudar a los jóvenes a desarrollar modelos de pareja realistas y de apoyo mutuo.
Las investigaciones futuras deberían emplear enfoques longitudinales y de métodos mixtos para comprender mejor cómo evolucionan las percepciones de género y las expectativas relacionales a lo largo del tiempo. Ampliar las muestras para incluir diferentes regiones, grupos socioeconómicos y contextos culturales mejoraría aún más la comprensión de los complejos factores que influyen en las expectativas sobre los roles matrimoniales y los procesos de selección de pareja entre los jóvenes adultos. En resumen, este estudio contribuye a la literatura al demostrar que la percepción de género constituye un importante mecanismo sociocultural que moldea las actitudes contemporáneas hacia el matrimonio y la elección de pareja en Turquía.
Palabras clave: Percepción de género, Expectativas de rol matrimonial, Elección de pareja, Estudiantes universitarios, Diferencias socioculturales.
结构化摘要
性别认知是影响个体对婚姻、家庭生活和伴侣选择态度的最具影响力的社会文化建构之一。除了生理差异之外,性别还涵盖社会建构的角色、责任、规范、价值观、期望和权力关系,这些都影响着男女如何看待自身以及社会中的其他人。随着社会现代化和文化转型,传统的性别角色期望逐渐被更为平等的亲密关系和家庭结构观念所取代。在此背景下,大学生群体尤为重要,因为他们正处于身份认同、价值观澄清和未来关系期望构建的关键发展阶段。他们对性别的认知很可能影响他们如何理解婚姻、分配婚姻责任以及评估潜在的伴侣.
尽管以往的研究已证实性别认知与家庭相关态度之间存在关联,但文献通常将婚姻角色期望和伴侣选择分开考察。因此,关于性别认知是否能在统一的分析框架内同时预测婚姻角色期望和伴侣选择倾向,目前尚缺乏实证研究。此外,土耳其开展的研究大多依赖于来自单一大学或地理区域的样本,这限制了我们对社会文化背景如何影响这些关系的理解。考虑到土耳其在现代化、城市化、教育机会和文化规范方面的区域差异,需要开展比较研究,以评估性别认知在不同的大学环境中是否具有一致的预测作用。
本研究旨在填补上述研究空白,考察性别认知对埃尔津詹·比纳利·耶尔德勒姆大学和伊诺努大学大学生婚姻角色期望和择偶倾向的预测作用。通过将这些关系领域整合到一个模型中,并比较两种社会文化背景迥异的院校,本研究有助于理解当代青年在社会变革的时代如何构建婚姻和伴侣选择的态度。
本研究的主要目的是探究大学生的性别认知是否能显著预测其婚姻角色期望和择偶标准。更具体地说,本研究旨在确定性别认知更为平等的学生是否更倾向于共同承担婚姻责任、共同决策以及以价值观为导向的伴侣选择。此外,本研究还试图比较埃尔津詹·比纳利·耶尔德勒姆大学和伊诺努大学的学生,以探究这些预测关系的强度是否会因不同的社会文化环境而有所差异。
本研究基于性别认知作为影响个体对亲密关系理解的核心社会文化决定因素的假设。基于社会建构主义理论、性别角色理论和社会角色理论,本研究假设平等主义的性别认知与更平等的婚姻角色期望和更基于价值观的择偶倾向呈正相关。此外,本研究旨在评估性别认知相对于年龄、性别、学历、婚姻状况、院系和家庭类型等人口统计学变量的解释力。
本研究采用定量、横断面、比较研究设计。样本包括埃尔津詹·比纳利·耶尔德勒姆大学和伊诺努大学的1000名在校大学生。参与者采用基于自愿参与的便利抽样方法选取。纳入标准包括:年龄在18至30岁之间的本科生、提供知情同意书并完成所有调查问卷。
数据收集使用了三种经过验证的测量工具。性别认知采用Altınova和Duyan(2013)开发的性别认知量表进行测量,该量表包含27个条目。婚姻角色期望采用Köksal和İlhan(2018)开发的婚姻角色期望量表进行评估。择偶倾向采用Başay(2015)开发的择偶选择量表进行测量。信度分析表明所有量表均具有较高的内部一致性,Cronbach's α系数介于0.891至0.916之间,表明其具有良好的心理测量学效度。
数据分析采用 SPSS 25.0 软件进行。描述性统计用于总结人口统计学特征和量表得分。Pearson 相关分析用于检验性别认知、婚姻角色期望和择偶标准之间的关系。采用简单回归和多元回归分析来确定性别认知和人口统计学变量对因变量的预测作用。其他分析包括正态性检验、模型假设检验以及多元方差分析 (MANOVA),以评估人口统计学因素对综合因变量的潜在影响。
研究结果表明,两所大学的学生均表现出中等至较高的性别平等认知水平。埃尔津詹·比纳利·耶尔德勒姆大学学生的平均性别认知得分为 3.84,伊诺努大学学生的平均性别认知得分为 3.88,表明他们对性别角色普遍持有积极且平等的态度。同样,学生们也表现出较高的婚姻角色平等期望和现代择偶取向。
相关分析显示,所有研究变量之间均存在显著的正相关关系。性别认知与婚姻角色期望和择偶标准呈正相关,表明性别平等观念较强的学生也更支持共同承担婚姻责任,并倾向于基于价值观的伴侣选择。即使在控制了人口统计变量后,这些关系仍然显著,表明这些关联并非仅仅是结构性人口统计特征的结果。
回归分析进一步证实了性别认知的预测作用。性别认知能够显著预测两所大学学生的婚姻角色期望。标准化回归系数表明二者之间存在显著的正相关关系,性别认知可以解释婚姻角色期望约48%的方差。同样,性别认知也能显著预测择偶倾向,可以解释伴侣选择标准约43%的方差。这些发现表明,认同性别平等价值观的学生在评估潜在伴侣时,更有可能优先考虑沟通、相互尊重、情感契合和共同价值观。
比较分析表明,伊诺努大学学生的预测效应略强于埃尔津詹·比纳利·耶尔德勒姆大学学生。然而,正式的统计检验表明,各大学之间的结构关系没有显著差异,这表明性别认知的预测作用在两种制度背景下都发挥着类似的作用。
