Aile, dinî ve ahlâkî değerlerin sonraki nesillere aktarılmasında temel bir eğitim kurumu olarak önemli bir işleve sahiptir. Bireyin ilk dinî, ahlâkî ve sosyal tecrübelerini edindiği aile ortamı, aynı zamanda kişiliğin gelişiminde ve değerlerin kazanılmasında belirleyici bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte dijitalleşmenin hayatın her alanına nüfuz etmesi, aile bireyleri arasındaki iletişim ve ilişkileri de önemli ölçüde etkilemiştir. Özellikle dijital ekran kullanımının yaygınlaşması, aile içi ilişkileri, iletişim biçimlerini ve değer aktarım süreçlerini yeniden tartışmaya açmıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, ailede din eğitimi ve değer aktarımını Kur’an ve Sünnet perspektifinden ele almak ve günümüz dijital çağının ortaya çıkardığı sorunlar karşısında bu iki temel kaynağın ortaya koyduğu ilkeleri incelemektir. Çalışmada öncelikle Kur’an’da aile kurumuna ilişkin temel esaslar ele alınmış; aile içi iletişim, anne-baba ve çocuk ilişkileri, eğitsel rehberlik ve çocuk eğitiminde örneklik gibi konular ilgili âyetler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bunun yanında Hz. Peygamber’in eşleri, çocukları ve torunlarıyla kurduğu ilişkilere değinilerek ailede din eğitimi ve değer aktarımına yönelik sünnet merkezli yaklaşımlar incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmüş; Kur’an âyetleri, hadisler, tefsirler ve konuya ilişkin akademik çalışmalar analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Kur’an ve Sünnet’in aileyi dinî ve ahlâkî değerlerin aktarıldığı temel bir eğitim ortamı olarak konumlandırdığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede aile içi iletişimde sevgi, saygı, merhamet ve istişarenin; çocuk eğitiminde ise rehberlik, örneklik ve bireysel ilginin temel ilkeler olarak öne çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca dijital ekran kullanımının aile içi etkileşimi ve değer aktarım süreçlerini zayıflatabildiği, buna karşılık Kur’an ve Sünnet’in ortaya koyduğu ilkelerin dijital çağda aile merkezli din eğitimi ve değer aktarımına yönelik işlevsel bir referans çerçevesi sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
The family plays a vital role as a fundamental educational institution in transmitting religious and moral values to future generations. The family environment, where individuals acquire their first religious, moral, and social experiences, also plays a decisive role in personality development and the acquisition of values. However, the penetration of digitalization into every aspect of life has significantly impacted communication and relationships among family members. In particular, the widespread use of digital screens has reignited discussions regarding intra-family relationships, communication styles, and the processes of value transmission. In this context, the aim of this study is to examine religious education and the transmission of values within the family from the perspective of the Quran and Sunnah, and to analyze the principles outlined by these two fundamental sources in light of the challenges posed by today’s digital age. The study first addresses the fundamental principles regarding the institution of the family in the Quran; topics such as intra-family communication, parent-child relationships, educational guidance, and setting an example in child-rearing have been evaluated within the framework of relevant verses. In addition, by addressing the relationships established by the Prophet Muhammad with his wives, children, and grandchildren, Sunnah-centered approaches to religious education and the transmission of values within the family have been examined. The study was conducted using a document review method within the framework of a qualitative research approach; Quranic verses, hadiths, commentaries, and academic studies on the subject were analyzed. The study concluded that the Quran and Sunnah position the family as a fundamental educational environment for the transmission of religious and moral values. Within this framework, it was determined that love, respect, compassion, and consultation are fundamental principles in family communication, while guidance, setting a good example, and individual attention are key principles in child-rearing. Furthermore, it was concluded that the use of digital screens can weaken family interaction and value transmission processes; conversely, the principles outlined by the Quran and Sunnah provide a functional reference framework for family-centered religious education and value transmission in the digital age.
Religious Education, Values Transmission, Family, Quran, Sunnah.
Structured Abstract:
Today, the rapid spread of digital technologies has significantly impacted the process of religious education within the family and the transmission of religious and moral values to future generations, just as it has in many other areas. Although digital tools offer significant opportunities in terms of communication and access to information, their unconscious and uncontrolled use leads to a weakening of face-to-face communication within the family, a limitation of parents’ educational guidance roles, and disruptions in the healthy transmission of religious and moral values within the family. Although interest in the effects of digitalization on family structure is growing, research in this area appears to be concentrated primarily in the disciplines of sociology, educational sciences, and psychology. In contrast, it is evident that research addressing religious education and the transmission of values within the family through a holistic approach centered on the Qur’an and Sunnah remains limited. This situation necessitates a re-examination of the subject from the perspectives of religious education and Islamic thought.
In this context, in Islamic thought, the family is regarded as the most fundamental institution where the foundations of an individual’s religious and moral development are laid, and where values are upheld and passed on to future generations. For this reason, in light of the new opportunities and challenges presented by the digital age, it is important to reassess the fundamental principles regarding religious education and the transmission of values within the family. Accordingly, the aim of this study is to identify the fundamental principles established by the Qur’an and Sunnah regarding religious education and the transmission of values within the family, to evaluate these principles in the context of the challenges posed by the digital age, and to outline the normative framework they provide for strengthening family communication, preserving religious identity, and transmitting moral values to future generations.
The study primarily employed document analysis, one of the qualitative research methods. A key factor in choosing this method was its ability to facilitate the examination of Quran- and Sunnah-centered data regarding religious education and the transmission of values within the family, and to evaluate these in the context of the challenges posed by the digital age. The primary data sources for the study consist of Quranic verses, hadith sources, and academic studies on the subject. Within the framework of the digital age’s effects on family structure, the study specifically examined the weakening of intra-family communication, screen addiction, the decline in parent-child interaction, and the problems arising in the transmission of values. In this context, the relevant verses and hadiths addressing these problems were examined using a thematic approach; the scriptural texts concerning family, communication, education, responsibility, setting a good example, and the transmission of values were systematically analyzed. A comprehensive evaluation was conducted by drawing on classical exegetical sources and contemporary Qur’anic studies in the interpretation of the verses. The data obtained were analyzed using descriptive methods; first, the fundamental principles established by the Qur’an and Sunnah regarding religious education and the transmission of values within the family were identified, and then these principles were reevaluated in the context of the digital age’s impact on family structure, intra-family communication, and the transmission of values. In this way, classical Islamic sources were examined in conjunction with contemporary issues, and the applicability of the principles set forth by the Qur’an and Sunnah under today’s conditions was assessed.
