Abstract

Günümüz uluslararası ilişkiler ortamı, çok sayıda küresel ve bölgesel çatışma ile karşı karşıyadır. Soğuk Savaş'tan bu yana meydana gelen barış süreçlerinin çok azı kalıcı bir başarıyla sonuçlanabilmiş, nihai bir anlaşma sağlanabilen az sayıda süreç yaşanmıştır. Bunun bir sonucu olarak da geleneksel güçlerin ve uluslararası örgütlerin herkes için adil çözümler elde etmedeki etkinliği sorgulanmakta, çatışma çözümlerindeki tekelleri azalmakta, başarılı bir arabuluculuuğun kriterleri ve dinamikleri de evrim geçirmektedir. Bu bağlamda, dış politikada çatışma yönetiminde stratejik bir araç olan üçüncü taraf arabuluculuğunun motivasyonlarına daha yakından bakmak gerekmektedir. Arabuluculuğun bir dış politika aracı ve öngörülen bir yumuşak güç kaynağı olduğu göz önüne alındığında arabuluculuk girişimi ve niyetine sahip bir ülke için yumuşak güç kapasitelerini ve uluslararası arenadaki ulusal itibarını artırmak için önemli bir kaynak ve araç olarak görülmektedir. Çatışma çözümünde inisiyatif alan bir ülke, yalnızca maddi-ulusal çıkarlarıyla değil, aynı zamanda normatif-ahlaki motivasyonlar, erdem-merkezli yumuşak güç, statü oluşturma, etki ve itibar motivasyonlarıyla da hareket ettiğinde dünyanın kolektif iyiliği ve barışı için çalışan etkili arabulucular olarak tanınmaktadır. Bu açıdan algı yönetimi ve etki projeksiyonunun dış politika stratejisinin merkezinde olduğu ve uluslararası çatışmaların karmaşıklaşarak daha geniş bir arabuluculuk aktörleri yelpazesine zemin hazırladığı bir çağda arabuluculuğun etki, yumuşak güç ve itibar açılarından titiz bir analizi hem zamanında hem de gereklidir. Literatürdeki çalışmalar, bir ülkenin uluslararası arenada çatışma çözümünde etkili ve güvenilir bir arabulucu olma motivasyonu ve yeteneği ile yumuşak gücü ve genel ulusal itibarı arasında pozitif bir korelasyon olduğunu ve bu kavramlar arasında araçsal ve neden-sonuç ilişkisi olduğunu göstermektedir. Başka bir deyişle, dünyada barışı sağlamayı ve çatışmaları ve savaşları önlemeyi amaçlayan her bir arabuluculuk girişimi, bir ülkenin yumuşak gücünü artırmakta, ulusal itibarını ve marka gücünü doğrudan güçlendirmektedir. Başarılı bir arabulucu ülke meşruiyetini, değerlerini ve çekiciliğini artırarak yumuşak gücünü artırabilir, arabuluculuk alanında ulusal bir rol kimliği oluşturabilir ve bunu prestij kazanmak için bir araç olarak kullanabilir. Bu çalışma erdem merkezli yumuşak güç, arabuluculuğun normatif motivasyonları, ulusal rol, statü ve itibar kavramları arasındaki ilişkiyi sentezleyerek bu ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır.

Abstract

Numerous global and regional conflicts mark the current international relations landscape. Since the Cold War, very few peace processes have resulted in lasting success, and a few have reached a final agreement. Therefore, the effectiveness of traditional powers and international organizations is being questioned, and as a result, their monopolies in resolving conflicts are diminishing. Under these conditions, while the criteria and dynamics of successful mediation are evolving, it is necessary to take a closer look at the motivations behind third-party mediation. Given that mediation is a strategic foreign policy tool, it may also be considered as an important resource and tool for a country with mediation initiatives and intentions to enhance its soft power capabilities and national reputation in the international arena. A country that takes the initiative in conflict resolution is recognized as an effective mediator working for the collective good and peace of the world when it acts not only out of material-national interests, but also with normative-moral motivations, virtue-centered soft power, status building, influence, and reputation motivations. In this respect, in an era where perception management and influence projection are central to foreign policy strategy, and international conflicts are becoming more complex, paving the way for a wider range of mediation actors, a rigorous analysis of mediation from the perspectives of influence, soft power, and reputation is both timely and necessary. Studies in the literature show a positive correlation between a country's motivation and ability to be an effective and reliable mediator in conflict resolution on the international stage and its soft power and overall national reputation, demonstrating an instrumental and cause-and-effect relationship between these concepts. In other words, every mediation initiative aimed at achieving peace in the world and preventing conflicts and wars increases a country's soft power, directly strengthening its national reputation and brand power. A successful mediating nation can organically showcase and maintain its soft power and reputation by enhancing its legitimacy, values, and attractiveness, while also establishing a national role identity in the field of mediation and using it as a tool to gain prestige. This study aims to synthesize and explain the relationship between virtue-centered soft power, the normative motivations of mediation, and the concepts of national role, status, and reputation.

Structured Abstract:

The primary aim of this study is to analyze how normative and status-seeking motivations for mediation affect a mediator country's national reputation and soft power. Many studies in the literature argue that mediation should be understood not only as a conflict-resolution mechanism but also as a foreign policy instrument capable of generating soft power (Touval, 2003; Touval & Zartman, 1996). However, current studies in the field fall short of presenting this relationship within a distinct analytical framework. Addressing it within an independent framework would allow for a broader understanding of mediation's contributions and effects on a country's global and national reputation and soft power capacities. Therefore, this study intends to synthesize, through qualitative research methodologies and a literature review, the connection between virtue-centered soft power, normative motivations for mediation, and the concepts of national role, status, and reputation. Drawing on these research methods; literature review, and contemporary examples, this study explores how normative and status-based motivations influence mediation practices and how these motivations contribute to the construction of national role identities, reputation, status, and soft power in international politics.

               While the primary practical function of mediation is to resolve conflict, it also reflects specific values, requires specialized skills, and is directly linked to the complexity of international relations. In this context, mediation, which aligns with the interdependent, collaborative, morally responsible, and norm-based nature of soft power, can play a significant role in building a positive national image and reputation that is appreciated and welcomed by foreign public opinion.

Foreign policy is a primary source through which states build appeal and legitimacy in international politics (Nye, 2017a). Countries that consistently uphold humanitarian values, promote international cooperation, contribute to peacebuilding, and mediate tend to strengthen their soft power. In this context, this study also aims to integrate the view that a mediating country can increase its soft power and strengthen its appeal and legitimacy in the eyes of governments and societies by also demonstrating values-based leadership and a commitment to international peace and stability.

Mediation can be shaped by a country's motivations, such as achieving peace, gaining power, pursuing interests, acquiring soft power, prestige, and reputation, as well as fulfilling moral responsibilities. However, there is no consensus on which strategy is most commonly used or most effective. A mediator's credibility and effectiveness contribute to the country's standing in the international community and play a crucial role in enhancing its soft power. It is observed that an active, fair, reputable, egalitarian, inclusive, and sharing policy in conflict resolution leads to the construction of a sustainable reputation.

Mediation also possesses intrinsic qualities that closely align with the theoretical foundations of soft power. Participating in mediation provides states with a platform to demonstrate qualities and pursue policies that can generate appeal and enhance perceived legitimacy, thereby contributing to their soft power reserves. In this respect, mediation stands out as a niche area in foreign policy where soft power's ability to influence others through attraction and persuasion, rather than coercion or force, can be actively exercised.

On the other hand, the effectiveness of mediation as a tool of soft power largely depends on context, strategy, perceived impartiality, and, most importantly, the consistency of the mediator state’s actions and values. Simply engaging in mediation is not sufficient; these efforts must be credible and not contradict the state’s general foreign policy.

Moreover, engaging in mediation reflects a country’s image of international responsibility. In this context, all efforts toward the peaceful resolution of conflicts align with international norms. Acting as a responsible stakeholder committed to peace increases the perceived legitimacy and moral authority of the mediator’s foreign policy. This growing legitimacy is also a core outcome of soft power. Demonstrating commitment to international law and peace, and taking initiatives for global and regional peace, enhance a country’s reputation. By investing resources and political capital to mediate conflicts that threaten regional or global stability, a country positions itself as a dedicated and self-sacrificing global citizen committed to peace and security. When a country's foreign policy is perceived as legitimate, fair, cooperative, and aligned with widely shared values and virtues, it creates soft power by making that nation attractive and persuasive in the eyes of other countries and their peoples. This attractiveness can then be used to achieve foreign policy objectives more effectively and sustainably than through coercion or military or economic incentives.

International mediation also significantly shapes a country's national reputation through humanitarian, ethical, and normative motivations, and through the conceptualization of a "Good Country" (Anholt, 2020). In particular, mediation driven by moral, virtue-based, or humanitarian concerns can serve as a sector or sub-sector that helps countries reach their targeted position in terms of soft power and strong nation branding. A successful mediation can also help create an image of a country as a "peace builder" in this context. However, there are risks; unintended failure can significantly damage a country's credibility and reputation (Böhmelt, 2021).

Participating in mediation can also yield gains on the path to a virtuous international political stance centered on the common peace and the future of the world, including increased influence and a good reputation. As Keohane states, "A good reputation makes it easier for a government to enter into advantageous international agreements; damage to that reputation makes it more difficult to reach agreements, thus incurring a cost for that country" (Keohane, 2005, p. 105). According to Faget, "Mediation is a soft way of maintaining a form of global dominance, a manifestation of soft power belonging to a neoliberal ideology that advocates for the supremacy of transnational networks over nation-states in global governance issues" (Faget, 2011, p. 30). Through mediation, a country may increase its persuasive power and national reputation in peaceful conflict resolution, while enhancing its position in international organizations and shaping international norms. From this perspective, similarities can be seen in the methods, approaches, and ultimate goals of soft power and international mediation. The initiatives and successes of countries and leaders who aspire to and are motivated by stronger recognition, legitimacy, leadership, prestige, and status in mediation efforts directly and positively impact this field.

Regardless of the outcome of the mediation initiative, countries and leaders who offer to participate in mediation processes, or whose participation is offered to them by the parties, contribute to the production of soft power in this area. In other words, even the intention to mediate for the collective future and well-being of the world can, in itself, be part of a virtuous cycle. Virtue-centered soft power, in turn, contributes to a country's targeted reputation, status, legitimacy, and credibility, agenda setting, leadership, etc. It creates a multiplier effect in earnings (Chitty, 2016).

While mediation offers potential benefits such as increased reputation, influence, and soft power, it also carries significant risks, including failure, reputational loss, or even escalation of conflict. Failure or perceived ineffectiveness can harm a country's soft power and national reputation. Successful mediation, by demonstrating competence, legitimacy, and positive values, can greatly enhance soft power; however, inconsistency with values, a weakened sense of justice, imbalances of interests, or excessive use of hard power during the process may undermine these gains. This highlights the need for countries to ensure that the potential soft power and reputation gains from mediation initiatives are resilient and sustainable in the face of such risks.

In recent years, non-Western actors, especially rising regional powers have increasingly assumed mediator and facilitator roles in global conflicts. Conversely, international organizations, such as the United Nations, and traditional Western mediators, such as Sweden, Switzerland, and Norway, have become less active in global crises and conflict resolution. In at least 20 of the 53 peace processes conducted in 2025, China, Türkiye, Qatar, Saudi Arabia were involved. As the dynamics of conflict resolution and mediation shift, regional and emerging powers are being recognized as global norm-setters, sought-after international mediators, and “Architects of Peace.” Unlike traditional Western powers, these new global mediators pursue more results-oriented, win-win strategies alongside their own security, geopolitical, and economic interests. They also use various strategic and diplomatic channels in mediation processes—such as civil society organizations, humanitarian and economic aid, and military assistance—leveraging soft power mechanisms.

In conclusion, this study highlights that mediation, soft power, and reputation may share a strong symbiotic relationship. While mediation primarily functions as a tool for conflict management and resolution, it simultaneously provides states with opportunities to demonstrate values, build legitimacy, gain recognition, and enhance their international reputation. Accordingly, mediation should be examined not merely through the lens of strategic and material interests but also as an important source of virtue-centered soft power. Notwithstanding, existing studies in the field are insufficient in presenting this relationship through an independent analytical framework. It is believed that addressing it with an independent framing would allow for a more holistic and analytical presentation of the contribution and effects of mediation on a country's global national reputation and soft power capacities. Using a conceptual research approach, this study conducts an integrative literature review; the theoretical intersections among the concepts of "virtue-centered soft power," "good country," "normative, status-based motivations of mediation," "national role," "soft power," and "reputation building" are evaluated in light of discussions in the literature, illustrative country examples, and conceptual inferences.

