Abstract

Bu araştırma, İlköğretim DKAB derslerinde kinestetik öğrenme stilinin kullanımına yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında, Muş ilinde Millî Eğitim Bakanlığı’na (MEB’e) bağlı resmi okullarda göreve devam eden öğretmenlerden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ile belirlenen 15 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmeni üzerinde yürütülmüştür. Araştırma izni alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeline göre tasarlanan araştırmada veri toplama aracı olarak Mervenur YARLI tarafından hazırlanan görüşme formu gerekli izinler alınarak, Yarı Yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu ile toplanmıştır. Veriler MAXQDA 2020 paket programına aktarılmış ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada DKAB öğretmenlerinin görüşlerinden elde edilen sonuçlara göre; sınıfların fiziki şartlarının iyileştirilmesi, öğrenci stillerine uygun hareket edilmesi, öğrencilerin bireysel farklılıklarının ve öğrenme stillerinin farkına varılması, öğretmenlerin öğrenci stillerine ilişkin bilgi sahibi olup öğretim sürecini ve dersin işleniş şeklini yeniden düzenlemesi, öğretmenlerin öğrencilerin sahip oldukları stillere uygun olacak şekilde etkinlik üretebilmesi, derslerin eğlenceli ve kalıcı öğrenmeleri sağlayacak hale getirilmesi, öğretmenlerin derste farklı yöntem ve teknikler kullanması gerektiği sonuçları tespit edilmiştir.

Abstract

This study was conducted to examine teachers’ views on the use of the kinesthetic learning style in primary school DKAB classes. The study was conducted during the 2024–2025 academic year with 15 Religious Culture and Ethics (DKAB) teachers selected via a convenience sample method from among teachers currently employed at public schools affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in the province of Muş. Research permission was obtained. Designed according to the case study model one of the qualitative research methods the study collected data using the Semi-Structured Teacher Interview Form prepared by Mervenur YARLI, following the necessary approvals. The data were transferred to the MAXQDA 2020 software package and analyzed through content analysis. According to the results obtained from the DKAB teachers’ views in the study: improving the physical conditions of classrooms, adapting to students’ learning styles, recognizing students’ individual differences and learning styles, teachers having knowledge of students’ learning styles and reorganizing the teaching process and the way the lesson is conducted, teachers being able to design activities suitable for the learning styles students possess, making lessons engaging and conducive to lasting learning, and the need for teachers to employ diverse methods and techniques in the classroom.

Structured Abstract:

This study aims to examine teachers' views regarding the use of the kinesthetic learning style in primary education Religious Culture and Moral Knowledge (DKAB) lessons. In this context, the study focuses primarily on teachers' practices and perspectives within these lessons. Consequently, the study is unique in that it reveals teachers' experiences. It is anticipated that the study will contribute to enhancing the quality of instruction through the more effective use of the kinesthetic learning style, improving the methods and techniques of the DKAB curriculum based on the obtained data, and enabling students to achieve the learning outcomes targeted by the Ministry of National Education (MEB) at a higher level. Accordingly, the research's central problem statement is: "What are the views of primary education (grades 4, 5, 6, 7, and 8) DKAB teachers regarding the use of the kinesthetic learning style in the instructional process?"

The unique value of this research stems from its comprehensive examination of the kinesthetic learning style within the context of Religious Culture and Moral Knowledge (DKAB) instruction based on teacher perspectives and its evaluation of textbook activities tailored to this style from an implementation standpoint. While the literature contains various studies on learning styles, there is a noticeable lack of research that holistically examines the kinesthetic learning style specifically within DKAB courses regarding textbook activities, the instructional process, and teacher practices. Drawing on teachers' classroom experiences, this research makes a significant contribution to the existing literature by identifying the needs of students with a kinesthetic learning style, the practical challenges encountered, and proposed solutions to these difficulties. Furthermore, the research findings offer valuable data for textbook development processes, the enrichment of curricula, and teacher training and in-service professional development activities. In this respect, the study contributes to the field by offering original, practice-oriented recommendations aimed at developing a more effective and inclusive DKAB instructional approach that prioritizes students' individual differences.

This article examines the learning styles approach within the context of teaching Religious Culture and Moral Knowledge (DKAB) and investigates, in particular, the role of the kinesthetic learning style in the instructional process based on teachers' views. The first section of the study defines the concept of learning styles and highlights their importance in the educational process. Subsequently, the fundamental characteristics of visual, auditory, and kinesthetic learning styles are explained, and their significance regarding individual differences and effective learning is evaluated. The study then addresses the relationship between the kinesthetic learning style and religious education, discussing from both theoretical and practical perspectives the potential contributions that teaching activities tailored to this style can make to the learning process. The methodology section details the study design, participants, data collection instrument, and data analysis process. The findings section presents teachers' views regarding textbook activities, instructional practices suited to the kinesthetic learning style, and the challenges and needs encountered. Finally, the findings are discussed in light of the relevant literature, the conclusions are evaluated, and recommendations are offered regarding the improvement of textbooks, the organization of instructional processes according to learning styles, and the more effective use of diverse teaching methods and techniques by teachers.

This study employed a case study design, a qualitative research method. Data was gathered by asking open-ended questions to the study group. The data obtained from the interviews were transferred to a computer and analyzed using the MAXQDA 2020 software package to evaluate the findings in alignment with the study's objectives. Data collection involved the use of documents and semi-structured interview forms. The interview form originally prepared by Mervenur Yarlı was revised to suit the specific context of the field and used in this study after obtaining the necessary permissions.

An overall assessment of the findings reveals that, while teachers consider the implementation of activities in Religious Culture and Moral Knowledge (DKAB) lessons important for supporting learning and achieving learning outcomes, they also reported facing various practical challenges. These difficulties stem from factors such as large class sizes, insufficient lesson duration, the limited functionality of certain activities, and the diverse learning styles of students. According to the teachers, visual and kinesthetic learners constitute the majority in the classrooms. Although conducting DKAB lessons in a manner that accommodates different learning styles is deemed possible, teachers noted that success depends not only on the structure of the lesson but also on the teacher's competence and the availability of suitable instructional environments. It was specifically noted that kinesthetic learners tend to lose interest and experience attention issues when movement-based activities are not sufficiently incorporated into the instructional process. Teachers emphasized that implementing kinesthetic activities for teaching abstract religious concepts is more challenging, methods such as drama, role-playing, games, model making, field trips, and hands on activities are effective for topics related to acts of worship, stories of the prophets, morality, and daily life.

When the research findings are evaluated overall, it appears that planning the Religious Culture and Moral Knowledge (DKAB) instructional process with due regard for students' individual characteristics and learning styles would enhance the quality of instruction. Accordingly, it is recommended that activities in textbooks particularly those catering to the kinesthetic learning style be diversified and utilized more effectively during instruction. Furthermore, it is crucial to improve the physical conditions of classrooms, ensure teachers gain awareness and competence regarding students' learning styles, enable them to tailor lesson plans to these differences, and encourage the use of varied teaching methods and techniques. Additionally, empowering teachers to develop original activities suited to students' learning characteristics will contribute to making lessons more engaging, student-centered, and practice oriented. This approach will both foster active student participation and facilitate more lasting and effective learning. Recommendations have also been put forward regarding the development of comprehensive assessment tools to measure students' learning styles, the removal of physical and structural barriers in schools, and the provision of in service training seminars for DKAB teachers to assess or enhance their awareness of learning styles.