The research findings reveal that the Qur’an and Sunnah position the family as a fundamental institution in religious education and the transmission of values. As a result of the analyses conducted, it was determined that the findings revolve around four main themes: parental responsibility, serving as a role model, intra-family communication, and the transmission of moral values. The verses and hadiths examined indicate that parents bear primary responsibility for children’s religious education and the acquisition of values; they also show that the mere transfer of knowledge is not considered sufficient in this process, and that principles such as setting a good example, love, effective communication, and continuous guidance are also adopted as fundamental principles. Another finding of the study is that prolonged screen time and digital addiction weaken intra-family communication, negatively impact parents’ guidance role, and consequently hinder the transmission of religious and moral values to future generations. In contrast, the study reveals that the family-centered approach to education, parental guidance, and the principle of modeling—as outlined in the Qur’an and Sunnah—provide an important religious and moral framework for addressing these issues. The findings indicate that Islamic sources not only offer theoretical principles to address the problems digitalization poses to the family structure but also propose a functional model of religious education and value transmission that can be adapted to today’s family structure.
This study makes a significant contribution to the existing literature by addressing religious education and the transmission of values within the family in the digital age through a systematic and holistic approach centered on the Qur’an and Sunnah. The research distinguishes itself from previous studies by evaluating the effects of digitalization on the family from the perspective of the Qur’an and Sunnah and by comprehensively analyzing how this process impacts religious education and the transmission of values. In this regard, the study reevaluates family-centered religious education and the transmission of values in the digital age through a holistic approach grounded in the Qur’an and Sunnah, thereby contributing to the literature at the theoretical and conceptual levels.
Keywords: Religious Education, Values Transmission, Family, Digitalization, Quran, Sunnah.
Yapılandırılmış Özet:
Günümüzde dijital teknolojilerin hızla yaygınlaşması, birçok alanda olduğu gibi ailede din eğitimi sürecini ve dinî-ahlakî değerlerin sonraki nesillere aktarımını da önemli ölçüde etkilemiştir. Dijital araçlar, iletişim ve bilgiye erişim bakımından önemli fırsatlar sunmasına rağmen, bilinçsiz ve kontrolsüz kullanımları aile içi yüz yüze iletişimin zayıflamasına, ebeveynlerin eğitsel rehberlik rollerinin sınırlanmasına ve dinî-ahlakî değerlerin aile içerisinde sağlıklı biçimde aktarılmasının aksamasına yol açmaktadır. Dijitalleşmenin aile yapısı üzerindeki etkilerine yönelik ilginin giderek artmasına rağmen, bu alandaki çalışmaların daha çok sosyoloji, eğitim bilimleri ve psikoloji disiplinlerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Buna karşılık, ailede din eğitimi ve değer aktarımını Kur’an ve Sünnet merkezli bütüncül bir yaklaşımla ele alan araştırmaların sınırlı kaldığı anlaşılmaktadır. Bu durum, söz konusu konunun din eğitimi ve İslam düşüncesi perspektifinden yeniden ele alınmasını gerekli kılmaktadır.
Bu bağlamda İslam düşüncesinde aile, bireyin dinî ve ahlakî gelişiminin temellerinin atıldığı, değerlerin yaşatıldığı ve sonraki nesillere aktarıldığı en temel kurum olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle dijital çağın ortaya çıkardığı yeni imkân ve sorunlar karşısında, ailede din eğitimi ve değer aktarımına ilişkin temel ilkelerin yeniden değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, ailede din eğitimi ve değer aktarımı konusunda Kur’an ve Sünnet’in ortaya koyduğu temel ilkeleri tespit etmek, bu ilkeleri dijital çağın neden olduğu sorunlar bağlamında değerlendirmek ve aile içi iletişimin güçlendirilmesi, dinî kimliğin korunması ile ahlakî değerlerin sonraki nesillere aktarılmasına yönelik sunduğu normatif çerçeveyi ortaya koymaktır.
Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi esas alınmıştır. Bu yöntemin tercih edilmesinde, ailede din eğitimi ve değer aktarımına ilişkin Kur’an ve Sünnet merkezli verilerin incelenmesine ve bunların dijital çağın ortaya çıkardığı sorunlar bağlamında değerlendirilmesine imkân sağlaması etkili olmuştur. Araştırmanın temel veri kaynaklarını Kur’an âyetleri, hadis kaynakları ve konuya ilişkin akademik çalışmalar oluşturmaktadır. Çalışmada, dijital çağın aile yapısı üzerindeki etkileri çerçevesinde özellikle aile içi iletişimin zayıflaması, ekran bağımlılığı, ebeveyn-çocuk etkileşiminin azalması ve değer aktarımında ortaya çıkan sorunlar inceleme konusu yapılmıştır. Bu kapsamda söz konusu problemlere ilişkin âyet ve hadisler tematik bir yaklaşımla ele alınmış; aile, iletişim, eğitim, sorumluluk, örneklik ve değer aktarımıyla ilgili naslar sistematik biçimde analiz edilmiştir. Âyetlerin yorumlanmasında klasik tefsir kaynaklarından ve çağdaş Kur’an araştırmalarından yararlanılarak kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş; öncelikle Kur’an ve Sünnet’in ailede din eğitimi ve değer aktarımına ilişkin ortaya koyduğu temel ilkeler tespit edilmiş, ardından bu ilkeler dijital çağın aile yapısı, aile içi iletişim ve değer aktarımı üzerindeki etkileri çerçevesinde yeniden değerlendirilmiştir. Böylece klasik İslâmî kaynaklarla güncel problemlerin birlikte ele alınması sağlanmış, Kur’an ve Sünnet’in ortaya koyduğu ilkelerin günümüz şartlarındaki uygulanabilirliği değerlendirilmiştir.
Araştırma bulguları, Kur’an ve Sünnet’in aileyi din eğitimi ve değer aktarımında temel bir kurum olarak konumlandırdığını ortaya koymaktadır. Yapılan analizler sonucunda, bulguların ebeveyn sorumluluğu, model olma, aile içi iletişim ve ahlakî değerlerin aktarımı olmak üzere dört temel tema etrafında şekillendiği tespit edilmiştir. İncelenen âyet ve hadisler, çocukların dinî eğitimi ve değer kazanımında birinci derecede sorumluluğun ebeveynlere ait olduğunu; bu süreçte yalnızca bilgi aktarımının yeterli görülmediğini, bunun yanında model olma, sevgi, etkili iletişim ve sürekli rehberlik gibi ilkelerin de temel esaslar olarak benimsendiğini göstermektedir. Araştırmanın bir diğer bulgusu ise uzun süreli ekran kullanımının ve dijital bağımlılığın aile içi iletişimi zayıflattığı, ebeveynlerin rehberlik işlevini olumsuz etkilediği ve buna bağlı olarak dinî ve ahlakî değerlerin sonraki nesillere aktarımını güçleştirdiğidir. Buna karşılık çalışma, Kur’an ve Sünnet’te yer alan aile merkezli eğitim anlayışı, ebeveyn rehberliği ve model olma ilkelerinin söz konusu sorunların çözümünde önemli bir dinî ve ahlakî çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, İslamî kaynakların dijitalleşmenin aile yapısı üzerinde ortaya çıkardığı problemlere yalnızca teorik ilkeler sunmakla kalmadığını, aynı zamanda günümüz aile yapısına uyarlanabilecek işlevsel bir din eğitimi ve değer aktarımı modeli de önerdiğini göstermektedir.