Yapılandırılmış Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, normatif ve statü arayışına yönelik motivasyonların, bir arabulucu ülkenin ulusal itibarı ve yumuşak gücü üzerindeki etkisini analiz etmektir. Alan yazınındaki birçok çalışma, arabuluculuğun sadece çatışma çözümlerinin bir aracı olarak değil, aynı zamanda yumuşak güç üretebilen bir dış politika aracı olarak da anlaşılması gerektiğini savunmaktadır (Touval, 2003; Touval & Zartman, 1996). Bununla birlikte, alandaki mevcut çalışmalar bu ilişkiyi ayrı bir analitik çerçeve içinde sunmakta yetersiz kalmaktadır. Bunu bağımsız bir çerçeve içinde ele almak, arabuluculuğun bir ülkenin küresel ve ulusal itibarı ve yumuşak güç kapasiteleri üzerindeki katkıları ve etkilerinin daha geniş bir şekilde anlaşılmasını sağlayacaktır. Bu nedenle, bu çalışma, literatür taraması yoluyla, erdem merkezli yumuşak güç, arabuluculuk için normatif motivasyonlar ve ulusal rol, statü ve itibar kavramları arasındaki bağlantıyı sentezlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, literatür ve güncel örneklerden yararlanarak, normatif ve statü temelli motivasyonların arabuluculuk uygulamalarını nasıl etkilediğini ve bu motivasyonların uluslararası politikada ulusal rol kimliklerinin, itibarın, statünün ve yumuşak gücün inşasına nasıl katkıda bulunduğunu incelemektedir.

Arabuluculuğun temel pratik işlevi çatışmayı çözmek olsa da, arabuluculuk belirli değerleri yansıtmakta, özel yetenekler gerektirmekte ve uluslararası ilişkilerin karmaşıklığıyla doğrudan bağlantılıdır. Bu bağlamda, yumuşak gücün karşılıklı bağımlı, işbirlikçi, ahlaki olarak sorumlu ve norm temelli doğasıyla uyumlu olan arabuluculuk, yabancı kamuoyu tarafından beğenilen ve memnuniyetle karşılanan olumlu bir ülke imajı ve itibarı oluşturmada önemli bir rol oynayabilmektedir.

Dış politika, devletlerin uluslararası siyasette çekicilik ve meşruiyet yaratmasının başlıca kaynaklarından birini oluşturmaktadır (Nye, 2017a). İnsani değerleri sürekli olarak destekleyen, uluslararası iş birliğini teşvik eden, barış inşası çabalarına katkıda bulunan ve arabuluculuk yapan ülkeler yumuşak güç kaynaklarını güçlendirme eğilimindedir. Bu bağlamda, bu çalışma bir arabulucu ülkenin aynı zamanda değerlere dayalı liderlik sergilemesi ve uluslararası barış ve istikrara bağlılık göstermesi halinde yumuşak gücünü artırabileceğini ve bu tür eylemlerle hükümetler ile toplumlar nezdindeki çekiciliğini ve meşruiyetini güçlendirebileceğini görüşlerini biraraya getirmektedir.

Arabuluculuk, bir ülkenin barışı sağlamak, güç kazanmak, çıkarlarını takip etmek, yumuşak güç, prestij ve itibar elde etmek ve ahlaki sorumluluklarını yerine getirmek gibi motivasyonlarıyla şekillenebilmektedir. Bununla birlikte, hangi stratejinin en yaygın kullanıldığı veya en etkili olduğu konusunda bir fikir birliği yoktur. Bir arabulucunun güvenilirliği ve etkinliği, ülkenin uluslararası toplumdaki konumuna katkıda bulunmakta ve yumuşak gücünü artırmada önemli bir rol oynamaktadır. Çatışma çözümünde aktif, adil, saygın, eşitlikçi, kapsayıcı ve paylaşımcı bir politikanın sürdürülebilir bir itibarın inşasına yol açtığı gözlemlenmektedir.

Arabuluculuk, yumuşak gücün teorik temelleriyle yakından örtüşen içsel niteliklere de sahiptir. Arabuluculuğa katılmak, devletlere çekicilik yaratabilecek ve algılanan meşruiyeti artırabilecek nitelikleri sergileme ve politikalar izleme olanağı sunarak yumuşak güç rezervlerine katkıda bulunmaktadırr. Bu açıdan, arabuluculuk, yumuşak gücün zorlama veya güç yerine çekicilik ve ikna yoluyla başkalarını etkileme yeteneğinin aktif olarak kullanılabileceği dış politikada niş bir alan olarak öne çıkmaktadır.

Öte yandan, arabuluculuğun yumuşak güç aracı olarak etkinliği büyük ölçüde bağlama, benimsenen stratejiye, algılanan tarafsızlığa ve en önemlisi, arabulucu devletin genel eylemlerinin ve değerlerinin tutarlılığına bağlıdır. (Nye, 2017a) Sadece arabuluculuğa katılmak yeterli değildir; bu çabalar güvenilir olmalı ve devletin genel dış politikasıyla çelişmemelidir.

Bununla birlikte, arabuluculuğa katılmak bir ülkenin uluslararası sorumluluk imajını da yansıtmaktadır. Bu bağlamda, çatışmaların barışçıl çözümüne yönelik tüm çabalar uluslararası normlarla uyumludur. Barışa bağlı sorumlu bir paydaş olarak hareket etmek, arabulucunun dış politikasının algılanan meşruiyetini ve ahlaki otoritesini artırmaktadır. Bu artan meşruiyet aynı zamanda yumuşak gücün temel bir sonucudur. Uluslararası hukuka ve barışa bağlılık göstermek ve küresel ve bölgesel barış için girişimlerde bulunmak, bir ülkenin itibarını artıran faktörlerdir. Bölgesel veya küresel istikrarı tehdit eden çatışmalara arabuluculuk etmek için kaynak ve siyasi sermaye yatırarak, bir ülke kendini barış ve güvenliğe bağlı, özverili ve fedakâr bir küresel vatandaş olarak konumlandırmaktadır. Bir ülkenin dış politikası meşru, adil, işbirlikçi ve yaygın olarak paylaşılan değerler ve erdemlerle uyumlu olarak algılandığında da diğer ülkelerin ve halklarının gözünde çekici ve ikna edici hale getirerek yumuşak güç yaratmaktadır. Bu çekicilik daha sonra, zorlama veya askeri veya ekonomik teşviklerden daha etkili ve sürdürülebilir bir şekilde dış politika hedeflerine ulaşmak için kullanılabilmektedir.

Arabuluculuk, insani, etik ve normatif motivasyonlar ve "İyi Ülke" kavramının oluşturulması yoluyla bir ülkenin ulusal itibarı üzerinde de önemli bir etkiye sahiptir (Anholt, 2020). Özellikle ahlaki, erdem temelli veya insani kaygılarla yönlendirilen arabuluculuk, ülkelerin yumuşak güç ve güçlü ulusal marka oluşturma açısından hedefledikleri konuma ulaşmalarını sağlayabilecek potansiyel bir sektör ve/veya alt sektördür. Başarılı bir arabuluculuk, bu bağlamda bir ülkenin "barış kurucu" imajını yaratmak için de kullanılabilir. Bununla birlikte, potansiyel riskler de vardır; istenmeyen başarısızlık, bir ülkenin güvenilirliğine ve itibarına önemli ölçüde zarar verebilmektedir (Böhmelt, 2021).

Arabuluculuğa katılmak, ortak barış ve dünyanın geleceğine odaklanan erdemli bir uluslararası siyasi duruşa giden yolda kazanımlar sağlayabilmektedir; bunlar arasında artan etki ve iyi bir itibar da yer almaktadır. Keohane'nin belirttiği gibi, iyi bir itibar, bir hükümetin avantajlı uluslararası anlaşmalara girmesini kolaylaştımaktar; bu itibara zarar vermek ise anlaşmalara ulaşmayı zorlaştırmaktar ve bu da o ülke için bir maliyete yol açmaktadır (Keohane, 2005, s. 105). Faget'e göre de "Arabuluculuk, küresel bir egemenliğin sürdürülmesinin yumuşak bir yoludur; küresel yönetişim konularında ulus devletler yerine ulusötesi ağların üstünlüğünü savunan neoliberal bir ideolojiye ait yumuşak gücün bir tezahürüdür" (Faget, 2011, s. 30). Bir ülke, arabuluculuk yoluyla barışçıl çatışma çözümünde ikna gücünü ve ulusal itibarını artırabilmekte, uluslararası kuruluşlardaki konumunu güçlendirebilmekte ve uluslararası normları şekillendirebilmektedir. Bu perspektiften bakıldığında, yumuşak güç ve uluslararası arabuluculuğun yöntemlerinde, yaklaşımlarında ve nihai hedeflerinde benzerlikler görülebilir. Arabuluculuk çabalarında daha güçlü tanınma, meşruiyet, liderlik, prestij ve statüye ulaşmayı hedefleyen ve bundan motive olan ülkelerin ve liderlerin girişimleri ve başarıları, bu alanı doğrudan ve olumlu yönde etkilemektedir.

Arabuluculuk girişiminin sonucu ne olursa olsun, arabuluculuk süreçlerine katılmayı teklif eden veya taraflarca katılımları teklif edilen ülkeler ve liderler, bu alanda yumuşak gücün üretilmesine katkıda bulunmaktadır. Başka bir deyişle, dünyanın kolektif geleceği ve refahı için arabuluculuk niyeti bile kendi başına erdemli bir döngünün parçası olabilmektedir. Erdem merkezli yumuşak güç ise, bir ülkenin hedeflediği itibar, statü, meşruiyet ve güvenilirlik, gündem belirleme, liderlik vb. konularda katkıda bulunmakta ve kazançlarda çarpan etkisi yaratmaktadır (Chitty, 2016).

Arabuluculuk, artan itibar, etki ve yumuşak güç gibi potansiyel faydalar sunarken, başarısızlık, itibar kaybı veya hatta çatışmanın tırmanması gibi önemli riskler de taşımaktadır. Başarısızlık veya algılanan etkisizlik, bir ülkenin yumuşak gücüne ve ulusal itibarına zarar verebilir. Başarılı arabuluculuk, yetkinlik, meşruiyet ve olumlu değerler sergileyerek yumuşak gücü büyük ölçüde artırabilir; ancak, değerlerle tutarsızlık, zayıflamış adalet duygusu, çıkar dengesizlikleri veya süreç sırasında aşırı sert güç kullanımı bu kazanımları baltalayabilir. Bu durum, ülkelerin arabuluculuk girişimlerinden elde edilebilecek potansiyel yumuşak güç ve itibar kazanımlarının bu tür riskler karşısında dayanıklı ve sürdürülebilir olmasını sağlamaları gerektiğinin altını çizmektedir.

Son yıllarda, özellikle yükselen bölgesel güçler olmak üzere Batı dışı aktörler, küresel çatışmalarda giderek daha fazla arabulucu ve kolaylaştırıcı rolleri üstlenmiştir. Buna karşılık, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası örgütler; İsveç, İsviçre ve Norveç gibi geleneksel Batılı arabulucular küresel krizlerde ve çatışma çözümlerinde daha az aktif hale gelmiştir. 2025 yılında yürütülen 53 barış sürecinin en az 20'sinde Çin, Türkiye, Katar, Suudi Arabistan’ın yer aldığı görülmektedir. Çatışma çözümü ve arabuluculuğun değişen dinamikleriyle birlikte, bölgesel ve yükselen güçler küresel norm belirleyiciler, aranan uluslararası arabulucular ve "Barış Mimarları" olarak tanınmaktadır. Geleneksel Batı güçlerinin aksine, bu yeni küresel arabulucular kendi güvenlik, jeopolitik ve ekonomik çıkarlarının yanı sıra daha sonuç odaklı, kazan-kazan stratejileri izlemektedirler. Ayrıca, arabuluculuk süreçlerinde sivil toplum örgütleri, insani ve ekonomik yardım ve askeri yardım gibi çeşitli stratejik ve diplomatik kanalları kullanarak yumuşak güç mekanizmalarından yararlanmaktadır.

