The Life and Literary Personality of Ehlî-i Shirazi: A Poet of Love in Classical Persian Poetry

Ehlî-i Şîrâzî’nin Hayatı ve Edebî Kişiliği: Klasik Fars Şiirinde Bir Aşk Şairi
Author:

Number of pages:
551-605
Language:
Türkçe
Year-Number:
2026-Volume 21 Issue Ö1
%>

Abstract

İran coğrafyası, asırlar boyunca Türk topluluklarının yaşadığı ve çeşitli Türk devletlerinin hüküm sürdüğü önemli bir kültür ve medeniyet alanı olmuştur. Bu çalışma, Timurlular, Akkoyunlular ve Safevîler dönemlerinde meydana gelen edebî gelişmeleri incelemeyi ve bu süreçte yetişen önemli şairlerden Ehlî-i Şîrâzî’nin edebî kişiliği ile eserlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu zengin edebî ortam içerisinde yetişen şairlerden biri olan Ehlî-i Şîrâzî, 15. yüzyılın ikinci yarısı ile 16. yüzyılın ilk yarısında yaşamış ve hem Timurlular hem Akkoyunlular hem de Safevîler saray çevresiyle ilişkili olmuştur. Ancak, söz konusu şairin edebî kişiliği ve eserleri üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olması ve onun farklı hanedanlar dönemindeki edebî konumunun bütüncül bir yaklaşımla ele alınmamış olması, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu yönüyle araştırma, mevcut literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.

Araştırmada tarihsel ve karşılaştırmalı edebiyat yöntemi benimsenmiş; döneme ait kaynaklar ve şairin eserleri üzerinden inceleme yapılmıştır. Bu doğrultuda kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş, şairin divanı ve mesnevileri içerik analizi tekniğiyle ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, söz konusu hanedanların edebiyat ve sanat ortamını destekleyici politikalarının şairlerin yetişmesinde önemli bir rol oynadığı; Ehlî-i Şîrâzî’nin ise saray çevresiyle ilişkili olmakla birlikte şiirlerinde hem tasavvufî hem de mecazî aşk temalarını işleyerek dönemin edebî ve kültürel dinamiklerini güçlü bir biçimde yansıttığı tespit edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, Ehlî-i Şîrâzî’nin edebî kimliğinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamakta ve dönemin edebî yapısına dair kuramsal bir çerçeve sunmaktadır.

Keywords

Abstract

Iran has long been an important cultural and civilizational region where Turkic communities lived and various Turkic states ruled. This study aims to examine the literary developments that occurred during the Timurid, Aq Qoyunlu, and Safavid periods and to evaluate the literary personality and works of Ehlî-i Shirazi, one of the prominent poets of this milieu. As a poet who grew up in this rich literary environment, Ehlî-i Shirazi lived in the second half of the 15th century and the first half of the 16th century, and maintained connections with the courts of the Timurids, Aq Qoyunlu, and Safavids. However, the limited number of studies on his literary personality and works, as well as the lack of a comprehensive evaluation of his literary position across different dynasties, constitute the starting point of this research. In this respect, the study aims to fill an important gap in the existing literature. A historical and comparative literary method has been adopted in the research, and an analysis has been conducted based on period sources and the poet’s works. Accordingly, a comprehensive literature review was carried out, and the poet’s divan and masnavis were examined in detail using content analysis. The findings reveal that the supportive cultural and artistic policies of these dynasties played a significant role in the development of poets. Although Ehlî-i Shirazi was associated with the courtly milieu, he reflected the literary and cultural dynamics of his time by treating both mystical and metaphorical themes of love in his poetry. Thus, this study contributes to a better understanding of his literary identity and provides a theoretical framework for the literary structure of the period.

Keywords

Classical Persian Literature, Ehlî-i Shirazi, Persian Poetry, Timurid Period, Aq Qoyunlu Period, Safavid Period, Sultan Yaqub (Aq Qoyunlu)

Structured Abstract:

This study aims to examine the literary developments that took place in Iran during the Timurid, Aq Qoyunlu, and Safavid periods and to evaluate the literary personality and works of Ehlî-i Shirazi, one of the prominent poets of this cultural milieu. Historically, Iran has been a significant cultural and civilizational center where Turkic communities lived and various Turkic dynasties ruled, resulting in a rich and multilayered literary environment. Within this context, the study seeks to analyze both the broader literary atmosphere of these periods and the position of Ehlî-i Shirazi within it, thereby addressing a notable gap in the existing scholarship.