Bu çalışma, dijital çağda ailede din eğitimi ve değer aktarımını Kur’an ve Sünnet ekseninde sistematik ve bütüncül bir yaklaşımla ele alması bakımından mevcut literatüre önemli bir katkı sunmaktadır. Araştırma, dijitalleşmenin aile üzerindeki etkilerini Kur’an ve Sünnet perspektifinden değerlendirmesi ve bu sürecin din eğitimi ile değer aktarımına yansımalarını kapsamlı biçimde analiz etmesi yönüyle önceki çalışmalardan ayrılmaktadır. Bu yönüyle çalışma, dijital çağda aile merkezli din eğitimi ve değer aktarımını Kur’an ve Sünnet temelli bütüncül bir yaklaşımla yeniden değerlendirerek literatüre teorik ve kavramsal düzeyde katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Değer Aktarımı, Aile, Dijitalleşme, Kur'an, Sünnet.
ملخص منظم:
اليوم، أثر الانتشار السريع للتكنولوجيات الرقمية بشكل كبير على عملية التربية الدينية داخل الأسرة ونقل القيم الدينية والأخلاقية إلى الأجيال القادمة، تمامًا كما أثر في العديد من المجالات الأخرى. ورغم أن الأدوات الرقمية توفر فرصًا كبيرة في مجال التواصل والوصول إلى المعلومات، فإن استخدامها دون وعي ودون ضوابط يؤدي إلى إضعاف التواصل المباشر داخل الأسرة، وتقييد دور الوالدين التربوي، وإعاقة النقل السليم للقيم الدينية والأخلاقية داخل الأسرة. وعلى الرغم من تزايد الاهتمام بتأثيرات الرقمنة على بنية الأسرة، يبدو أن الأبحاث في هذا المجال تتركز بشكل أساسي في تخصصات علم الاجتماع وعلوم التربية وعلم النفس. في المقابل، من الواضح أن الأبحاث التي تتناول التربية الدينية ونقل القيم داخل الأسرة من خلال نهج شامل يركز على القرآن والسنة لا تزال محدودة. ويستلزم هذا الوضع إعادة النظر في الموضوع من منظور التربية الدينية والفكر الإسلامي.
وفي هذا السياق، يُنظر إلى الأسرة في الفكر الإسلامي على أنها المؤسسة الأساسية التي تُرسى فيها أسس النمو الديني والأخلاقي للفرد، وحيث تُحافظ على القيم وتُنقل إلى الأجيال القادمة. ولهذا السبب، وفي ضوء الفرص والتحديات الجديدة التي يطرحها العصر الرقمي، من المهم إعادة تقييم المبادئ الأساسية المتعلقة بالتربية الدينية ونقل القيم داخل الأسرة. وبناءً على ذلك، تهدف هذه الدراسة إلى تحديد المبادئ الأساسية التي أرساها القرآن والسنة فيما يتعلق بالتربية الدينية ونقل القيم داخل الأسرة، وتقييم هذه المبادئ في سياق التحديات التي يفرضها العصر الرقمي، وتحديد الإطار المعياري الذي توفره لتعزيز التواصل الأسري، والحفاظ على الهوية الدينية، ونقل القيم الأخلاقية إلى الأجيال القادمة.
اعتمدت الدراسة في المقام الأول على تحليل الوثائق، وهي إحدى مناهج البحث النوعي. وكان أحد العوامل الرئيسية في اختيار هذه المنهجية هو قدرتها على تسهيل دراسة البيانات المستمدة من القرآن والسنة فيما يتعلق بالتربية الدينية ونقل القيم داخل الأسرة، وتقييمها في سياق التحديات التي يفرضها العصر الرقمي. وتتألف المصادر الأولية للبيانات في هذه الدراسة من آيات قرآنية، ومصادر الحديث، والدراسات الأكاديمية حول هذا الموضوع. وفي إطار تأثيرات العصر الرقمي على بنية الأسرة، تناولت الدراسة على وجه التحديد ضعف التواصل داخل الأسرة، وإدمان الشاشات، وتراجع التفاعل بين الوالدين والأبناء، والمشكلات الناشئة في نقل القيم. وفي هذا السياق، تم فحص الآيات والأحاديث ذات الصلة التي تتناول هذه المشكلات باستخدام نهج موضوعي؛ حيث تم تحليل النصوص الدينية المتعلقة بالأسرة، والتواصل، والتربية، والمسؤولية، وتقديم القدوة الحسنة، ونقل القيم بشكل منهجي. وأُجري تقييم شامل بالاعتماد على المصادر التفسيرية الكلاسيكية والدراسات القرآنية المعاصرة في تفسير الآيات. وتم تحليل البيانات التي تم الحصول عليها باستخدام الأساليب الوصفية؛ حيث تم أولاً تحديد المبادئ الأساسية التي أرساها القرآن والسنة فيما يتعلق بالتربية الدينية ونقل القيم داخل الأسرة، ثم أُعيد تقييم هذه المبادئ في سياق تأثير العصر الرقمي على بنية الأسرة، والتواصل داخل الأسرة، ونقل القيم. وبهذه الطريقة، تم فحص المصادر الإسلامية الكلاسيكية بالاقتران مع القضايا المعاصرة، وتقييم مدى قابلية تطبيق المبادئ التي حددها القرآن والسنة في ظل الظروف الحالية.
