Abstract

Bu çalışma, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın (CİB) Türk dış politikasındaki rolünü kamu diplomasisi ve stratejik iletişim faaliyetleri üzerinden incelemektedir. Bu amaçla CİB’in 15 Temmuz darbe girişimine ilişkin anlatıyı Avrupa ülkelerinde hangi araçlar ve söylemler üzerinden oluşturduğu ve bu anlatının zaman içerisinde nasıl değiştiği ele alınmaktadır. 2018’de kurulan CİB, Türkiye’nin uluslararası kamuoyuna yönelik iletişim faaliyetlerinin yürütülmesinde ve koordine edilmesinde önemli bir kurumsal aktör hâline gelmiştir. Çalışmada Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen 15 Temmuz temalı faaliyetler, CİB’in Türk dış politikasındaki rolünün somut olarak incelenebileceği bir örnek olarak değerlendirilmiştir.

Nitel araştırma yöntemine dayanan çalışmanın temel veri setini CİB’in 2018–2025 dönemine ait idare faaliyet raporları ile kurumun resmî internet sitesinde 2018’den 31 Temmuz 2026’ya kadar yayımlanan 15 Temmuz temalı haber ve duyurular oluşturmaktadır. Söz konusu kaynaklar doküman analizi ve nitel içerik analizi yoluyla incelenmiş; Avrupa ülkelerinde yürütülen faaliyetler kullanılan iletişim araçları, coğrafi ve mekânsal dağılım, hedef kitleler ve söylemsel çerçeve bakımından değerlendirilmiştir.

Bulgular, CİB’in 15 Temmuz’a ilişkin Avrupa’daki iletişim faaliyetlerinin zaman içerisinde araç, hedef kitle ve söylem bakımından değiştiğini göstermektedir. İlk yıllarda bilgilendirme ve açıklama ağırlıklı faaliyetler öne çıkarken sonraki yıllarda dijital içerikler, uluslararası paneller, sergiler, belgeseller ile görsel ve kamusal etkinlikler daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanmıştır. İncelenen 2018–2026 döneminde 15 Temmuz anlatısının da değiştiği; darbe girişimi ve güvenlik tehdidi vurgusunun yanı sıra demokrasi, millî irade, demokratik direnç ve kolektif hafıza kavramlarının giderek daha fazla öne çıktığı görülmektedir. Bu bulgular, CİB’in Türk dış politikasında doğrudan dış politika kararlarını belirleyen bir aktörden ziyade Türkiye’nin uluslararası kamuoyuna yönelik anlatısını oluşturan, farklı iletişim araçlarıyla dolaşıma sokan ve bu alandaki faaliyetleri koordine eden bir aktör olarak öne çıktığını göstermektedir.

Abstract

This study examines the role of the Presidency’s Directorate of Communications (DoC) in Turkish foreign policy through its public diplomacy and strategic communication activities. To this end, it explores the tools and discourses employed by the DoC to construct the narrative of the July 15 coup attempt in European countries and how this narrative has changed over time. Established in 2018, the DoC has become an important institutional actor in conducting and coordinating Türkiye’s communication activities aimed at international audiences. In this study, July 15-related activities carried out in European countries are treated as a case through which the DoC’s role in Turkish foreign policy can be examined.

Based on a qualitative research design, the study draws primarily on the DoC’s annual administrative activity reports for the 2018–2025 period and July 15-related news items and announcements published on its official website between 2018 and July 31, 2026. These sources are examined through document analysis and qualitative content analysis. The activities conducted in European countries are assessed in terms of the communication tools employed, geographical distribution and event settings, target audiences, and discursive framing.

The findings show that the DoC’s communication activities concerning July 15 in Europe have changed over time in terms of tools, target audiences, and discourse. While information-oriented and explanatory activities were more prominent in the early years, digital content, international panels, exhibitions, documentaries, and visual and public events became more widely used in subsequent years. The findings also indicate that the July 15 narrative evolved throughout the 2018–2026 period, with concepts such as democracy, national will, democratic resilience, and collective memory becoming increasingly prominent alongside references to the coup attempt and the security threat. These findings suggest that, rather than directly shaping foreign policy decisions, the DoC has emerged as an actor that constructs Türkiye’s narratives for international audiences, disseminates them through different communication tools, and coordinates communication activities in this field.

Structured Abstract:     

Aim

The aim of this study is to examine the role of the Presidency’s Directorate of Communications (DoC) in Turkish foreign policy through its public diplomacy and strategic communication activities and to reveal how this role has materialized in July 15-themed activities conducted in European countries. Although the role of public diplomacy and strategic communication in Turkish foreign policy has attracted increasing academic attention, insufficient attention has been paid to the communication tools, target audiences, spatial preferences, and discursive frameworks through which the DoC constructs a specific narrative across different countries and over a defined period. Addressing this gap, the study focuses on how the DoC has constructed and communicated the July 15 narrative in European countries and how this communication practice changed between 2018 and 2026. July 15-themed activities conducted in European countries are treated as a case through which the DoC’s role in the communication dimension of foreign policy, rather than as an institution directly determining foreign policy decisions, can be examined concretely.

Method

The study adopts a qualitative research design and employs document analysis and qualitative content analysis. The primary dataset consists of two groups of institutional sources. The first comprises eight annual administrative activity reports of the DoC covering the 2018–2025 period, while the second consists of July 15-themed news items and announcements published on the institution’s official website from 2018 to July 31, 2026. For the 2018–2025 period, materials published throughout each respective year were examined, whereas the 2026 data were limited to content available up to July 31, 2026, when the data collection process ended. The data were classified under four analytical categories: communication tools employed, geographical and spatial distribution of activities, target audiences, and the discursive framing of the July 15 narrative. This framework enabled changes in the DoC’s communication practices to be assessed comparatively not only in terms of the number of activities but also through the diversification of communication tools, the spaces in which activities were conducted, the differentiation of target audiences, and discursive transformation.

Findings

The findings demonstrate that the DoC’s July 15 communication practices in European countries diversified considerably between 2018 and 2026 in terms of communication tools, spaces, target audiences, and discourse. In the initial period, panels, conferences, information activities, and documentary screenings were prominent, while online panels, digital broadcasts, multilingual content, interviews, and video content became more visible in the communication repertoire, particularly in 2020 and 2021, partly due to the COVID-19 pandemic. Following the return of physical events, digital tools were not abandoned but continued to be used alongside exhibitions, documentaries, visual content, and public events. In geographical and spatial terms, a significant proportion of the activities were concentrated in European capitals, diplomatic centers, embassies, and consulates general; over time, however, cultural institutions, educational institutions, symbolic sites of memory, and public spaces were also incorporated into communication activities. In terms of target audiences, the initial approach directed toward a general foreign public was gradually replaced by activities targeting more specific groups, including academics, journalists, diplomats, politicians, decision-makers, experts, civil society representatives, the Turkish diaspora, and young people. At the discursive level, although the coup attempt, the FETÖ threat, and the emphasis on security remained present throughout the period, the concepts of democracy, national will, democratic resistance, and collective memory became increasingly visible. The transformation of the July 15 narrative therefore took the form not of abandoning a security-centered framework but of broadening it through elements of democracy and collective memory.