Ehlî-i Shirazi lived during the second half of the fifteenth century and the first half of the sixteenth century, a time marked by dynamic political and cultural transformations. He maintained connections with the courts of the Timurids, Aq Qoyunlu, and Safavids, which played a crucial role in shaping his literary identity. His presence in multiple courtly environments allowed him to engage with diverse literary traditions and cultural influences, enriching both the thematic and stylistic dimensions of his poetry. Despite his importance, however, the number of scholarly studies focusing on his works and literary personality remains limited, and a comprehensive evaluation of his role across different dynasties has not been sufficiently undertaken. This study, therefore, sets out to fill this gap by offering a holistic analysis of the poet and his works.

The research adopts a historical and comparative literary methodology, combining the examination of period sources with a close reading of the poet’s own writings. A comprehensive literature review was conducted to contextualize the study within the broader field, and Ehlî-i Shirazi’s divan and masnavis were analyzed in detail through content analysis. This methodological approach enables a systematic exploration of both the formal and thematic characteristics of his poetry, while also allowing for a comparison of literary trends across different political and cultural settings.

The findings of the study demonstrate that the supportive cultural and artistic policies of the Timurid, Aq Qoyunlu, and Safavid dynasties played a significant role in fostering literary production and nurturing poets. Courtly patronage provided not only material support but also a vibrant intellectual and artistic environment that encouraged creativity and competition among poets. Ehlî-i Shirazi, as a poet closely associated with these courtly circles, benefited from such patronage and reflected the cultural dynamics of his time in his works. His poetry thus serves as a valuable source for understanding the interplay between literature, politics, and culture in this period.

One of the most prominent themes in Ehlî-i Shirazi’s poetry is love, which he explores in both mystical and metaphorical dimensions. His treatment of love reflects the conventions of classical Persian and Turkic literary traditions, where earthly love often serves as a metaphor for divine love. Through the use of rich imagery, symbolism, and metaphorical language, the poet constructs a multilayered poetic discourse that resonates with both aesthetic and spiritual meanings. This duality allows his work to operate on multiple interpretive levels, making it both artistically refined and intellectually engaging.

In addition to thematic richness, Ehlî-i Shirazi’s poetry is characterized by a distinctive style that combines adherence to classical conventions with elements of originality. His use of language, imagery, and poetic devices reflects the broader literary trends of his time while also demonstrating his individual creativity. This balance between tradition and innovation positions him as an important figure within the literary landscape of the late medieval and early modern Iranian world.

The study also examines the evolution of the poet’s literary identity across different dynastic contexts. His early development during the Timurid period laid the foundation for his later works, which were further shaped and diversified under the Aq Qoyunlu and Safavid regimes. This continuity and transformation highlight the dynamic nature of literary production in a period marked by political change and cultural interaction. Ehlî-i Shirazi thus emerges as a poet whose works embody both the stability and fluidity of the literary traditions of his time.

In conclusion, this study contributes to a deeper understanding of Ehlî-i Shirazi’s literary identity and offers a theoretical framework for analyzing the literary structure of the Timurid, Aq Qoyunlu, and Safavid periods. By situating the poet within a broader historical and cultural context, it sheds light on the interconnectedness of literary developments across different dynasties. Ultimately, the research provides valuable insights into the cultural and literary history of Iran and underscores the significance of Ehlî-i Shirazi as a key figure in this rich and diverse tradition.

 

Keywords: Classical Persian Literature, Ehlî-i Shirazi, Persian Poetry, Timurid Period, Aq Qoyunlu Period, Safavid Period, Sultan Yaqub (Aq Qoyunlu).

Yapılandırılmış Özet:

İran coğrafyası tarih boyunca Türk topluluklarının yaşadığı, çeşitli Türk devletlerinin hüküm sürdüğü ve zengin kültürel birikimlerin oluştuğu önemli bir medeniyet alanı olmuştur. Gaznelilerle başlayan Türk hâkimiyeti, Büyük Selçuklular, Timurlular, Karakoyunlular, Akkoyunlular, Safevîler, Avşarlar ve Kaçarlar aracılığıyla uzun süre devam etmiş; bu devletler yalnızca siyasî alanda değil kültür ve edebiyat sahasında da önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Özellikle Timurlular, Akkoyunlular ve Safevîler dönemlerinde şair ve ediplerin himaye edilmesiyle güçlü bir edebî çevre oluşmuş, Fars edebiyatı farklı üsluplar ve temalar etrafında gelişimini sürdürmüştür. Bu çalışma, söz konusu üç hanedan dönemindeki edebî gelişmeleri inceleyerek bu ortam içerisinde yetişen önemli şairlerden Ehlî-i Şîrâzî’nin hayatını, edebî kişiliğini ve eserlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, şairin farklı siyasî çevrelerdeki konumu ile şiirlerinde işlediği temaların dönemin kültürel dinamikleriyle ilişkisi ortaya konulmuştur.