وتكشف نتائج البحث أن القرآن والسنة يضعان الأسرة كمؤسسة أساسية في التربية الدينية ونقل القيم. ونتيجة للتحليلات التي أُجريت، تبيّن أن النتائج تدور حول أربعة محاور رئيسية هي: مسؤولية الوالدين، والقدوة الحسنة، والتواصل داخل الأسرة، ونقل القيم الأخلاقية. وتشير الآيات والأحاديث التي تم فحصها إلى أن الوالدين يتحملان المسؤولية الأساسية عن التربية الدينية للأطفال واكتسابهم للقيم؛ كما تظهر أن مجرد نقل المعرفة لا يُعتبر كافياً في هذه العملية، وأن مبادئ مثل تقديم القدوة الحسنة، والحب، والتواصل الفعال، والتوجيه المستمر تُعتبر أيضاً مبادئ أساسية. ومن النتائج الأخرى للدراسة أن قضاء وقت طويل أمام الشاشات والإدمان الرقمي يضعفان التواصل داخل الأسرة، ويؤثران سلبًا على دور الوالدين التوجيهي، وبالتالي يعيقان نقل القيم الدينية والأخلاقية إلى الأجيال القادمة. وفي المقابل، تكشف الدراسة أن النهج المتمحور حول الأسرة في التربية، والتوجيه الأبوي، ومبدأ تقديم القدوة — كما هو موضح في القرآن والسنة — يوفر إطارًا دينيًّا وأخلاقيًّا مهمًّا لمعالجة هذه القضايا. تشير النتائج إلى أن المصادر الإسلامية لا تقتصر على تقديم مبادئ نظرية لمعالجة المشكلات التي تطرحها الرقمنة على بنية الأسرة فحسب، بل تقترح أيضًا نموذجًا عمليًّا للتربية الدينية ونقل القيم يمكن تكييفه مع بنية الأسرة المعاصرة.
تقدم هذه الدراسة مساهمة مهمة في الأدبيات الحالية من خلال تناولها للتربية الدينية ونقل القيم داخل الأسرة في العصر الرقمي عبر نهج منهجي وشامل يركز على القرآن والسنة. وتتميز هذه الدراسة عن الدراسات السابقة بتقييمها لتأثيرات الرقمنة على الأسرة من منظور القرآن والسنة، وبتحليلها الشامل لكيفية تأثير هذه العملية على التربية الدينية ونقل القيم. وفي هذا الصدد، تعيد الدراسة تقييم التربية الدينية المتمحورة حول الأسرة ونقل القيم في العصر الرقمي من خلال نهج شامل يستند إلى القرآن والسنة، مما يسهم في الأدبيات على المستويين النظري والمفاهيمي.
الكلمات المفتاحية: التربية الدينية، نقل القيم، الأسرة، الرقمنة، القرآن، السنة.
Résumé structuré :
Aujourd’hui, l’essor rapide des technologies numériques a eu un impact considérable sur le processus d’éducation religieuse au sein de la famille et sur la transmission des valeurs religieuses et morales aux générations futures, tout comme dans de nombreux autres domaines. Bien que les outils numériques offrent des possibilités considérables en matière de communication et d’accès à l’information, leur utilisation inconsciente et incontrôlée entraîne un affaiblissement de la communication en face à face au sein de la famille, une limitation du rôle éducatif des parents et des perturbations dans la transmission saine des valeurs religieuses et morales au sein de la famille. Bien que l’intérêt pour les effets de la numérisation sur la structure familiale soit croissant, la recherche dans ce domaine semble se concentrer principalement dans les disciplines de la sociologie, des sciences de l’éducation et de la psychologie. En revanche, il est évident que les recherches portant sur l’éducation religieuse et la transmission des valeurs au sein de la famille, dans le cadre d’une approche holistique centrée sur le Coran et la Sunna, restent limitées. Cette situation nécessite un réexamen du sujet sous l’angle de l’éducation religieuse et de la pensée islamique.
Dans ce contexte, la pensée islamique considère la famille comme l’institution la plus fondamentale où se posent les fondements du développement religieux et moral de l’individu, et où les valeurs sont préservées et transmises aux générations futures. C’est pourquoi, à la lumière des nouvelles opportunités et des nouveaux défis posés par l’ère numérique, il est important de réévaluer les principes fondamentaux relatifs à l’éducation religieuse et à la transmission des valeurs au sein de la famille. En conséquence, l’objectif de cette étude est d’identifier les principes fondamentaux établis par le Coran et la Sunna concernant l’éducation religieuse et la transmission des valeurs au sein de la famille, d’évaluer ces principes à la lumière des défis posés par l’ère numérique, et de définir le cadre normatif qu’ils fournissent pour renforcer la communication familiale, préserver l’identité religieuse et transmettre des valeurs morales aux générations futures.
L’étude a principalement recouru à l’analyse documentaire, l’une des méthodes de recherche qualitative. Un facteur clé dans le choix de cette méthode a été sa capacité à faciliter l’examen de données centrées sur le Coran et la Sunna concernant l’éducation religieuse et la transmission des valeurs au sein de la famille, ainsi qu’à les évaluer dans le contexte des défis posés par l’ère numérique. Les principales sources de données de l’étude sont constituées de versets coraniques, de sources de hadiths et d’études universitaires sur le sujet. Dans le cadre des effets de l’ère numérique sur la structure familiale, l’étude a spécifiquement examiné l’affaiblissement de la communication au sein de la famille, la dépendance aux écrans, le déclin des interactions parents-enfants et les problèmes surgissant dans la transmission des valeurs. Dans ce contexte, les versets et hadiths pertinents abordant ces problèmes ont été examinés à l’aide d’une approche thématique ; les textes scripturaires concernant la famille, la communication, l’éducation, la responsabilité, le fait de donner le bon exemple et la transmission des valeurs ont été analysés de manière systématique. Une évaluation exhaustive a été menée en s’appuyant sur des sources exégétiques classiques et des études coraniques contemporaines pour l’interprétation des versets. Les données obtenues ont été analysées à l’aide de méthodes descriptives ; dans un premier temps, les principes fondamentaux établis par le Coran et la Sunna concernant l’éducation religieuse et la transmission des valeurs au sein de la famille ont été identifiés, puis ces principes ont été réévalués dans le contexte de l’impact de l’ère numérique sur la structure familiale, la communication au sein de la famille et la transmission des valeurs. De cette manière, les sources islamiques classiques ont été examinées à la lumière des enjeux contemporains, et l’applicabilité des principes énoncés par le Coran et la Sunna dans les conditions actuelles a été évaluée.