多元回归分析进一步表明,年龄、学历、院系、婚姻状况和家庭类型等人口统计变量对性别认知和婚姻角色期望的解释力有限。性别是唯一与择偶标准显著相关的人口统计变量,但其解释力仍然较弱。多元方差分析(MANOVA)和后续的方差分析(ANOVA)支持了这些发现,表明人口统计变量通常不会对综合因变量产生显著的多变量效应。
研究结果支持强调性别社会建构及其在塑造亲密关系期望中作用的理论观点。研究结果表明,大学生越来越接受平等主义的婚姻观,其特点是共同承担责任、共同决策和合作伙伴关系模式。这一趋势似乎与更广泛的社会现代化进程、教育普及以及年轻一代性别规范的转变相一致。
与此同时,择偶标准中性别差异的持续存在表明,尽管人们对性别平等的支持日益增长,但一些传统的关系偏好仍然存在。这种模式凸显了社会变革的复杂性,在亲密关系的某些领域,平等主义意识形态可能与根深蒂固的性别期望并存.
人口统计变量相对有限的解释力进一步强调了社会文化和心理因素在塑造婚姻态度和伴侣选择方面的重要性。关系期望似乎并非主要由结构性特征决定,而是受到更广泛的文化叙事、教育经历和个人价值体系的影响。
该研究得出结论,性别认知是大学生婚姻角色期望和择偶倾向的重要预测因素。性别认知更平等的学生倾向于共同承担婚姻角色、共同决策,以及基于沟通、情感契合度和共同价值观的伴侣选择标准。尽管性别认知并不能完全决定这些态度,但它代表了一个重要的社会文化因素,影响着当代关系期望的形成。
研究结果对心理咨询、关系教育、家庭研究和性别敏感干预项目具有重要意义。促进性别平等的教育举措有助于构建更健康的伴侣关系和更公平的家庭结构。此外,婚前辅导项目可以通过纳入性别认知和关系期望的讨论,帮助年轻人建立现实且相互支持的伴侣关系模式。
未来的研究应采用纵向研究和混合方法,以更好地了解性别认知和关系期望如何随时间演变。扩大样本范围,涵盖不同地区、社会经济群体和文化背景,将有助于更深入地理解影响新兴成年人婚姻角色期望和择偶过程的复杂因素。总而言之,本研究通过论证性别认知是塑造土耳其当代婚姻和伴侣选择态度的重要社会文化机制,为相关文献做出了贡献。
关键词:性别认知,婚姻角色期望,择偶,大学生,社会文化差异
Структурированное резюме
Восприятие гендера является одним из наиболее влиятельных социокультурных конструктов, формирующих отношение людей к браку, семейной жизни и выбору партнера. Помимо биологических различий, гендер включает в себя социально сконструированные роли, обязанности, нормы, ценности, ожидания и властные отношения, которые влияют на то, как женщины и мужчины воспринимают себя и других в обществе. По мере модернизации и культурной трансформации общества традиционные ожидания относительно гендерных ролей все чаще уступают место более эгалитарному пониманию интимных отношений и семейных структур. В этом контексте студенты университетов представляют собой особенно важную социальную группу, поскольку они находятся в периоде развития, характеризующемся формированием идентичности, уточнением ценностей и построением ожиданий относительно будущих отношений. Их восприятие гендера, вероятно, повлияет на то, как они концептуализируют брак, распределяют супружеские обязанности и оценивают потенциальных партнеров.
Хотя предыдущие исследования продемонстрировали связь между восприятием гендера и отношением к семье, в литературе, как правило, ожидания относительно супружеских ролей и выбор партнера рассматривались отдельно. Следовательно, существует ограниченное количество эмпирических данных о том, предсказывает ли восприятие гендера одновременно ожидания относительно супружеских ролей и тенденции к выбору партнера в рамках единой аналитической структуры. Кроме того, исследования, проведенные в Турции, в основном опирались на выборки, взятые из одного университета или географического региона, что ограничивает понимание того, как социокультурный контекст может влиять на эти взаимосвязи. Учитывая региональное разнообразие Турции с точки зрения модернизации, урбанизации, образовательных возможностей и культурных норм, необходимы сравнительные исследования для оценки того, остается ли прогностическая роль гендерного восприятия неизменной в различных университетских условиях.