Araştırmada tarihsel ve karşılaştırmalı edebiyat yöntemi benimsenmiş; döneme ait kaynak eserler, tezkireler ve şairin eserleri üzerinden inceleme yapılmıştır. Bu doğrultuda kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş, özellikle Ehlî-i Şîrâzî’nin divanı ve mesnevileri içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel problemi, Timurlular, Akkoyunlular ve Safevîler dönemlerindeki edebî anlayışların şairler üzerindeki etkisini belirlemek ve saray çevresinde yetişmiş bir şair olarak Ehlî-i Şîrâzî’nin şiirlerinde yer alan aşk, tasavvuf ve insan anlayışının dönemin kültürel yapısıyla ilişkisini açıklamaktır.

Timurlular dönemi, İran edebiyat tarihinde özellikle şair ve ediplerin çokluğu bakımından dikkat çeken bir dönemdir. Herât, Semerkand, Tebriz ve Şîraz gibi şehirler önemli kültür merkezleri hâline gelmiş; Hüseyin Baykara ile Ali Şîr Nevâî’nin himayesinde sanat, edebiyat ve bilim alanlarında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu dönemde gazeller âşıkane, arifane ve kalenderane olmak üzere üç ana başlık altında gelişmiş; tasavvufî düşünce şiir üzerinde belirleyici bir etki oluşturmuştur. Timurlu saraylarında şiire ve sanata verilen önem sayesinde çok sayıda şair yetişmiş; Farsça ve Türkçe eserler kaleme alınmıştır.

Akkoyunlular dönemi Türk-İran kültür sentezinin önemli örneklerinden biri olarak dikkat çekmektedir. Özellikle Uzun Hasan ve Sultan Yakub dönemlerinde ilim, sanat ve edebiyat büyük gelişme göstermiştir. Tebriz önemli bir kültür merkezi hâline gelmiş; şairler, hattatlar, musikişinaslar ve âlimler saray çevresinde himaye edilmiştir. Tasavvufî hayatın da oldukça canlı olduğu bu dönemde Safeviyye, Halvetiyye ve Nakşibendiyye gibi tarikatların etkisi görülmüştür. Sultan Yakub’un sanatkârları destekleyen yaklaşımı, Akkoyunlu sarayını dönemin önemli edebiyat merkezlerinden biri hâline getirmiştir.

Safevîler dönemi ise İran’da siyasî birliğin yeniden sağlandığı önemli bir dönemdir. Şah İsmail’in kurduğu Safevî Devleti’nde Şiîlik resmî mezhep hâline getirilmiş; bu durum kültürel ve edebî hayatı da etkilemiştir. Safevî hükümdarlarının bir kısmı şiir ve musikiyle ilgilenmiş, sanatkârları himaye etmiştir. Bununla birlikte resmî din anlayışının güçlenmesi ve katı dinî yaklaşımın yaygınlaşması, düşünsel özgürlüğü sınırlandırmış ve edebî üretimde belirli bir durgunluğa sebep omuştur. Bu süreçte birçok İranlı şair ve yazar Hindistan’a göç ederek Fars dili ve edebiyatının Hint alt kıtasında yayılmasına katkı sağlamıştır.

Ehlî-i Şîrâzî 15. yüzyılın ikinci yarısı ile 16. yüzyılın ilk yarısında yaşamış; Timurlu, Akkoyunlu ve Safevî saray çevreleriyle ilişkiler kurmuş önemli bir şairdir. Asıl adı Muhammed olan şair, eserlerinde sürekli olarak “Ehlî” mahlasını kullanmıştır. Kaynakların çoğu onun Şîraz’da doğduğunu belirtmektedir. Dervişane ve sade bir hayat sürdüğü ifade edilen Ehlî-i Şîrâzî, şiirlerinde daha çok aşk, tasavvuf ve insan ruhunu konu edinmiştir. Şairin şiir anlayışı genel olarak Irakî üslubun devamı niteliğindedir. Bazı araştırmacılar onu Hint üslubunun öncülerinden biri olarak değerlendirse de gazellerinde Hâfız ve Sa‘dî gibi Irakî üslup temsilcilerinin etkisi açık biçimde görülmektedir. Şiirlerinde âşık çoğunlukla terk edilmiş ve çaresiz bir karakter olarak tasvir edilirken maşuk ise erişilmez, güzel ve zalim bir varlık şeklinde sunulmuştur.