Les résultats de la recherche révèlent que le Coran et la Sunna considèrent la famille comme une institution fondamentale de l’éducation religieuse et de la transmission des valeurs. À l’issue des analyses menées, il a été établi que les conclusions s’articulent autour de quatre thèmes principaux : la responsabilité parentale, le rôle de modèle, la communication au sein de la famille et la transmission des valeurs morales. Les versets et hadiths examinés indiquent que les parents assument la responsabilité première de l’éducation religieuse des enfants et de l’acquisition de valeurs ; ils montrent également que le simple transfert de connaissances n’est pas considéré comme suffisant dans ce processus, et que des principes tels que donner le bon exemple, l’amour, une communication efficace et un accompagnement continu sont également adoptés comme principes fondamentaux. Une autre conclusion de l’étude est que le temps d’écran prolongé et la dépendance au numérique affaiblissent la communication au sein de la famille, ont un impact négatif sur le rôle d’accompagnement des parents et, par conséquent, entravent la transmission des valeurs religieuses et morales aux générations futures. En revanche, l’étude révèle que l’approche éducative centrée sur la famille, l’accompagnement parental et le principe de l’exemple – tels qu’ils sont décrits dans le Coran et la Sunna – fournissent un cadre religieux et moral important pour aborder ces questions. Les résultats indiquent que les sources islamiques offrent non seulement des principes théoriques pour aborder les problèmes que la numérisation pose à la structure familiale, mais proposent également un modèle fonctionnel d’éducation religieuse et de transmission des valeurs pouvant être adapté à la structure familiale actuelle.
Cette étude apporte une contribution significative à la littérature existante en abordant l’éducation religieuse et la transmission des valeurs au sein de la famille à l’ère numérique à travers une approche systématique et holistique centrée sur le Coran et la Sunna. Cette recherche se distingue des études antérieures en évaluant les effets de la numérisation sur la famille du point de vue du Coran et de la Sunna, et en analysant de manière exhaustive l’impact de ce processus sur l’éducation religieuse et la transmission des valeurs. À cet égard, l’étude réévalue l’éducation religieuse centrée sur la famille et la transmission des valeurs à l’ère numérique à travers une approche holistique fondée sur le Coran et la Sunna, contribuant ainsi à la littérature sur les plans théorique et conceptuel.
Mots-clés : Éducation religieuse, Transmission des valeurs, Famille, Numérisation, Coran, Sunna.
Resumen estructurado:
Hoy en día, la rápida expansión de las tecnologías digitales ha tenido un impacto significativo en el proceso de educación religiosa dentro de la familia y en la transmisión de valores religiosos y morales a las generaciones futuras, al igual que lo ha tenido en muchos otros ámbitos. Aunque las herramientas digitales ofrecen importantes oportunidades en términos de comunicación y acceso a la información, su uso inconsciente y descontrolado conduce a un debilitamiento de la comunicación cara a cara dentro de la familia, a una limitación de las funciones de orientación educativa de los padres y a alteraciones en la transmisión saludable de los valores religiosos y morales en el seno familiar. Aunque el interés por los efectos de la digitalización en la estructura familiar está creciendo, la investigación en este ámbito parece concentrarse principalmente en las disciplinas de la sociología, las ciencias de la educación y la psicología. Por el contrario, es evidente que la investigación que aborda la educación religiosa y la transmisión de valores en el seno de la familia mediante un enfoque holístico centrado en el Corán y la Sunna sigue siendo limitada. Esta situación exige un nuevo análisis del tema desde las perspectivas de la educación religiosa y el pensamiento islámico.
En este contexto, en el pensamiento islámico, la familia se considera la institución más fundamental en la que se sientan las bases del desarrollo religioso y moral del individuo, y donde se defienden los valores y se transmiten a las generaciones futuras. Por esta razón, a la luz de las nuevas oportunidades y retos que plantea la era digital, es importante reevaluar los principios fundamentales relativos a la educación religiosa y la transmisión de valores en el seno de la familia. En consecuencia, el objetivo de este estudio es identificar los principios fundamentales establecidos por el Corán y la Sunna en relación con la educación religiosa y la transmisión de valores en el seno de la familia, evaluar dichos principios en el contexto de los retos que plantea la era digital y esbozar el marco normativo que proporcionan para fortalecer la comunicación familiar, preservar la identidad religiosa y transmitir valores morales a las generaciones futuras.
El estudio se basó principalmente en el análisis documental, uno de los métodos de investigación cualitativa. Un factor clave a la hora de elegir este método fue su capacidad para facilitar el examen de datos centrados en el Corán y la Sunna en relación con la educación religiosa y la transmisión de valores en el seno de la familia, así como para evaluarlos en el contexto de los retos que plantea la era digital. Las principales fuentes de datos del estudio consisten en versículos coránicos, fuentes de hadices y estudios académicos sobre el tema. En el marco de los efectos de la era digital sobre la estructura familiar, el estudio examinó específicamente el debilitamiento de la comunicación intrafamiliar, la adicción a las pantallas, la disminución de la interacción entre padres e hijos y los problemas que surgen en la transmisión de valores. En este contexto, se examinaron los versículos y hadices pertinentes que abordan estos problemas mediante un enfoque temático; se analizaron sistemáticamente los textos sagrados relativos a la familia, la comunicación, la educación, la responsabilidad, el dar buen ejemplo y la transmisión de valores. Se llevó a cabo una evaluación exhaustiva basándose en fuentes exegéticas clásicas y en estudios coránicos contemporáneos para la interpretación de los versículos. Los datos obtenidos se analizaron mediante métodos descriptivos; en primer lugar, se identificaron los principios fundamentales establecidos por el Corán y la Sunna en relación con la educación religiosa y la transmisión de valores dentro de la familia, y a continuación estos principios se reevaluaron en el contexto del impacto de la era digital en la estructura familiar, la comunicación intrafamiliar y la transmisión de valores. De este modo, se examinaron las fuentes islámicas clásicas en relación con las cuestiones contemporáneas y se evaluó la aplicabilidad de los principios establecidos por el Corán y la Sunna en las condiciones actuales.
Los resultados de la investigación revelan que el Corán y la Sunna sitúan a la familia como una institución fundamental en la educación religiosa y la transmisión de valores. Como resultado de los análisis realizados, se determinó que las conclusiones giran en torno a cuatro temas principales: la responsabilidad parental, el ejemplo personal, la comunicación intrafamiliar y la transmisión de valores morales. Los versículos y hadices examinados indican que los padres asumen la responsabilidad principal de la educación religiosa de los hijos y de la adquisición de valores; también muestran que la mera transferencia de conocimientos no se considera suficiente en este proceso, y que principios como dar buen ejemplo, el amor, la comunicación eficaz y la orientación continua se adoptan asimismo como principios fundamentales. Otra conclusión del estudio es que el tiempo prolongado frente a la pantalla y la adicción digital debilitan la comunicación intrafamiliar, afectan negativamente al papel orientador de los padres y, en consecuencia, dificultan la transmisión de valores religiosos y morales a las generaciones futuras. Por el contrario, el estudio revela que el enfoque educativo centrado en la familia, la orientación parental y el principio de dar ejemplo —tal y como se describen en el Corán y la Sunna— proporcionan un importante marco religioso y moral para abordar estas cuestiones. Los resultados indican que las fuentes islámicas no solo ofrecen principios teóricos para abordar los problemas que la digitalización plantea a la estructura familiar, sino que también proponen un modelo funcional de educación religiosa y transmisión de valores que puede adaptarse a la estructura familiar actual.