Настоящее исследование восполняет эти пробелы, изучая прогностическое влияние гендерного восприятия на ожидания относительно брачных ролей и тенденции выбора партнера среди студентов университетов имени Эрзинджана Бинали Йылдырыма и Иненю. Интегрируя эти реляционные области в единую модель и сравнивая два социально-культурно различных институциональных контекста, исследование способствует пониманию того, как современные молодые люди формируют отношение к браку и выбору партнера в эпоху продолжающихся социальных изменений.
Основная цель этого исследования заключалась в изучении того, предсказывают ли гендерные представления студентов университета их ожидания относительно брачных ролей и критерии выбора партнера. Более конкретно, исследование направлено на определение того, демонстрируют ли студенты с более эгалитарными гендерными представлениями более сильную поддержку разделения брачных обязанностей, совместных процессов принятия решений и ценностно-ориентированных предпочтений в выборе партнера. Кроме того, в исследовании проводилось сравнение студентов Университета Эрзинджан Бинали Йылдырым и Университета Иненю, чтобы выяснить, различается ли сила этих прогностических связей в разных социокультурных средах.
Исследование основывалось на предположении, что восприятие гендера является центральным социокультурным фактором, влияющим на то, как люди концептуализируют интимные отношения. На основе теории социального конструктивизма, теории гендерных ролей и теории социальных ролей было выдвинуто предположение, что эгалитарное восприятие гендера будет положительно связано с более эгалитарными ожиданиями относительно брачных ролей и более ценностно-ориентированными тенденциями в выборе партнера. Кроме того, исследование было направлено на оценку объяснительной силы восприятия гендера относительно демографических переменных, таких как возраст, пол, уровень образования, семейное положение, принадлежность к факультету и тип семьи.
В исследовании использовался количественный, поперечный, сравнительный исследовательский дизайн. В выборку вошли 1000 студентов университетов имени Эрзинджана Бинали Йылдырыма и Иненю. Участники были отобраны методом удобной выборки на основе добровольного участия. Критерии отбора включали: обучение в университете в возрасте от 18 до 30 лет, предоставление информированного согласия и заполнение всех анкет.
Сбор данных проводился с использованием трех валидированных измерительных инструментов. Восприятие гендера измерялось с помощью Шкалы восприятия гендера, разработанной Алтыновой и Дуяном (2013), состоящей из 27 пунктов. Ожидания относительно супружеской роли оценивались с помощью Шкалы ожиданий относительно супружеской роли, разработанной Кёксалом и Ильханом (2018). Тенденции к выбору партнера измерялись с помощью Шкалы выбора партнера, разработанной Башаем (2015). Анализ надежности показал высокую внутреннюю согласованность для всех инструментов, с коэффициентами альфа Кронбаха в диапазоне от 0,891 до 0,916, что указывает на высокую психометрическую адекватность.
Анализ данных проводился с использованием SPSS 25.0. Для обобщения демографических характеристик и баллов по шкалам использовалась описательная статистика. Корреляционный анализ Пирсона изучал взаимосвязи между восприятием гендера, ожиданиями относительно супружеской роли и критериями выбора партнера. Для определения прогностического влияния восприятия гендера и демографических переменных на зависимые переменные был проведен простой и множественный регрессионный анализ. Дополнительные анализы включали оценку нормальности распределения, допущений модели и многомерный дисперсионный анализ (MANOVA) для оценки потенциального влияния демографических факторов на объединенные зависимые переменные.
Результаты показали, что студенты обоих университетов демонстрировали умеренный или высокий уровень эгалитарного восприятия гендера. Средние баллы восприятия гендера составили 3,84 для студентов Университета Эрзинджан Бинали Йылдырым и 3,88 для студентов Университета Иненю, что указывает на в целом позитивное и ориентированное на равенство отношение к гендерным ролям. Аналогично, студенты продемонстрировали относительно высокий уровень эгалитарных ожиданий относительно брачных ролей и современных ориентаций на выбор партнера.
Корреляционный анализ показал значимые положительные взаимосвязи между всеми переменными исследования. Восприятие гендера положительно коррелировало с ожиданиями относительно брачных ролей и критериями выбора партнера, что предполагает, что студенты с более сильным эгалитарным отношением к гендеру также демонстрировали большую поддержку разделения брачных обязанностей и ценностно-ориентированных предпочтений в выборе партнера. Эти взаимосвязи оставались значимыми даже после учета демографических переменных, что указывает на то, что эти ассоциации не являются просто результатом структурных демографических характеристик.