Conclusion

The study demonstrates that the DoC’s role in Turkish foreign policy is manifested not primarily in directly determining foreign policy decisions, but in constructing Türkiye’s narratives for international audiences, adapting them to different communication tools, directing them toward specific target audiences, circulating them internationally, and coordinating communication activities in this field. In this respect, unlike the existing literature that addresses the DoC primarily through its institutional structure or general public diplomacy activities, this study examines its role in foreign policy communication through a specific and continuous case covering the 2018–2026 period. The combined assessment of communication tools, geographical and spatial distribution, target audiences, and discursive framing provides a multidimensional account of the transformation of the DoC’s foreign policy communication practices over time. Nevertheless, because the study relies predominantly on sources produced by the DoC and other official institutions, it does not allow for an assessment of the effects of these activities on European publics. Future research could employ public opinion surveys, interviews, focus groups, and country-specific media analyses to examine how narratives constructed by the DoC are received by different European publics and what effects they may have on perceptions of Türkiye.

Yapılandırılmış Özet

Amaç

Bu çalışmanın amacı, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın (CİB) Türk dış politikasındaki rolünü kamu diplomasisi ve stratejik iletişim faaliyetleri üzerinden incelemek ve bu rolün Avrupa ülkelerinde yürütülen 15 Temmuz temalı faaliyetlerde nasıl somutlaştığını ortaya koymaktır. Kamu diplomasisi ve stratejik iletişimin Türk dış politikasındaki yeri giderek daha fazla akademik ilgi görmekle birlikte CİB’in belirli bir anlatıyı farklı ülkelerde ve belirli bir zaman aralığında hangi iletişim araçları, hedef kitleler, mekânsal tercihler ve söylemsel çerçeveler üzerinden inşa ettiği yeterince incelenmemiştir. Bu boşluktan hareketle çalışma, CİB’in 15 Temmuz anlatısını Avrupa ülkelerinde nasıl oluşturduğu ve ilettiği, ayrıca bu iletişim pratiğinin 2018–2026 döneminde nasıl değiştiği sorusuna odaklanmaktadır. Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen 15 Temmuz temalı faaliyetler, CİB’in dış politika kararlarını doğrudan belirleyen bir kurum olmaktan ziyade dış politikanın iletişim boyutunda üstlendiği rolü somut olarak incelemeye imkân veren bir örnek olarak ele alınmaktadır.

Yöntem

Araştırma, nitel araştırma deseninde yürütülmüş ve doküman analizi ile nitel içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın temel veri seti iki grup kurumsal kaynaktan oluşmaktadır. İlk grupta CİB’in 2018–2025 dönemini kapsayan sekiz idare faaliyet raporu, ikinci grupta ise kurumun resmî internet sitesinde 2018’den 31 Temmuz 2026’ya kadar yayımlanan 15 Temmuz temalı haber ve duyurular yer almaktadır. 2018–2025 dönemi için ilgili yılların tamamında yayımlanan materyaller incelenirken 2026 yılına ait veriler, veri toplama sürecinin sona erdiği 31 Temmuz 2026 tarihine kadar erişilebilen içeriklerle sınırlandırılmıştır. Elde edilen veriler dört analitik kategori altında sınıflandırılmıştır: kullanılan iletişim araçları, faaliyetlerin coğrafi ve mekânsal dağılımı, hedef kitleler ve 15 Temmuz anlatısının söylemsel çerçevesi. Böylece CİB’in iletişim pratiğindeki değişim yalnızca faaliyet sayıları üzerinden değil kullanılan araçların çeşitlenmesi, faaliyetlerin gerçekleştirildiği mekânlar, hedef kitlelerin farklılaşması ve söylemsel dönüşüm üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

Bulgular

Bulgular, CİB’in Avrupa ülkelerindeki 15 Temmuz iletişim pratiğinin 2018–2026 döneminde araç, mekân, hedef kitle ve söylem bakımından belirgin biçimde çeşitlendiğini göstermektedir. İlk dönemde panel, konferans, bilgilendirme faaliyetleri ve belgesel gösterimleri öne çıkarken özellikle 2020 ve 2021’de Kovid-19 salgınının da etkisiyle çevrim içi paneller, dijital yayınlar, çok dilli içerikler, mülakatlar ve video içerikleri iletişim repertuvarında daha görünür hâle gelmiştir. Fiziksel etkinliklerin yeniden ağırlık kazanmasının ardından dijital araçlar terk edilmemiş; sergiler, belgeseller, görsel içerikler ve kamusal etkinliklerle birlikte kullanılmaya devam edilmiştir. Coğrafi ve mekânsal açıdan faaliyetlerin önemli bir bölümünün Avrupa başkentlerinde, diplomatik merkezlerde, büyükelçilik ve başkonsolosluklarda yoğunlaştığı; bununla birlikte kültürel kurumların, eğitim kurumlarının, sembolik hafıza mekânlarının ve kamusal alanların da zaman içerisinde iletişim faaliyetlerine dâhil edildiği görülmüştür. Hedef kitleler bakımından başlangıçtaki genel yabancı kamuoyu yaklaşımının yerini giderek akademisyenler, gazeteciler, diplomatlar, siyasetçiler, karar alıcılar, uzmanlar, sivil toplum temsilcileri, Türk diasporası ve gençler gibi daha belirgin gruplara yönelik faaliyetler almıştır. Söylemsel düzeyde ise darbe girişimi, FETÖ tehdidi ve güvenlik vurgusu dönem boyunca varlığını sürdürmekle birlikte demokrasi, millî irade, demokratik direnç ve kolektif hafıza kavramları giderek daha görünür hâle gelmiştir. Dolayısıyla 15 Temmuz anlatısındaki değişim, güvenlik merkezli çerçevenin terk edilmesinden ziyade bu çerçevenin demokrasi ve kolektif hafıza unsurlarıyla genişletilmesi şeklinde gerçekleşmiştir.

