Abstract

Bu makale, Nahl Sûresi’nin 90. âyetinde geçen ("Allah, şüphesiz, hayâsızlığı, kötülüğü ve zorbalığı yasaklar.") münkeri (Al-Munkar) yasaklama kavramını ele almaktadır. Al-Munkar, Allah’ın emirlerine aykırı olan, İslâmî değerlere zıt düşen ve sağduyu ile doğru örf tarafından reddedilen her şeyi ifade eder. Âlimler, Al-Munkarın Kur’ân ve Sünnet tarafından açıkça yasaklanmış tüm fiilleri kapsadığı konusunda görüş birliğine varmıştır. Al-Munkarın yasaklanması, İslâm ahlâkının korunması ve toplumun bütünlüğünün sağlanması açısından hayati bir öneme sahiptir. Bu, sadece dinî bir tavsiye değil, gücü yeten her Müslüman üzerine farz olan bir yükümlülüktür. Nitekim Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur: "Sizden kim bir kötülük görürse onu eliyle değiştirsin..." Makalede iki temel mesele ele alınmaktadır. Birincisi, Al-Munkarı belirleyen otoritenin örf mü yoksa şeriat mı olduğudur. Hukukî bir ilke olarak kabul edilen örf, sosyal kötülüklerin tespitinde belirli bir rol oynayabilir; ancak bu, Kur’ân ve Sünnet’in nasslarına aykırı olmadığı sürece geçerlidir. Buna rağmen, örfe dayalı hüküm vermenin sınırlandırılması gerekmektedir; aksi hâlde İslâmî hükümler tahrif edilebilir. Örf, şeriatta açıkça ele alınmamış bazı konuların belirlenmesine katkıda bulunabilir, ancak bağımsız bir otorite olarak kabul edilemez. İkinci mesele, hakkında ihtilaf bulunan konularda münkerin yasaklanıp yasaklanamayacağıdır. Bazı âlimler, açık bir zarar söz konusu olduğunda münkerin yasaklanmasının zorunlu olduğunu savunurken, bazıları ise eğitim ve nezaketin ön planda tutulması gerektiğini, zorlayıcı yöntemlerden kaçınılması gerektiğini ifade etmektedir. Makale, şeriatın toplumsal bütünlüğü korurken fıkhî çeşitliliğe saygı duyulmasını sağlamak amacıyla diyalog ve dengeyi önceliklendirdiği sonucuna varmaktadır. Araştırma yöntemi, bu âyetin diğer Kur’ân âyetleri, hadisler ve âlimlerin yorumlarıyla karşılaştırılmasına dayanmaktadır. Çalışma, Al-Munkarın tanımı, yasaklanmasının gerekliliği, müfessirlerin görüşleri, münkeri yasaklayan kişilerin taşıması gereken nitelikler, bu görevin önemi ve örf ile ihtilaflı meselelerde münkerin yasaklanması konularını ele alan altı bölümden oluşmaktadır.

Abstract

This article examines the concept of prohibiting Al-Munkar in the 90th verse of Surah An-Nahl: "Indeed, Allah forbids indecency, wrongdoing, and oppression." Al-Munkar refers to anything that contradicts Allah’s commands, opposes Islamic values, and is rejected by sound reason and righteous custom. Scholars unanimously agree that Al-Munkar encompasses all actions explicitly prohibited by the Qur’an and Sunnah. The prohibition of Al-Munkar is of vital importance for preserving Islamic ethics and ensuring societal cohesion. This is not merely a religious recommendation but an obligatory duty upon every Muslim who has the ability to enforce it. As the Prophet (peace and blessings be upon him) stated: "Whoever among you sees an evil, let him change it with his hand…"  The article addresses two fundamental issues. The first concerns the authority that defines Al-Munkar: is it determined by custom (ʿurf) or by the Shariah? ʿUrf, as a legal principle, may play a role in identifying social evils, but only to the extent that it does not contradict the clear injunctions of the Qur’an and Sunnah. Nevertheless, the reliance on ʿurf as a basis for legal rulings must be carefully restricted; otherwise, Islamic rulings may be distorted. While ʿurf can contribute to defining matters not explicitly addressed in Shariah, it cannot be regarded as an independent authority. The second issue concerns whether Al-Munkar can be prohibited in cases of scholarly disagreement. Some scholars argue that if clear harm is evident, the prohibition of Al-Munkar is necessary, whereas others emphasize the need for education and courteous engagement while avoiding coercive measures. The article concludes that Shariah prioritizes dialogue and balance, ensuring both the preservation of social cohesion and respect for legal diversity within Islamic jurisprudence.

Abstract

Abstract