Регрессионный анализ предоставил дополнительные доказательства прогностической роли восприятия гендера. Восприятие гендера значимо предсказывало ожидания относительно брачных ролей среди студентов обоих университетов. Стандартизированные коэффициенты регрессии показали сильную положительную взаимосвязь, при этом восприятие гендера объясняло приблизительно 48% дисперсии в ожиданиях относительно брачных ролей. Аналогично, восприятие гендера значимо предсказывало тенденции выбора партнера, объясняя приблизительно 43% дисперсии в критериях выбора партнера. Эти результаты предполагают, что студенты, которые поддерживают эгалитарные гендерные ценности, с большей вероятностью будут отдавать приоритет общению, взаимному уважению, эмоциональной совместимости и общим ценностям при оценке потенциальных партнеров.
Сравнительный анализ показал, что прогностические эффекты были несколько сильнее среди студентов Университета Иненю, чем среди студентов Университета Эрзинджан Бинали Йылдырым. Однако формальные статистические тесты не выявили существенных различий в структурных взаимосвязях между университетами, что предполагает, что прогностическая роль восприятия гендера действует аналогично в обоих институциональных контекстах.
Многофакторный регрессионный анализ дополнительно продемонстрировал, что демографические переменные, такие как возраст, уровень образования, принадлежность к факультету, семейное положение и тип семьи, обладают ограниченной объяснительной силой в отношении восприятия гендера и ожиданий относительно роли в браке. Гендер оказался единственной демографической переменной, значимо связанной с критериями выбора партнера, хотя его объяснительный эффект оставался скромным. Многомерный дисперсионный анализ (MANOVA) и последующий дисперсионный анализ (ANOVA) подтвердили эти результаты, указав, что демографические переменные в целом не оказывали сильного многомерного влияния на объединенные зависимые переменные.
Результаты подтверждают теоретические перспективы, подчеркивающие социальное конструирование гендера и его роль в формировании ожиданий от интимных отношений. Полученные данные показывают, что студенты университетов все чаще придерживаются эгалитарного понимания брака, характеризующегося разделением обязанностей, взаимным принятием решений и моделями партнерства, основанными на сотрудничестве. Эта тенденция, по-видимому, согласуется с более широкими процессами социальной модернизации, расширения образования и изменения гендерных норм среди молодого поколения.
В то же время, сохранение гендерных различий в критериях выбора партнера предполагает, что некоторые традиционные предпочтения в отношениях продолжают существовать, несмотря на растущую поддержку гендерного равенства. Эта закономерность подчеркивает сложность социальных изменений, где эгалитарные идеологии могут сосуществовать с устойчивыми гендерными ожиданиями в определенных сферах интимных отношений.
Относительно скромный объяснительный вклад демографических переменных еще раз подчеркивает важность социокультурных и психологических факторов в формировании отношения к браку и выбору партнера. Ожидания в отношениях, по-видимому, определяются не столько структурными характеристиками, сколько более широкими культурными нарративами, образовательным опытом и индивидуальными системами ценностей.
Исследование приходит к выводу, что гендерное восприятие является значимым и важным предиктором как ожиданий относительно брачных ролей, так и тенденций выбора партнера среди студентов университетов. Студенты с более эгалитарным гендерным восприятием, как правило, отдают предпочтение разделению брачных ролей, совместному принятию решений и критериям выбора партнера, основанным на коммуникации, эмоциональной совместимости и общих ценностях. Хотя гендерное восприятие не полностью определяет эти установки, оно представляет собой важный социокультурный фактор, способствующий формированию современных ожиданий в отношениях.
Полученные результаты имеют важное значение для психологического консультирования, обучения отношениям, семейных исследований и гендерно-чувствительных программ вмешательства. Образовательные инициативы, направленные на содействие гендерному равенству, могут способствовать более здоровой динамике отношений и более справедливым семейным структурам. Кроме того, программы добрачного консультирования могут выиграть от включения в них обсуждения гендерных представлений и ожиданий в отношениях, чтобы помочь молодым людям разработать реалистичные и взаимоподдерживающие модели партнерства.
В будущих исследованиях следует использовать лонгитюдные и смешанные методы, чтобы лучше понять, как гендерные представления и ожидания в отношениях меняются с течением времени. Расширение выборки за счет включения различных регионов, социально-экономических групп и культурных контекстов еще больше улучшит понимание сложных факторов, влияющих на ожидания относительно брачных ролей и процессы выбора партнера среди молодых людей. В целом, исследование вносит вклад в литературу, демонстрируя, что гендерное восприятие служит важным социокультурным механизмом, формирующим современные взгляды на брак и выбор партнера в Турции.
Ключевые слова: Гендерное восприятие, Ожидания относительно брачных ролей, Выбор партнера, Студенты университетов, Социокультурные различия.