Este estudio supone una contribución significativa a la bibliografía existente al abordar la educación religiosa y la transmisión de valores dentro de la familia en la era digital mediante un enfoque sistemático y holístico centrado en el Corán y la Sunna. La investigación se distingue de estudios anteriores al evaluar los efectos de la digitalización en la familia desde la perspectiva del Corán y la Sunna, y al analizar de forma exhaustiva cómo este proceso repercute en la educación religiosa y la transmisión de valores. En este sentido, el estudio reevalúa la educación religiosa centrada en la familia y la transmisión de valores en la era digital mediante un enfoque holístico basado en el Corán y la Sunna, contribuyendo así a la bibliografía a nivel teórico y conceptual.
Palabras clave: Educación religiosa, Transmisión de valores, Familia, Digitalización, Corán, Sunna.
结构化摘要:
如今,数字技术的迅猛发展不仅对许多其他领域产生了重大影响,也显著影响了家庭中的宗教教育过程以及向后代传承宗教和道德价值观的方式。尽管数字工具在沟通和获取信息方面提供了重要机遇,但其无意识且不受控制的使用,导致家庭内部面对面交流的弱化、父母教育引导作用的受限,以及家庭内部宗教与道德价值观健康传承的受阻。虽然人们对数字化对家庭结构影响的关注度日益提高,但该领域的研究似乎主要集中在社会学、教育学和心理学等学科。相比之下,显然,以《古兰经》和圣训为中心、采用整体性方法探讨家庭内宗教教育与价值观传承的研究仍然有限。这种情况要求我们从宗教教育和伊斯兰思想的角度重新审视这一课题。
在此背景下,伊斯兰思想将家庭视为最根本的制度,个人的宗教与道德发展基础在此奠定,价值观在此得以维护并传承给后代。因此,鉴于数字时代带来的新机遇与新挑战,重新评估家庭内部宗教教育与价值观传承的基本原则至关重要。因此,本研究旨在梳理《古兰经》和圣训中关于家庭宗教教育及价值观传承的基本原则,在数字时代带来的挑战背景下对这些原则进行评估,并阐明这些原则为加强家庭沟通、维护宗教认同以及向后代传承道德价值观所提供的规范性框架。
本研究主要采用定性研究方法之一的文献分析法。选择该方法的关键因素在于,它能够促进对以《古兰经》和《圣训》为中心的、关于家庭内宗教教育和价值观传承的数据进行考察,并结合数字时代带来的挑战对这些原则进行评估。本研究的主要数据来源包括《古兰经》经文、圣训文献以及相关主题的学术研究。在数字时代对家庭结构影响的框架下,本研究特别考察了家庭内部沟通的弱化、屏幕成瘾、亲子互动的减少以及价值观传承中出现的问题。在此背景下,本研究采用主题分析法考察了涉及这些问题的相关经文和圣训;系统分析了关于家庭、沟通、教育、责任、以身作则及价值观传承的经典文本。在对经文进行阐释时,本研究借鉴了古典经注文献和当代《古兰经》研究成果,进行了全面评估。所获得的数据采用描述性方法进行分析:首先,确定了《古兰经》和圣训关于家庭内宗教教育及价值观传承所确立的基本原则;随后,在数字时代对家庭结构、家庭内部沟通及价值观传承产生影响的背景下,对这些原则进行了重新评估。通过这种方式,将古典伊斯兰文献与当代议题相结合进行考察,并评估了《古兰经》和圣训所确立的原则在当今条件下的适用性。
研究结果表明,《古兰经》和《圣训》将家庭视为宗教教育和价值观传承的基础机构。经分析,研究结果围绕四个主要主题展开:父母的责任、树立榜样、家庭内部沟通以及道德价值观的传承。所考察的经文和圣训表明,父母对子女的宗教教育和价值观培养负有首要责任;这些经文和圣训还表明,在此过程中,单纯的知识传授被认为是不够的,树立良好榜样、关爱、有效沟通和持续引导等原则也被视为基本准则。该研究的另一项发现是,过长的屏幕使用时间和数字成瘾会削弱家庭内部沟通,对父母的引导作用产生负面影响,进而阻碍宗教与道德价值观向后代的传承。相比之下,研究表明,《古兰经》和圣训中阐述的以家庭为中心的教育方法、父母引导以及以身作则的原则,为解决这些问题提供了重要的宗教和道德框架。研究结果表明,伊斯兰经典不仅为应对数字化对家庭结构带来的挑战提供了理论原则,还提出了一种可适应当今家庭结构的宗教教育与价值观传承的实用模式。
本研究通过以《古兰经》和圣训为中心的系统性、整体性方法,探讨了数字时代家庭内的宗教教育与价值观传承问题,为现有文献做出了重要贡献。本研究与以往研究的区别在于,它从《古兰经》和《圣训》的角度评估了数字化对家庭的影响,并全面分析了这一过程如何影响宗教教育和价值观传承。就此而言,本研究通过基于《古兰经》和《圣训》的整体方法,重新评估了数字时代以家庭为中心的宗教教育和价值观传承,从而在理论和概念层面为相关文献做出了贡献。
关键词:宗教教育、价值观传承、家庭、数字化、《古兰经》、《圣行》。
Структурированное резюме:
Сегодня стремительное распространение цифровых технологий оказало значительное влияние на процесс религиозного воспитания в семье и передачу религиозных и нравственных ценностей будущим поколениям, так же как и во многих других сферах. Хотя цифровые инструменты открывают значительные возможности в плане коммуникации и доступа к информации, их неосознанное и неконтролируемое использование приводит к ослаблению личного общения в семье, ограничению воспитательной роли родителей и сбоям в здоровой передаче религиозных и нравственных ценностей в семье. Несмотря на растущий интерес к влиянию цифровизации на структуру семьи, исследования в этой области, по-видимому, сосредоточены преимущественно в таких дисциплинах, как социология, педагогика и психология. В то же время очевидно, что исследования, посвящённые религиозному образованию и передаче ценностей в семье на основе целостного подхода, ориентированного на Коран и Сунну, по-прежнему носят ограниченный характер. Эта ситуация требует переосмысления данной темы с позиций религиозного образования и исламской мысли.
В этом контексте в исламской мысли семья рассматривается как наиболее фундаментальный институт, в котором закладываются основы религиозного и нравственного развития личности, а также где ценности поддерживаются и передаются будущим поколениям. По этой причине, в свете новых возможностей и вызовов, которые несет с собой цифровая эпоха, важно переоценить основополагающие принципы, касающиеся религиозного образования и передачи ценностей в семье. Соответственно, целью данного исследования является выявление основополагающих принципов, заложенных в Коране и Сунне в отношении религиозного образования и передачи ценностей в семье, оценка этих принципов в контексте вызовов, связанных с цифровой эпохой, а также определение нормативных рамок, которые они обеспечивают для укрепления семейного общения, сохранения религиозной идентичности и передачи нравственных ценностей будущим поколениям.