Sonuç

Çalışma, CİB’in Türk dış politikasındaki rolünün doğrudan dış politika kararlarının belirlenmesinden çok Türkiye’nin uluslararası kamuoyuna yönelik anlatılarının oluşturulması, farklı iletişim araçlarına uyarlanması, belirli hedef kitlelere yöneltilmesi, uluslararası dolaşıma sokulması ve bu alandaki iletişim faaliyetlerinin koordinasyonu üzerinden ortaya çıktığını göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, CİB’i yalnızca kurumsal yapısı veya genel kamu diplomasisi faaliyetleri üzerinden ele alan mevcut literatürden farklı olarak kurumun dış politika iletişimindeki rolünü 2018–2026 dönemini kapsayan belirli ve süreklilik gösteren bir örnek üzerinden incelemektedir. İletişim araçları, coğrafi ve mekânsal dağılım, hedef kitleler ve söylemsel çerçevenin birlikte değerlendirilmesi, CİB’in dış politika iletişimi pratiğinin zaman içerisindeki dönüşümünün çok boyutlu biçimde ortaya konulmasını sağlamaktadır. Bununla birlikte araştırmanın ağırlıklı olarak CİB ve diğer resmî kurumlar tarafından üretilen kaynaklara dayanması, söz konusu faaliyetlerin Avrupa kamuoyundaki etkisinin ölçülmesine imkân vermemektedir. Gelecekte kamuoyu araştırmaları, mülakatlar, odak grup çalışmaları ve ülke bazlı medya analizleri kullanılarak CİB tarafından oluşturulan anlatıların farklı Avrupa kamuoyları tarafından nasıl karşılandığı ve Türkiye’ye ilişkin algılar üzerinde ne tür etkiler oluşturduğu incelenebilir.

الملخص المنظَّم

الهدف

تهدف هذه الدراسة إلى بحث دور دائرة الاتصال برئاسة الجمهورية التركية في السياسة الخارجية التركية من خلال أنشطتها في مجالَي الدبلوماسية العامة والاتصال الاستراتيجي، والكشف عن كيفية تجسُّد هذا الدور في الأنشطة المرتبطة بموضوع الخامس عشر من يوليو، والمنفَّذة في الدول الأوروبية. وعلى الرغم من تنامي الاهتمام الأكاديمي بدور الدبلوماسية العامة والاتصال الاستراتيجي في السياسة الخارجية التركية، فإن الأدوات الاتصالية والجماهير المستهدفة وخيارات الأماكن والأطر الخطابية التي تعتمدها دائرة الاتصال لبناء سردية محددة عبر دول مختلفة وخلال فترة زمنية معيَّنة لم تحظَ باهتمام كافٍ. وسعيًا إلى سدّ هذه الفجوة، تركز الدراسة على كيفية بناء دائرة الاتصال سردية الخامس عشر من يوليو وإيصالها في الدول الأوروبية، وعلى التحولات التي طرأت على هذه الممارسة الاتصالية بين عامَي 2018 و2026. وتُتناول الأنشطة المرتبطة بموضوع الخامس عشر من يوليو والمنفَّذة في الدول الأوروبية بوصفها حالةً تتيح دراسة دور دائرة الاتصال في البُعد الاتصالي للسياسة الخارجية بصورة ملموسة، لا بوصفها مؤسسةً تحدد قرارات السياسة الخارجية مباشرةً.

المنهج

تتبنّى الدراسة تصميمًا بحثيًّا نوعيًّا، وتوظّف تحليل الوثائق وتحليل المحتوى النوعي. وتتألف مجموعة البيانات الأساسية من مجموعتين من المصادر المؤسسية؛ تضم الأولى ثمانية تقارير سنوية عن الأنشطة الإدارية لدائرة الاتصال، تغطي الفترة الممتدة من عام 2018 إلى عام 2025، بينما تتكون الثانية من الأخبار والإعلانات المرتبطة بموضوع الخامس عشر من يوليو، والمنشورة على الموقع الإلكتروني الرسمي للمؤسسة منذ عام 2018 وحتى 31 يوليو 2026. وبالنسبة إلى الفترة 2018–2025، جرى فحص المواد المنشورة على امتداد كل سنة من السنوات المعنية، في حين اقتصرت بيانات عام 2026 على المحتوى المتاح حتى 31 يوليو 2026، وهو تاريخ انتهاء عملية جمع البيانات. وصُنّفت البيانات ضمن أربع فئات تحليلية، هي: الأدوات الاتصالية المستخدمة، والتوزيع الجغرافي والمكاني للأنشطة، والجماهير المستهدفة، والتأطير الخطابي لسردية الخامس عشر من يوليو. وقد أتاح هذا الإطار تقييم التحولات في الممارسات الاتصالية لدائرة الاتصال تقييمًا مقارنًا، لا من حيث عدد الأنشطة فحسب، بل أيضًا من خلال تنوّع الأدوات الاتصالية، والأماكن التي نُفّذت فيها الأنشطة، وتمايز الجماهير المستهدفة، والتحول الخطابي.

النتائج

تُظهر النتائج أن الممارسات الاتصالية لدائرة الاتصال بشأن الخامس عشر من يوليو في الدول الأوروبية شهدت تنوّعًا ملحوظًا بين عامَي 2018 و2026، من حيث الأدوات الاتصالية والأماكن والجماهير المستهدفة والخطاب. ففي المرحلة الأولى، برزت الندوات والمؤتمرات والأنشطة التعريفية وعروض الأفلام الوثائقية، في حين أصبحت الندوات عبر الإنترنت والبث الرقمي والمحتوى متعدد اللغات والمقابلات ومحتوى الفيديو أكثر حضورًا ضمن منظومة الوسائل الاتصالية، ولا سيما في عامَي 2020 و2021، ويُعزى ذلك جزئيًّا إلى جائحة كوفيد-19. ومع استئناف الفعاليات الحضورية، لم يُتخلَّ عن الأدوات الرقمية، بل استمر استخدامها إلى جانب المعارض والأفلام الوثائقية والمحتوى البصري والفعاليات العامة. وعلى المستويين الجغرافي والمكاني، تركزت نسبة كبيرة من الأنشطة في العواصم الأوروبية والمراكز الدبلوماسية والسفارات والقنصليات العامة؛ غير أن المؤسسات الثقافية والمؤسسات التعليمية ومواقع الذاكرة الرمزية والفضاءات العامة أُدرجت أيضًا، بمرور الوقت، ضمن الأنشطة الاتصالية. ومن حيث الجماهير المستهدفة، حلّت تدريجيًّا محلَّ المقاربة الأولية الموجَّهة إلى الجمهور الأجنبي العام أنشطةٌ تستهدف فئات أكثر تحديدًا، من بينها الأكاديميون والصحفيون والدبلوماسيون والسياسيون وصنّاع القرار والخبراء وممثلو المجتمع المدني والجاليات التركية والشباب. وعلى المستوى الخطابي، ظلّت محاولة الانقلاب والتهديد الذي يشكله تنظيم فتح الله غولن (FETÖ) والتأكيد على الأمن حاضرةً طوال الفترة المدروسة، غير أن مفاهيم الديمقراطية والإرادة الوطنية والمقاومة الديمقراطية والذاكرة الجماعية اكتسبت حضورًا متزايدًا. ومن ثم، اتخذ تحول سردية الخامس عشر من يوليو شكل توسيع الإطار المتمحور حول الأمن بإدماج عناصر الديمقراطية والذاكرة الجماعية، دون التخلّي عن ذلك الإطار.