संरचित सारांश
लिंगभावाची जाणीव ही विवाह, कौटुंबिक जीवन आणि जोडीदार निवडीबद्दल व्यक्तींच्या दृष्टिकोनाला आकार देणाऱ्या सर्वात प्रभावी सामाजिक-सांस्कृतिक संकल्पनांपैकी एक आहे. जैविक फरकांच्या पलीकडे, लिंगभावामध्ये सामाजिकरित्या निर्माण झालेल्या भूमिका, जबाबदाऱ्या, नियम, मूल्ये, अपेक्षा आणि सत्तासंबंध यांचा समावेश होतो, जे समाजात स्त्रिया आणि पुरुष स्वतःला व इतरांना कसे पाहतात यावर प्रभाव टाकतात. जसजसे समाज आधुनिकीकरण आणि सांस्कृतिक परिवर्तनातून जातात, तसतसे पारंपरिक लिंगभावाच्या भूमिकेच्या अपेक्षा मागे पडून जिव्हाळ्याचे नातेसंबंध आणि कौटुंबिक रचनांबद्दलच्या अधिक समतावादी समजुती पुढे येतात. या संदर्भात, विद्यापीठातील विद्यार्थी हा एक विशेष महत्त्वाचा सामाजिक गट आहे, कारण ते विकासाच्या अशा टप्प्यावर असतात, जो ओळख निर्मिती, मूल्यांचे स्पष्टीकरण आणि भविष्यातील नातेसंबंधांच्या अपेक्षांची उभारणी यांसारख्या वैशिष्ट्यांनी युक्त असतो. लिंगभावाबद्दलच्या त्यांच्या धारणांचा प्रभाव ते विवाहाची संकल्पना कशी करतात, वैवाहिक जबाबदाऱ्यांचे वाटप कसे करतात आणि संभाव्य जीवनसाथीचे मूल्यांकन कसे करतात यावर पडण्याची शक्यता असते.
जरी मागील अभ्यासांनी लिंगभावाची जाणीव आणि कुटुंब-संबंधित दृष्टिकोन यांच्यातील संबंध दर्शवले असले तरी, उपलब्ध साहित्यात सामान्यतः वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि जोडीदार निवड यांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास केला गेला आहे. परिणामी, लिंगभावाची जाणीव एकाच विश्लेषणात्मक चौकटीत वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि जोडीदार निवडीची प्रवृत्ती या दोन्हींचा एकाच वेळी अंदाज लावू शकते की नाही, याबद्दल मर्यादित अनुभवजन्य पुरावे उपलब्ध आहेत. शिवाय, तुर्कस्तानमध्ये केलेले अभ्यास हे प्रामुख्याने एकाच विद्यापीठातून किंवा भौगोलिक प्रदेशातून घेतलेल्या नमुन्यांवर अवलंबून आहेत, ज्यामुळे सामाजिक-सांस्कृतिक संदर्भ या संबंधांवर कसा प्रभाव टाकू शकतात हे समजण्यास मर्यादा येतात. आधुनिकीकरण, शहरीकरण, शैक्षणिक संधी आणि सांस्कृतिक नियम या संदर्भात तुर्कस्तानची प्रादेशिक विविधता लक्षात घेता, लिंगभावाच्या जाणिवेची भाकीत करणारी भूमिका वेगवेगळ्या विद्यापीठांच्या वातावरणात सुसंगत राहते की नाही याचे मूल्यांकन करण्यासाठी तुलनात्मक संशोधनाची आवश्यकता आहे.
प्रस्तुत अभ्यास, एर्झिंकन बिनाली यिल्दिरिम विद्यापीठ आणि इनोनू विद्यापीठात शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि जोडीदार निवडीच्या प्रवृत्ती या दोन्हींवर लिंगभावाच्या धारणेच्या भाकीत करणाऱ्या परिणामाचे परीक्षण करून, या उणिवा दूर करतो. या संबंधात्मक क्षेत्रांना एकाच मॉडेलमध्ये एकत्रित करून आणि दोन सामाजिक-सांस्कृतिकदृष्ट्या भिन्न संस्थात्मक संदर्भांची तुलना करून, हा अभ्यास चालू असलेल्या सामाजिक बदलांच्या युगात समकालीन तरुण प्रौढ विवाह आणि जोडीदार निवडीबद्दल दृष्टिकोन कसे तयार करतात, हे समजून घेण्यास हातभार लावतो.
विद्यार्थ्यांच्या लिंगभावाच्या धारणा त्यांच्या वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि जोडीदार निवडीच्या निकषांचे महत्त्वपूर्ण भाकीत करतात की नाही, हे तपासणे हा या अभ्यासाचा मुख्य उद्देश होता. अधिक विशेषतः, अधिक समतावादी लिंगभावाच्या धारणा असलेले विद्यार्थी सामायिक वैवाहिक जबाबदाऱ्या, संयुक्त निर्णय प्रक्रिया आणि मूल्याधारित जोडीदार पसंतींना अधिक मजबूत पाठिंबा दर्शवतात की नाही, हे निश्चित करणे हे या संशोधनाचे उद्दिष्ट होते. याव्यतिरिक्त, या भाकीत करणाऱ्या संबंधांची ताकद वेगवेगळ्या सामाजिक-सांस्कृतिक वातावरणात बदलते की नाही हे शोधण्यासाठी, एर्झिंकन बिनाली यिल्दिरिम विद्यापीठ आणि इनोनू विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांची तुलना करण्याचा या अभ्यासात प्रयत्न केला गेला.
