Bu çalışma, hicrî IX. yüzyılda Kahire’nin hadis kültürünün şekillenmesindeki belirleyici rolünü, imlâ meclisleri geleneği bağlamında ele almaktadır. Rivayetlerin sözlü olarak dikte edilip yazıya geçirilmesi esasına dayanan hadis imlâ meclisleri, erken dönemlerden itibaren İslam ilim geleneğinde önemli bir yer edinmiştir. Ancak bu gelenek, hicrî VII. yüzyıldan itibaren zayıflamış ve yaklaşık bir buçuk asır süren bir duraklama dönemine girmiştir. Bu makalede, Kahire’nin Zeynüddin el-Irâkî öncülüğünde bu geleneği nasıl yeniden ihyâ ettiği ve bu ihyâ sürecinin nasıl kurumsallaştığı detaylı biçimde analiz edilmektedir. İbn Hacer el-Askalânî, Veliyyuddîn el-Irâkî, Sehâvî ve Süyûtî gibi önde gelen muhaddislerin katkıları çerçevesinde Kahire'de gerçekleşen meclislerin yapısı, müstamli uygulamaları, ilmî etkileri ve sosyal katılım boyutları ele alınmıştır. Çalışma, imlâ meclislerinin sadece bir rivayet aracı değil; aynı zamanda Kahire’nin ilmî kimliğini inşa eden ve IX. yüzyıl boyunca hadis kültürünün kurumsal hafızasını temsil eden yapılar olduğunu ortaya koymaktadır.
This study explores the central role of Cairo in shaping hadith culture during the 9th century AH within the framework of the imlāʾ tradition. Rooted in the oral dictation and transcription of prophetic reports, imlāʾ gatherings had long held a prominent place in the Islamic scholarly tradition. However, this practice experienced a period of decline from the 7th century AH onward. The revival of this tradition in Cairo under the leadership of Zayn al-Dīn al-ʿIrāqī marked a turning point in its institutional and intellectual development. This article examines how Cairo became the epicenter of this renewed momentum and how the practice was re-established and formalized. The contributions of key figures such as Ibn Ḥajar al-ʿAsqalānī, Waliyy al-Dīn al-ʿIrāqī, al-Sakhāwī, and al-Suyūṭī are analyzed in detail, with special attention to the structure of these gatherings, the use of mustamlīs, scholarly participation, and the broader social impact. Ultimately, the article argues that imlāʾ gatherings in Cairo not only preserved hadith transmission but also played a fundamental role in constructing the scholarly identity of the city and institutionalizing hadith culture throughout the century.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
