Abstract

Bu çalışmanın amacı, Fransa Ulusal Kütüphanesi'nde bulunan 1436 yılında Çağatay Türkçesiyle Herat’ta yazılmış olan "Mi‘racnâme(Turc 190)” adlı el yazmasındaki Burak figürlerinin tasarım özelliklerini, İslam minyatür sanatındaki yeri ve önemini incelemektir. Mi‘racnâme, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) en önemli peygamberlik mucizesi olan İsra ve Mi‘rac hadiselerini konu alan İslam edebiyatı türüdür. Günümüze ulaşan, en zengin görseller içeren minyatürlü Mi‘racnâme’lerin başında gelen bu el yazması da peygamberimizin Mekke’den Kudüs’e giderek Allah’ın (c.c.) huzuruna yükselişi ile aynı gece geri dönüşünü anlatmaktadır. Eserde bu kutsal yolculuk 58 farklı minyatür ile aşamalar halinde tasvir edilmiştir. Burak figürü, Hz. Muhammed’in bu yolculukta kullandığı kutsal binek olarak büyük bir önem taşımaktadır. Çalışmada, “Mi‘rac yolculuğuna çıkış,” “Yakup ve Yusuf peygamberlerle tanışma,” “cennet” ve “cehennem” ziyaretlerini konu alan minyatürler, Burak figürü odak alınarak tasarım özellikleri açısından incelenmiştir. Betimleyici ve analitik yöntemle yürütülen çalışmada, yüksek çözünürlüklü dijital görseller üzerinden Burak figürlerinin yüz, gövde ve kuyruk yapısı, hareket ve yüz ifadeleri, kompozisyon içindeki yeri ve renk tercihleri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Burak figürü, minyatürlerde melek veya insana benzeyen yüz hatlarına ve ata benzeyen bir vücut yapısına sahip olarak resmedilmiştir. Ayrıca, kompozisyonda meleklere benzeyen yüz tipi ve kıyafet ile tasvir edilmesi, onun da kutsal bir figür olarak kabul edildiğini göstermektedir. Bu sonuçlar, Burak figürünün dönemin estetik ve kültürel anlayışlarına uygun olarak biçimlendiğini ve İslam minyatür sanatına ikonografik açıdan önemli katkılar sağladığını ortaya koymaktadır.

Abstract

The aim of this study is to examine the design features, place, and significance of the Buraq figure in the Islamic miniature art of the Mi‘racnâme (Turc 190), a manuscript written in Chagatai Turkish in Herat in 1436 and housed in the National Library of France. The Mi‘racnâme is a genre of Islamic literature that recounts the Isra and Mi‘raj, the Prophet Muhammad’s (PBUH) most significant miracles. This manuscript, one of the most visually rich surviving Mi‘racnâmes, narrates the Prophet’s night journey from Mecca to Jerusalem, his ascent to the presence of Allah, and his return to Earth that same night. The sacred journey is illustrated in 58 unique miniatures, which depict different stages of this event. In the manuscript, the Buraq figure, a sacred steed used by the Prophet Muhammad in his journey, holds great importance. This study analyzes the miniatures on “Departure for the Mi‘raj Journey,” “Meeting the Prophets Jacob and Joseph,” and the “Visits to Heaven and Hell,” focusing on the design characteristics of the Buraq figure. Using descriptive and analytical methods, the study examines the Buraq figures in terms of facial, body, and tail structure, movement, facial expressions, placement in the composition, and color choices through high-resolution digital images. Findings show that the Buraq figure is illustrated with angelic or human-like facial features and a body similar to a horse. Moreover, the Buraq’s face type and attire, resembling those of the angels in composition, indicate its sacred status. These results reveal that the Buraq figure was shaped in accordance with the aesthetic and cultural understandings of the period, making significant iconographic contributions to Islamic miniature art.

Abstract

Abstract