हा अभ्यास या गृहितकावर आधारित होता की, लिंगाबद्दलची धारणा हा एक मध्यवर्ती सामाजिक-सांस्कृतिक निर्धारक म्हणून कार्य करतो, जो व्यक्ती जिव्हाळ्याच्या संबंधांची संकल्पना कशी करतात यावर प्रभाव टाकतो. सामाजिक रचनावादी सिद्धांत, लिंग भूमिका सिद्धांत आणि सामाजिक भूमिका सिद्धांत यांच्या आधारावर, असे परिकल्पन मांडण्यात आले की, समतावादी लिंग धारणा या अधिक समतावादी वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि अधिक मूल्य-आधारित जोडीदार निवडीच्या प्रवृत्तींशी सकारात्मकपणे संबंधित असतील. याव्यतिरिक्त, वय, लिंग, शैक्षणिक स्तर, वैवाहिक स्थिती, विद्याशाखेशी संलग्नता आणि कुटुंबाचा प्रकार यांसारख्या लोकसांख्यिकीय चलांच्या तुलनेत लिंग धारणेच्या स्पष्टीकरणात्मक सामर्थ्याचे मूल्यांकन करणे, हे या अभ्यासाचे उद्दिष्ट होते.
या अभ्यासात संख्यात्मक, क्रॉस-सेक्शनल, तुलनात्मक संशोधन आराखड्याचा वापर करण्यात आला. नमुन्यामध्ये एर्झिंकन बिनाली यिल्दिरिम विद्यापीठ आणि इनोनू विद्यापीठात नावनोंदणी केलेल्या १,००० विद्यापीठ विद्यार्थ्यांचा समावेश होता. ऐच्छिक सहभागावर आधारित सोयीस्कर नमुना पद्धतीचा वापर करून सहभागींची निवड करण्यात आली. पात्रतेच्या निकषांमध्ये १८ ते ३० वर्षे वयोगटातील पदवीपूर्व विद्यार्थी असणे, माहितीपूर्ण संमती देणे आणि सर्वेक्षणाची सर्व साधने पूर्ण करणे यांचा समावेश होता.
तीन प्रमाणित मापन साधनांचा वापर करून माहिती गोळा करण्यात आली. अल्टिनोवा आणि डुयान (२०१३) यांनी विकसित केलेल्या २७ बाबींचा समावेश असलेल्या 'जेंडर पर्सेप्शन स्केल'चा वापर करून लिंगाबद्दलची धारणा मोजण्यात आली. कोक्सल आणि इल्हान (२०१८) यांनी विकसित केलेल्या 'मॅरिटल रोल एक्सपेक्टेशन्स स्केल'चा वापर करून वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षांचे मूल्यांकन करण्यात आले. बासाय (२०१५) यांनी विकसित केलेल्या 'मेट सिलेक्शन स्केल'चा वापर करून जोडीदार निवडीची प्रवृत्ती मोजण्यात आली. विश्वसनीयता विश्लेषणाने सर्व साधनांसाठी उच्च अंतर्गत सुसंगतता दर्शविली, ज्यामध्ये क्रोनबॅकचे अल्फा गुणांक .८९१ ते .९१६ पर्यंत होते, जे मजबूत सायकोमेट्रिक पर्याप्तता दर्शवते.
डेटा विश्लेषण SPSS 25.0 वापरून करण्यात आले. लोकसंख्याशास्त्रीय वैशिष्ट्ये आणि स्केल स्कोअरचा सारांश देण्यासाठी वर्णनात्मक सांख्यिकीचा वापर करण्यात आला. लिंगभावविषयक धारणा, वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि जोडीदार निवडीचे निकष यांच्यातील संबंध तपासण्यासाठी पिअरसन सहसंबंध विश्लेषणाचा वापर करण्यात आला. लिंगभावविषयक धारणा आणि लोकसंख्याशास्त्रीय चलांचा अवलंबनशील चलांवरील भाकीत करणारा प्रभाव निश्चित करण्यासाठी साधे आणि बहुविध प्रतिगमन विश्लेषण करण्यात आले. अतिरिक्त विश्लेषणांमध्ये सामान्यतेचे मूल्यांकन, मॉडेलची गृहीतके आणि एकत्रित अवलंबनशील चलांवरील संभाव्य लोकसंख्याशास्त्रीय प्रभावांचे मूल्यांकन करण्यासाठी बहुचलीय प्रसरण विश्लेषण (MANOVA) यांचा समावेश होता.
निष्कर्षानुसार, दोन्ही विद्यापीठांमधील विद्यार्थ्यांनी समतावादी लिंगभावविषयक धारणेची मध्यम ते उच्च पातळी दर्शविली. एर्झिंकन बिनाली यिल्दिरिम विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठी लिंगभावविषयक धारणेचे सरासरी गुण 3.84 होते आणि इनोनू विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठी ते 3.88 होते, जे लिंगभावविषयक भूमिकांबद्दल सामान्यतः सकारात्मक आणि समानता-केंद्रित दृष्टिकोन दर्शवतात. त्याचप्रमाणे, विद्यार्थ्यांनी समतावादी वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि आधुनिक जोडीदार निवडीच्या दृष्टिकोनाची तुलनेने उच्च पातळी दर्शविली.