الخاتمة

تُبيّن الدراسة أن دور دائرة الاتصال في السياسة الخارجية التركية لا يتجسّد أساسًا في تحديد قرارات السياسة الخارجية مباشرةً، بل في بناء سرديات تركيا الموجَّهة إلى الجماهير الدولية، وتكييفها مع أدوات اتصالية مختلفة، وتوجيهها إلى جماهير مستهدفة محددة، وتداولها على الصعيد الدولي، وتنسيق الأنشطة الاتصالية في هذا المجال. وفي هذا الصدد، وعلى خلاف الأدبيات القائمة التي تتناول دائرة الاتصال أساسًا من منظور بنيتها المؤسسية أو أنشطتها العامة في مجال الدبلوماسية العامة، تبحث هذه الدراسة دورها في الاتصال المتعلق بالسياسة الخارجية من خلال حالة محددة وممتدة زمنيًّا تغطي الفترة 2018–2026. ويقدّم التقييم المتكامل للأدوات الاتصالية والتوزيع الجغرافي والمكاني والجماهير المستهدفة والتأطير الخطابي عرضًا متعدد الأبعاد لتحول الممارسات الاتصالية لدائرة الاتصال في مجال السياسة الخارجية بمرور الوقت. ومع ذلك، فإن اعتماد الدراسة أساسًا على مصادر أنتجتها دائرة الاتصال ومؤسسات رسمية أخرى لا يتيح تقييم آثار هذه الأنشطة في الجماهير الأوروبية. ويمكن للبحوث المستقبلية توظيف استطلاعات الرأي العام والمقابلات ومجموعات التركيز وتحليلات وسائل الإعلام الخاصة بكل دولة، لدراسة كيفية تلقّي الجماهير الأوروبية المختلفة للسرديات التي تبنيها دائرة الاتصال، وما قد تُحدثه من آثار في تصوراتها عن تركيا.

Résumé structuré:

Objectif

Cette étude vise à examiner le rôle de la Direction de la communication de la présidence de la République de Türkiye (ci-après « la Direction ») dans la politique étrangère turque à travers ses activités de diplomatie publique et de communication stratégique, et à mettre en évidence la manière dont ce rôle s’est concrétisé dans les activités consacrées au 15 juillet et menées dans les pays européens. Bien que le rôle de la diplomatie publique et de la communication stratégique dans la politique étrangère turque suscite un intérêt académique croissant, les outils de communication, les publics cibles, les choix de lieux et les cadres discursifs au moyen desquels la Direction construit un récit spécifique dans différents pays et sur une période délimitée demeurent insuffisamment étudiés. Afin de combler cette lacune, l’étude s’intéresse à la manière dont la Direction a construit et diffusé le récit du 15 juillet dans les pays européens, ainsi qu’à l’évolution de cette pratique communicationnelle entre 2018 et 2026. Les activités consacrées au 15 juillet et organisées dans les pays européens sont considérées comme un cas permettant d’examiner concrètement le rôle de la Direction dans la dimension communicationnelle de la politique étrangère, plutôt que de l’appréhender comme une institution déterminant directement les décisions de politique étrangère.

Méthode

L’étude adopte un dispositif de recherche qualitatif et mobilise l’analyse documentaire ainsi que l’analyse qualitative de contenu. Le corpus principal comprend deux ensembles de sources institutionnelles. Le premier rassemble huit rapports annuels d’activité administrative de la Direction couvrant la période 2018–2025, tandis que le second réunit les actualités et les annonces consacrées au 15 juillet, publiées sur le site officiel de l’institution entre 2018 et le 31 juillet 2026. Pour la période 2018–2025, les documents publiés tout au long de chaque année ont été examinés, alors que les données relatives à 2026 ont été limitées aux contenus disponibles au 31 juillet 2026, date de clôture de la collecte des données. Les données ont été classées selon quatre catégories analytiques : les outils de communication utilisés, la répartition géographique et spatiale des activités, les publics cibles et le cadrage discursif du récit du 15 juillet. Ce cadre a permis d’évaluer de manière comparative les évolutions des pratiques communicationnelles de la Direction, non seulement en fonction du nombre d’activités, mais également au regard de la diversification des outils de communication, des espaces dans lesquels les activités se sont déroulées, de la différenciation des publics cibles et des transformations discursives.

Résultats

Les résultats montrent que les pratiques communicationnelles de la Direction relatives au 15 juillet dans les pays européens se sont considérablement diversifiées entre 2018 et 2026, tant sur le plan des outils de communication et des espaces mobilisés que sur celui des publics cibles et du discours. Durant la période initiale, les tables rondes, les conférences, les activités d’information et les projections de documentaires occupaient une place prépondérante. Par la suite, les tables rondes en ligne, les diffusions numériques, les contenus multilingues, les entretiens et les contenus vidéo ont gagné en visibilité dans le répertoire communicationnel, particulièrement en 2020 et 2021, en partie sous l’effet de la pandémie de COVID-19. Après la reprise des événements en présentiel, les outils numériques n’ont pas été abandonnés : leur utilisation s’est poursuivie parallèlement aux expositions, aux documentaires, aux contenus visuels et aux événements publics. Sur les plans géographique et spatial, une proportion importante des activités s’est concentrée dans les capitales européennes, les centres diplomatiques, les ambassades et les consulats généraux. Au fil du temps, toutefois, les institutions culturelles, les établissements d’enseignement, les lieux de mémoire symboliques et les espaces publics ont également été intégrés aux activités de communication. En ce qui concerne les publics cibles, l’approche initialement orientée vers un public étranger généraliste a progressivement cédé la place à des activités destinées à des groupes plus spécifiques, notamment les universitaires, les journalistes, les diplomates, les responsables politiques, les décideurs, les experts, les représentants de la société civile, la diaspora turque et les jeunes. Sur le plan discursif, bien que la tentative de coup d’État, la menace liée à FETÖ et l’accent mis sur la sécurité soient demeurés présents durant toute la période, les notions de démocratie, de volonté nationale, de résistance démocratique et de mémoire collective ont acquis une visibilité croissante. La transformation du récit du 15 juillet ne s’est donc pas traduite par l’abandon d’un cadre centré sur la sécurité, mais par son élargissement à des éléments relevant de la démocratie et de la mémoire collective.