Sonuç olarak, bu çalışma arabuluculuk, yumuşak güç ve itibarın güçlü bir simbiyotik ilişki içinde olabileceğini vurgulamaktadır. Arabuluculuk öncelikle çatışma yönetimi ve çözümü için bir araç olarak işlev görürken, aynı zamanda devletlere değerleri sergileme, meşruiyet oluşturma, tanınma kazanma ve uluslararası itibarlarını artırma fırsatları da sunmaktadır. Buna göre, arabuluculuk yalnızca stratejik ve maddi çıkarlar merceğinden değil, aynı zamanda erdem merkezli yumuşak gücün önemli bir kaynağı olarak da incelenmelidir. Bununla birlikte, alandaki mevcut çalışmalar bu ilişkiyi bağımsız bir analitik çerçeve üzerinden sunmakta yetersiz kalmaktadır. Bağımsız bir çerçeveyle ele alınması, arabuluculuğun bir ülkenin küresel ulusal itibarı ve yumuşak güç kapasiteleri üzerindeki katkısını ve etkilerini daha bütünsel ve analitik bir şekilde sunabilir.  Kavramsal bir araştırma yaklaşımı kullanan bu çalışma, bütünleştirici bir literatür taraması gerçekleştirmektedir; "erdem merkezli yumuşak güç", "iyi ülke", "normatif, statüye dayalı arabuluculuk motivasyonları", "ulusal rol", "yumuşak güç" ve "itibar oluşturma" kavramları arasındaki teorik kesişimler, literatürdeki tartışmalar, örnek ülke vakaları ve kavramsal çıkarımlar ışığında değerlendirilmektedir.

ملخص منظم

الهدف الرئيسي لهذه الدراسة هو تحليل كيفية تأثير الدوافع المعيارية والسعي وراء المكانة، في سياق الوساطة، على السمعة الوطنية للدولة الوسيطة وقوتها الناعمة. تشير العديد من الدراسات في هذا المجال إلى أنه ينبغي فهم الوساطة ليس فقط كآلية لحل النزاعات، بل أيضًا كأداة للسياسة الخارجية قادرة على توليد القوة الناعمة (توفال، 2003؛ توفال وزارتمان، 1996). ومع ذلك، فإن الدراسات الحالية في هذا المجال تقصر عن عرض هذه العلاقة ضمن إطار تحليلي متميز. ومن شأن معالجة هذه العلاقة ضمن إطار مستقل أن تتيح فهمًا أوسع لمساهمات الوساطة وتأثيراتها على السمعة العالمية والوطنية للدولة وقدراتها في مجال القوة الناعمة. ولذلك، تهدف هذه الدراسة إلى توليف العلاقة بين القوة الناعمة المتمحورة حول الفضيلة، والدوافع المعيارية للوساطة، ومفاهيم الدور الوطني والمكانة والسمعة، وذلك من خلال منهجيات البحث النوعي ومراجعة الأدبيات. بالاعتماد على هذه الأساليب البحثية؛ ومراجعة الأدبيات، والأمثلة المعاصرة، تستكشف هذه الدراسة كيف تؤثر الدوافع المعيارية والقائمة على المكانة على ممارسات الوساطة، وكيف تساهم هذه الدوافع في بناء هويات الدور الوطني، والسمعة، والمكانة، والقوة الناعمة في السياسة الدولية.

في حين أن الوظيفة العملية الأساسية للوساطة هي حل النزاعات، فإنها تعكس أيضًا قيمًا محددة، وتتطلب مهارات متخصصة، وترتبط ارتباطًا مباشرًا بتعقيد العلاقات الدولية. وفي هذا السياق، يمكن للوساطة — التي تتوافق مع الطبيعة المترابطة والتعاونية والمسؤولة أخلاقياً والقائمة على المعايير التي تتميز بها القوة الناعمة — أن تلعب دوراً هاماً في بناء صورة وطنية إيجابية وسمعة تحظى بتقدير الرأي العام الأجنبي وترحيبه.

تعد السياسة الخارجية مصدراً أساسياً تبني الدول من خلاله جاذبيتها وشرعيتها في السياسة الدولية (Nye, 2017a). تميل الدول التي تدافع باستمرار عن القيم الإنسانية، وتعزز التعاون الدولي، وتساهم في بناء السلام، وتقوم بالوساطة، إلى تعزيز قوتها الناعمة. وفي هذا السياق، تهدف هذه الدراسة أيضًا إلى دمج الرأي القائل بأن الدولة الوسيطة يمكنها زيادة قوتها الناعمة وتعزيز جاذبيتها وشرعيتها في أعين الحكومات والمجتمعات من خلال إظهار قيادة قائمة على القيم والتزام بالسلام والاستقرار الدوليين.

يمكن أن تتشكل الوساطة وفقًا لدوافع الدولة، مثل تحقيق السلام، واكتساب القوة، والسعي وراء المصالح، والحصول على القوة الناعمة، والهيبة، والسمعة، فضلاً عن الوفاء بالمسؤوليات الأخلاقية. ومع ذلك، لا يوجد إجماع على الاستراتيجية الأكثر استخدامًا أو الأكثر فعالية. وتساهم مصداقية الوسيط وفعاليته في تعزيز مكانة الدولة في المجتمع الدولي، وتلعب دورًا حاسمًا في تعزيز قوتها الناعمة. وقد لوحظ أن اتباع سياسة نشطة وعادلة وذات سمعة طيبة ومتساوية وشاملة وقائمة على المشاركة في حل النزاعات يؤدي إلى بناء سمعة مستدامة.

كما تتمتع الوساطة بصفات جوهرية تتوافق بشكل وثيق مع الأسس النظرية للقوة الناعمة. وتوفر المشاركة في الوساطة للدول منصة لإظهار الصفات واتباع السياسات التي يمكن أن تولد جاذبية وتعزز الشرعية المتصورة، مما يسهم في تعزيز احتياطياتها من القوة الناعمة. وفي هذا الصدد، تبرز الوساطة كمجال متخصص في السياسة الخارجية يمكن فيه ممارسة قدرة القوة الناعمة على التأثير في الآخرين من خلال الجذب والإقناع، بدلاً من الإكراه أو القوة، بشكل فعال.

من ناحية أخرى، تعتمد فعالية الوساطة كأداة من أدوات القوة الناعمة إلى حد كبير على السياق، والاستراتيجية، والحياد المتصور، والأهم من ذلك، اتساق تصرفات الدولة الوسيطة وقيمها. فالمجرد الانخراط في الوساطة لا يكفي؛ بل يجب أن تكون هذه الجهود ذات مصداقية وألا تتعارض مع السياسة الخارجية العامة للدولة.

علاوة على ذلك، فإن الانخراط في الوساطة يعكس صورة الدولة كطرف يتحمل المسؤولية الدولية. وفي هذا السياق، تتوافق جميع الجهود الرامية إلى التسوية السلمية للنزاعات مع المعايير الدولية. إن التصرف كطرف معني مسؤول وملتزم بالسلام يزيد من الشرعية المتصورة والسلطة الأخلاقية لسياسة الدولة الوسيطة الخارجية. وتعد هذه الشرعية المتنامية أيضًا نتيجة أساسية للقوة الناعمة. إن إظهار الالتزام بالقانون الدولي والسلام، واتخاذ مبادرات من أجل السلام العالمي والإقليمي، يعززان سمعة الدولة. ومن خلال استثمار الموارد ورأس المال السياسي للتوسط في النزاعات التي تهدد الاستقرار الإقليمي أو العالمي، تضع الدولة نفسها في موقع المواطن العالمي المتفاني والمضحي بنفسه والملتزم بالسلام والأمن. وعندما يُنظر إلى السياسة الخارجية لدولة ما على أنها شرعية وعادلة وتعاونية ومتوافقة مع القيم والفضائل المشتركة على نطاق واسع، فإنها تخلق قوة ناعمة من خلال جعل تلك الدولة جذابة ومقنعة في أعين الدول الأخرى وشعوبها. ويمكن بعد ذلك استخدام هذه الجاذبية لتحقيق أهداف السياسة الخارجية بشكل أكثر فعالية واستدامة مقارنة باللجوء إلى الإكراه أو الحوافز العسكرية أو الاقتصادية.

كما أن الوساطة الدولية تُشكّل بشكل كبير سمعة الدولة الوطنية من خلال الدوافع الإنسانية والأخلاقية والمعيارية، ومن خلال تصور مفهوم «الدولة الصالحة» (Anholt، 2020). وعلى وجه الخصوص، يمكن أن تكون الوساطة المدفوعة بمخاوف أخلاقية أو قائمة على الفضيلة أو إنسانية بمثابة قطاع أو قطاع فرعي يساعد الدول على الوصول إلى المكانة المستهدفة من حيث القوة الناعمة والعلامة التجارية القوية للدولة. كما يمكن للوساطة الناجحة أن تساعد في تكوين صورة للدولة باعتبارها «بانية للسلام» في هذا السياق. ومع ذلك، هناك مخاطر؛ فقد يؤدي الفشل غير المقصود إلى الإضرار بشكل كبير بمصداقية الدولة وسمعتها (Böhmelt، 2021).

كما يمكن أن تحقق المشاركة في الوساطة مكاسب على طريق التوصل إلى موقف سياسي دولي فاضل يركز على السلام المشترك ومستقبل العالم، بما في ذلك زيادة النفوذ والسمعة الطيبة. وكما يقول كيوهان: «تسهل السمعة الطيبة على الحكومة إبرام اتفاقيات دولية مفيدة؛ أما الإضرار بتلك السمعة فيجعل التوصل إلى اتفاقيات أكثر صعوبة، مما يترتب عليه تكلفة على ذلك البلد» (كيوهان، 2005، ص. 105). ووفقًا لفاجيت، «الوساطة هي وسيلة ناعمة للحفاظ على شكل من أشكال الهيمنة العالمية، وهي مظهر من مظاهر القوة الناعمة التي تنتمي إلى أيديولوجية نيوليبرالية تدافع عن سيادة الشبكات عبر الوطنية على الدول القومية في قضايا الحوكمة العالمية» (فاجيت، 2011، ص. 30). من خلال الوساطة، يمكن لدولة ما أن تزيد من قوتها الإقناعية وسمعتها الوطنية في مجال حل النزاعات سلمياً، مع تعزيز مكانتها في المنظمات الدولية وتشكيل المعايير الدولية. ومن هذا المنظور، يمكن ملاحظة أوجه تشابه في الأساليب والنهج والأهداف النهائية للقوة الناعمة والوساطة الدولية. إن مبادرات ونجاحات الدول والقادة الذين يطمحون إلى الحصول على اعتراف وشرعية وقيادة ومكانة ومركز أقوى في جهود الوساطة، والذين تحفزهم هذه العوامل، تؤثر بشكل مباشر وإيجابي على هذا المجال.

وبغض النظر عن نتيجة مبادرة الوساطة، فإن الدول والقادة الذين يعرضون المشاركة في عمليات الوساطة، أو الذين تُعرض عليهم المشاركة من قبل الأطراف، يساهمون في توليد القوة الناعمة في هذا المجال. بعبارة أخرى، حتى نية التوسط من أجل المستقبل الجماعي ورفاهية العالم يمكن أن تكون، في حد ذاتها، جزءًا من حلقة إيجابية. وبدورها، تسهم القوة الناعمة المتمحورة حول الفضيلة في تعزيز السمعة والمكانة والشرعية والمصداقية المستهدفة للدولة، وفي تحديد أجندة العمل والقيادة، وما إلى ذلك. وهي تخلق تأثيرًا مضاعفًا في المكاسب (Chitty، 2016).

وفي حين أن الوساطة توفر فوائد محتملة مثل تعزيز السمعة والنفوذ والقوة الناعمة، فإنها تنطوي أيضًا على مخاطر كبيرة، بما في ذلك الفشل أو فقدان السمعة أو حتى تصعيد النزاع. ويمكن أن يؤدي الفشل أو الانطباع بعدم الفعالية إلى الإضرار بالقوة الناعمة للبلد وسمعته الوطنية. ويمكن للوساطة الناجحة، من خلال إظهار الكفاءة والشرعية والقيم الإيجابية، أن تعزز القوة الناعمة بشكل كبير؛ ومع ذلك، فإن عدم الاتساق مع القيم، أو ضعف الحس بالعدالة، أو اختلال توازن المصالح، أو الاستخدام المفرط للقوة الصلبة خلال العملية قد يقوض هذه المكاسب. وهذا يسلط الضوء على حاجة الدول إلى ضمان أن تكون المكاسب المحتملة في القوة الناعمة والسمعة الناتجة عن مبادرات الوساطة مرنة ومستدامة في مواجهة مثل هذه المخاطر.