Ehlî-i Şîrâzî’nin eserleri arasında Divân, Şem‘u Pervâne, Sihr-i Helâl, Rubâ‘iyyât ve Kasâ’id-i Masnû‘a önemli bir yere sahiptir. Yaklaşık on bir bin beyitten oluşan Divân’ında gazel, kaside, kıt‘a, rubâî ve tarih manzumeleri bulunmaktadır. Şem‘u Pervâne adlı mesnevî, Akkoyunlu Sultanı Yakub adına kaleme alınmış Temsilî bir aşk hikâyesidir. Sihr-i Helâl ise Safevî hükümdarı Şah İsmail adına yazılmış olup Cem ile Gül’ün aşk hikâyesini konu edinmektedir. Şairin eserlerinde tasavvufî semboller, aşk, fedakârlık ve insan ruhunun arayışları önemli bir yer tutmaktadır.

Sonuç olarak çalışma Timurlular, Akkoyunlular ve Safevîler dönemlerinde saray çevrelerinin edebiyatı destekleyici politikalarının şairlerin yetişmesinde önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Ehlî-i Şîrâzî ise hem tasavvufî hem de mecazî aşkı işleyen şiirleriyle dönemin kültürel ve edebî dinamiklerini başarılı biçimde yansıtan önemli bir şair olarak değerlendirilmiştir. Bu yönüyle çalışma, Ehlî-i Şîrâzî’nin edebî kimliğinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamakta ve dönemin Fars edebiyatına dair bütüncül bir değerlendirme sunmaktadır.

 

Anahtar Kelimeler: Klasik Fars edebiyatı, Ehlî-i Şîrâzî, Fars şiiri, Timurlular dönemi, Akkoyunlular dönemi, Safevîler dönemi, Sultan Yakub (Akkoyunlu).

ملخص منظم:

تهدف هذه الدراسة إلى استكشاف التطورات الأدبية التي شهدتها إيران خلال العصور التيمورية والأق قويونلو والصفوية، وتقييم الشخصية الأدبية وأعمال «أهلي شيرازي»، أحد أبرز الشعراء في هذا الوسط الثقافي. تاريخياً، كانت إيران مركزاً ثقافياً وحضارياً مهماً عاشت فيه المجتمعات التركية وحكمتها سلالات تركية متنوعة، مما أدى إلى ظهور بيئة أدبية غنية ومتعددة الأبعاد. وفي هذا السياق، تسعى الدراسة إلى تحليل كل من الأجواء الأدبية الأوسع نطاقاً لتلك الفترات ومكانة «أهلي شيرازي» فيها، وبذلك تسد فجوة ملحوظة في الدراسات الأكاديمية الحالية.

عاش «أهلي الشيرازي» خلال النصف الثاني من القرن الخامس عشر والنصف الأول من القرن السادس عشر، وهي فترة اتسمت بتحولات سياسية وثقافية ديناميكية. وقد حافظ على صلاته ببلاط التيموريين والأق قويونلو والصفويين، الأمر الذي لعب دوراً حاسماً في تشكيل هويته الأدبية. وقد أتاح له وجوده في بيئات بلاطية متعددة التفاعل مع تقاليد أدبية وتأثيرات ثقافية متنوعة، مما أثرى الأبعاد الموضوعية والأسلوبية لشعره. ومع ذلك، وعلى الرغم من أهميته، لا يزال عدد الدراسات الأكاديمية التي تركز على أعماله وشخصيته الأدبية محدودًا، ولم يتم إجراء تقييم شامل لدوره عبر السلالات المختلفة بشكل كافٍ. ولذلك، تهدف هذه الدراسة إلى سد هذه الفجوة من خلال تقديم تحليل شامل للشاعر وأعماله.

وتتبنى هذه الدراسة منهجية أدبية تاريخية ومقارنة، تجمع بين فحص المصادر التاريخية والقراءة المتأنية لكتابات الشاعر نفسه. وقد أُجري استعراض شامل للأدبيات لوضع الدراسة في سياقها الأوسع، كما تم تحليل ديوان إهلي الشيرازي ومسناوياته بالتفصيل من خلال تحليل المحتوى. يتيح هذا النهج المنهجي استكشافًا منهجيًّا للخصائص الشكلية والموضوعية لشعره، كما يسمح بمقارنة الاتجاهات الأدبية عبر مختلف السياقات السياسية والثقافية.