Conclusion

L’étude montre que le rôle de la Direction dans la politique étrangère turque se manifeste principalement non par la détermination directe des décisions de politique étrangère, mais par la construction des récits de la Türkiye à destination des publics internationaux, leur adaptation à différents outils de communication, leur orientation vers des publics cibles spécifiques, leur circulation à l’échelle internationale et la coordination des activités de communication dans ce domaine. À cet égard, contrairement aux travaux existants qui abordent essentiellement la Direction sous l’angle de sa structure institutionnelle ou de ses activités générales de diplomatie publique, cette étude examine son rôle dans la communication en matière de politique étrangère à travers un cas spécifique suivi de manière continue sur la période 2018–2026. L’analyse conjointe des outils de communication, de la répartition géographique et spatiale, des publics cibles et du cadrage discursif offre une lecture multidimensionnelle de la transformation, au fil du temps, des pratiques de communication de la Direction en matière de politique étrangère. Néanmoins, dans la mesure où l’étude repose principalement sur des sources produites par la Direction et par d’autres institutions officielles, elle ne permet pas d’évaluer les effets de ces activités sur les publics européens. Les recherches futures pourraient mobiliser des enquêtes d’opinion, des entretiens, des groupes de discussion et des analyses des médias propres à chaque pays afin d’examiner la réception des récits construits par la Direction auprès de différents publics européens, ainsi que leurs effets éventuels sur les perceptions de la Türkiye.

Resumen estructurado

Objetivo

El objetivo de este estudio es examinar el papel de la Dirección de Comunicaciones de la Presidencia de la República de Türkiye (en adelante, la Dirección) en la política exterior turca a través de sus actividades de diplomacia pública y comunicación estratégica, y poner de manifiesto cómo se ha materializado dicho papel en las actividades relativas al 15 de julio desarrolladas en países europeos. Aunque el papel de la diplomacia pública y la comunicación estratégica en la política exterior turca ha suscitado un creciente interés académico, se ha prestado una atención insuficiente a los instrumentos de comunicación, los públicos destinatarios, las preferencias espaciales y los marcos discursivos mediante los cuales la Dirección construye una narrativa específica en distintos países y durante un período delimitado. Para abordar esta laguna, el estudio se centra en cómo la Dirección ha construido y comunicado la narrativa del 15 de julio en países europeos y en cómo esta práctica comunicativa se ha transformado entre 2018 y 2026. Las actividades relativas al 15 de julio desarrolladas en países europeos se consideran un caso que permite examinar de manera concreta el papel de la Dirección en la dimensión comunicativa de la política exterior, en lugar de concebirla como una institución que determina directamente las decisiones de política exterior.

Método

El estudio adopta un diseño de investigación cualitativo y emplea el análisis documental y el análisis cualitativo de contenido. El corpus principal consta de dos conjuntos de fuentes institucionales. El primero comprende ocho informes anuales de actividad administrativa de la Dirección correspondientes al período 2018–2025, mientras que el segundo reúne las noticias y los anuncios relativos al 15 de julio publicados en el sitio web oficial de la institución desde 2018 hasta el 31 de julio de 2026. Para el período 2018–2025, se examinaron los materiales publicados a lo largo de cada año, mientras que los datos de 2026 se limitaron al contenido disponible hasta el 31 de julio de 2026, fecha en que concluyó la recopilación de datos. Los datos se clasificaron en cuatro categorías analíticas: los instrumentos de comunicación utilizados, la distribución geográfica y espacial de las actividades, los públicos destinatarios y el encuadre discursivo de la narrativa del 15 de julio. Este marco permitió evaluar comparativamente los cambios en las prácticas comunicativas de la Dirección, no solo en función del número de actividades, sino también mediante la diversificación de los instrumentos de comunicación, los espacios en los que se desarrollaron las actividades, la diferenciación de los públicos destinatarios y la transformación discursiva.

Resultados

Los resultados muestran que las prácticas comunicativas de la Dirección relativas al 15 de julio en países europeos se diversificaron considerablemente entre 2018 y 2026 en cuanto a instrumentos de comunicación, espacios, públicos destinatarios y discurso. En el período inicial, destacaron las mesas redondas, las conferencias, las actividades informativas y las proyecciones de documentales, mientras que las mesas redondas en línea, las transmisiones digitales, los contenidos multilingües, las entrevistas y los contenidos de vídeo adquirieron mayor visibilidad en el repertorio comunicativo, especialmente en 2020 y 2021, en parte debido a la pandemia de COVID-19. Tras la reanudación de los eventos presenciales, los instrumentos digitales no se abandonaron, sino que continuaron utilizándose junto con exposiciones, documentales, contenidos visuales y eventos públicos. En términos geográficos y espaciales, una proporción significativa de las actividades se concentró en capitales europeas, centros diplomáticos, embajadas y consulados generales; con el tiempo, sin embargo, también se incorporaron a las actividades comunicativas instituciones culturales, instituciones educativas, lugares simbólicos de memoria y espacios públicos. En cuanto a los públicos destinatarios, el enfoque inicial dirigido a un público extranjero general fue sustituido gradualmente por actividades orientadas a grupos más específicos, entre ellos académicos, periodistas, diplomáticos, políticos, responsables de la toma de decisiones, expertos, representantes de la sociedad civil, la diáspora turca y jóvenes. En el plano discursivo, aunque la tentativa de golpe de Estado, la amenaza de FETÖ y el énfasis en la seguridad permanecieron presentes durante todo el período, los conceptos de democracia, voluntad nacional, resistencia democrática y memoria colectiva adquirieron una visibilidad creciente. Por consiguiente, la transformación de la narrativa del 15 de julio no supuso el abandono de un marco centrado en la seguridad, sino su ampliación mediante elementos vinculados a la democracia y la memoria colectiva.