Yapılandırılmış Özet:

Bu çalışmada, İlköğretim DKAB derslerinde kinestetik öğrenme stilinin kullanımına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın ana çerçevesini DKAB derslerinde öğretmen uygulamaları ve görüşleri oluşturmaktadır.  Böylece çalışma öğretmen deneyimlerini ortaya koyması bakımından özgün bir nitelik taşımaktadır. Kinestetik öğrenme stilinin derslerde daha etkin kullanılması yoluyla öğretimin niteliğinin artırılmasına, elde edilecek veriler ışığında DKAB müfredatının yöntem ve tekniklerinin geliştirilmesine ve öğrencilerin MEB’in hedeflediği kazanımlara daha yüksek düzeyde ulaşmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın temel problem cümlesi, 'İlköğretim (4, 5, 6, 7 ve 8. sınıf) DKAB öğretmenlerinin, öğretim sürecinde kinestetik öğrenme stilini kullanmaya ilişkin görüşleri nelerdir?' şeklindedir.

Bu araştırmanın özgün değeri, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretiminde kinestetik öğrenme stilini öğretmen görüşleri doğrultusunda kapsamlı biçimde ele alması ve bu öğrenme stiline yönelik ders kitabı etkinliklerini uygulama boyutuyla değerlendirmesinden kaynaklanmaktadır. Alınyazında öğrenme stilleri üzerine çeşitli araştırmalar bulunmakla birlikte, DKAB dersleri özelinde kinestetik öğrenme stilinin ders kitabı etkinlikleri, öğretim süreci ve öğretmen uygulamaları açısından bütüncül olarak incelendiği çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu araştırma, öğretmenlerin sınıf içi deneyimlerinden hareketle kinestetik öğrenme stiline sahip öğrencilerin ihtiyaçlarını, karşılaşılan uygulama güçlüklerini ve bu güçlüklere yönelik çözüm önerilerini ortaya koyarak mevcut literatüre önemli katkılar sunmaktadır. Ayrıca araştırma bulguları, ders kitabı geliştirme süreçlerine, öğretim programlarının zenginleştirilmesine, öğretmen yetiştirme ve hizmet içi eğitim faaliyetlerine veri sağlayabilecek niteliktedir. Bu yönüyle çalışma, öğrencilerin bireysel farklılıklarını merkeze alan, daha etkili ve kapsayıcı bir DKAB öğretiminin geliştirilmesine yönelik özgün ve uygulamaya dönük öneriler sunması bakımından alanyazına katkı sağlamaktadır.

Bu makalede, öğrenme stilleri yaklaşımı Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretimi bağlamında ele alınmış ve özellikle kinestetik öğrenme stilinin öğretim sürecindeki yeri öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde öğrenme stili kavramı açıklanarak öğrenme stillerinin eğitim-öğretim sürecindeki önemi üzerinde durulmuştur. Ardından görsel, işitsel ve kinestetik öğrenme stillerinin temel özellikleri açıklanmış, bu stillerin bireysel farklılıklar ve etkili öğrenme açısından taşıdığı önem değerlendirilmiştir. Devamında, kinestetik öğrenme stilinin din eğitimiyle ilişkisi ele alınmış; DKAB derslerinde bu öğrenme stiline uygun öğretim etkinliklerinin öğrenme sürecine sağlayabileceği katkılar kuramsal ve uygulamalı yönleriyle tartışılmıştır. Araştırmanın yöntem bölümünde çalışma deseni, katılımcılar, veri toplama aracı ve veri analiz süreci ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bulgular bölümünde öğretmenlerin ders kitabındaki etkinliklere, kinestetik öğrenme stiline uygun öğretim uygulamalarına, karşılaşılan güçlük ve ihtiyaçlara ilişkin görüşleri sunulmuştur. Son olarak elde edilen bulgular ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmış, ulaşılan sonuçlar değerlendirilmiş ve ders kitaplarının geliştirilmesi, öğretim süreçlerinin öğrenme stillerine göre düzenlenmesi ile öğretmenlerin farklı öğretim yöntem ve tekniklerini daha etkin kullanmalarına yönelik önerilere yer verilmiştir.

Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Durum çalışması modeline dayanan araştırmada çalışma grubuna açık uçlu sorular sorularak görüşleri alınmıştır. Gerçekleştirilen görüşme sonucu elde edilen veriler bilgisayara aktarılarak araştırmanın amacına uygun olacak biçimde elde edilen verilerin çözümlenmesinde ve değerlendirilmesinde öğretmenlerin görüşlerinden elde edilen veriler MAXQDA 2020 paket programına taşınarak içerik analizinde bulunulmuştur. Araştırmanın verileri, dokümanlar ve yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmıştır. Mervenur YARLI tarafından hazırlanan görüşme formu gerekli izinler alınarak ve alana uygun bir şekilde yeniden revize edilerek bu çalışmada kullanılmıştır.

Araştırma bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, öğretmenler DKAB derslerinde etkinliklerin uygulanmasını öğrenmeyi desteklemesi ve kazanımların gerçekleşmesine katkı sağlaması açısından önemli görmekle birlikte, sınıf mevcudunun fazlalığı, ders süresinin yetersizliği, etkinliklerin işlevselliğinin sınırlı olması ve öğrencilerin farklı öğrenme stillerine sahip olmaları gibi nedenlerle uygulamada çeşitli güçlükler yaşandığını ifade etmişlerdir. Öğretmenlere göre sınıflarda görsel ve kinestetik öğrenme stiline sahip öğrenciler ağırlıktadır. DKAB derslerinin farklı öğrenme stillerine uygun biçimde yürütülmesi mümkün görülse de bunun dersin yapısı kadar öğretmenin yeterliliğine ve uygun öğretim ortamlarının varlığına bağlı olduğu belirtilmiştir. Özellikle kinestetik öğrenme stiline sahip öğrencilerin, öğretim sürecinde hareket temelli etkinliklere yeterince yer verilmediğinde derse ilgilerinin azaldığı ve dikkat sorunları yaşadıkları ifade edilmiştir. Öğretmenler, soyut dinî kavramların öğretiminde kinestetik etkinliklerin uygulanmasının daha zor olduğunu, buna karşın ibadetler, peygamber kıssaları, ahlak ve günlük yaşamla ilişkili konularda drama, canlandırma, oyun, model hazırlama, gezi ve uygulamalı etkinliklerin etkili olduğunu vurgulamışlardır.

Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, DKAB öğretim sürecinin öğrencilerin bireysel özellikleri ve öğrenme stilleri dikkate alınarak planlanmasının öğretimin niteliğini artıracağı görülmektedir. Bu doğrultuda, ders kitaplarında özellikle kinestetik öğrenme stiline hitap eden etkinliklerin çeşitlendirilmesi ve öğretim sürecinde daha etkin biçimde kullanılması önerilmektedir. Ayrıca, sınıfların fiziksel koşullarının iyileştirilmesi, öğretmenlerin öğrencilerin öğrenme stilleri konusunda farkındalık ve yeterlik kazanmaları, ders planlarını bu farklılıklara göre düzenlemeleri ve farklı öğretim yöntem ve tekniklerinden yararlanmaları önem taşımaktadır. Bunun yanında, öğretmenlerin öğrencilerin öğrenme özelliklerine uygun özgün etkinlikler geliştirebilmeleri, derslerin daha ilgi çekici, öğrenci merkezli ve uygulamaya dayalı bir yapıya kavuşturulmasına katkı sağlayacaktır. Böylece hem öğrencilerin derse aktif katılımı desteklenecek hem de öğrenmelerin daha kalıcı ve etkili olması mümkün olacaktır. Öğrencilerin sahip olduğu öğrenme stillerini kapsamlı bir şekilde ölçecek ölçme araçları geliştirilmesi, okullarda fiziki ve yapısal engellerin giderilmesi ve DKAB öğretmenleri için öğrenme stillerine yönelik farkındalıklarını belirleme ya da artırmaya ilişkin hizmet içi eğitim seminerleri verilmesi gibi öneriler geliştirilmiştir.