في السنوات الأخيرة، تولت الجهات الفاعلة غير الغربية، ولا سيما القوى الإقليمية الصاعدة، بشكل متزايد أدوار الوسيط والميسر في النزاعات العالمية. وعلى العكس من ذلك، أصبحت المنظمات الدولية، مثل الأمم المتحدة، والوسطاء الغربيون التقليديون، مثل السويد وسويسرا والنرويج، أقل نشاطًا في الأزمات العالمية وحل النزاعات. وقد شاركت الصين وتركيا وقطر والمملكة العربية السعودية في ما لا يقل عن 20 عملية سلام من أصل 53 عملية أُجريت في عام 2025. مع تغير ديناميكيات حل النزاعات والوساطة، أصبحت القوى الإقليمية والناشئة تُعتبر صانعي المعايير العالمية، ووسطاء دوليين مطلوبين، و«مهندسي السلام». وعلى عكس القوى الغربية التقليدية، يتبع هؤلاء الوسطاء العالميون الجدد استراتيجيات أكثر توجهاً نحو النتائج ومربحة لجميع الأطراف، إلى جانب مصالحهم الأمنية والجيوسياسية والاقتصادية. كما أنها تستخدم قنوات استراتيجية ودبلوماسية متنوعة في عمليات الوساطة — مثل منظمات المجتمع المدني، والمساعدات الإنسانية والاقتصادية، والمساعدة العسكرية — مستفيدةً من آليات القوة الناعمة.

في الختام، تسلط هذه الدراسة الضوء على أن الوساطة والقوة الناعمة والسمعة قد تربطها علاقة تكافلية قوية. ففي حين تعمل الوساطة في المقام الأول كأداة لإدارة النزاعات وحلها، فإنها توفر في الوقت نفسه للدول فرصًا لإظهار قيمها، وبناء الشرعية، وكسب الاعتراف، وتعزيز سمعتها الدولية. وبناءً على ذلك، ينبغي النظر إلى الوساطة ليس فقط من منظور المصالح الاستراتيجية والمادية، بل أيضًا باعتبارها مصدرًا مهمًا للقوة الناعمة المتمحورة حول الفضيلة. ومع ذلك، فإن الدراسات الحالية في هذا المجال غير كافية في عرض هذه العلاقة من خلال إطار تحليلي مستقل. ويُعتقد أن معالجة هذه العلاقة بإطار مستقل سيسمح بعرض أكثر شمولية وتحليليًا لمساهمة الوساطة وتأثيراتها على السمعة الوطنية العالمية للدولة وقدراتها في مجال القوة الناعمة. باستخدام نهج بحثي مفاهيمي، تجري هذه الدراسة مراجعة متكاملة للأدبيات؛ حيث يتم تقييم التقاطعات النظرية بين مفاهيم «القوة الناعمة المتمحورة حول الفضيلة»، و«الدولة الصالحة»، و«الدوافع المعيارية القائمة على المكانة للوساطة»، و«الدور الوطني»، و«القوة الناعمة»، و«بناء السمعة» في ضوء المناقشات الواردة في الأدبيات، والأمثلة التوضيحية للدول، والاستدلالات المفاهيمية.

Résumé structuré:

L'objectif principal de cette étude est d'analyser comment les motivations normatives et celles liées à la recherche de prestige qui sous-tendent la médiation influencent la réputation nationale et le « soft power » d'un pays médiateur. De nombreuses études dans la littérature soutiennent que la médiation doit être comprise non seulement comme un mécanisme de résolution des conflits, mais aussi comme un instrument de politique étrangère capable de générer du « soft power » (Touval, 2003 ; Touval & Zartman, 1996). Cependant, les études actuelles dans ce domaine ne parviennent pas à présenter cette relation au sein d’un cadre analytique distinct. L’aborder dans un cadre indépendant permettrait une compréhension plus large des contributions et des effets de la médiation sur la réputation mondiale et nationale d’un pays, ainsi que sur ses capacités en matière de soft power. Par conséquent, cette étude vise à synthétiser, à travers des méthodologies de recherche qualitatives et une revue de la littérature, le lien entre le soft power centré sur les vertus, les motivations normatives de la médiation et les concepts de rôle national, de statut et de réputation. En s’appuyant sur ces méthodes de recherche, sur une analyse documentaire et sur des exemples contemporains, cette étude explore la manière dont les motivations normatives et liées au statut influencent les pratiques de médiation, ainsi que la façon dont ces motivations contribuent à la construction des identités liées au rôle national, de la réputation, du statut et du soft power en politique internationale.

Si la fonction pratique première de la médiation est de résoudre les conflits, elle reflète également des valeurs spécifiques, requiert des compétences spécialisées et est directement liée à la complexité des relations internationales. Dans ce contexte, la médiation, qui s’inscrit dans la nature interdépendante, collaborative, moralement responsable et fondée sur des normes du soft power, peut jouer un rôle significatif dans la construction d’une image et d’une réputation nationales positives, appréciées et bien accueillies par l’opinion publique étrangère.

La politique étrangère est une source principale par laquelle les États renforcent leur attractivité et leur légitimité en politique internationale (Nye, 2017a). Les pays qui défendent systématiquement les valeurs humanitaires, encouragent la coopération internationale, contribuent à la consolidation de la paix et mènent des actions de médiation tendent à renforcer leur soft power. Dans ce contexte, la présente étude vise également à intégrer l’idée selon laquelle un pays médiateur peut accroître son soft power et renforcer son attractivité et sa légitimité aux yeux des gouvernements et des sociétés en faisant également preuve d’un leadership fondé sur des valeurs et d’un engagement en faveur de la paix et de la stabilité internationales.

La médiation peut être façonnée par les motivations d’un pays, telles que l’instauration de la paix, l’acquisition de pouvoir, la poursuite d’intérêts, l’obtention de soft power, de prestige et de réputation, ainsi que l’accomplissement de responsabilités morales. Cependant, il n’existe pas de consensus sur la stratégie la plus couramment utilisée ou la plus efficace. La crédibilité et l’efficacité d’un médiateur contribuent au rayonnement du pays au sein de la communauté internationale et jouent un rôle crucial dans le renforcement de son soft power. On constate qu’une politique active, équitable, respectable, égalitaire, inclusive et solidaire en matière de résolution des conflits conduit à la construction d’une réputation durable.

La médiation possède également des qualités intrinsèques qui s’alignent étroitement sur les fondements théoriques du soft power. Participer à la médiation offre aux États une plateforme pour démontrer leurs qualités et mener des politiques susceptibles de susciter l’adhésion et de renforcer leur légitimité perçue, contribuant ainsi à leurs réserves de soft power. À cet égard, la médiation s’impose comme un domaine de niche de la politique étrangère où la capacité du « soft power » à influencer les autres par l’attraction et la persuasion, plutôt que par la coercition ou la force, peut être activement exercée.

D’autre part, l’efficacité de la médiation en tant qu’outil de « soft power » dépend largement du contexte, de la stratégie, de l’impartialité perçue et, surtout, de la cohérence des actions et des valeurs de l’État médiateur. Le simple fait de s’engager dans la médiation ne suffit pas ; ces efforts doivent être crédibles et ne pas contredire la politique étrangère générale de l’État.

De plus, s’engager dans la médiation reflète l’image d’un pays en matière de responsabilité internationale. Dans ce contexte, tous les efforts visant à la résolution pacifique des conflits s’alignent sur les normes internationales. Agir en tant qu’acteur responsable engagé en faveur de la paix renforce la légitimité perçue et l’autorité morale de la politique étrangère du médiateur. Cette légitimité croissante est également un résultat essentiel du soft power. Faire preuve d’un engagement en faveur du droit international et de la paix, et prendre des initiatives pour la paix mondiale et régionale, renforce la réputation d’un pays. En investissant des ressources et du capital politique pour servir de médiateur dans des conflits qui menacent la stabilité régionale ou mondiale, un pays se positionne comme un citoyen du monde dévoué et prêt au sacrifice, engagé en faveur de la paix et de la sécurité. Lorsque la politique étrangère d’un pays est perçue comme légitime, équitable, coopérative et conforme à des valeurs et vertus largement partagées, elle génère du soft power en rendant cette nation attrayante et persuasive aux yeux des autres pays et de leurs populations. Cet attrait peut alors être mis à profit pour atteindre les objectifs de politique étrangère de manière plus efficace et durable que par la coercition ou des incitations militaires ou économiques.

La médiation internationale façonne également de manière significative la réputation nationale d’un pays à travers des motivations humanitaires, éthiques et normatives, ainsi que par la conceptualisation d’un « bon pays » (Anholt, 2020). En particulier, la médiation motivée par des préoccupations morales, fondées sur la vertu ou humanitaires peut constituer un secteur ou un sous-secteur aidant les pays à atteindre la position qu’ils visent en termes de soft power et d’image de marque nationale forte. Dans ce contexte, une médiation réussie peut également contribuer à forger l’image d’un pays en tant qu’« artisan de la paix ». Il existe toutefois des risques : un échec involontaire peut nuire considérablement à la crédibilité et à la réputation d’un pays (Böhmelt, 2021).

Participer à une médiation peut également apporter des avantages sur la voie d’une posture politique internationale vertueuse, centrée sur la paix commune et l’avenir du monde, notamment une influence accrue et une bonne réputation. Comme l’affirme Keohane, « une bonne réputation permet à un gouvernement de conclure plus facilement des accords internationaux avantageux ; une atteinte à cette réputation rend la conclusion d’accords plus difficile, ce qui entraîne un coût pour ce pays » (Keohane, 2005, p. 105). Selon Faget, « la médiation est un moyen doux de maintenir une forme de domination mondiale, une manifestation du soft power propre à une idéologie néolibérale qui prône la suprématie des réseaux transnationaux sur les États-nations dans les questions de gouvernance mondiale » (Faget, 2011, p. 30). Grâce à la médiation, un pays peut accroître son pouvoir de persuasion et sa réputation nationale en matière de résolution pacifique des conflits, tout en renforçant sa position au sein des organisations internationales et en façonnant les normes internationales. Dans cette perspective, on peut observer des similitudes entre les méthodes, les approches et les objectifs ultimes du soft power et de la médiation internationale. Les initiatives et les succès des pays et des dirigeants qui aspirent à une reconnaissance, une légitimité, un leadership, un prestige et un statut accrus dans le cadre des efforts de médiation, et qui sont motivés par ces aspirations, ont un impact direct et positif sur ce domaine.

Quelle que soit l’issue de l’initiative de médiation, les pays et les dirigeants qui proposent de participer à des processus de médiation, ou à qui cette participation est proposée par les parties, contribuent à la production de soft power dans ce domaine. En d’autres termes, même l’intention de jouer un rôle de médiateur pour l’avenir collectif et le bien-être du monde peut, en soi, s’inscrire dans un cercle vertueux. Le « soft power » centré sur les vertus contribue à son tour à la réputation, au statut, à la légitimité et à la crédibilité d’un pays, à la définition de son agenda, à son leadership, etc. Il crée un effet multiplicateur en termes de gains (Chitty, 2016).

Si la médiation offre des avantages potentiels tels qu’une réputation, une influence et un soft power accrus, elle comporte également des risques importants, notamment l’échec, une perte de réputation, voire une escalade du conflit. Un échec ou une inefficacité perçue peut nuire au soft power et à la réputation nationale d’un pays. Une médiation réussie, en démontrant compétence, légitimité et valeurs positives, peut considérablement renforcer le soft power ; cependant, une incohérence avec les valeurs, un sens de la justice affaibli, des déséquilibres d’intérêts ou un recours excessif au hard power au cours du processus peuvent compromettre ces acquis. Cela souligne la nécessité pour les pays de veiller à ce que les gains potentiels en matière de soft power et de réputation issus des initiatives de médiation soient résilients et durables face à de tels risques.