Conclusión

El estudio demuestra que el papel de la Dirección en la política exterior turca se manifiesta principalmente no en la determinación directa de las decisiones de política exterior, sino en la construcción de las narrativas de Türkiye destinadas a públicos internacionales, su adaptación a distintos instrumentos de comunicación, su orientación hacia públicos destinatarios específicos, su circulación internacional y la coordinación de las actividades comunicativas en este ámbito. En este sentido, a diferencia de la literatura existente, que aborda la Dirección principalmente desde la perspectiva de su estructura institucional o de sus actividades generales de diplomacia pública, este estudio examina su papel en la comunicación de la política exterior mediante un caso específico y continuado que abarca el período 2018–2026. El análisis conjunto de los instrumentos de comunicación, la distribución geográfica y espacial, los públicos destinatarios y el encuadre discursivo ofrece una interpretación multidimensional de la transformación de las prácticas comunicativas de la Dirección en materia de política exterior a lo largo del tiempo. No obstante, dado que el estudio se basa predominantemente en fuentes producidas por la Dirección y otras instituciones oficiales, no permite evaluar los efectos de estas actividades sobre los públicos europeos. Las investigaciones futuras podrían recurrir a encuestas de opinión pública, entrevistas, grupos focales y análisis de medios de comunicación específicos de cada país para examinar cómo reciben los distintos públicos europeos las narrativas construidas por la Dirección y qué efectos pueden tener en sus percepciones de Türkiye.

结构式摘要

研究目的

本研究旨在通过考察土耳其总统府新闻局（Presidency’s Directorate of Communications，以下简称“新闻局”）的公共外交与战略传播活动，分析其在土耳其外交政策中的作用，并揭示这一作用如何具体体现于欧洲国家开展的“7·15”主题活动之中。尽管公共外交与战略传播在土耳其外交政策中的作用日益受到学界关注，但对于新闻局在特定时期内跨越不同国家构建特定叙事时所采用的传播工具、目标受众、空间选择及话语框架，现有研究仍缺乏充分考察。为弥补这一不足，本研究聚焦新闻局如何在欧洲国家构建与传播“7·15”叙事，以及这一传播实践在2018—2026年间发生的变化。研究将欧洲国家开展的“7·15”主题活动作为具体案例，以考察新闻局在外交政策传播层面的作用，而非将其视为直接决定外交政策的机构。

研究方法

本研究采用质性研究设计，运用文献分析法与质性内容分析法。核心资料由两类机构性来源构成：第一类为新闻局涵盖2018—2025年的八份年度行政活动报告；第二类为该机构官方网站自2018年至2026年7月31日发布的“7·15”主题新闻与公告。对于2018—2025年，研究考察了各年度全年发布的相关资料；对于2026年，资料范围则限定为截至2026年7月31日，即资料收集工作结束之时已发布的内容。研究依据四个分析维度对资料进行分类：所采用的传播工具、活动的地理与空间分布、目标受众，以及“7·15”叙事的话语框定。该分析框架使研究能够对新闻局传播实践的变化进行比较评估，不仅考察活动数量，还分析传播工具的多样化、活动开展的空间、目标受众的分化以及话语转变。

研究发现

研究发现，2018—2026年间，新闻局在欧洲国家围绕“7·15”开展的传播实践，在传播工具、空间、目标受众及话语层面均呈现出显著的多样化趋势。在初始阶段，专题讨论会、会议、信息传播活动及纪录片放映占据突出地位；此后，线上专题讨论会、数字播出、多语种内容、访谈及视频内容在其传播手段体系中的可见度有所提升，尤其是在2020年和2021年，这一变化部分受到新冠疫情的影响。线下活动恢复后，数字工具并未被弃用，而是继续与展览、纪录片、视觉内容及公共活动并行使用。在地理与空间层面，相当一部分活动集中于欧洲各国首都、外交中心、大使馆及总领事馆；但随着时间推移，文化机构、教育机构、具有象征意义的记忆场所及公共空间也逐步被纳入传播活动。在目标受众层面，最初面向一般外国公众的传播方式，逐渐被针对更具体群体的活动所取代，其对象包括学者、记者、外交官、政治人物、决策者、专家、公民社会代表、土耳其海外侨民及青年。在话语层面，尽管未遂政变、FETÖ威胁及对安全的强调贯穿整个研究时期，但民主、国民意志、民主抵抗及集体记忆等概念日益凸显。因此，“7·15”叙事的转变并非表现为放弃以安全为中心的框架，而是通过纳入民主与集体记忆要素，对这一框架加以拓展。

研究结论

本研究表明，新闻局在土耳其外交政策中的作用，主要并不体现为直接决定外交政策，而是体现为面向国际受众构建土耳其叙事、使这些叙事适配不同传播工具、将其定向传达给特定目标受众、推动其在国际范围内流通，以及协调该领域的传播活动。在这一意义上，不同于主要从机构结构或一般公共外交活动角度考察新闻局的既有文献，本研究通过一个涵盖2018—2026年且具有时间连续性的具体案例，分析其在外交政策传播中的作用。通过综合考察传播工具、地理与空间分布、目标受众及话语框定，研究从多个维度阐释了新闻局外交政策传播实践随时间推移而发生的转变。然而，由于本研究主要依赖新闻局及其他官方机构制作的资料，因此无法评估这些活动对欧洲公众产生的影响。未来研究可采用民意调查、访谈、焦点小组及针对具体国家的媒体分析，考察不同欧洲公众如何接受新闻局构建的叙事，以及这些叙事可能对其土耳其认知产生何种影响。

Структурированная аннотация

Цель

Цель настоящего исследования — изучить роль Управления по коммуникациям при Президенте Турецкой Республики (далее — Управление) во внешней политике Турции через его деятельность в области публичной дипломатии и стратегической коммуникации, а также выявить, каким образом эта роль реализуется в мероприятиях, посвящённых событиям 15 июля и проводимых в европейских странах. Несмотря на возрастающее внимание академического сообщества к роли публичной дипломатии и стратегической коммуникации во внешней политике Турции, недостаточно изученными остаются коммуникационные инструменты, целевые аудитории, пространственные предпочтения и дискурсивные рамки, посредством которых Управление формирует определённый нарратив в различных странах на протяжении конкретного периода. Восполняя данный пробел, исследование сосредоточивается на том, как Управление конструировало и транслировало нарратив о событиях 15 июля в европейских странах и как эта коммуникационная практика изменялась в 2018–2026 годах. Мероприятия, посвящённые событиям 15 июля и проводимые в европейских странах, рассматриваются как конкретный кейс, позволяющий исследовать роль Управления в коммуникационном измерении внешней политики, а не как института, непосредственно определяющего внешнеполитические решения.