ملخص منظم:

تهدف هذه الدراسة إلى استكشاف آراء المعلمين بشأن استخدام أسلوب التعلم الحركي في دروس «الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية» (DKAB) في التعليم الابتدائي. وفي هذا السياق، تركز الدراسة في المقام الأول على ممارسات المعلمين ووجهات نظرهم في إطار هذه الدروس. وبالتالي، فإن الدراسة فريدة من نوعها من حيث أنها تكشف عن تجارب المعلمين. ومن المتوقع أن تسهم الدراسة في تحسين جودة التدريس من خلال الاستخدام الأكثر فعالية لأسلوب التعلم الحركي، وتحسين أساليب وتقنيات منهج «الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية» استنادًا إلى البيانات التي تم الحصول عليها، وتمكين الطلاب من تحقيق نتائج التعلم التي تستهدفها وزارة التعليم الوطني (MEB) بمستوى أعلى. وبناءً على ذلك، فإن صيغة المشكلة المركزية للبحث هي: «ما هي آراء معلمي مادة الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية (DKAB) في التعليم الابتدائي (الصفوف 4 و5 و6 و7 و8) بشأن استخدام أسلوب التعلم الحركي في العملية التعليمية؟»

تنبع القيمة الفريدة لهذا البحث من دراسته الشاملة لأسلوب التعلم الحركي في سياق تدريس «الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية» (DKAB) استنادًا إلى وجهات نظر المعلمين، وتقييمه لأنشطة الكتب المدرسية المصممة خصيصًا لهذا الأسلوب من منظور التنفيذ. ورغم أن الأدبيات تحتوي على دراسات متنوعة حول أنماط التعلم، إلا أن هناك نقصًا ملحوظًا في الأبحاث التي تدرس أسلوب التعلم الحركي بشكل شامل، وتحديدًا في مقررات «الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية» (DKAB) فيما يتعلق بأنشطة الكتب المدرسية، والعملية التعليمية، وممارسات المعلمين. واستنادًا إلى تجارب المعلمين في الفصول الدراسية، تقدم هذه الدراسة مساهمة مهمة في الأدبيات الحالية من خلال تحديد احتياجات الطلاب ذوي أسلوب التعلم الحركي، والتحديات العملية التي يواجهونها، والحلول المقترحة لهذه الصعوبات. علاوة على ذلك، توفر نتائج الدراسة بيانات قيّمة لعمليات تطوير الكتب المدرسية، وإثراء المناهج الدراسية، وأنشطة تدريب المعلمين والتطوير المهني أثناء الخدمة. وفي هذا الصدد، تساهم الدراسة في هذا المجال من خلال تقديم توصيات مبتكرة وموجهة نحو الممارسة تهدف إلى تطوير نهج تعليمي أكثر فعالية وشمولية لمادة الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية (DKAB) يولي الأولوية للاختلافات الفردية بين الطلاب.

تتناول هذه المقالة نهج أنماط التعلم في سياق تدريس مادة الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية (DKAB)، وتستكشف، على وجه الخصوص، دور أسلوب التعلم الحركي في العملية التعليمية استنادًا إلى آراء المعلمين. يحدد القسم الأول من الدراسة مفهوم أنماط التعلم ويسلط الضوء على أهميتها في العملية التربوية. بعد ذلك، يتم شرح الخصائص الأساسية لأنماط التعلم البصري والسمعي والحركي، وتقييم أهميتها فيما يتعلق بالاختلافات الفردية والتعلم الفعال. ثم تتناول الدراسة العلاقة بين أسلوب التعلم الحركي والتربية الدينية، وتناقش من المنظورين النظري والعملي المساهمات المحتملة التي يمكن أن تقدمها الأنشطة التعليمية المصممة خصيصًا لهذا الأسلوب لعملية التعلم. يقدم قسم المنهجية تفاصيل حول تصميم الدراسة، والمشاركين، وأداة جمع البيانات، وعملية تحليل البيانات. ويعرض قسم النتائج آراء المعلمين بشأن أنشطة الكتب المدرسية، والممارسات التعليمية الملائمة لأسلوب التعلم الحركي، والتحديات والاحتياجات التي واجهوها. وأخيرًا، تتم مناقشة النتائج في ضوء الأدبيات ذات الصلة، وتقييم الاستنتاجات، وتقديم توصيات بشأن تحسين الكتب المدرسية، وتنظيم العمليات التعليمية وفقًا لأنماط التعلم، والاستخدام الأكثر فعالية للأساليب والتقنيات التعليمية المتنوعة من قبل المعلمين.

اعتمدت هذه الدراسة تصميم دراسة الحالة، وهي إحدى طرق البحث النوعي. تم جمع البيانات عن طريق طرح أسئلة مفتوحة على المجموعة قيد الدراسة. نُقلت البيانات التي تم الحصول عليها من المقابلات إلى جهاز كمبيوتر وتم تحليلها باستخدام حزمة برامج MAXQDA 2020 لتقييم النتائج بما يتماشى مع أهداف الدراسة. تضمن جمع البيانات استخدام الوثائق ونماذج المقابلات شبه المنظمة. تم تنقيح نموذج المقابلة الذي أعدته في الأصل ميرفينور يارلي ليتناسب مع السياق المحدد للميدان، واستُخدم في هذه الدراسة بعد الحصول على الأذونات اللازمة.

يكشف التقييم الشامل للنتائج أنه في حين يعتبر المعلمون تنفيذ الأنشطة في دروس الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية (DKAB) أمرًا مهمًا لدعم التعلم وتحقيق النتائج التعليمية، فقد أفادوا أيضًا بمواجهة تحديات عملية متنوعة.

وتنبع هذه الصعوبات من عوامل مثل كبر حجم الفصول الدراسية، وقصر مدة الحصة الدراسية، ومحدودية فعالية بعض الأنشطة، وتنوع أنماط التعلم لدى الطلاب. ووفقًا للمعلمين، يشكل المتعلمون البصريون والحركيون الغالبية في الفصول الدراسية. وعلى الرغم من أن إجراء دروس «الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية» (DKAB) بطريقة تستوعب أنماط التعلم المختلفة يُعتبر أمرًا ممكنًا، فقد أشار المعلمون إلى أن النجاح لا يعتمد فقط على هيكل الدرس، بل أيضًا على كفاءة المعلم وتوافر بيئات تعليمية مناسبة. وقد لوحظ على وجه التحديد أن المتعلمين الحركيين يميلون إلى فقدان الاهتمام ومواجهة مشكلات في التركيز عندما لا يتم دمج الأنشطة القائمة على الحركة بشكل كافٍ في العملية التعليمية. وشدد المعلمون على أن تنفيذ الأنشطة الحركية لتدريس المفاهيم الدينية المجردة يمثل تحديًا أكبر، إلا أن أساليب مثل الدراما، ولعب الأدوار، والألعاب، وصنع النماذج، والرحلات الميدانية، والأنشطة العملية، تُعد فعالة للمواضيع المتعلقة بأعمال العبادة، وقصص الأنبياء، والأخلاق، والحياة اليومية.

وعند تقييم نتائج البحث بشكل عام، يتضح أن تخطيط العملية التعليمية لمادة «الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية» (DKAB) مع إيلاء الاعتبار الواجب للخصائص الفردية للطلاب وأساليب تعلمهم من شأنه أن يعزز جودة التعليم. وبناءً على ذلك، يُوصى بتنويع الأنشطة الواردة في الكتب المدرسية، لا سيما تلك التي تلبي احتياجات أسلوب التعلم الحركي، واستخدامها بشكل أكثر فعالية أثناء التدريس. علاوة على ذلك، من الأهمية بمكان تحسين الظروف المادية للفصول الدراسية، وضمان اكتساب المعلمين الوعي والكفاءة فيما يتعلق بأنماط تعلم الطلاب، وتمكينهم من تكييف خطط الدروس وفقًا لهذه الاختلافات، وتشجيع استخدام أساليب وتقنيات تدريس متنوعة. بالإضافة إلى ذلك، فإن تمكين المعلمين من تطوير أنشطة مبتكرة تتناسب مع خصائص تعلم الطلاب سيسهم في جعل الدروس أكثر جاذبية، ومتمحورة حول الطالب، وموجهة نحو الممارسة. وسيعزز هذا النهج المشاركة النشطة للطلاب وييسر تعلمًا أكثر ديمومة وفعالية. كما تم تقديم توصيات تتعلق بتطوير أدوات تقييم شاملة لقياس أنماط تعلم الطلاب، وإزالة الحواجز المادية والهيكلية في المدارس، وتوفير ندوات تدريبية أثناء الخدمة لمعلمي مادة «الثقافة الدينية والمعرفة الأخلاقية» (DKAB) لتقييم أو تعزيز وعيهم بأنماط التعلم.