تُظهر نتائج الدراسة أن السياسات الثقافية والفنية الداعمة التي اتبعتها سلالات التيموريين والأق قويونلو والصفويين لعبت دورًا مهمًّا في تعزيز الإنتاج الأدبي ورعاية الشعراء. لم توفر رعاية البلاط الملكي الدعم المادي فحسب، بل وفرت أيضًا بيئة فكرية وفنية نابضة بالحياة شجعت الإبداع والتنافس بين الشعراء. وقد استفاد «أهلي الشيرازي»، بصفته شاعرًا وثيق الصلة بدوائر البلاط هذه، من هذه الرعاية وعكس الديناميات الثقافية لعصره في أعماله. وبذلك يُعد شعره مصدرًا قيمًا لفهم التفاعل بين الأدب والسياسة والثقافة في تلك الفترة.

يُعد الحب أحد أبرز الموضوعات في شعر «أهلي الشيرازي»، الذي يستكشفه في أبعاده الصوفية والمجازية على حد سواء. وتعكس طريقة معالجته لموضوع الحب تقاليد الأدب الفارسي والتركي الكلاسيكي، حيث غالبًا ما يُستخدم الحب الدنيوي كاستعارة للحب الإلهي. من خلال استخدام الصور الغنية والرمزية واللغة المجازية، يبني الشاعر خطابًا شعريًّا متعدد الطبقات يتردد صداه بمعانٍ جمالية وروحية على حد سواء. تسمح هذه الثنائية لأعماله بأن تُفهم على مستويات تفسيرية متعددة، مما يجعلها راقية فنياً وجذابة فكريًّا.

بالإضافة إلى ثراء الموضوعات، يتميز شعر إهلي الشيرازي بأسلوب مميز يجمع بين الالتزام بالتقاليد الكلاسيكية وعناصر من الأصالة. ويعكس استخدامه للغة والصور والأساليب الشعرية الاتجاهات الأدبية الأوسع نطاقاً في عصره، بينما يُظهر في الوقت نفسه إبداعه الفردي. ويضعه هذا التوازن بين التقليد والابتكار في مكانة مهمة ضمن المشهد الأدبي للعالم الإيراني في أواخر العصور الوسطى وأوائل العصر الحديث.

كما تتناول الدراسة تطور الهوية الأدبية للشاعر عبر سياقات سلالية مختلفة. وقد أرسى تطوره المبكر خلال الفترة التيمورية الأساس لأعماله اللاحقة، التي تشكلت وتنوعت بشكل أكبر في ظل نظامي الأق قويونلو والصفويين. وتسلط هذه الاستمرارية والتحول الضوء على الطبيعة الديناميكية للإنتاج الأدبي في فترة اتسمت بالتغيير السياسي والتفاعل الثقافي. وهكذا يبرز «أهلي شيرازي» كشاعر تجسد أعماله كلاً من استقرار ومرونة التقاليد الأدبية في عصره.

في الختام، تسهم هذه الدراسة في فهم أعمق للهوية الأدبية لأهلي الشيرازي، وتقدم إطارًا نظريًّا لتحليل البنية الأدبية للفترات التيمورية والأق قويونلو والصفوية. ومن خلال وضع الشاعر في سياق تاريخي وثقافي أوسع، تسلط الدراسة الضوء على الترابط بين التطورات الأدبية عبر السلالات المختلفة. وفي النهاية، يقدم هذا البحث رؤى قيّمة حول التاريخ الثقافي والأدبي لإيران، ويؤكد على أهمية «إهلي الشيرازي» باعتباره شخصية رئيسية في هذا التراث الغني والمتنوع.

الكلمات المفتاحية: الأدب الفارسي الكلاسيكي، إهلي الشيرازي، الشعر الفارسي، العصر التيموري، العصر الأق قويونلو، العصر الصفوي، السلطان يعقوب (الأق قويونلو).