Ces dernières années, des acteurs non occidentaux, en particulier les puissances régionales émergentes, ont de plus en plus souvent endossé des rôles de médiateurs et de facilitateurs dans les conflits mondiaux. À l’inverse, les organisations internationales, telles que les Nations unies, et les médiateurs occidentaux traditionnels, comme la Suède, la Suisse et la Norvège, se sont montrés moins actifs dans les crises mondiales et la résolution des conflits. La Chine, la Turquie, le Qatar et l’Arabie saoudite ont été impliqués dans au moins 20 des 53 processus de paix menés en 2025. À mesure que la dynamique de la résolution des conflits et de la médiation évolue, les puissances régionales et émergentes sont reconnues comme des acteurs qui définissent les normes mondiales, des médiateurs internationaux très sollicités et des « architectes de la paix ». Contrairement aux puissances occidentales traditionnelles, ces nouveaux médiateurs mondiaux poursuivent des stratégies davantage axées sur les résultats et gagnant-gagnant, tout en défendant leurs propres intérêts en matière de sécurité, de géopolitique et d’économie. Elles recourent également à divers canaux stratégiques et diplomatiques dans les processus de médiation — tels que les organisations de la société civile, l’aide humanitaire et économique, ainsi que l’assistance militaire — en tirant parti des mécanismes du soft power.

En conclusion, cette étude souligne que la médiation, le soft power et la réputation peuvent entretenir une forte relation symbiotique. Si la médiation sert avant tout d’outil de gestion et de résolution des conflits, elle offre simultanément aux États l’occasion de mettre en avant leurs valeurs, de renforcer leur légitimité, d’obtenir une reconnaissance et d’améliorer leur réputation internationale. En conséquence, la médiation ne devrait pas être examinée uniquement sous l’angle des intérêts stratégiques et matériels, mais également en tant que source importante de « soft power » centré sur les vertus. Néanmoins, les études existantes dans ce domaine ne parviennent pas suffisamment à présenter cette relation à travers un cadre analytique autonome. On estime qu’aborder cette question dans un cadre indépendant permettrait une présentation plus holistique et analytique de la contribution et des effets de la médiation sur la réputation nationale mondiale d’un pays et ses capacités en matière de « soft power ». Adoptant une approche de recherche conceptuelle, cette étude procède à une revue intégrative de la littérature ; les recoupements théoriques entre les concepts de « soft power centré sur les vertus », de « bon pays », de « motivations normatives et fondées sur le statut de la médiation », de « rôle national », de « soft power » et de « renforcement de la réputation » sont évalués à la lumière des débats dans la littérature, d’exemples illustratifs de pays et de déductions conceptuelles.

Resumen estructurado:

El objetivo principal de este estudio es analizar cómo las motivaciones normativas y de búsqueda de prestigio que impulsan la mediación afectan a la reputación nacional y al poder blando del país mediador. Numerosos estudios de la bibliografía sostienen que la mediación debe entenderse no solo como un mecanismo de resolución de conflictos, sino también como un instrumento de política exterior capaz de generar poder blando (Touval, 2003; Touval y Zartman, 1996). Sin embargo, los estudios actuales en este ámbito no logran presentar esta relación dentro de un marco analítico diferenciado. Abordarla en un marco independiente permitiría comprender de forma más amplia las contribuciones y los efectos de la mediación sobre la reputación global y nacional de un país, así como sobre sus capacidades de poder blando. Por lo tanto, este estudio pretende sintetizar, mediante metodologías de investigación cualitativa y una revisión bibliográfica, la conexión entre el poder blando centrado en la virtud, las motivaciones normativas para la mediación y los conceptos de papel nacional, estatus y reputación. Basándose en estos métodos de investigación, la revisión bibliográfica y ejemplos contemporáneos, este estudio explora cómo las motivaciones normativas y basadas en el estatus influyen en las prácticas de mediación y cómo estas motivaciones contribuyen a la construcción de las identidades de rol nacional, la reputación, el estatus y el poder blando en la política internacional.

Si bien la función práctica principal de la mediación es resolver conflictos, también refleja valores específicos, requiere habilidades especializadas y está directamente vinculada a la complejidad de las relaciones internacionales. En este contexto, la mediación, que se ajusta a la naturaleza interdependiente, colaborativa, moralmente responsable y basada en normas del poder blando, puede desempeñar un papel significativo en la construcción de una imagen y una reputación nacionales positivas que sean apreciadas y bien acogidas por la opinión pública extranjera.

La política exterior es una fuente primordial a través de la cual los Estados construyen su atractivo y legitimidad en la política internacional (Nye, 2017a). Los países que defienden de forma coherente los valores humanitarios, promueven la cooperación internacional, contribuyen a la consolidación de la paz y actúan como mediadores tienden a reforzar su poder blando. En este contexto, el presente estudio también pretende integrar la idea de que un país mediador puede aumentar su poder blando y reforzar su atractivo y legitimidad a los ojos de los gobiernos y las sociedades, al demostrar asimismo un liderazgo basado en valores y un compromiso con la paz y la estabilidad internacionales.

La mediación puede verse condicionada por las motivaciones de un país, tales como lograr la paz, obtener poder, perseguir intereses, adquirir poder blando, prestigio y reputación, así como cumplir con responsabilidades morales. Sin embargo, no existe consenso sobre qué estrategia es la más utilizada o la más eficaz. La credibilidad y la eficacia de un mediador contribuyen a la posición del país en la comunidad internacional y desempeñan un papel crucial en la mejora de su poder blando. Se observa que una política activa, justa, de buena reputación, igualitaria, inclusiva y solidaria en la resolución de conflictos conduce a la construcción de una reputación sostenible.

La mediación también posee cualidades intrínsecas que se alinean estrechamente con los fundamentos teóricos del poder blando. Participar en la mediación proporciona a los Estados una plataforma para demostrar cualidades y aplicar políticas que puedan generar atractivo y reforzar la legitimidad percibida, contribuyendo así a sus reservas de poder blando. En este sentido, la mediación destaca como un ámbito específico de la política exterior en el que puede ejercerse activamente la capacidad del poder blando para influir en otros a través de la atracción y la persuasión, en lugar de la coacción o la fuerza.

Por otra parte, la eficacia de la mediación como herramienta de poder blando depende en gran medida del contexto, la estrategia, la imparcialidad percibida y, lo que es más importante, la coherencia de las acciones y los valores del Estado mediador. No basta con limitarse a participar en la mediación; estos esfuerzos deben ser creíbles y no contradecir la política exterior general del Estado.

Además, participar en la mediación refleja la imagen de responsabilidad internacional de un país. En este contexto, todos los esfuerzos encaminados a la resolución pacífica de conflictos se ajustan a las normas internacionales. Actuar como parte interesada responsable y comprometida con la paz aumenta la legitimidad percibida y la autoridad moral de la política exterior del mediador. Esta creciente legitimidad es también un resultado fundamental del poder blando. Demostrar compromiso con el derecho internacional y la paz, y tomar iniciativas en favor de la paz mundial y regional, mejora la reputación de un país. Al invertir recursos y capital político para mediar en conflictos que amenazan la estabilidad regional o mundial, un país se posiciona como un ciudadano global dedicado y abnegado, comprometido con la paz y la seguridad. Cuando la política exterior de un país se percibe como legítima, justa, cooperativa y alineada con valores y virtudes ampliamente compartidos, se genera poder blando al hacer que esa nación resulte atractiva y persuasiva a los ojos de otros países y sus pueblos. Este atractivo puede utilizarse entonces para alcanzar los objetivos de política exterior de forma más eficaz y sostenible que mediante la coacción o los incentivos militares o económicos.

La mediación internacional también influye de manera significativa en la reputación nacional de un país a través de motivaciones humanitarias, éticas y normativas, y mediante la conceptualización de un «buen país» (Anholt, 2020). En particular, la mediación impulsada por preocupaciones morales, basadas en la virtud o humanitarias puede servir como un sector o subsector que ayude a los países a alcanzar la posición deseada en términos de poder blando y una sólida imagen de marca nacional. Una mediación exitosa también puede contribuir a crear una imagen del país como «constructor de la paz» en este contexto. Sin embargo, existen riesgos; un fracaso involuntario puede dañar significativamente la credibilidad y la reputación de un país (Böhmelt, 2021).

Participar en la mediación también puede reportar beneficios en el camino hacia una postura política internacional virtuosa centrada en la paz común y el futuro del mundo, incluyendo una mayor influencia y una buena reputación. Como afirma Keohane: «Una buena reputación facilita que un gobierno celebre acuerdos internacionales ventajosos; el deterioro de esa reputación dificulta la consecución de acuerdos, lo que supone un coste para ese país» (Keohane, 2005, p. 105). Según Faget, «la mediación es una forma blanda de mantener una forma de dominio global, una manifestación del poder blando propio de una ideología neoliberal que aboga por la supremacía de las redes transnacionales sobre los Estados-nación en cuestiones de gobernanza global» (Faget, 2011, p. 30). A través de la mediación, un país puede aumentar su poder de persuasión y su reputación nacional en la resolución pacífica de conflictos, al tiempo que refuerza su posición en las organizaciones internacionales y contribuye a la configuración de las normas internacionales. Desde esta perspectiva, se pueden observar similitudes en los métodos, enfoques y objetivos finales del poder blando y la mediación internacional. Las iniciativas y los éxitos de los países y líderes que aspiran a obtener —y están motivados por— un mayor reconocimiento, legitimidad, liderazgo, prestigio y estatus en los esfuerzos de mediación tienen un impacto directo y positivo en este ámbito.

Independientemente del resultado de la iniciativa de mediación, los países y los líderes que se ofrecen a participar en procesos de mediación, o a quienes las partes les proponen participar, contribuyen a la generación de poder blando en este ámbito. En otras palabras, incluso la intención de mediar en pro del futuro colectivo y el bienestar del mundo puede, en sí misma, formar parte de un círculo virtuoso. El poder blando centrado en las virtudes, a su vez, contribuye a la reputación, el estatus, la legitimidad y la credibilidad deseados por un país, así como a la definición de la agenda, el liderazgo, etc. Genera un efecto multiplicador en los beneficios (Chitty, 2016).

Si bien la mediación ofrece beneficios potenciales, como una mayor reputación, influencia y poder blando, también conlleva riesgos significativos, entre ellos el fracaso, la pérdida de reputación o incluso la escalada del conflicto. El fracaso o la percepción de ineficacia pueden perjudicar el poder blando y la reputación nacional de un país. Una mediación exitosa, al demostrar competencia, legitimidad y valores positivos, puede potenciar en gran medida el poder blando; sin embargo, la incoherencia con los valores, un sentido de la justicia debilitado, los desequilibrios de intereses o el uso excesivo del poder duro durante el proceso pueden socavar estos logros. Esto pone de relieve la necesidad de que los países se aseguren de que las posibles ganancias en poder blando y reputación derivadas de las iniciativas de mediación sean resilientes y sostenibles frente a dichos riesgos.

En los últimos años, los actores no occidentales, especialmente las potencias regionales emergentes, han asumido cada vez más funciones de mediadores y facilitadores en los conflictos globales. Por el contrario, las organizaciones internacionales, como las Naciones Unidas, y los mediadores occidentales tradicionales, como Suecia, Suiza y Noruega, se han vuelto menos activos en las crisis globales y la resolución de conflictos. En al menos 20 de los 53 procesos de paz llevados a cabo en 2025, participaron China, Turquía, Catar y Arabia Saudí. A medida que cambia la dinámica de la resolución de conflictos y la mediación, las potencias regionales y emergentes están siendo reconocidas como fijadoras de normas globales, mediadoras internacionales muy solicitadas y «arquitectas de la paz». A diferencia de las potencias occidentales tradicionales, estos nuevos mediadores globales persiguen estrategias más orientadas a los resultados y beneficiosas para todas las partes, al tiempo que velan por sus propios intereses de seguridad, geopolíticos y económicos. Asimismo, utilizan diversos canales estratégicos y diplomáticos en los procesos de mediación —como las organizaciones de la sociedad civil, la ayuda humanitaria y económica, y la asistencia militar— aprovechando los mecanismos del poder blando.

En conclusión, este estudio destaca que la mediación, el poder blando y la reputación pueden compartir una fuerte relación simbiótica. Si bien la mediación funciona principalmente como una herramienta para la gestión y resolución de conflictos, al mismo tiempo brinda a los Estados oportunidades para demostrar valores, forjar legitimidad, obtener reconocimiento y mejorar su reputación internacional. En consecuencia, la mediación debería examinarse no solo desde la perspectiva de los intereses estratégicos y materiales, sino también como una importante fuente de poder blando centrado en las virtudes. No obstante, los estudios existentes en este ámbito son insuficientes a la hora de presentar esta relación mediante un marco analítico independiente. Se considera que abordarla con un marco independiente permitiría una presentación más holística y analítica de la contribución y los efectos de la mediación sobre la reputación nacional global de un país y sus capacidades de poder blando. Mediante un enfoque de investigación conceptual, este estudio lleva a cabo una revisión bibliográfica integradora; se evalúan las intersecciones teóricas entre los conceptos de «poder blando centrado en las virtudes», «país modelo», «motivaciones normativas y basadas en el estatus de la mediación», «papel nacional», «poder blando» y «construcción de la reputación» a la luz de los debates en la bibliografía, ejemplos ilustrativos de países e inferencias conceptuales.