Résumé structuré :

Cette étude vise à examiner les points de vue des enseignants concernant l'utilisation du style d'apprentissage kinesthésique dans les cours de « Culture religieuse et éducation morale » (DKAB) de l'enseignement primaire. Dans ce contexte, l’étude se concentre principalement sur les pratiques et les points de vue des enseignants au sein de ces cours. Par conséquent, cette étude se distingue en ce qu’elle met en lumière les expériences des enseignants. Elle devrait contribuer à améliorer la qualité de l’enseignement grâce à une utilisation plus efficace du style d’apprentissage kinesthésique, à perfectionner les méthodes et techniques du programme DKAB sur la base des données recueillies, et à permettre aux élèves d’atteindre à un niveau supérieur les acquis visés par le ministère de l’Éducation nationale (MEB). En conséquence, la question centrale de la recherche est la suivante : « Quels sont les points de vue des enseignants de DKAB de l’enseignement primaire (niveaux 4, 5, 6, 7 et 8) concernant l’utilisation du style d’apprentissage kinesthésique dans le processus pédagogique ? »

La valeur unique de cette recherche réside dans son examen exhaustif du style d’apprentissage kinesthésique dans le contexte de l’enseignement de la culture religieuse et de l’éducation morale (DKAB), à partir du point de vue des enseignants, ainsi que dans son évaluation des activités proposées dans les manuels scolaires adaptées à ce style, sous l’angle de la mise en œuvre. Bien que la littérature comporte diverses études sur les styles d’apprentissage, on constate un manque notable de recherches examinant de manière holistique le style d’apprentissage kinesthésique spécifiquement dans les cours de DKAB, en ce qui concerne les activités des manuels scolaires, le processus pédagogique et les pratiques des enseignants. En s’appuyant sur les expériences des enseignants en classe, cette recherche apporte une contribution significative à la littérature existante en identifiant les besoins des élèves ayant un style d’apprentissage kinesthésique, les défis pratiques rencontrés et les solutions proposées pour surmonter ces difficultés. De plus, les résultats de la recherche fournissent des données précieuses pour les processus d’élaboration des manuels scolaires, l’enrichissement des programmes d’études, ainsi que pour la formation initiale et continue des enseignants. À cet égard, l’étude apporte une contribution au domaine en proposant des recommandations originales et orientées vers la pratique, visant à développer une approche pédagogique de la DKAB plus efficace et inclusive qui accorde la priorité aux différences individuelles des élèves.

Cet article examine l’approche des styles d’apprentissage dans le contexte de l’enseignement de la culture religieuse et de l’éducation morale (DKAB) et étudie, en particulier, le rôle du style d’apprentissage kinesthésique dans le processus pédagogique à partir des points de vue des enseignants. La première partie de l’étude définit le concept des styles d’apprentissage et souligne leur importance dans le processus éducatif. Par la suite, les caractéristiques fondamentales des styles d’apprentissage visuel, auditif et kinesthésique sont expliquées, et leur importance en matière de différences individuelles et d’apprentissage efficace est évaluée. L’étude aborde ensuite la relation entre le style d’apprentissage kinesthésique et l’éducation religieuse, en discutant, tant d’un point de vue théorique que pratique, des contributions potentielles que des activités pédagogiques adaptées à ce style peuvent apporter au processus d’apprentissage. La section consacrée à la méthodologie détaille le plan de l’étude, les participants, l’instrument de collecte des données et le processus d’analyse des données. La section des résultats présente les points de vue des enseignants concernant les activités proposées dans les manuels scolaires, les pratiques pédagogiques adaptées au style d’apprentissage kinesthésique, ainsi que les défis rencontrés et les besoins identifiés. Enfin, les résultats sont discutés à la lumière de la littérature pertinente, les conclusions sont évaluées et des recommandations sont formulées concernant l’amélioration des manuels scolaires, l’organisation des processus pédagogiques en fonction des styles d’apprentissage et l’utilisation plus efficace de méthodes et de techniques d’enseignement variées par les enseignants.

Cette étude a utilisé un plan d’étude par cas, une méthode de recherche qualitative. Les données ont été recueillies en posant des questions ouvertes au groupe étudié. Les données issues des entretiens ont été transférées sur un ordinateur et analysées à l’aide du logiciel MAXQDA 2020 afin d’évaluer les résultats en fonction des objectifs de l’étude. La collecte des données a fait appel à des documents et à des formulaires d’entretien semi-structurés. Le formulaire d’entretien initialement élaboré par Mervenur Yarlı a été adapté au contexte spécifique du terrain et utilisé dans cette étude après obtention des autorisations nécessaires.

Une évaluation globale des résultats révèle que, si les enseignants considèrent la mise en œuvre d’activités dans les cours de culture religieuse et d’éducation morale (DKAB) comme importante pour soutenir l’apprentissage et atteindre les acquis d’apprentissage, ils ont également signalé être confrontés à divers défis pratiques.

Ces difficultés découlent de facteurs tels que la taille importante des classes, la durée insuffisante des cours, la fonctionnalité limitée de certaines activités et la diversité des styles d’apprentissage des élèves. Selon les enseignants, les apprenants visuels et kinesthésiques constituent la majorité dans les classes. Bien qu’il soit jugé possible de mener des cours de DKAB de manière à s’adapter aux différents styles d’apprentissage, les enseignants ont noté que la réussite dépend non seulement de la structure du cours, mais aussi des compétences de l’enseignant et de la disponibilité d’environnements pédagogiques adaptés. Il a notamment été souligné que les apprenants kinesthésiques ont tendance à se désintéresser et à rencontrer des problèmes d’attention lorsque les activités basées sur le mouvement ne sont pas suffisamment intégrées au processus pédagogique. Les enseignants ont insisté sur le fait que la mise en œuvre d’activités kinesthésiques pour enseigner des concepts religieux abstraits est plus difficile ; toutefois, des méthodes telles que le théâtre, les jeux de rôle, les jeux, la fabrication de maquettes, les sorties scolaires et les activités pratiques s’avèrent efficaces pour les thèmes liés aux actes de culte, aux récits des prophètes, à la morale et à la vie quotidienne.

L’évaluation globale des résultats de la recherche montre que la planification du processus pédagogique de la matière « Culture religieuse et connaissances morales » (DKAB), en tenant dûment compte des caractéristiques individuelles et des styles d’apprentissage des élèves, permettrait d’améliorer la qualité de l’enseignement. En conséquence, il est recommandé de diversifier les activités proposées dans les manuels scolaires, en particulier celles adaptées au style d’apprentissage kinesthésique, et de les utiliser plus efficacement pendant les cours. En outre, il est essentiel d’améliorer les conditions matérielles des salles de classe, de veiller à ce que les enseignants acquièrent une prise de conscience et des compétences concernant les styles d’apprentissage des élèves, de leur permettre d’adapter leurs plans de cours à ces différences et d’encourager l’utilisation de méthodes et de techniques pédagogiques variées. De plus, donner aux enseignants les moyens de développer des activités originales adaptées aux caractéristiques d’apprentissage des élèves contribuera à rendre les cours plus captivants, centrés sur l’élève et axés sur la pratique. Cette approche favorisera à la fois la participation active des élèves et facilitera un apprentissage plus durable et plus efficace. Des recommandations ont également été formulées concernant le développement d’outils d’évaluation complets pour mesurer les styles d’apprentissage des élèves, la suppression des barrières physiques et structurelles dans les établissements scolaires, ainsi que l’organisation de séminaires de formation continue destinés aux enseignants de DKAB afin qu’ils puissent évaluer ou approfondir leur connaissance des styles d’apprentissage.