Методология

Исследование основано на качественном исследовательском дизайне и предполагает применение анализа документов и качественного контент-анализа. Основной массив данных включает две группы институциональных источников. Первую составляют восемь ежегодных отчётов об административной деятельности Управления за 2018–2025 годы, вторую — новостные материалы и объявления, посвящённые событиям 15 июля и опубликованные на официальном сайте учреждения с 2018 года по 31 июля 2026 года. Для периода 2018–2025 годов были изучены материалы, опубликованные в течение каждого соответствующего года, тогда как данные за 2026 год ограничивались контентом, доступным по состоянию на 31 июля 2026 года — дату завершения сбора данных. Данные были систематизированы по четырём аналитическим категориям: используемые коммуникационные инструменты, географическое и пространственное распределение мероприятий, целевые аудитории и дискурсивное фреймирование нарратива о событиях 15 июля. Данная аналитическая схема позволила провести сравнительную оценку изменений в коммуникационных практиках Управления не только с точки зрения количества мероприятий, но и в аспектах диверсификации коммуникационных инструментов, пространств проведения мероприятий, дифференциации целевых аудиторий и дискурсивной трансформации.

Результаты

Результаты показывают, что в 2018–2026 годах коммуникационные практики Управления, связанные с событиями 15 июля, в европейских странах существенно диверсифицировались с точки зрения коммуникационных инструментов, пространств, целевых аудиторий и дискурса. На начальном этапе преобладали панельные дискуссии, конференции, информационные мероприятия и показы документальных фильмов, тогда как онлайн-дискуссии, цифровые трансляции, многоязычный контент, интервью и видеоматериалы стали занимать более заметное место в коммуникационном репертуаре, особенно в 2020 и 2021 годах, отчасти вследствие пандемии COVID-19. После возобновления очных мероприятий цифровые инструменты не были исключены из практики, а продолжили использоваться наряду с выставками, документальными фильмами, визуальным контентом и публичными мероприятиями. В географическом и пространственном отношении значительная часть мероприятий была сосредоточена в европейских столицах, дипломатических центрах, посольствах и генеральных консульствах; однако со временем в коммуникационную деятельность были также включены учреждения культуры, образовательные учреждения, символические места памяти и общественные пространства. Что касается целевых аудиторий, первоначальный подход, ориентированный на широкую зарубежную общественность, постепенно уступил место мероприятиям, адресованным более конкретным группам, включая учёных, журналистов, дипломатов, политиков, лиц, принимающих решения, экспертов, представителей гражданского общества, турецкую диаспору и молодёжь. На дискурсивном уровне, хотя попытка государственного переворота, угроза со стороны FETÖ и акцент на безопасности сохраняли своё присутствие на протяжении всего исследуемого периода, понятия демократии, национальной воли, демократического сопротивления и коллективной памяти становились всё более заметными. Таким образом, трансформация нарратива о событиях 15 июля выражалась не в отказе от рамки, ориентированной на безопасность, а в её расширении за счёт включения элементов демократии и коллективной памяти.

Заключение

Исследование показывает, что роль Управления во внешней политике Турции проявляется прежде всего не в непосредственном определении внешнеполитических решений, а в конструировании нарративов Турции для международных аудиторий, их адаптации к различным коммуникационным инструментам, адресной ориентации на конкретные целевые аудитории, распространении на международном уровне и координации коммуникационной деятельности в этой сфере. В этом отношении, в отличие от существующей литературы, рассматривающей Управление преимущественно через призму его институциональной структуры или общей деятельности в области публичной дипломатии, настоящее исследование анализирует его роль во внешнеполитической коммуникации на основе конкретного кейса, прослеживаемого непрерывно на протяжении 2018–2026 годов. Совместное рассмотрение коммуникационных инструментов, географического и пространственного распределения мероприятий, целевых аудиторий и дискурсивного фреймирования позволяет представить многомерную картину трансформации внешнеполитических коммуникационных практик Управления во времени. Вместе с тем, поскольку исследование опирается преимущественно на источники, подготовленные Управлением и другими официальными учреждениями, оно не позволяет оценить воздействие этих мероприятий на европейскую общественность. В дальнейших исследованиях могут быть использованы опросы общественного мнения, интервью, фокус-группы и анализ средств массовой информации отдельных стран для изучения того, как различные европейские аудитории воспринимают нарративы, конструируемые Управлением, и какое влияние эти нарративы могут оказывать на представления о Турции.

संरचित सार

उद्देश्य

इस अध्ययन का उद्देश्य सार्वजनिक कूटनीति और रणनीतिक संचार संबंधी गतिविधियों के माध्यम से तुर्किये की विदेश नीति में राष्ट्रपति कार्यालय के संचार निदेशालय (आगे ‘निदेशालय’) की भूमिका का परीक्षण करना तथा यह स्पष्ट करना है कि यूरोपीय देशों में आयोजित 15 जुलाई-विषयक गतिविधियों में यह भूमिका किस प्रकार मूर्त रूप में प्रकट हुई है। यद्यपि तुर्किये की विदेश नीति में सार्वजनिक कूटनीति और रणनीतिक संचार की भूमिका के प्रति अकादमिक रुचि निरंतर बढ़ी है, तथापि उन संचार साधनों, लक्षित जनसमूहों, स्थानिक प्राथमिकताओं और विमर्शात्मक रूपरेखाओं पर पर्याप्त ध्यान नहीं दिया गया है, जिनके माध्यम से निदेशालय विभिन्न देशों में एक निर्धारित अवधि के दौरान विशिष्ट आख्यान का निर्माण करता है। इस शोध-अंतराल को संबोधित करते हुए अध्ययन इस बात पर केंद्रित है कि निदेशालय ने यूरोपीय देशों में 15 जुलाई के आख्यान का निर्माण और संप्रेषण किस प्रकार किया तथा 2018 से 2026 के बीच इस संचार-प्रथा में क्या परिवर्तन हुए। यूरोपीय देशों में आयोजित 15 जुलाई-विषयक गतिविधियों को एक ऐसे प्रकरण के रूप में लिया गया है, जिसके माध्यम से विदेश नीति के संचारात्मक आयाम में निदेशालय की भूमिका का ठोस परीक्षण किया जा सके; उसे प्रत्यक्ष रूप से विदेश नीति संबंधी निर्णय निर्धारित करने वाली संस्था के रूप में नहीं देखा गया है।