सहसंबंध विश्लेषणाने अभ्यासातील सर्व चलांमध्ये महत्त्वपूर्ण सकारात्मक संबंध असल्याचे दाखवले. लिंगभावाची जाणीव ही वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि जोडीदार निवडीच्या निकषांशी सकारात्मकपणे संबंधित होती. यावरून असे सूचित होते की, ज्या विद्यार्थ्यांमध्ये समतावादी लिंगभावाची वृत्ती अधिक प्रबळ होती, त्यांनी वैवाहिक जबाबदाऱ्या वाटून घेण्यास आणि मूल्यांवर आधारित जोडीदाराला प्राधान्य देण्यास अधिक पाठिंबा दर्शवला. लोकसंख्याशास्त्रीय चलांवर नियंत्रण ठेवल्यानंतरही हे संबंध महत्त्वपूर्ण राहिले, जे दर्शवते की हे संबंध केवळ संरचनात्मक लोकसंख्याशास्त्रीय वैशिष्ट्यांचे परिणाम नव्हते.
रिग्रेशन विश्लेषणाने लिंगभावाच्या जाणिवेच्या भाकीत करणाऱ्या भूमिकेबद्दल अधिक पुरावे दिले. दोन्ही विद्यापीठांतील विद्यार्थ्यांमध्ये लिंगभावाच्या जाणिवेने वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षांचे महत्त्वपूर्णपणे भाकीत केले. प्रमाणित रिग्रेशन गुणांकांनी एक मजबूत सकारात्मक संबंध दर्शवला, ज्यामध्ये लिंगभावाच्या जाणिवेने वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षांमधील सुमारे ४८% तफावत स्पष्ट केली. त्याचप्रमाणे, लिंगभावाच्या जाणिवेने जोडीदार निवडीच्या प्रवृत्तींचे महत्त्वपूर्णपणे भाकीत केले, ज्यामुळे जोडीदार निवडीच्या निकषांमधील सुमारे ४३% तफावत स्पष्ट झाली. या निष्कर्षांवरून असे सूचित होते की, जे विद्यार्थी समतावादी लिंगभावाच्या मूल्यांना पाठिंबा देतात, ते संभाव्य जोडीदारांचे मूल्यांकन करताना संवाद, परस्पर आदर, भावनिक सुसंगतता आणि सामायिक मूल्यांना प्राधान्य देण्याची अधिक शक्यता असते.
तुलनात्मक विश्लेषणातून असे दिसून आले की, एर्झिंकन बिनाली यिल्दिरिम विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांपेक्षा इनोनू विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांमध्ये भाकीत करणारे परिणाम किंचित अधिक प्रभावी होते. तथापि, औपचारिक सांख्यिकीय चाचण्यांमधून विद्यापीठांमधील संरचनात्मक संबंधांमध्ये कोणताही महत्त्वपूर्ण फरक दिसून आला नाही, ज्यामुळे असे सूचित होते की लिंग-जाणिवेची भाकीत करणारी भूमिका दोन्ही संस्थात्मक संदर्भांमध्ये सारख्याच प्रकारे कार्य करते.
मल्टिपल रिग्रेशन विश्लेषणातून पुढे असे दिसून आले की, वय, शैक्षणिक स्तर, विद्याशाखेशी संलग्नता, वैवाहिक स्थिती आणि कुटुंबाचा प्रकार यांसारख्या लोकसांख्यिकीय चलांमध्ये लिंग-जाणिवेसाठी आणि वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षांसाठी मर्यादित स्पष्टीकरणात्मक शक्ती होती. जोडीदार निवडीच्या निकषांशी लक्षणीयरीत्या संबंधित असलेले लिंग हे एकमेव लोकसांख्यिकीय चल म्हणून समोर आले, जरी त्याचा स्पष्टीकरणात्मक परिणाम माफकच राहिला. MANOVA आणि त्यानंतरच्या ANOVA विश्लेषणांनी या निष्कर्षांना दुजोरा दिला, कारण त्यातून असे दिसून आले की लोकसांख्यिकीय चलांनी एकत्रित अवलंबनशील चलांवर सामान्यतः कोणतेही तीव्र बहुचलीय परिणाम दर्शवले नाहीत.
हे निष्कर्ष लिंगाच्या सामाजिक रचनेवर आणि जिव्हाळ्याच्या नातेसंबंधांच्या अपेक्षांना आकार देण्यात त्याच्या भूमिकेवर भर देणाऱ्या सैद्धांतिक दृष्टिकोनांना समर्थन देतात. या निष्कर्षांवरून असे दिसून येते की विद्यापीठातील विद्यार्थी विवाहाच्या समतावादी संकल्पना अधिकाधिक स्वीकारत आहेत, ज्या सामायिक जबाबदाऱ्या, परस्पर निर्णयक्षमता आणि सहयोगी भागीदारीच्या प्रारूपांनी वैशिष्ट्यीकृत आहेत. हा कल सामाजिक आधुनिकीकरण, शैक्षणिक विस्तार आणि तरुण पिढ्यांमधील बदलत्या लिंग-मानदंडांच्या व्यापक प्रक्रियांशी सुसंगत असल्याचे दिसते.