Resumen estructurado:

El presente estudio tiene como objetivo examinar las opiniones de los profesores sobre el uso del estilo de aprendizaje cinestésico en las clases de Cultura Religiosa y Conocimientos Morales (DKAB) de la educación primaria. En este contexto, el estudio se centra principalmente en las prácticas y perspectivas de los profesores en el marco de estas clases. Por consiguiente, el estudio es único en el sentido de que revela las experiencias de los profesores. Se prevé que el estudio contribuya a mejorar la calidad de la enseñanza mediante un uso más eficaz del estilo de aprendizaje cinestésico, a perfeccionar los métodos y técnicas del plan de estudios de DKAB a partir de los datos obtenidos, y a permitir que los alumnos alcancen los resultados de aprendizaje fijados por el Ministerio de Educación Nacional (MEB) a un nivel más alto. En consecuencia, la pregunta central de la investigación es: «¿Cuáles son las opiniones de los profesores de DKAB de educación primaria (cursos 4.º, 5.º, 6.º, 7.º y 8.º) respecto al uso del estilo de aprendizaje cinestésico en el proceso educativo?».

El valor singular de esta investigación radica en su análisis exhaustivo del estilo de aprendizaje cinestésico en el contexto de la enseñanza de Cultura Religiosa y Conocimientos Morales (DKAB), basado en las perspectivas de los profesores, así como en su evaluación de las actividades de los libros de texto adaptadas a este estilo desde el punto de vista de su aplicación. Si bien la bibliografía contiene diversos estudios sobre estilos de aprendizaje, se observa una notable carencia de investigaciones que examinen de manera integral el estilo de aprendizaje cinestésico específicamente en las asignaturas de DKAB en lo que respecta a las actividades de los libros de texto, el proceso de enseñanza y las prácticas docentes. Partiendo de las experiencias de los docentes en el aula, esta investigación supone una importante contribución a la bibliografía existente al identificar las necesidades de los alumnos con un estilo de aprendizaje cinestésico, los retos prácticos a los que se enfrentan y las soluciones propuestas para estas dificultades. Además, los resultados de la investigación ofrecen datos valiosos para los procesos de elaboración de libros de texto, el enriquecimiento de los planes de estudios y las actividades de formación inicial y continua del profesorado. En este sentido, el estudio contribuye al campo al ofrecer recomendaciones originales y orientadas a la práctica, destinadas a desarrollar un enfoque didáctico de DKAB más eficaz e inclusivo que dé prioridad a las diferencias individuales de los alumnos.

Este artículo examina el enfoque de los estilos de aprendizaje en el contexto de la enseñanza de Cultura Religiosa y Conocimiento Moral (DKAB) e investiga, en particular, el papel del estilo de aprendizaje cinestésico en el proceso didáctico a partir de las opiniones de los profesores. La primera sección del estudio define el concepto de estilos de aprendizaje y destaca su importancia en el proceso educativo. Posteriormente, se explican las características fundamentales de los estilos de aprendizaje visual, auditivo y cinestésico, y se evalúa su relevancia en relación con las diferencias individuales y el aprendizaje eficaz. A continuación, el estudio aborda la relación entre el estilo de aprendizaje cinestésico y la educación religiosa, analizando, tanto desde una perspectiva teórica como práctica, las posibles contribuciones que las actividades didácticas adaptadas a este estilo pueden aportar al proceso de aprendizaje. La sección de metodología detalla el diseño del estudio, los participantes, el instrumento de recogida de datos y el proceso de análisis de datos. La sección de resultados presenta las opiniones de los profesores sobre las actividades de los libros de texto, las prácticas didácticas adecuadas al estilo de aprendizaje cinestésico y los retos y necesidades detectados. Por último, se discuten los resultados a la luz de la bibliografía pertinente, se evalúan las conclusiones y se ofrecen recomendaciones sobre la mejora de los libros de texto, la organización de los procesos didácticos según los estilos de aprendizaje y el uso más eficaz de diversos métodos y técnicas de enseñanza por parte de los profesores.

Este estudio empleó un diseño de estudio de caso, un método de investigación cualitativo. Los datos se recopilaron formulando preguntas abiertas al grupo de estudio. Los datos obtenidos de las entrevistas se transfirieron a un ordenador y se analizaron utilizando el paquete de software MAXQDA 2020 para evaluar los resultados en consonancia con los objetivos del estudio. La recopilación de datos implicó el uso de documentos y formularios de entrevista semiestructurados. El formulario de entrevista elaborado originalmente por Mervenur Yarlı se revisó para adaptarlo al contexto específico del ámbito y se utilizó en este estudio tras obtener los permisos necesarios.

Una evaluación general de los resultados revela que, si bien los profesores consideran que la implementación de actividades en las clases de Cultura Religiosa y Conocimientos Morales (DKAB) es importante para apoyar el aprendizaje y alcanzar los resultados de aprendizaje, también señalaron que se enfrentaban a diversos retos prácticos.

Estas dificultades se derivan de factores como el elevado número de alumnos por clase, la duración insuficiente de las clases, la funcionalidad limitada de ciertas actividades y los diversos estilos de aprendizaje de los alumnos. Según los profesores, los alumnos con estilos de aprendizaje visual y cinestésico constituyen la mayoría en las aulas. Aunque se considera posible impartir las clases de DKAB de manera que se adapten a los diferentes estilos de aprendizaje, los profesores señalaron que el éxito depende no solo de la estructura de la clase, sino también de la competencia del profesor y de la disponibilidad de entornos educativos adecuados. Se señaló específicamente que los alumnos cinestésicos tienden a perder interés y a tener problemas de atención cuando las actividades basadas en el movimiento no se incorporan suficientemente al proceso de enseñanza. Los profesores hicieron hincapié en que la implementación de actividades cinestésicas para enseñar conceptos religiosos abstractos resulta más complicada; sin embargo, métodos como el teatro, los juegos de rol, los juegos, la construcción de maquetas, las excursiones y las actividades prácticas son eficaces para temas relacionados con los actos de culto, las historias de los profetas, la moral y la vida cotidiana.

Al evaluar los resultados de la investigación en su conjunto, parece que planificar el proceso de enseñanza de Cultura Religiosa y Conocimientos Morales (DKAB) teniendo debidamente en cuenta las características individuales y los estilos de aprendizaje de los alumnos mejoraría la calidad de la enseñanza. En consecuencia, se recomienda que las actividades de los libros de texto, en particular aquellas dirigidas al estilo de aprendizaje cinestésico, se diversifiquen y se utilicen de forma más eficaz durante la enseñanza. Además, es fundamental mejorar las condiciones físicas de las aulas, garantizar que los profesores adquieran conciencia y competencia respecto a los estilos de aprendizaje de los alumnos, capacitarlos para adaptar los planes de clase a estas diferencias y fomentar el uso de métodos y técnicas didácticas variadas. Asimismo, capacitar a los profesores para que desarrollen actividades originales adaptadas a las características de aprendizaje de los alumnos contribuirá a que las clases sean más atractivas, centradas en el alumno y orientadas a la práctica. Este enfoque fomentará la participación activa de los alumnos y facilitará un aprendizaje más duradero y eficaz. También se han formulado recomendaciones relativas al desarrollo de herramientas de evaluación integrales para medir los estilos de aprendizaje de los alumnos, la eliminación de las barreras físicas y estructurales en los centros educativos y la organización de seminarios de formación continua para los profesores de DKAB con el fin de evaluar o mejorar su conocimiento de los estilos de aprendizaje.