结构化摘要

本研究的主要目的是分析调解中的规范性动机和地位追求动机如何影响调解国的国家声誉和软实力。现有文献中的许多研究认为，调解不仅应被视为一种冲突解决机制，还应被视为一种能够产生软实力的外交政策工具（Touval，2003；Touval & Zartman，1996）。然而，该领域现有研究尚未能在一个独特的分析框架内阐明这一关系。若能在独立的框架内探讨这一问题，将有助于更全面地理解调解对一国全球声誉、国家声誉及软实力能力的贡献与影响。因此，本研究旨在通过定性研究方法和文献综述，综合探讨以美德为中心的软实力、调解的规范性动机，以及国家角色、地位和声誉等概念之间的联系。本研究依托上述研究方法、文献综述及当代案例，探讨规范性动机与地位动机如何影响调解实践，以及这些动机如何促进国家角色认同、声誉、地位及软实力的构建。

虽然调解的主要实践功能是解决冲突，但它同时也体现着特定的价值观，需要专业技能，并与国际关系的复杂性直接相关。在此背景下，调解与软权力相互依存、协作、道德负责及基于规范的本质相契合，可在塑造积极的国家形象和声誉方面发挥重要作用，从而赢得外国公众舆论的认可与欢迎。

外交政策是国家在国际政治中建立吸引力与合法性的主要途径（Nye，2017a）。那些始终恪守人道主义价值观、促进国际合作、为建设和平作出贡献并积极参与调解的国家，往往能够增强其软实力。在此背景下，本研究还旨在整合以下观点：作为调解方的国家，通过展现基于价值观的领导力以及对国际和平与稳定的承诺，能够提升其软实力，并在各国政府和社会眼中增强其吸引力与合法性。

调解可能受一国动机的驱动，例如实现和平、获取权力、追求利益、获取软实力、声望和声誉，以及履行道德责任。然而，对于哪种策略最常用或最有效，目前尚无共识。调解方的公信力和有效性有助于提升该国在国际社会中的地位，并在增强其软实力方面发挥关键作用。观察表明，在冲突解决中采取积极、公正、信誉良好、平等、包容和共享的政策，有助于建立可持续的声誉。

调解还具备与软实力理论基础密切契合的内在特质。参与调解为各国提供了一个平台，使其能够展现自身特质并推行相关政策，从而产生吸引力并增强公认的合法性，进而为其软实力储备做出贡献。就此而言，调解作为外交政策中的一个独特领域，能够积极发挥软实力的作用——即通过吸引和说服而非胁迫或武力来影响他人。

另一方面，调解作为软实力工具的有效性在很大程度上取决于具体情境、战略、公信力，以及最关键的，调解国行动与价值观的一致性。仅仅参与调解是不够的；这些努力必须具有公信力，且不得与该国总体外交政策相悖。

此外，参与调解体现了该国在国际社会中的责任形象。在此背景下，所有旨在和平解决冲突的努力都符合国际规范。作为致力于和平的负责任利益相关方，调解国的外交政策所获得的公信力和道德权威将随之提升。这种日益增强的公信力也是软实力的核心成果之一。展现对国际法与和平的承诺，并为全球及区域和平采取主动举措，都能提升一个国家的声誉。通过投入资源和政治资本来调解威胁区域或全球稳定的冲突，一个国家便能将自身定位为致力于和平与安全的、尽职尽责且无私奉献的全球公民。当一个国家的外交政策被视为合法、公正、合作，且符合广泛认同的价值观和美德时，它便通过在其他国家和人民眼中展现出该国的吸引力与说服力，从而创造软实力。这种吸引力随后可被用来实现外交政策目标，其效果比通过胁迫、军事或经济激励手段更为有效和可持续。

国际调解还通过人道主义、伦理和规范性动机，以及“好国家”这一概念的构建（Anholt，2020），在很大程度上塑造着一个国家的国际声誉。特别是，由道德、美德或人道主义关切驱动的调解，可以作为一个领域或子领域，帮助各国在软实力和强有力的国家品牌建设方面达到其目标定位。在此背景下，成功的调解还能帮助塑造一个国家作为“和平建设者”的形象。然而，其中也存在风险；意想不到的失败可能会严重损害一个国家的公信力和声誉（Böhmelt，2021）。

参与调解还能在通往以共同和平和世界未来为中心的良性国际政治立场的道路上带来收益，包括增强影响力与树立良好声誉。正如基奥汉所言：“良好的声誉使政府更容易达成有利的国际协议；声誉受损则会增加达成协议的难度，从而给该国带来代价”（基奥汉，2005，第105页）。法热特认为：“调解是一种维持全球主导地位的软性方式，是新自由主义意识形态所体现的软实力的表现，该意识形态主张在全球治理问题上，跨国网络应凌驾于民族国家之上”（法热特，2011，第30页）。通过调解，一国可以在和平解决冲突方面增强其说服力和国家声誉，同时提升其在国际组织中的地位并塑造国际规范。从这一角度来看，软实力与国际调解在方法、途径和最终目标上存在相似之处。那些在调解工作中渴望并致力于获得更强认可、合法性、领导力、威望和地位的国家及领导人的举措与成就，会对这一领域产生直接而积极的影响。

无论调解倡议的结果如何，主动提出参与调解进程的国家及领导人，或是受冲突各方邀请参与调解的国家及领导人，都在这一领域为软实力的形成做出了贡献。换言之，即使仅仅是出于对世界集体未来和福祉的关切而产生调解的意愿，本身就可能成为良性循环的一部分。以美德为中心的软实力，反过来又有助于提升一个国家的特定声誉、地位、合法性和公信力，以及议程设定和领导力等。它会在收益方面产生倍增效应（Chitty，2016）。

虽然调解能带来声誉提升、影响力增强和软实力增强等潜在益处，但也伴随着重大风险，包括调解失败、声誉受损，甚至冲突升级。调解失败或被视为无效，都可能损害一国的软实力和国家声誉。成功的调解通过展示能力、合法性和积极价值观，可以极大增强软实力；然而，价值观不一致、正义感削弱、利益失衡，或在此过程中过度使用硬实力，都可能削弱这些成果。这凸显了各国需要确保，面对此类风险时，调解举措所带来的潜在软实力和声誉收益能够具有韧性和可持续性。

近年来，非西方行为体，尤其是新兴区域大国，在全球冲突中越来越多地承担起调解人和促进者的角色。相反，联合国等国际组织以及瑞典、瑞士和挪威等传统西方调解国，在全球危机和冲突解决中的活跃度有所下降。在2025年开展的53项和平进程中，至少有20项涉及中国、土耳其、卡塔尔和沙特阿拉伯。随着冲突解决与调解动态的转变，区域大国和新兴大国正被公认为全球规范制定者、备受追捧的国际调解者以及“和平缔造者”。与传统西方大国不同，这些新的全球调解者在追求自身安全、地缘政治和经济利益的同时，也采取更注重成果、互利共赢的战略。它们还在调解过程中利用各种战略和外交渠道——例如民间社会组织、人道主义和经济援助以及军事援助——发挥软实力机制的作用。

综上所述，本研究强调，调解、软实力和声誉之间可能存在强烈的共生关系。虽然调解主要作为冲突管理和解决的工具，但它同时也为各国提供了展示价值观、建立合法性、获得认可并提升国际声誉的机会。因此，对调解的考察不应仅局限于战略和物质利益的视角，还应将其视为以美德为中心的软实力的重要来源。尽管如此，该领域现有研究尚不足以通过独立的分析框架来阐明这种关系。相信通过独立的框架来探讨这一问题，将有助于更全面、更深入地分析调解对一国全球国家声誉及软实力能力的贡献与影响。本研究采用概念性研究方法，开展综合文献综述；基于文献讨论、典型国家案例及概念推演，评估了“以美德为中心的软实力”、“良国”、“基于规范与地位的调解动机”、“国家角色”、“软实力”及“声誉建设”等概念之间的理论交汇点。

Структурированное резюме:

Основная цель данного исследования заключается в анализе того, как нормативные мотивы и стремление к повышению статуса, лежащие в основе посреднической деятельности, влияют на национальную репутацию и «мягкую силу» страны-посредника. Во многих научных работах утверждается, что посредничество следует рассматривать не только как механизм урегулирования конфликтов, но и как инструмент внешней политики, способный генерировать «мягкую силу» (Touval, 2003; Touval & Zartman, 1996). Однако современные исследования в этой области не представляют эту взаимосвязь в рамках четкой аналитической модели. Рассмотрение данного вопроса в рамках самостоятельной концептуальной модели позволило бы более полно понять вклад посредничества и его влияние на глобальную и национальную репутацию страны, а также на её потенциал «мягкой силы». Поэтому данное исследование направлено на обобщение, с помощью качественных методов исследования и обзора литературы, связи между «мягкой силой», основанной на добродетелях, нормативными мотивами посредничества и концепциями национальной роли, статуса и репутации. Опираясь на эти исследовательские методы, обзор литературы и современные примеры, в данном исследовании изучается, как нормативные и основанные на статусе мотивации влияют на практику посредничества и как эти мотивации способствуют формированию идентичности национальной роли, репутации, статуса и «мягкой силы» в международной политике.

Хотя основная практическая функция посредничества заключается в урегулировании конфликтов, оно также отражает определенные ценности, требует специальных навыков и напрямую связано со сложностью международных отношений. В этом контексте посредничество, которое соответствует взаимозависимому, основанному на сотрудничестве, морально ответственному и нормативному характеру «мягкой силы», может сыграть значительную роль в формировании положительного национального имиджа и репутации, которые ценятся и приветствуются зарубежной общественностью.

Внешняя политика является основным источником, с помощью которого государства укрепляют свою привлекательность и легитимность в международной политике (Nye, 2017a). Страны, которые последовательно отстаивают гуманитарные ценности, содействуют международному сотрудничеству, вносят вклад в миростроительство и выступают в качестве посредников, как правило, укрепляют свою «мягкую силу». В этом контексте данное исследование также направлено на то, чтобы учесть точку зрения, согласно которой страна-посредник может увеличить свою «мягкую силу» и укрепить свою привлекательность и легитимность в глазах правительств и обществ, демонстрируя при этом лидерство, основанное на ценностях, и приверженность международному миру и стабильности.

На посредничество могут влиять различные мотивы страны, такие как достижение мира, укрепление власти, отстаивание интересов, приобретение «мягкой силы», престижа и репутации, а также выполнение моральных обязательств. Однако единого мнения о том, какая стратегия используется чаще всего или является наиболее эффективной, нет. Авторитет и эффективность посредника способствуют укреплению позиций страны в международном сообществе и играют решающую роль в усилении её «мягкой силы». Отмечается, что активная, справедливая, авторитетная, равноправная, инклюзивная и основанная на совместном использовании ресурсов политика в урегулировании конфликтов ведет к формированию устойчивой репутации.

Посредничество также обладает внутренними качествами, которые тесно соотносятся с теоретическими основами «мягкой силы». Участие в посредничестве предоставляет государствам платформу для демонстрации качеств и проведения политики, способной повысить привлекательность и укрепить воспринимаемую легитимность, тем самым способствуя наращиванию их резервов «мягкой силы». В этом отношении посредничество выделяется как нишевая область внешней политики, в которой можно активно реализовывать способность «мягкой силы» влиять на других посредством притяжения и убеждения, а не принуждения или силы.

С другой стороны, эффективность посредничества как инструмента «мягкой силы» во многом зависит от контекста, стратегии, воспринимаемой беспристрастности и, что наиболее важно, от согласованности действий и ценностей государства-посредника. Простого участия в посредничестве недостаточно; эти усилия должны быть убедительными и не противоречить общей внешней политике государства.