त्याच वेळी, जोडीदार निवडीच्या निकषांमधील लिंगभेदांचे सातत्य हे सूचित करते की, लिंग समानतेसाठी वाढता पाठिंबा असूनही, काही पारंपरिक नातेसंबंधातील प्राधान्ये अजूनही अस्तित्वात आहेत. हा नमुना सामाजिक बदलाची गुंतागुंत अधोरेखित करतो, जिथे समतावादी विचारप्रणाली जिव्हाळ्याच्या नातेसंबंधांच्या काही विशिष्ट क्षेत्रांमध्ये टिकून राहिलेल्या लिंग-आधारित अपेक्षांसोबत सहअस्तित्वात असू शकतात.
लोकसंख्याशास्त्रीय चलांचे तुलनेने मर्यादित स्पष्टीकरणात्मक योगदान हे विवाह आणि जोडीदार निवडीबद्दलचे दृष्टिकोन घडवण्यात सामाजिक-सांस्कृतिक आणि मानसिक घटकांचे महत्त्व अधिक अधोरेखित करते. नातेसंबंधातील अपेक्षा प्रामुख्याने संरचनात्मक वैशिष्ट्यांद्वारे निर्धारित होण्याऐवजी, त्या व्यापक सांस्कृतिक कथा, शैक्षणिक अनुभव आणि वैयक्तिक मूल्य प्रणालींद्वारे प्रभावित झालेल्या दिसतात.
या अभ्यासाचा निष्कर्ष असा आहे की, विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांमध्ये वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि जोडीदार निवडीची प्रवृत्ती या दोन्हींसाठी लिंग-धारणा हा एक महत्त्वपूर्ण आणि अर्थपूर्ण सूचक आहे. अधिक समतावादी लिंग-धारणा असलेले विद्यार्थी सामायिक वैवाहिक भूमिका, सहयोगी निर्णय प्रक्रिया आणि संवाद, भावनिक सुसंगतता व सामायिक मूल्यांवर आधारित जोडीदार निवडीच्या निकषांना पसंती देतात. जरी लिंगभावाविषयीची धारणा या वृत्ती पूर्णपणे निश्चित करत नसली तरी, ती समकालीन नातेसंबंधांच्या अपेक्षांच्या जडणघडणीत योगदान देणारा एक महत्त्वाचा सामाजिक-सांस्कृतिक घटक आहे.
या निष्कर्षांचे मानसशास्त्रीय समुपदेशन, नातेसंबंध शिक्षण, कौटुंबिक अभ्यास आणि लिंग-संवेदनशील हस्तक्षेप कार्यक्रमांसाठी महत्त्वपूर्ण परिणाम आहेत. लिंग समानतेला प्रोत्साहन देणारे शैक्षणिक उपक्रम अधिक निरोगी नातेसंबंधांची गतिशीलता आणि अधिक न्याय्य कौटुंबिक रचना निर्माण करण्यास हातभार लावू शकतात. याव्यतिरिक्त, तरुण प्रौढांना वास्तववादी आणि परस्पर-सहयोगी भागीदारीचे नमुने विकसित करण्यास मदत करण्यासाठी, विवाहपूर्व समुपदेशन कार्यक्रमांमध्ये लिंगविषयक धारणा आणि नातेसंबंधातील अपेक्षांवरील चर्चांचा समावेश केल्यास फायदा होऊ शकतो.
भविष्यातील संशोधनामध्ये लिंगविषयक धारणा आणि नातेसंबंधातील अपेक्षा कालांतराने कशा विकसित होतात हे अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी अनुदैर्ध्य आणि मिश्र-पद्धती दृष्टिकोनांचा वापर केला पाहिजे. विविध प्रदेश, सामाजिक-आर्थिक गट आणि सांस्कृतिक संदर्भांचा समावेश करण्यासाठी नमुन्यांचा विस्तार केल्यास, नवयुवकांमधील वैवाहिक भूमिकेच्या अपेक्षा आणि जोडीदार निवड प्रक्रियेवर प्रभाव टाकणाऱ्या गुंतागुंतीच्या घटकांची समज अधिक वाढेल. एकूणच, हा अभ्यास तुर्कस्तानमधील विवाह आणि जोडीदार निवडीबद्दलच्या समकालीन दृष्टिकोनांना आकार देणारी एक महत्त्वाची सामाजिक-सांस्कृतिक यंत्रणा म्हणून लिंगविषयक धारणा कार्य करते हे दाखवून साहित्यक्षेत्रात योगदान देतो.
मुख्य शब्द: लिंगविषयक धारणा, वैवाहिक भूमिकेची अपेक्षा, जोडीदार निवड, विद्यापीठातील विद्यार्थी, सामाजिक-सांस्कृतिक भिन्नता
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.