结构化摘要：

本研究旨在探讨教师对在小学“宗教文化与道德知识”（DKAB）课程中运用动觉学习风格的看法。在此背景下，本研究主要聚焦于教师在这些课程中的教学实践与观点。因此，本研究的独特之处在于揭示了教师的实际教学经验。预计本研究将有助于通过更有效地运用动觉学习风格来提升教学质量，基于所得数据改进DKAB课程的方法与技巧，并使学生能够以更高的水平达成国家教育部（MEB）设定的学习目标。据此，本研究的核心问题陈述为：“小学（4、5、6、7、8年级）DKAB教师对在教学过程中运用动觉学习风格持何种观点？”

本研究的独特价值在于：它基于教师视角，全面考察了“宗教文化与道德知识”（DKAB）教学中动觉学习风格的应用，并从实施角度评估了针对该学习风格设计的教材活动。尽管现有文献中关于学习风格的研究众多，但针对DKAB课程中动觉学习风格——特别是教材活动、教学过程及教师实践——进行整体性考察的研究却明显匮乏。本研究依托教师的课堂实践经验，通过识别具有动觉学习风格学生的需求、指出现实教学中遇到的挑战并提出相应解决方案，为现有文献做出了重要贡献。此外，研究结果还为教材开发、课程优化以及教师培训和在职专业发展活动提供了宝贵的数据支持。就此而言，本研究通过提出原创且面向实践的建议，致力于发展一种更有效、更具包容性的DKAB教学方法，该方法将学生的个体差异置于首位，从而为该领域做出了贡献。

本文在宗教文化与道德知识（DKAB）教学背景下探讨了学习风格理论，并特别基于教师的观点，探究了动觉学习风格在教学过程中的作用。研究的第一部分界定了学习风格的概念，并强调了其在教育过程中的重要性。随后，阐述了视觉型、听觉型和动觉型学习风格的基本特征，并评估了它们在个体差异和有效学习方面的意义。接着，研究探讨了动觉型学习风格与宗教教育之间的关系，从理论和实践两个角度讨论了针对该学习风格量身定制的教学活动对学习过程可能产生的积极影响。方法论部分详细阐述了研究设计、研究对象、数据收集工具及数据分析流程。研究结果部分呈现了教师们对教科书活动、适合动觉学习风格的教学实践以及所面临的挑战和需求的看法。最后，结合相关文献对研究结果进行讨论，评估结论，并就教科书的改进、根据学习风格组织教学过程以及教师更有效地运用多样化的教学方法和技巧提出建议。

本研究采用案例研究设计，属于定性研究方法。数据收集通过向研究对象提出开放式问题进行。从访谈中获得的数据被录入计算机，并使用MAXQDA 2020软件包进行分析，以根据研究目标对研究结果进行评估。数据收集涉及文档和半结构化访谈表。由Mervenur Yarlı最初编制的访谈表经修订以适应该领域的具体背景，并在获得必要许可后用于本研究。

对研究结果的总体评估表明，尽管教师认为在宗教文化与道德知识（DKAB）课程中开展活动对于支持学习和实现学习成果至关重要，但他们也表示面临着各种实际挑战。这些困难源于班级规模过大、课时不足、某些活动功能有限以及学生学习风格多样等因素。据教师反映，视觉型和动觉型学习者在课堂中占多数。尽管以适应不同学习风格的方式开展DKAB课程被认为可行，但教师指出，成功不仅取决于课程结构，还取决于教师的能力以及是否具备合适的教学环境。研究特别指出，当教学过程中未能充分融入以动作为基础的活动时，动觉型学习者往往会失去兴趣并出现注意力不集中等问题。教师们强调，在教授抽象的宗教概念时，实施动觉型活动难度较大；而对于礼拜仪式、先知故事、道德教育及日常生活等主题，戏剧、角色扮演、游戏、模型制作、实地考察和动手实践等方法则较为有效。

综合评估研究结果可知，在规划“宗教文化与道德知识”（DKAB）教学过程时，充分考虑学生的个体特征和学习风格，将有助于提高教学质量。因此，建议在教学中丰富教科书中的活动内容——特别是那些针对动觉学习风格的活动，并更有效地加以运用。此外，改善教室的硬件条件至关重要；应确保教师了解并掌握学生的学习风格，使其能够根据这些差异调整教案，并鼓励采用多样化的教学方法和技巧。同时，赋能教师开发适合学生学习特征的原创活动，将有助于使课程更具吸引力、以学生为中心并注重实践。这种方法既能促进学生的积极参与，也有助于实现更持久、更有效的学习。此外，还提出了关于开发综合评估工具以测量学生学习风格、消除学校中的物理和结构性障碍，以及为DKAB教师提供在职培训研讨会以评估或提高其对学习风格认知的建议。

Структурированное резюме:

Целью данного исследования является изучение взглядов учителей на использование кинестетического стиля обучения на уроках предмета «Религиозная культура и нравственное воспитание» (DKAB) в начальной школе. В данном контексте исследование в первую очередь сосредоточено на практике и взглядах учителей в рамках этих уроков. Таким образом, данное исследование является уникальным, поскольку раскрывает опыт учителей. Ожидается, что исследование будет способствовать повышению качества обучения за счет более эффективного использования кинестетического стиля обучения, совершенствованию методов и приемов учебной программы по предмету «Религиозная культура и нравственное воспитание» (DKAB) на основе полученных данных, а также позволит учащимся достигать целевых результатов обучения, установленных Министерством национального образования (MEB), на более высоком уровне. Соответственно, центральная проблема исследования сформулирована следующим образом: «Каковы взгляды учителей предмета «Религиозная культура и нравственное воспитание» (DKAB) начальной школы (4, 5, 6, 7 и 8 классы) на использование кинестетического стиля обучения в учебном процессе?»

Уникальная ценность данного исследования заключается в всестороннем рассмотрении кинестетического стиля обучения в контексте преподавания курса «Религиозная культура и нравственное воспитание» (DKAB) с точки зрения учителей, а также в оценке заданий из учебников, адаптированных к этому стилю, с позиции практической реализации. Хотя в литературе имеются различные исследования, посвященные стилям обучения, заметно отсутствие работ, в которых бы комплексно рассматривался кинестетический стиль обучения именно в рамках курса DKAB с точки зрения заданий из учебников, учебного процесса и практики работы учителей. Опираясь на опыт учителей, полученный в классе, данное исследование вносит значительный вклад в существующую литературу, выявляя потребности учащихся с кинестетическим стилем обучения, практические проблемы, с которыми они сталкиваются, и предлагая решения этих трудностей. Кроме того, результаты исследования предоставляют ценные данные для процессов разработки учебников, обогащения учебных программ, а также для подготовки учителей и мероприятий по повышению квалификации без отрыва от работы. В этом отношении исследование вносит вклад в данную область, предлагая оригинальные, ориентированные на практику рекомендации, направленные на разработку более эффективного и инклюзивного подхода к преподаванию предмета «Религиозная культура и нравственное воспитание» (DKAB), в котором приоритет отдается индивидуальным различиям учащихся.