Кроме того, участие в посредничестве отражает имидж страны как субъекта, ответственно относящегося к международным обязательствам. В этом контексте все усилия, направленные на мирное урегулирование конфликтов, соответствуют международным нормам. Выступление в роли ответственного участника, приверженного делу мира, повышает воспринимаемую легитимность и моральный авторитет внешней политики посредника. Эта растущая легитимность также является одним из основных результатов «мягкой силы». Демонстрация приверженности международному праву и миру, а также выдвижение инициатив в интересах глобального и регионального мира укрепляют репутацию страны. Вкладывая ресурсы и политический капитал в посредничество в конфликтах, угрожающих региональной или глобальной стабильности, страна позиционирует себя как преданного и самоотверженного глобального гражданина, приверженного делу мира и безопасности. Когда внешняя политика страны воспринимается как легитимная, справедливая, основанная на сотрудничестве и соответствующая широко разделяемым ценностям и добродетелям, она создает «мягкую силу», делая эту нацию привлекательной и убедительной в глазах других стран и их народов. Эта привлекательность затем может быть использована для достижения целей внешней политики более эффективно и устойчиво, чем с помощью принуждения или военных či экономических стимулов.

Международное посредничество также в значительной степени формирует национальную репутацию страны через гуманитарные, этические и нормативные мотивы, а также через концепцию «хорошей страны» (Anholt, 2020). В частности, посредничество, движимое моральными, основанными на добродетели или гуманитарными соображениями, может служить сектором или подсектором, помогающим странам достичь желаемого положения с точки зрения «мягкой силы» и сильного национального брендинга. В этом контексте успешное посредничество также может способствовать формированию образа страны как «миротворца». Однако существуют и риски: непреднамеренный провал может значительно подорвать доверие к стране и нанести ущерб её репутации (Böhmelt, 2021).

Участие в посредничестве также может принести выгоды на пути к добродетельной позиции в международной политике, ориентированной на общий мир и будущее мира, включая усиление влияния и укрепление репутации. Как отмечает Кеохейн, «хорошая репутация облегчает правительству заключение выгодных международных соглашений; ущерб этой репутации затрудняет достижение соглашений, что влечет за собой издержки для данной страны» (Keohane, 2005, с. 105). По мнению Фагета, «посредничество — это мягкий способ поддержания формы глобального доминирования, проявление мягкой силы, присущей неолиберальной идеологии, которая отстаивает превосходство транснациональных сетей над национальными государствами в вопросах глобального управления» (Faget, 2011, с. 30). Благодаря посредничеству страна может усилить свою убедительную силу и укрепить национальную репутацию в сфере мирного урегулирования конфликтов, одновременно укрепляя свои позиции в международных организациях и формируя международные нормы. С этой точки зрения можно увидеть сходство в методах, подходах и конечных целях «мягкой силы» и международного посредничества. Инициативы и успехи стран и лидеров, стремящихся к более широкому признанию, легитимности, лидерству, престижу и статусу в посреднических усилиях и мотивированных этим, оказывают прямое и положительное влияние на эту сферу.

Независимо от результатов посреднической инициативы страны и лидеры, которые предлагают свое участие в посреднических процессах или которым такое участие предлагают стороны, способствуют формированию «мягкой силы» в этой сфере. Иными словами, даже само намерение выступать посредником во имя общего будущего и благополучия мира может само по себе стать частью благотворного цикла. «Мягкая сила», основанная на добродетели, в свою очередь, способствует укреплению целевой репутации, статуса, легитимности и авторитета страны, формированию повестки дня, лидерству и т. д. Она создает мультипликативный эффект в плане выгод (Chitty, 2016).

Хотя посредничество предлагает потенциальные выгоды, такие как повышение репутации, влияния и «мягкой силы», оно также сопряжено со значительными рисками, включая провал, утрату репутации или даже эскалацию конфликта. Провал или воспринимаемая неэффективность могут нанести ущерб «мягкой силе» страны и её национальной репутации. Успешное посредничество, демонстрируя компетентность, легитимность и позитивные ценности, может значительно усилить «мягкую силу»; однако несоответствие ценностям, ослабление чувства справедливости, дисбаланс интересов или чрезмерное использование «жесткой силы» в ходе процесса могут подорвать эти достижения. Это подчеркивает необходимость для стран обеспечить, чтобы потенциальные выгоды в плане «мягкой силы» и репутации, получаемые от посреднических инициатив, были устойчивыми и долгосрочными в условиях таких рисков.

В последние годы незападные субъекты, особенно растущие региональные державы, все чаще берут на себя роль посредников и фасилитаторов в глобальных конфликтах. Напротив, международные организации, такие как Организация Объединенных Наций, и традиционные западные посредники, такие как Швеция, Швейцария и Норвегия, стали менее активны в урегулировании глобальных кризисов и конфликтов. По крайней мере в 20 из 53 мирных процессов, проведённых в 2025 году, участвовали Китай, Турция, Катар и Саудовская Аравия. По мере изменения динамики урегулирования конфликтов и посредничества региональные и развивающиеся державы признаются в качестве глобальных нормотворцев, востребованных международных посредников и «архитекторов мира». В отличие от традиционных западных держав эти новые глобальные посредники придерживаются стратегий, в большей степени ориентированных на результат и обеспечивающих взаимовыгодные решения, наряду с отстаиванием собственных интересов в области безопасности, геополитики и экономики. Они также используют в посреднических процессах различные стратегические и дипломатические каналы — такие как организации гражданского общества, гуманитарная и экономическая помощь, а также военная поддержка — задействуя механизмы «мягкой силы».

В заключение в данном исследовании подчеркивается, что посредничество, «мягкая сила» и репутация могут находиться в тесной симбиотической взаимосвязи. Хотя посредничество в первую очередь служит инструментом управления конфликтами и их урегулирования, оно одновременно предоставляет государствам возможности продемонстрировать свои ценности, укрепить легитимность, завоевать признание и повысить свою международную репутацию. Соответственно, посредничество следует рассматривать не только через призму стратегических и материальных интересов, но и как важный источник «мягкой силы», основанной на добродетели. Тем не менее, существующие исследования в этой области недостаточно полно раскрывают эту взаимосвязь в рамках самостоятельной аналитической концепции. Считается, что рассмотрение данного вопроса в рамках самостоятельной концепции позволит более целостно и аналитически представить вклад и влияние посредничества на глобальную национальную репутацию страны и её потенциал «мягкой силы». Используя концептуальный подход к исследованию, в данной работе проводится интегративный обзор литературы; теоретические пересечения между понятиями «мягкая сила, основанная на добродетели», «хорошая страна», «нормативные, основанные на статусе мотивы посредничества», «национальная роль», «мягкая сила» и «формирование репутации» оцениваются в свете обсуждений в литературе, наглядных примеров стран и концептуальных выводов.

संरचित सारांश

इस अध्ययन का प्राथमिक उद्देश्य यह विश्लेषण करना है कि मध्यस्थता के लिए मानदंडात्मक और प्रतिष्ठा-प्राप्ति प्रेरणाएँ एक मध्यस्थ देश की राष्ट्रीय प्रतिष्ठा और सॉफ्ट पावर को कैसे प्रभावित करती हैं। साहित्य में कई अध्ययन यह तर्क देते हैं कि मध्यस्थता को न केवल संघर्ष-समाधान तंत्र के रूप में, बल्कि एक ऐसी विदेश नीति के उपकरण के रूप में भी समझा जाना चाहिए जो सॉफ्ट पावर उत्पन्न करने में सक्षम है (टुवाल, 2003; टुवाल और ज़ार्टमैन, 1996)।

हालांकि, इस क्षेत्र में वर्तमान अध्ययन इस संबंध को एक विशिष्ट विश्लेषणात्मक ढांचे के भीतर प्रस्तुत करने में विफल रहते हैं। एक स्वतंत्र ढांचे के भीतर इसे संबोधित करने से मध्यस्थता के योगदानों और किसी देश की वैश्विक और राष्ट्रीय प्रतिष्ठा तथा सॉफ्ट पावर क्षमताओं पर इसके प्रभावों की व्यापक समझ की अनुमति मिलेगी। इसलिए, यह अध्ययन गुणात्मक अनुसंधान पद्धतियों और साहित्य समीक्षा के माध्यम से, सद्गुण-केंद्रित सॉफ्ट पावर, मध्यस्थता के लिए मानदंड-आधारित प्रेरणाओं, और राष्ट्रीय भूमिका, स्थिति, तथा प्रतिष्ठा की अवधारणाओं के बीच संबंध का संश्लेषण करने का इरादा रखता है।

इन शोध विधियों, साहित्य समीक्षा, और समकालीन उदाहरणों पर आधारित, यह अध्ययन इस बात की पड़ताल करता है कि मानदंड-आधारित और स्थिति-आधारित प्रेरणाएँ मध्यस्थता के अभ्यास को कैसे प्रभावित करती हैं और ये प्रेरणाएँ अंतर्राष्ट्रीय राजनीति में राष्ट्रीय भूमिका की पहचान, प्रतिष्ठा, स्थिति और सॉफ्ट पावर के निर्माण में कैसे योगदान करती हैं।

हालांकि मध्यस्थता का प्राथमिक व्यावहारिक कार्य संघर्ष को सुलझाना है, यह विशिष्ट मूल्यों को भी दर्शाती है, इसके लिए विशेष कौशल की आवश्यकता होती है, और यह सीधे अंतर्राष्ट्रीय संबंधों की जटिलता से जुड़ी होती है। इस संदर्भ में, मध्यस्थता, जो सॉफ्ट पावर के परस्पर निर्भर, सहयोगी, नैतिक रूप से जिम्मेदार और मानदंड-आधारित स्वभाव के अनुरूप है, एक सकारात्मक राष्ट्रीय छवि और प्रतिष्ठा बनाने में महत्वपूर्ण भूमिका निभा सकती है, जिसकी विदेशी जनमत द्वारा सराहना की जाती है और स्वागत किया जाता है।

विदेश नीति एक प्राथमिक स्रोत है जिसके माध्यम से राज्य अंतरराष्ट्रीय राजनीति में अपील और वैधता का निर्माण करते हैं (नाई, 2017ए)।

जो देश लगातार मानवीय मूल्यों को बनाए रखते हैं, अंतर्राष्ट्रीय सहयोग को बढ़ावा देते हैं, शांति-निर्माण में योगदान करते हैं, और मध्यस्थता करते हैं, वे अपनी सॉफ्ट पावर को मजबूत करते हैं। इस संदर्भ में, इस अध्ययन का उद्देश्य यह दृष्टिकोण भी शामिल करना है कि एक मध्यस्थ देश, सरकारों और समाजों की नजर में अपने सॉफ्ट पावर को बढ़ा सकता है और अपनी अपील और वैधता को मजबूत कर सकता है, साथ ही मूल्य-आधारित नेतृत्व और अंतर्राष्ट्रीय शांति और स्थिरता के प्रति प्रतिबद्धता का भी प्रदर्शन करके।

मध्यस्थता को किसी देश की प्रेरणाओं द्वारा आकार दिया जा सकता है, जैसे कि शांति की स्थापना करना, शक्ति प्राप्त करना, हितों को आगे बढ़ाना, सॉफ्ट पावर, प्रतिष्ठा और सम्मान प्राप्त करना, साथ ही नैतिक जिम्मेदारियों को पूरा करना। हालाँकि, इस पर कोई सहमति नहीं है कि कौन सी रणनीति सबसे अधिक उपयोग की जाती है या सबसे प्रभावी है। एक मध्यस्थ की विश्वसनीयता और प्रभावशीलता अंतर्राष्ट्रीय समुदाय में देश की स्थिति में योगदान करती है और इसकी सॉफ्ट पावर को बढ़ाने में एक महत्वपूर्ण भूमिका निभाती है।

यह देखा गया है कि संघर्ष समाधान में एक सक्रिय, निष्पक्ष, प्रतिष्ठित, समतावादी, समावेशी और साझा करने वाली नीति एक स्थायी प्रतिष्ठा के निर्माण की ओर ले जाती है।

मध्यस्थता में अंतर्निहित गुण भी होते हैं जो सॉफ्ट पावर के सैद्धांतिक आधारों के साथ निकटता से मेल खाते हैं। मध्यस्थता में भाग लेना राज्यों को ऐसी गुणों का प्रदर्शन करने और ऐसी नीतियों को आगे बढ़ाने के लिए एक मंच प्रदान करता है जो आकर्षण उत्पन्न कर सकती हैं और कथित वैधता को बढ़ा सकती हैं, जिससे उनके सॉफ्ट पावर भंडार में योगदान होता है। इस संबंध में, मध्यस्थता विदेश नीति में एक विशिष्ट क्षेत्र के रूप में उभरती है जहाँ सॉफ्ट पावर की दूसरों को जबरदस्ती या बल के बजाय आकर्षण और मनाने के माध्यम से प्रभावित करने की क्षमता का सक्रिय रूप से प्रयोग किया जा सकता है।