В исследовании в основном использовался анализ документов — один из качественных методов исследования. Ключевым фактором при выборе этого метода стала его способность облегчить изучение данных, основанных на Коране и Сунне, касающихся религиозного воспитания и передачи ценностей в семье, а также оценить их в контексте вызовов, которые несет с собой цифровая эпоха. Основными источниками данных для исследования являются аяты Корана, сборники хадисов и научные работы по данной теме. В рамках изучения влияния цифровой эпохи на структуру семьи в исследовании особое внимание было уделено ослаблению внутрисемейного общения, экранной зависимости, сокращению взаимодействия между родителями и детьми, а также проблемам, возникающим при передаче ценностей. В этом контексте с использованием тематического подхода были рассмотрены соответствующие аяты и хадисы, касающиеся этих проблем; был проведен систематический анализ текстов священных писаний, посвященных семье, общению, образованию, ответственности, подаче хорошего примера и передаче ценностей. Была проведена всесторонняя оценка, опирающаяся на классические источники тафсира и современные исследования Корана при толковании аятов. Полученные данные были проанализированы с использованием описательных методов: сначала были выявлены основополагающие принципы, установленные Кораном и Сунной в отношении религиозного воспитания и передачи ценностей в семье, а затем эти принципы были переосмыслены в контексте влияния цифровой эпохи на структуру семьи, внутрисемейное общение и передачу ценностей. Таким образом, классические исламские источники были рассмотрены в сопоставлении с современными проблемами, и была оценена применимость принципов, изложенных в Коране и Сунне, в современных условиях.
Результаты исследования показывают, что Коран и Сунна определяют семью как основополагающий институт в сфере религиозного образования и передачи ценностей. По итогам проведенного анализа было установлено, что полученные выводы вращаются вокруг четырех основных тем: родительская ответственность, служение примером для подражания, внутрисемейное общение и передача нравственных ценностей. Изученные аяты и хадисы указывают на то, что родители несут основную ответственность за религиозное воспитание детей и привитие им ценностей; они также показывают, что простой передачи знаний в этом процессе считается недостаточной, а такие принципы, как подача хорошего примера, любовь, эффективное общение и постоянное наставничество, также принимаются в качестве основополагающих. Еще одним выводом исследования является то, что длительное время, проводимое перед экраном, и цифровая зависимость ослабляют внутрисемейное общение, негативно влияют на роль родителей как наставников и, как следствие, препятствуют передаче религиозных и нравственных ценностей будущим поколениям. В то же время исследование показывает, что ориентированный на семью подход к воспитанию, родительское руководство и принцип подачи личного примера — как это изложено в Коране и Сунне — обеспечивают важную религиозную и нравственную основу для решения этих проблем. Результаты указывают на то, что исламские источники не только предлагают теоретические принципы для решения проблем, которые цифровизация создаёт для семейной структуры, но и предлагают функциональную модель религиозного образования и передачи ценностей, которая может быть адаптирована к современной семейной структуре.
Данное исследование вносит значительный вклад в существующую литературу, рассматривая вопросы религиозного образования и передачи ценностей в семье в эпоху цифровых технологий с помощью систематического и целостного подхода, основанного на Коране и Сунне. Данное исследование отличается от предыдущих работ тем, что оценивает влияние цифровизации на семью с точки зрения Корана и Сунны и всесторонне анализирует, как этот процесс сказывается на религиозном образовании и передаче ценностей. В этом отношении исследование переосмысливает ориентированное на семью религиозное образование и передачу ценностей в эпоху цифровых технологий с помощью целостного подхода, основанного на Коране и Сунне, тем самым внося вклад в научную литературу на теоретическом и концептуальном уровнях.
Ключевые слова: религиозное образование, передача ценностей, семья, цифровизация, Коран, Сунна.
संरचित सारांश:
आज, डिजिटल प्रौद्योगिकियों के तीव्र प्रसार ने परिवार के भीतर धार्मिक शिक्षा की प्रक्रिया और भावी पीढ़ियों को धार्मिक और नैतिक मूल्यों के संचारण को महत्वपूर्ण रूप से प्रभावित किया है, ठीक वैसे ही जैसे इसने कई अन्य क्षेत्रों में किया है।
हालाँकि डिजिटल उपकरण संचार और जानकारी तक पहुँच के मामले में महत्वपूर्ण अवसर प्रदान करते हैं, लेकिन उनका अचेतन और अनियंत्रित उपयोग परिवार के भीतर आमने-सामने संचार को कमजोर करता है, माता-पिता की शैक्षिक मार्गदर्शन की भूमिकाओं को सीमित करता है, और परिवार के भीतर धार्मिक और नैतिक मूल्यों के स्वस्थ संचार में व्यवधान डालता है। हालाँकि पारिवारिक संरचना पर डिजिटलीकरण के प्रभावों में रुचि बढ़ रही है, इस क्षेत्र में अनुसंधान मुख्य रूप से समाजशास्त्र, शिक्षा विज्ञान और मनोविज्ञान जैसे विषयों में केंद्रित प्रतीत होता है। इसके विपरीत, यह स्पष्ट है कि कुरान और सुन्नत पर केंद्रित एक समग्र दृष्टिकोण के माध्यम से परिवार के भीतर धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचरण को संबोधित करने वाला शोध सीमित है। यह स्थिति धार्मिक शिक्षा और इस्लामी विचार के दृष्टिकोण से विषय की पुनः जांच को आवश्यक बनाती है।