В данной статье рассматривается подход, основанный на стилях обучения, в контексте преподавания предмета «Религиозная культура и нравственное воспитание» (DKAB) и, в частности, исследуется роль кинестетического стиля обучения в учебном процессе на основе мнений учителей. В первом разделе исследования дается определение понятия «стили обучения» и подчеркивается их важность в образовательном процессе. Затем объясняются основные характеристики визуального, аудиального и кинестетического стилей обучения и оценивается их значение с точки зрения индивидуальных различий и эффективного обучения. Далее в исследовании рассматривается взаимосвязь между кинестетическим стилем обучения и религиозным образованием, при этом как с теоретической, так и с практической точек зрения обсуждается потенциальный вклад, который учебные мероприятия, адаптированные к этому стилю, могут внести в процесс обучения. В разделе, посвящённом методологии, подробно описаны структура исследования, участники, инструмент сбора данных и процесс их анализа. В разделе «Результаты» представлены мнения учителей относительно заданий из учебников, методических приёмов, адаптированных к кинестетическому стилю обучения, а также возникающих трудностей и потребностей. Наконец, полученные результаты обсуждаются в свете соответствующей литературы, дается оценка выводов и предлагаются рекомендации по совершенствованию учебников, организации учебного процесса с учётом стилей обучения, а также более эффективному использованию учителями разнообразных методов и приёмов преподавания.

В данном исследовании использовался дизайн «кейс-стади», представляющий собой качественный метод исследования. Сбор данных осуществлялся путем задавания открытых вопросов участникам исследования. Данные, полученные в ходе интервью, были перенесены на компьютер и проанализированы с использованием программного пакета MAXQDA 2020 для оценки результатов в соответствии с целями исследования. Сбор данных включал использование документов и полуструктурированных анкет для интервью. Анкета для интервью, первоначально подготовленная Мервенур Ярлы, была переработана с учётом специфики данного контекста и использована в данном исследовании после получения необходимых разрешений.

Общая оценка полученных результатов показывает, что, хотя учителя считают проведение практических занятий на уроках «Религиозная культура и нравственное воспитание» (DKAB) важным для содействия обучению и достижения результатов обучения, они также сообщили о том, что сталкиваются с различными практическими трудностями.

Эти трудности обусловлены такими факторами, как большая наполняемость классов, недостаточная продолжительность уроков, ограниченная эффективность определенных видов деятельности, а также разнообразие стилей обучения учащихся. По словам учителей, в классах преобладают визуальные и кинестетические типы учащихся. Хотя проведение уроков DKAB с учетом различных стилей обучения считается возможным, учителя отметили, что успех зависит не только от структуры урока, но и от компетентности учителя, а также от наличия подходящей учебной среды. В частности, было отмечено, что кинестетические учащиеся склонны терять интерес и испытывать проблемы с концентрацией внимания, когда в учебный процесс недостаточно интегрированы задания, основанные на движении. Учителя подчеркнули, что внедрение кинестетических заданий для преподавания абстрактных религиозных концепций представляет собой более сложную задачу, однако такие методы, как драматизация, ролевые игры, игры, изготовление моделей, экскурсии и практические занятия, являются эффективными при изучении тем, связанных с обрядами поклонения, историями пророков, нравственностью и повседневной жизнью.

При общей оценке результатов исследования становится очевидным, что планирование учебного процесса по предмету «Религиозная культура и нравственное воспитание» (DKAB) с должным учетом индивидуальных особенностей учащихся и их стилей обучения позволит повысить качество преподавания. Соответственно, рекомендуется диверсифицировать задания в учебниках, особенно те, которые ориентированы на кинестетический стиль обучения, и более эффективно использовать их в процессе обучения. Кроме того, крайне важно улучшить материально-технические условия в классах, обеспечить осведомленность и компетентность учителей в отношении стилей обучения учащихся, дать им возможность адаптировать планы уроков с учетом этих различий, а также поощрять использование разнообразных методов и приемов преподавания. Помимо этого, предоставление учителям возможности разрабатывать оригинальные задания, соответствующие особенностям обучения учащихся, будет способствовать тому, чтобы уроки стали более увлекательными, ориентированными на учащихся и практико-ориентированными. Такой подход будет способствовать как активному участию учащихся, так и более устойчивому и эффективному усвоению знаний. Также были выдвинуты рекомендации по разработке комплексных инструментов оценки для определения стилей обучения учащихся, устранению физических и структурных барьеров в школах, а также организации семинаров повышения квалификации для учителей курса «Религиозная культура и нравственные знания» (DKAB) с целью оценки или повышения их осведомленности о стилях обучения.

संरचित सारांश:

इस अध्ययन का उद्देश्य प्राथमिक शिक्षा के धार्मिक संस्कृति और नैतिक ज्ञान (DKAB) पाठों में काइनेस्थेटिक सीखने की शैली के उपयोग के संबंध में शिक्षकों के विचारों की जांच करना है।

इस संदर्भ में, यह अध्ययन मुख्य रूप से इन पाठों में शिक्षकों के व्यवहार और दृष्टिकोण पर केंद्रित है। परिणामस्वरूप, यह अध्ययन अनूठा है क्योंकि यह शिक्षकों के अनुभवों को प्रकट करता है। यह अपेक्षित है कि यह अध्ययन काइनेस्थेटिक शिक्षण शैली के अधिक प्रभावी उपयोग के माध्यम से शिक्षण की गुणवत्ता को बढ़ाने, प्राप्त आंकड़ों के आधार पर डीकेएबी पाठ्यक्रम के तरीकों और तकनीकों में सुधार करने, और छात्रों को राष्ट्रीय शिक्षा मंत्रालय (एमईबी) द्वारा लक्षित सीखने के परिणामों को उच्च स्तर पर प्राप्त करने में सक्षम बनाने में योगदान देगा। तदनुसार, शोध की केंद्रीय समस्या कथन है: "शिक्षण प्रक्रिया में काइनेस्थेटिक सीखने की शैली के उपयोग के संबंध में प्राथमिक शिक्षा (कक्षा 4, 5, 6, 7, और 8) के डीकेएबी शिक्षकों के क्या विचार हैं?"

इस शोध का अनूठा मूल्य शिक्षक के दृष्टिकोण पर आधारित धार्मिक संस्कृति और नैतिक ज्ञान (डीकेएबी) निर्देशन के संदर्भ में काइनेस्थेटिक सीखने की शैली की व्यापक जांच और कार्यान्वयन के दृष्टिकोण से इस शैली के लिए तैयार पाठ्यपुस्तक गतिविधियों के मूल्यांकन से उत्पन्न होता है। हालांकि साहित्य में सीखने की शैलियों पर विभिन्न अध्ययन मौजूद हैं, फिर भी पाठ्यपुस्तक गतिविधियों, निर्देशात्मक प्रक्रिया और शिक्षक प्रथाओं के संबंध में विशेष रूप से डीकेएबी पाठ्यक्रमों के भीतर काइनेस्थेटिक सीखने की शैली की समग्र रूप से जांच करने वाले शोध की एक उल्लेखनीय कमी है। शिक्षकों के कक्षा के अनुभवों पर आधारित, यह शोध काइनेस्थेटिक सीखने की शैली वाले छात्रों की जरूरतों, सामना की जाने वाली व्यावहारिक चुनौतियों और इन कठिनाइयों के लिए प्रस्तावित समाधानों की पहचान करके मौजूदा साहित्य में एक महत्वपूर्ण योगदान देता है। इसके अलावा, शोध के निष्कर्ष पाठ्यपुस्तक विकास प्रक्रियाओं, पाठ्यक्रमों को समृद्ध करने, और शिक्षक प्रशिक्षण तथा सेवाकालीन व्यावसायिक विकास गतिविधियों के लिए मूल्यवान डेटा प्रदान करते हैं।

इस संबंध में, यह अध्ययन एक अधिक प्रभावी और समावेशी डीकेएबी (DKAB) शिक्षण दृष्टिकोण विकसित करने के उद्देश्य से मूल, अभ्यास-उन्मुख सिफारिशें प्रदान करके इस क्षेत्र में योगदान देता है, जो छात्रों के व्यक्तिगत मतभेदों को प्राथमिकता देता है।

