Yazma eserler, dönemlerinin dil ve düşünce dünyasını tanıklar. Türklerin Müslüman olmasıyla birlikte dinî tercüme ve telif eserler de ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu bağlamda Hikâyet-i Ebu’l-Hacer, Türk edebiyatında genel adı Mucizât-ı Nebî olan mucize metinlerindendir. Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu’nda 06 Hk 1637/4 katalog bilgisiyle kayıtlıdır. Eserde babasının vasiyeti üzerine Hz. Muhammed’i görmeye giden San’a padişahının oğlu Ebu’l-Hacer’in başına gelenler anlatılır. Hikâye eğitici, öğretici dinî bir metin olup ahlakî değerleri güçlendirme, dinî şuuru geliştirme ve doğru davranışları kazandırma işlevine sahiptir. Eserde Hz. Muhammed’in deveyi konuşturması ve Ebu’l Hacer’i diriltmesi mucizeleri yer almaktadır. Yazım özelliği olarak Arap-Fars yazı geleneği ile Uygur yazı geleneği özellikleri iç içedir. Dili sade ve anlaşılırdır. Genel söz varlığı, dinî terminoloji kaynaklı Arapça ve Farsça kavramlar dışında Türkçedir. Hikâyet-i Ebu’l-Hacer'in fonetik ve morfolojik özellikleri bir yanıyla telif edildiği Eski Anadolu Türkçesi dönemini diğer yanıyla istinsah edildiği 18. yüzyıl Osmanlı Türkçesi dönemini yansıtmaktadır. Dudak uyumu, sadece düz ya da yuvarlak  ünlülü biçimi kullanılan ekler, hem düz hem yuvarlak ünlülü biçimi kullanılan ekler, birtakım ses değişmeleri, fonetik düşme ve türemeler, arkaik kullanımlar söz konusu geçiş dönemini tanıklamaktadır. Hikâyet-i Ebu’l-Hacer, Türk-İslam düşüncesinin Anadolu’da dil ve edebiyat olarak şekillenmesi, kimlik bulması ve somutlaşıp yaygınlaşmasının bir örneğini teşkil etmektedir. Bu çalışmada söz konusu metin transkribe edilerek tür, yazım özellikleri ve dil incelemesiyle tanıtıldı.

Manuscripts serve as witnesses to the linguistic and intellectual world of their periods. With the conversion of the Turks to Islam, religious translations and original works began to emerge. In this context, Hikâyet-i Ebu’l-Hacer is one of the miracle narratives in Turkish literature, generally categorized under Mu‘cizât-ı Nebî (Miracles of the Prophet). It is registered in the Manuscripts Collection of the National Library under the catalog number 06 Hk 1637/4. The narrative tells the experiences of Ebu’l-Hacer, the son of the ruler of San‘a, who makes a journey to see the Prophet Muhammad following his father’s will. The text is a didactic and instructive religious work, aiming to reinforce moral values, enhance religious consciousness, and instill virtuous behavior. There are two miracles depicted in the work, one is the Prophet Muhammad's ability to make a camel speak and the other is his resurrecting Ebu’l-Hacer. The manuscript exhibits an interplay between the Arabic-Persian and the Uyghur script traditions. The language is plain and comprehensible. Apart from Arabic and Persian terms derived from religious terminology, the general vocabulary is in Turkish. The phonetic and morphological features of Hikâyet-i Ebu’l-Hacer reflect both the period it was originally composed (Old Anatolian Turkish) and the period it was copied (18th-century Ottoman Turkish era). The text bears witness to this linguistic transition through features such as labial harmony, suffixes that appear either in rounded or unrounded vowel forms, phonetic changes, sound elisions and additions, as well as archaic usages. Hikâyet-i Ebu’l-Hacer serves as an example of how Turkish-Islamic thought took linguistic and literary form in Anatolia, contributing to the shaping, identification, and dissemination of this intellectual tradition. In this study, I have transcribed the text and analyzed its genre, orthographic features, and linguistic characteristics.