इस संदर्भ में, इस्लामी विचारधारा में, परिवार को सबसे मौलिक संस्था माना जाता है जहाँ एक व्यक्ति के धार्मिक और नैतिक विकास की नींव रखी जाती है, और जहाँ मूल्यों को बनाए रखा जाता है और आने वाली पीढ़ियों को सौंपा जाता है। इस कारण से, डिजिटल युग द्वारा प्रस्तुत नए अवसरों और चुनौतियों के आलोक में, परिवार के भीतर धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचारण से संबंधित मौलिक सिद्धांतों का पुनर्मूल्यांकन करना महत्वपूर्ण है। तदनुसार, इस अध्ययन का उद्देश्य कुरान और सुन्नत द्वारा परिवार के भीतर धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचारण के संबंध में स्थापित मौलिक सिद्धांतों की पहचान करना, डिजिटल युग द्वारा उत्पन्न चुनौतियों के संदर्भ में इन सिद्धांतों का मूल्यांकन करना, और पारिवारिक संचार को मजबूत करने, धार्मिक पहचान को संरक्षित करने, और भावी पीढ़ियों को नैतिक मूल्य संप्रेषित करने के लिए उनके द्वारा प्रदान किए गए मानदंडगत ढांचे की रूपरेखा तैयार करना है।
इस अध्ययन में मुख्य रूप से दस्तावेज़ विश्लेषण का उपयोग किया गया, जो गुणात्मक अनुसंधान विधियों में से एक है। इस विधि को चुनने में एक प्रमुख कारक इसकी वह क्षमता थी कि यह परिवार के भीतर धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचार के संबंध में कुरान और सुन्नत-केंद्रित डेटा की जांच को सुगम बनाती है, और डिजिटल युग द्वारा उत्पन्न चुनौतियों के संदर्भ में इनका मूल्यांकन करती है। इस अध्ययन के लिए प्राथमिक डेटा स्रोतों में कुरान की आयतें, हदीस के स्रोत और इस विषय पर अकादमिक अध्ययन शामिल हैं। पारिवारिक संरचना पर डिजिटल युग के प्रभावों के ढांचे के भीतर, अध्ययन ने विशेष रूप से पारिवारिक संचार में कमजोरी, स्क्रीन की लत, माता-पिता-बच्चों के बीच बातचीत में गिरावट, और मूल्यों के संचरण में उत्पन्न होने वाली समस्याओं की जांच की। इस संदर्भ में, इन समस्याओं को संबोधित करने वाली प्रासंगिक आयत और हदीसों की जांच एक विषयगत दृष्टिकोण का उपयोग करके की गई; परिवार, संचार, शिक्षा, जिम्मेदारी, एक अच्छा उदाहरण स्थापित करने और मूल्यों के संचरण से संबंधित धार्मिक ग्रंथों के ग्रंथों का व्यवस्थित रूप से विश्लेषण किया गया। आयतों की व्याख्या में शास्त्रीय तफ़सीरी स्रोतों और समकालीन कुरआनी अध्ययनों का सहारा लेकर एक व्यापक मूल्यांकन किया गया। प्राप्त आंकड़ों का वर्णनात्मक तरीकों से विश्लेषण किया गया; पहले, कुरआन और सुन्नत द्वारा धार्मिक शिक्षा और परिवार के भीतर मूल्यों के संचार के संबंध में स्थापित मौलिक सिद्धांतों की पहचान की गई, और फिर इन सिद्धांतों का परिवार की संरचना, पारिवारिक संचार, और मूल्यों के संचार पर डिजिटल युग के प्रभाव के संदर्भ में पुनर्मूल्यांकन किया गया। इस प्रकार, समकालीन मुद्दों के साथ शास्त्रीय इस्लामी स्रोतों की जांच की गई, और आज की परिस्थितियों में कुरान और सुन्नत द्वारा निर्धारित सिद्धांतों की प्रयोज्यता का आकलन किया गया।
शोध के निष्कर्ष बताते हैं कि कुरान और सुन्नत परिवार को धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचार में एक मौलिक संस्थान के रूप में स्थापित करते हैं। किए गए विश्लेषणों के परिणामस्वरूप, यह निर्धारित किया गया कि निष्कर्ष चार मुख्य विषयों के इर्द-गिर्द घूमते हैं: अभिभावकीय जिम्मेदारी, एक आदर्श के रूप में सेवा करना, पारिवारिक संचार, और नैतिक मूल्यों का संचार।
परीक्षित आयतों और हदीसों से पता चलता है कि बच्चों की धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के अधिग्रहण की प्राथमिक जिम्मेदारी माता-पिता की होती है; वे यह भी दर्शाती हैं कि इस प्रक्रिया में केवल ज्ञान का हस्तांतरण पर्याप्त नहीं माना जाता है, और अच्छे उदाहरण स्थापित करना, प्रेम, प्रभावी संचार और निरंतर मार्गदर्शन जैसे सिद्धांतों को भी मौलिक सिद्धांतों के रूप में अपनाया जाता है। अध्ययन का एक और निष्कर्ष यह है कि लंबे समय तक स्क्रीन पर बिताया गया समय और डिजिटल लत पारिवारिक संचार को कमजोर करती है, माता-पिता की मार्गदर्शन की भूमिका पर नकारात्मक प्रभाव डालती है, और परिणामस्वरूप भविष्य की पीढ़ियों तक धार्मिक और नैतिक मूल्यों के संचार में बाधा डालती है। इसके विपरीत, अध्ययन से पता चलता है कि शिक्षा के लिए परिवार-केंद्रित दृष्टिकोण, माता-पिता का मार्गदर्शन, और आदर्श प्रस्तुत करने का सिद्धांत—जैसा कि कुरान और सुन्नत में बताया गया है—इन मुद्दों को संबोधित करने के लिए एक महत्वपूर्ण धार्मिक और नैतिक ढांचा प्रदान करते हैं।
निष्कर्ष बताते हैं कि इस्लामी स्रोत न केवल परिवार की संरचना के लिए डिजिटलीकरण द्वारा उत्पन्न समस्याओं को दूर करने के लिए सैद्धांतिक सिद्धांत प्रदान करते हैं, बल्कि धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचरण का एक कार्यात्मक मॉडल भी प्रस्तावित करते हैं जिसे आज की पारिवारिक संरचना के अनुकूल बनाया जा सकता है।
यह अध्ययन कुरान और सुन्नत पर केंद्रित एक व्यवस्थित और समग्र दृष्टिकोण के माध्यम से डिजिटल युग में परिवार के भीतर धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचरण को संबोधित करके मौजूदा साहित्य में एक महत्वपूर्ण योगदान देता है।
यह शोध कुरान और सुन्नत के दृष्टिकोण से परिवार पर डिजिटलीकरण के प्रभावों का मूल्यांकन करके और इस प्रक्रिया के धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचरण को प्रभावित करने के तरीके का व्यापक विश्लेषण करके पिछले अध्ययनों से खुद को अलग करता है। इस संबंध में, यह अध्ययन कुरान और सुन्नत पर आधारित एक समग्र दृष्टिकोण के माध्यम से डिजिटल युग में परिवार-केंद्रित धार्मिक शिक्षा और मूल्यों के संचरण का पुनर्मूल्यांकन करता है, जिससे सैद्धांतिक और वैचारिक स्तरों पर विद्यमान साहित्य में योगदान होता है।
कीवर्ड: धार्मिक शिक्षा, मूल्यों का संचरण, परिवार, डिजिटलीकरण, कुरान, सुन्नाह।
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.