यह लेख धार्मिक संस्कृति और नैतिक ज्ञान (डीकेएबी) सिखाने के संदर्भ में सीखने की शैलियों के दृष्टिकोण की जांच करता है और विशेष रूप से, शिक्षकों के विचारों के आधार पर शिक्षण प्रक्रिया में काइनेस्थेटिक (शारीरिक) सीखने की शैली की भूमिका की जांच करता है।

अध्ययन के पहले खंड में सीखने की शैलियों की अवधारणा को परिभाषित किया गया है और शैक्षिक प्रक्रिया में उनके महत्व पर प्रकाश डाला गया है। इसके बाद, दृश्य, श्रव्य और काइनेस्थेटिक सीखने की शैलियों की मूलभूत विशेषताओं की व्याख्या की गई है, और व्यक्तिगत अंतर और प्रभावी सीखने के संबंध में उनके महत्व का मूल्यांकन किया गया है। फिर अध्ययन काइनेस्थेटिक सीखने की शैली और धार्मिक शिक्षा के बीच संबंध को संबोधित करता है, और सैद्धांतिक तथा व्यावहारिक दोनों दृष्टिकोणों से इस शैली के अनुरूप शिक्षण गतिविधियों द्वारा सीखने की प्रक्रिया में किए जा सकने वाले संभावित योगदानों पर चर्चा करता है। पद्धति खंड में अध्ययन डिजाइन, प्रतिभागियों, डेटा संग्रह उपकरण और डेटा विश्लेषण प्रक्रिया का विवरण दिया गया है। निष्कर्ष खंड पाठ्यपुस्तक गतिविधियों, काइनेस्थेटिक सीखने की शैली के अनुरूप शिक्षण प्रथाओं, और सामना की गई चुनौतियों और आवश्यकताओं के संबंध में शिक्षकों के विचार प्रस्तुत करता है। अंत में, प्रासंगिक साहित्य के आलोक में निष्कर्षों पर चर्चा की जाती है, निष्कर्षों का मूल्यांकन किया जाता है, और पाठ्यपुस्तकों में सुधार, सीखने की शैलियों के अनुसार शिक्षण प्रक्रियाओं के संगठन, और शिक्षकों द्वारा विविध शिक्षण विधियों और तकनीकों के अधिक प्रभावी उपयोग के संबंध में सिफारिशें दी जाती हैं।

इस अध्ययन में एक केस स्टडी डिज़ाइन, एक गुणात्मक अनुसंधान विधि का उपयोग किया गया। अध्ययन समूह से खुले-अंत प्रश्न पूछकर डेटा एकत्र किया गया। साक्षात्कारों से प्राप्त डेटा को एक कंप्यूटर में स्थानांतरित किया गया और अध्ययन के उद्देश्यों के अनुरूप निष्कर्षों का मूल्यांकन करने के लिए MAXQDA 2020 सॉफ्टवेयर पैकेज का उपयोग करके उसका विश्लेषण किया गया।

डेटा संग्रह में दस्तावेजों और अर्ध-संरचित साक्षात्कार प्रपत्रों के उपयोग शामिल था। मर्विनूर यार्ली द्वारा मूल रूप से तैयार किया गया साक्षात्कार प्रपत्र, क्षेत्र के विशिष्ट संदर्भ के अनुरूप संशोधित किया गया और आवश्यक अनुमति प्राप्त करने के बाद इस अध्ययन में उपयोग किया गया।

निष्कर्षों के समग्र मूल्यांकन से पता चलता है कि, जबकि शिक्षक धार्मिक संस्कृति और नैतिक ज्ञान (DKAB) पाठों में गतिविधियों के कार्यान्वयन को सीखने में सहायता करने और सीखने के परिणाम प्राप्त करने के लिए महत्वपूर्ण मानते हैं, उन्होंने विभिन्न व्यावहारिक चुनौतियों का सामना करने की भी सूचना दी।

ये कठिनाइयाँ बड़ी कक्षाओं के आकार, पाठ की अपर्याप्त अवधि, कुछ गतिविधियों की सीमित कार्यक्षमता और छात्रों की विविध सीखने की शैलियों जैसे कारकों से उत्पन्न होती हैं। शिक्षकों के अनुसार, कक्षाओं में दृश्य और काइनेस्थेटिक (शारीरिक) शिक्षार्थी बहुमत में होते हैं। यद्यपि विभिन्न सीखने की शैलियों को समायोजित करने वाले तरीके से डीकेएबी (DKAB) पाठों का संचालन करना संभव माना जाता है, शिक्षकों ने उल्लेख किया कि सफलता न केवल पाठ की संरचना पर बल्कि शिक्षक की क्षमता और उपयुक्त शिक्षण वातावरण की उपलब्धता पर भी निर्भर करती है। विशेष रूप से यह उल्लेख किया गया कि जब शिक्षण प्रक्रिया में गति-आधारित गतिविधियों को पर्याप्त रूप से शामिल नहीं किया जाता है, तो शारीरिक रूप से सीखने वाले छात्रों की रुचि कम हो जाती है और उनका ध्यान भटकता है। शिक्षकों ने जोर देकर कहा कि अमूर्त धार्मिक अवधारणाओं को सिखाने के लिए शारीरिक गतिविधियों को लागू करना अधिक चुनौतीपूर्ण है, पूजा-पाठ, पैगंबरों की कहानियों, नैतिकता और दैनिक जीवन से संबंधित विषयों के लिए नाटक, रोल-प्ले, खेल, मॉडल बनाना, फील्ड ट्रिप और व्यावहारिक गतिविधियों जैसे तरीके प्रभावी हैं।

जब शोध के निष्कर्षों का समग्र मूल्यांकन किया जाता है, तो ऐसा प्रतीत होता है कि छात्रों की व्यक्तिगत विशेषताओं और सीखने की शैलियों का उचित ध्यान रखते हुए धार्मिक संस्कृति और नैतिक ज्ञान (DKAB) शिक्षण प्रक्रिया की योजना बनाने से शिक्षण की गुणवत्ता में सुधार होगा। तदनुसार, यह अनुशंसा की जाती है कि पाठ्यपुस्तकों में गतिविधियों, विशेष रूप से उन गतिविधियों को जो काइनेस्थेटिक (शारीरिक) सीखने की शैली के अनुरूप हैं, में विविधता लाई जाए और शिक्षण के दौरान उनका अधिक प्रभावी ढंग से उपयोग किया जाए। इसके अलावा, कक्षाओं की भौतिक स्थितियों में सुधार करना, यह सुनिश्चित करना कि शिक्षकों को छात्रों की सीखने की शैलियों के बारे में जागरूकता और क्षमता प्राप्त हो, उन्हें इन अंतरों के अनुसार पाठ योजनाओं को तैयार करने में सक्षम बनाना, और विविध शिक्षण विधियों और तकनीकों के उपयोग को प्रोत्साहित करना महत्वपूर्ण है। साथ ही, छात्रों की सीखने की विशेषताओं के अनुरूप मूल गतिविधियों को विकसित करने के लिए शिक्षकों को सशक्त बनाना, पाठों को अधिक आकर्षक, छात्र-केंद्रित और अभ्यास-उन्मुख बनाने में योगदान देगा। यह दृष्टिकोण सक्रिय छात्र भागीदारी को बढ़ावा देगा और अधिक स्थायी और प्रभावी सीखने में भी सहायता करेगा। छात्रों की सीखने की शैलियों को मापने के लिए व्यापक मूल्यांकन उपकरणों के विकास, स्कूलों में भौतिक और संरचनात्मक बाधाओं को हटाने, और डीकेएबी शिक्षकों के लिए सीखने की शैलियों का आकलन या उन्हें बढ़ाने के लिए इन-सर्विस प्रशिक्षण सेमिनार प्रदान करने के संबंध में भी सिफारिशें प्रस्तुत की गई हैं।