Abstract

İnsanların edebi, fikri ve siyasi hayatında büyük bir etkisi olan şiir, Arap divanı olarak telakki edilmiş, dilciler tarafından dil ve gramer için hüccet ve kaynak olarak kabul edilmiştir. Şiirin Kur’ân ve sünnetin iyi anlaşılmasında katkısı olduğu gibi tarihi olayların aktarılmasında da etkisi olmuş ve edebi sanatlar için önemli bir alan olmuştur. Cahiliye döneminden gönümüze kadar her dönemde şiirleriyle, dil ve edebiyat alanına büyük katkı sağlayan şairler olmuştur. Onlardan biri, Memlükler döneminde yaşayan ve zamanın önemli şairlerinden olan Tekiyyuddîn es-Serûcî’dır (ö. 693/1294). O, çok sayıda şiir nazmetmiş fakat onun şiirlerinden az bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Tarih ve tabakat kitaplarında kesitler halinde yer alan şiirleri, araştırmacılar tarafından bir araya getirilip derlenmiştir. Döneminde gazel şairi olarak bilinen Serûcî’nin şiirlerinde birçok konu ve tema işlenmiş olmakla birlikte sevgi ve aşkla ilgili şiirleri, divanında geniş bir yer kaplamıştır. Bu araştırmada onun hayatı, edebi kişiliği ve şiir divanı ele alınmıştır. Şiir divanında aşk ve sevgiyle ilgili şiirleri geniş bir şekilde incelenmiştir. Araştırmada özellikle Serûcî’nin şiir divanında Allah sevgisi, kadın sevgisi, erkek çocuğa olan sevgisi, komşu ve ahbabına olan sevgisi ve güzel varlıklara olan sevgisiyle ilgili şiirleri detaylı bir şekilde tahlil edilmiştir. Bu araştırmada onun sevgi anlayışı, tasavvufi yönü, ahlak ve kültürü, düşünce ve duyguları ortaya koymaya çalışılmıştır. Şiirlerini tavil, serî‘, kamil, hafif, vâfir, basit ve munsarih bahirlerinde nazmeden şair, divanında istifhâm, takdîm, te’hîr, nidâ, emir, nehiy, şart, temenni ve terecci üslupları kullanmıştır. Serûcî, şiirlerinde edebi sanatlardan ise teşbih, istiare, kinaye, tıbâk, mukâbele, tecrîd ve cinâs gibi sanatlara başvurmuştur. Şiirlerinde kolay ve anlaşılır lafızları seçmiş, fikir ve düşüncelerini güzel ve akıcı bir üslupla aktarmıştır.

Abstract

Poetry, which had a great influence on the literary, intellectual and political life of the people, was considered as the Arabic divan and was accepted by linguists as an argument and source for language and grammar. Poetry has contributed to a better understanding of the Quran and the Sunnah, as well as to the narration of historical events and has become an important field for literary arts. From the pre-Islamic period to the present day, there have been poets who have made great contributions to the field of language and literature with their poems. One of them was Takiyuddin al-Sarûjî, who lived during the Mamluk period and was one of the important poets of the time. He composed a large number of poems, but only a small number of them have survived to the present day. His poems, which appear in excerpts from history and bibliography books, have been compiled and compiled by researchers. Known as a ghazal poet in his time, Serûjî’s (ö. 693/1294) poems covered many subjects and themes, and his poems about love and passion took up a large place in his divan. This study examines his life, literary personality, and poetry collection. His poems on love and affection are extensively examined in this collection. In particular, the study examines in detail the poems in Serûjî’s poetry collection that deal with love for God, love for women, love for sons, love for neighbors and friends, and love for beautiful beings. In this research, it was attempted to reveal his understanding of love, his mystical aspect, morality and culture, thoughts and feelings. The poet, who wrote his poems in tawil, seriʿ, kamil, hafif, vafir, basit and munsarih styles, used the styles of istifham, presentation, delay, exclamation, order, prohibition, condition, wish and terecci in his divan. In his poems, Serûjî employed literary arts such as teşbih, istiare, kinaye, tibak, mukabele, tecrid, and cinas. He chose easy and understandable language in his poems and conveyed his ideas and thoughts in a beautiful and fluent style.

Abstract

Abstract