पद्धति

अध्ययन गुणात्मक अनुसंधान अभिकल्प को अपनाता है और दस्तावेज़ विश्लेषण तथा गुणात्मक अंतर्वस्तु विश्लेषण का उपयोग करता है। मुख्य डेटा-संग्रह में संस्थागत स्रोतों के दो समूह सम्मिलित हैं। पहले समूह में 2018–2025 की अवधि को समेटने वाली निदेशालय की आठ वार्षिक प्रशासनिक गतिविधि रिपोर्टें शामिल हैं, जबकि दूसरे समूह में 2018 से 31 जुलाई 2026 तक संस्था की आधिकारिक वेबसाइट पर प्रकाशित 15 जुलाई-विषयक समाचार और घोषणाएँ सम्मिलित हैं। 2018–2025 की अवधि के लिए प्रत्येक संबंधित वर्ष में प्रकाशित समस्त प्रासंगिक सामग्री का परीक्षण किया गया, जबकि 2026 के डेटा को 31 जुलाई 2026 तक उपलब्ध सामग्री तक सीमित रखा गया, क्योंकि इसी तिथि को डेटा-संग्रह की प्रक्रिया समाप्त हुई थी। डेटा को चार विश्लेषणात्मक श्रेणियों में वर्गीकृत किया गया: प्रयुक्त संचार साधन, गतिविधियों का भौगोलिक और स्थानिक वितरण, लक्षित जनसमूह तथा 15 जुलाई के आख्यान का विमर्शात्मक फ्रेमिंग। इस रूपरेखा ने निदेशालय की संचार-प्रथाओं में आए परिवर्तनों का तुलनात्मक आकलन केवल गतिविधियों की संख्या के आधार पर ही नहीं, बल्कि संचार साधनों के विविधीकरण, गतिविधियों के आयोजन-स्थलों, लक्षित जनसमूहों के विभेदीकरण और विमर्शात्मक रूपांतरण के आधार पर भी संभव बनाया।

निष्कर्षात्मक प्राप्तियाँ

अध्ययन से स्पष्ट होता है कि 2018 से 2026 के बीच यूरोपीय देशों में 15 जुलाई से संबंधित निदेशालय की संचार-प्रथाओं में संचार साधनों, स्थानों, लक्षित जनसमूहों और विमर्श के स्तर पर उल्लेखनीय विविधीकरण हुआ। आरंभिक अवधि में पैनल चर्चाएँ, सम्मेलन, सूचनात्मक गतिविधियाँ और वृत्तचित्रों के प्रदर्शन प्रमुख थे, जबकि विशेष रूप से 2020 और 2021 में ऑनलाइन पैनल चर्चाओं, डिजिटल प्रसारणों, बहुभाषी सामग्री, साक्षात्कारों और वीडियो सामग्री की संचार साधनों के समुच्चय में उपस्थिति अधिक स्पष्ट हुई। यह परिवर्तन आंशिक रूप से कोविड-19 महामारी के कारण भी हुआ। प्रत्यक्ष उपस्थिति वाले आयोजनों की पुनः शुरुआत के बाद डिजिटल साधनों का परित्याग नहीं किया गया, बल्कि प्रदर्शनियों, वृत्तचित्रों, दृश्य सामग्री और सार्वजनिक आयोजनों के साथ उनका उपयोग जारी रहा। भौगोलिक और स्थानिक दृष्टि से गतिविधियों का एक महत्त्वपूर्ण अनुपात यूरोपीय राजधानियों, राजनयिक केंद्रों, दूतावासों और महावाणिज्य दूतावासों में केंद्रित था; तथापि, समय के साथ सांस्कृतिक संस्थानों, शैक्षिक संस्थानों, प्रतीकात्मक स्मृति-स्थलों और सार्वजनिक स्थानों को भी संचार गतिविधियों में सम्मिलित किया गया। लक्षित जनसमूहों के संदर्भ में, सामान्य विदेशी जनता की ओर उन्मुख आरंभिक दृष्टिकोण का स्थान धीरे-धीरे अधिक विशिष्ट समूहों को लक्षित करने वाली गतिविधियों ने ले लिया। इनमें शिक्षाविद्, पत्रकार, राजनयिक, राजनेता, निर्णयकर्ता, विशेषज्ञ, नागरिक समाज के प्रतिनिधि, तुर्की प्रवासी समुदाय और युवा शामिल थे। विमर्शात्मक स्तर पर, यद्यपि तख्तापलट का प्रयास, FETÖ से उत्पन्न खतरा और सुरक्षा पर बल पूरी अवधि में विद्यमान रहे, फिर भी लोकतंत्र, राष्ट्रीय जन-इच्छा, लोकतांत्रिक प्रतिरोध और सामूहिक स्मृति की अवधारणाएँ उत्तरोत्तर अधिक प्रमुख होती गईं। अतः 15 जुलाई के आख्यान में परिवर्तन सुरक्षा-केंद्रित रूपरेखा के परित्याग के रूप में नहीं, बल्कि लोकतंत्र और सामूहिक स्मृति के तत्त्वों के समावेश द्वारा उसके विस्तार के रूप में सामने आया।

निष्कर्ष

अध्ययन दर्शाता है कि तुर्किये की विदेश नीति में निदेशालय की भूमिका मुख्यतः विदेश नीति संबंधी निर्णयों को प्रत्यक्ष रूप से निर्धारित करने में नहीं, बल्कि अंतरराष्ट्रीय जनसमूहों के लिए तुर्किये के आख्यानों का निर्माण करने, उन्हें विभिन्न संचार साधनों के अनुरूप ढालने, विशिष्ट लक्षित जनसमूहों की ओर निर्देशित करने, अंतरराष्ट्रीय स्तर पर उनका प्रसार करने तथा इस क्षेत्र में संचार गतिविधियों का समन्वय करने में प्रकट होती है। इस दृष्टि से, मौजूदा साहित्य के विपरीत, जो निदेशालय का अध्ययन मुख्यतः उसकी संस्थागत संरचना या सामान्य सार्वजनिक कूटनीति संबंधी गतिविधियों के माध्यम से करता है, यह अध्ययन 2018–2026 की अवधि में निरंतर चले एक विशिष्ट प्रकरण के माध्यम से विदेश नीति संचार में उसकी भूमिका का परीक्षण करता है। संचार साधनों, भौगोलिक और स्थानिक वितरण, लक्षित जनसमूहों तथा विमर्शात्मक फ्रेमिंग का संयुक्त आकलन समय के साथ निदेशालय की विदेश नीति संबंधी संचार-प्रथाओं में हुए रूपांतरण का बहुआयामी विवेचन प्रस्तुत करता है। तथापि, चूँकि अध्ययन मुख्यतः निदेशालय और अन्य आधिकारिक संस्थाओं द्वारा निर्मित स्रोतों पर निर्भर है, इसलिए इसके आधार पर यूरोपीय जनसमूहों पर इन गतिविधियों के प्रभावों का आकलन नहीं किया जा सकता। भावी अनुसंधान जनमत सर्वेक्षणों, साक्षात्कारों, फोकस समूहों और देश-विशिष्ट मीडिया विश्लेषणों का उपयोग करके यह जाँच सकते हैं कि विभिन्न यूरोपीय जनसमूह निदेशालय द्वारा निर्मित आख्यानों को किस प्रकार ग्रहण करते हैं और ये आख्यान तुर्किये के प्रति उनकी धारणाओं पर क्या प्रभाव डाल सकते हैं।