दूसरी ओर, सॉफ्ट पावर के एक उपकरण के रूप में मध्यस्थता की प्रभावशीलता काफी हद तक संदर्भ, रणनीति, कथित निष्पक्षता और, सबसे महत्वपूर्ण रूप से, मध्यस्थ राज्य की कार्रवाइयों और मूल्यों की निरंतरता पर निर्भर करती है। केवल मध्यस्थता में शामिल होना पर्याप्त नहीं है; इन प्रयासों को विश्वसनीय होना चाहिए और राज्य की सामान्य विदेश नीति का खंडन नहीं करना चाहिए।

इसके अलावा, मध्यस्थता में शामिल होना किसी देश की अंतर्राष्ट्रीय जिम्मेदारी की छवि को दर्शाता है। इस संदर्भ में, संघर्षों के शांतिपूर्ण समाधान के लिए सभी प्रयास अंतर्राष्ट्रीय मानदंडों के अनुरूप हैं। शांति के प्रति प्रतिबद्ध एक जिम्मेदार हितधारक के रूप में कार्य करना मध्यस्थ की विदेश नीति की कथित वैधता और नैतिक अधिकार को बढ़ाता है। यह बढ़ती वैधता सॉफ्ट पावर का एक मुख्य परिणाम भी है।

अंतर्राष्ट्रीय कानून और शांति के प्रति प्रतिबद्धता का प्रदर्शन करना, और वैश्विक व क्षेत्रीय शांति के लिए पहल करना, किसी देश की प्रतिष्ठा को बढ़ाता है। क्षेत्रीय या वैश्विक स्थिरता को खतरे में डालने वाले संघर्षों में मध्यस्थता करने के लिए संसाधन और राजनीतिक पूंजी का निवेश करके, एक देश स्वयं को शांति और सुरक्षा के लिए प्रतिबद्ध एक समर्पित और बलिदान देने वाला वैश्विक नागरिक के रूप में स्थापित करता है।

जब किसी देश की विदेश नीति को वैध, निष्पक्ष, सहकारी और व्यापक रूप से साझा किए गए मूल्यों और गुणों के अनुरूप माना जाता है, तो यह उस राष्ट्र को अन्य देशों और उनके लोगों की नजर में आकर्षक और प्रभावशाली बनाकर सॉफ्ट पावर पैदा करती है। इस आकर्षण का उपयोग तब विदेश नीति के उद्देश्यों को जबरदस्ती या सैन्य या आर्थिक प्रोत्साहनों की तुलना में अधिक प्रभावी और टिकाऊ तरीके से प्राप्त करने के लिए किया जा सकता है।

अंतर्राष्ट्रीय मध्यस्थता मानवीय, नैतिक और मानदंड-आधारित प्रेरणाओं के माध्यम से, और "एक अच्छा देश" (Anholt, 2020) की अवधारणा के माध्यम से भी एक देश की राष्ट्रीय प्रतिष्ठा को महत्वपूर्ण रूप से आकार देती है। विशेष रूप से, नैतिक, सद्गुण-आधारित, या मानवीय चिंताओं से प्रेरित मध्यस्थता एक ऐसे क्षेत्र या उप-क्षेत्र के रूप में काम कर सकती है जो देशों को सॉफ्ट पावर और मजबूत राष्ट्र ब्रांडिंग के मामले में अपने लक्षित स्थान तक पहुंचने में मदद करता है।

इस संदर्भ में एक सफल मध्यस्थता किसी देश की "शांति निर्माता" के रूप में छवि बनाने में भी मदद कर सकती है। हालाँकि, इसमें जोखिम हैं; अनपेक्षित विफलता किसी देश की विश्वसनीयता और प्रतिष्ठा को काफी नुकसान पहुँचा सकती है (बोहमेल्ट, 2021)।

मध्यस्थता में भाग लेने से सामान्य शांति और दुनिया के भविष्य पर केंद्रित एक सद्गुणी अंतरराष्ट्रीय राजनीतिक रुख के मार्ग पर लाभ भी प्राप्त हो सकते हैं, जिसमें बढ़ता प्रभाव और अच्छी प्रतिष्ठा शामिल है।

जैसा कि केओहेन कहते हैं, "एक अच्छी प्रतिष्ठा किसी सरकार के लिए लाभदायक अंतर्राष्ट्रीय समझौतों में प्रवेश करना आसान बनाती है; उस प्रतिष्ठा को नुकसान पहुँचने से समझौतों तक पहुँचना अधिक कठिन हो जाता है, जिससे उस देश को लागत उठानी पड़ती है" (केओहेन, 2005, पृ. 105)। फैगेट के अनुसार, "मध्यस्थता वैश्विक प्रभुत्व के एक रूप को बनाए रखने का एक नरम तरीका है, जो एक नव-उदारवादी विचारधारा से संबंधित सॉफ्ट पावर का एक प्रकटीकरण है जो वैश्विक शासन के मुद्दों में राष्ट्र-राज्यों पर पार-राष्ट्रीय नेटवर्क की सर्वोच्चता की वकालत करती है" (फैगेट, 2011, पृ. 30)। मध्यस्थता के माध्यम से, कोई देश शांतिपूर्ण संघर्ष समाधान में अपनी प्रेरक शक्ति और राष्ट्रीय प्रतिष्ठा बढ़ा सकता है, साथ ही अंतर्राष्ट्रीय संगठनों में अपनी स्थिति को बढ़ा सकता है और अंतर्राष्ट्रीय मानदंडों को आकार दे सकता है। इस दृष्टिकोण से, सॉफ्ट पावर और अंतर्राष्ट्रीय मध्यस्थता के तरीकों, दृष्टिकोणों और अंतिम लक्ष्यों में समानताएँ देखी जा सकती हैं। मध्यस्थता के प्रयासों में मजबूत मान्यता, वैधता, नेतृत्व, प्रतिष्ठा और स्थिति की आकांक्षा रखने वाले और उससे प्रेरित देशों और नेताओं की पहलों और सफलताओं का इस क्षेत्र पर सीधा और सकारात्मक प्रभाव पड़ता है।

मध्यस्थता पहल के परिणाम की परवाह किए बिना, जो देश और नेता मध्यस्थता प्रक्रियाओं में भाग लेने की पेशकश करते हैं, या जिनकी भागीदारी पक्षकारों द्वारा उन्हें दी जाती है, वे इस क्षेत्र में सॉफ्ट पावर के उत्पादन में योगदान करते हैं। दूसरे शब्दों में, दुनिया के सामूहिक भविष्य और कल्याण के लिए मध्यस्थता करने का इरादा भी, अपने आप में, एक सद्गुण चक्र का हिस्सा हो सकता है। सद्गुण-केंद्रित सॉफ्ट पावर, बदले में, एक देश की लक्षित प्रतिष्ठा, स्थिति, वैधता, और विश्वसनीयता, एजेंडा निर्धारण, नेतृत्व, आदि में योगदान करती है। यह आय में गुणक प्रभाव पैदा करती है (चिटी, 2016)।

जहाँ मध्यस्थता बढ़ी हुई प्रतिष्ठा, प्रभाव और सॉफ्ट पावर जैसे संभावित लाभ प्रदान करती है, वहीं इसमें विफलता, प्रतिष्ठा की हानि, या संघर्ष के बढ़ने जैसे महत्वपूर्ण जोखिम भी शामिल हैं। विफलता या अप्रभावी होने की धारणा किसी देश की सॉफ्ट पावर और राष्ट्रीय प्रतिष्ठा को नुकसान पहुँचा सकती है। सफल मध्यस्थता, दक्षता, वैधता और सकारात्मक मूल्यों का प्रदर्शन करके, सॉफ्ट पावर को बहुत बढ़ा सकती है; हालाँकि, मूल्यों के साथ असंगति, न्याय की कमजोर भावना, हितों का असंतुलन, या प्रक्रिया के दौरान हार्ड पावर का अत्यधिक उपयोग इन लाभों को कमजोर कर सकता है। यह इस बात पर प्रकाश डालता है कि देशों को यह सुनिश्चित करने की आवश्यकता है कि मध्यस्थता पहलों से सॉफ्ट पावर और प्रतिष्ठा के संभावित लाभ ऐसे जोखिमों के सामने लचीले और टिकाऊ हों।

हाल के वर्षों में, गैर-पश्चिमी अभिनेताओं, विशेष रूप से उभरती क्षेत्रीय शक्तियों ने वैश्विक संघर्षों में मध्यस्थ और सुविधाकर्ता की भूमिकाएँ तेजी से निभाई हैं। इसके विपरीत, संयुक्त राष्ट्र जैसे अंतर्राष्ट्रीय संगठन, और स्वीडन, स्विट्जरलैंड और नॉर्वे जैसे पारंपरिक पश्चिमी मध्यस्थ, वैश्विक संकटों और संघर्ष समाधान में कम सक्रिय हो गए हैं। 2025 में आयोजित 53 शांति प्रक्रियाओं में से कम से कम 20 में चीन, तुर्की, कतर और सऊदी अरब शामिल थे। जैसे-जैसे संघर्ष समाधान और मध्यस्थता की गतिशीलता बदल रही है, क्षेत्रीय और उभरती शक्तियों को वैश्विक मानदंड-निर्माता, मांग में रहने वाले अंतर्राष्ट्रीय मध्यस्थ, और "शांति के वास्तुकार" के रूप में पहचाना जा रहा है। पारंपरिक पश्चिमी शक्तियों के विपरीत, ये नए वैश्विक मध्यस्थ अपनी सुरक्षा, भू-राजनीतिक और आर्थिक हितों के साथ-साथ अधिक परिणाम-उन्मुख, दोनों पक्षों को लाभ पहुँचाने वाली रणनीतियों को आगे बढ़ाते हैं।

वे मध्यस्थता प्रक्रियाओं में विभिन्न रणनीतिक और कूटनीतिक माध्यमों का भी उपयोग करते हैं—जैसे नागरिक समाज संगठन, मानवीय और आर्थिक सहायता, और सैन्य सहायता—जिसमें वे सॉफ्ट पावर तंत्र का लाभ उठाते हैं।

निष्कर्षतः, यह अध्ययन इस बात पर प्रकाश डालता है कि मध्यस्थता, सॉफ्ट पावर और प्रतिष्ठा के बीच एक मजबूत सहजीवी संबंध हो सकता है। जबकि मध्यस्थता मुख्य रूप से संघर्ष प्रबंधन और समाधान के एक उपकरण के रूप में कार्य करती है, यह साथ ही राज्यों को अपने मूल्यों का प्रदर्शन करने, वैधता स्थापित करने, मान्यता प्राप्त करने और अपनी अंतर्राष्ट्रीय प्रतिष्ठा बढ़ाने के अवसर प्रदान करती है।

तदनुसार, मध्यस्थता की जांच केवल रणनीतिक और भौतिक हितों के दृष्टिकोण से ही नहीं, बल्कि सद्गुण-केंद्रित सॉफ्ट पावर के एक महत्वपूर्ण स्रोत के रूप में भी की जानी चाहिए। इसके बावजूद, इस क्षेत्र में मौजूदा अध्ययन एक स्वतंत्र विश्लेषणात्मक ढांचे के माध्यम से इस संबंध को प्रस्तुत करने में अपर्याप्त हैं। ऐसा माना जाता है कि एक स्वतंत्र रूपरेखा के साथ इसे संबोधित करने से किसी देश की वैश्विक राष्ट्रीय प्रतिष्ठा और सॉफ्ट पावर क्षमताओं पर मध्यस्थता के योगदान और प्रभावों की अधिक समग्र और विश्लेषणात्मक प्रस्तुति संभव होगी। एक वैचारिक अनुसंधान दृष्टिकोण का उपयोग करते हुए, यह अध्ययन एक एकीकृत साहित्य समीक्षा करता है; "सद्गुण-केंद्रित सॉफ्ट पावर," "एक अच्छा देश," "मध्यस्थता के मानदंडगत, स्थिति-आधारित प्रेरक," "राष्ट्रीय भूमिका," "सॉफ्ट पावर," और "प्रतिष्ठा निर्माण" की अवधारणाओं के बीच सैद्धांतिक अंतर्संबंधों का मूल्यांकन साहित्य में हुई चर्चाओं, देश के उदाहरणों, और वैचारिक निष्कर्षों के आलोक में किया जाता है।