Résumé structuré :

Cette étude a pour objectif d’examiner les évolutions littéraires qui ont eu lieu en Iran au cours des périodes timouride, Aq Qoyunlu et safavide, et d’évaluer la personnalité littéraire et l’œuvre d’Ehlî-i Shirazi, l’un des poètes les plus éminents de ce milieu culturel. D’un point de vue historique, l’Iran a toujours été un centre culturel et civilisationnel majeur où vivaient des communautés turques et où régnaient diverses dynasties turques, ce qui a donné naissance à un environnement littéraire riche et complexe. Dans ce contexte, la présente étude s’attache à analyser à la fois le climat littéraire général de ces périodes et la place qu’y occupait Ehlî-i Shirazi, comblant ainsi une lacune notable dans la recherche existante.

Ehlî-i Shirazi vécut durant la seconde moitié du XVe siècle et la première moitié du XVIe siècle, une époque marquée par de dynamiques transformations politiques et culturelles. Il entretint des liens avec les cours des Timourides, des Aq Qoyunlu et des Safavides, ce qui joua un rôle crucial dans la formation de son identité littéraire. Sa présence dans divers milieux de cour lui a permis de s’imprégner de traditions littéraires et d’influences culturelles variées, enrichissant ainsi tant la dimension thématique que stylistique de sa poésie. Malgré son importance, le nombre d’études universitaires consacrées à ses œuvres et à sa personnalité littéraire reste toutefois limité, et une évaluation exhaustive de son rôle au sein des différentes dynasties n’a pas encore été menée de manière suffisante. La présente étude vise donc à combler cette lacune en proposant une analyse globale du poète et de ses œuvres.

La recherche adopte une méthodologie littéraire historique et comparative, combinant l’examen des sources d’époque à une lecture attentive des écrits du poète lui-même. Une revue exhaustive de la littérature a été menée afin de replacer l’étude dans son contexte plus large, et le divan ainsi que les masnavis d’Ehlî-i Shirazi ont été analysés en détail par le biais d’une analyse de contenu. Cette approche méthodologique permet une exploration systématique des caractéristiques tant formelles que thématiques de sa poésie, tout en permettant une comparaison des tendances littéraires dans différents contextes politiques et culturels.

Les résultats de l’étude démontrent que les politiques culturelles et artistiques favorables mises en place par les dynasties timouride, Aq Qoyunlu et safavide ont joué un rôle significatif dans la promotion de la production littéraire et le soutien aux poètes. Le mécénat de la cour offrait non seulement un soutien matériel, mais aussi un environnement intellectuel et artistique dynamique qui encourageait la créativité et la rivalité entre les poètes. Ehlî-i Shirazi, en tant que poète étroitement lié à ces cercles de la cour, a bénéficié de ce mécénat et a reflété dans ses œuvres la dynamique culturelle de son époque. Sa poésie constitue ainsi une source précieuse pour comprendre les interactions entre littérature, politique et culture au cours de cette période.

L’amour est l’un des thèmes les plus marquants de la poésie d’Ehlî-i Shirazi, qu’il explore tant dans sa dimension mystique que métaphorique. Sa conception de l’amour reflète les conventions des traditions littéraires classiques persanes et turques, où l’amour terrestre sert souvent de métaphore à l’amour divin. Grâce à une imagerie riche, au symbolisme et à un langage métaphorique, le poète construit un discours poétique à plusieurs niveaux qui résonne à la fois sur le plan esthétique et spirituel. Cette dualité permet à son œuvre de se prêter à de multiples niveaux d’interprétation, ce qui la rend à la fois artistiquement raffinée et intellectuellement captivante.

Outre sa richesse thématique, la poésie d’Ehlî-i Shirazi se caractérise par un style distinctif qui allie le respect des conventions classiques à des éléments d’originalité. Son utilisation de la langue, de l’imagerie et des figures de style reflète les grandes tendances littéraires de son époque tout en démontrant sa créativité personnelle. Cet équilibre entre tradition et innovation fait de lui une figure importante du paysage littéraire de l’Iran de la fin du Moyen Âge et du début de l’époque moderne.

Cette étude examine également l’évolution de l’identité littéraire du poète à travers différents contextes dynastiques. Son développement initial sous la période timouride a jeté les bases de ses œuvres ultérieures, qui se sont ensuite affinées et diversifiées sous les régimes des Aq Qoyunlu et des Safavides. Cette continuité et cette transformation mettent en évidence la nature dynamique de la production littéraire à une époque marquée par les bouleversements politiques et les interactions culturelles. Ehlî-i Shirazi apparaît ainsi comme un poète dont les œuvres incarnent à la fois la stabilité et la fluidité des traditions littéraires de son époque.

En conclusion, cette étude contribue à une meilleure compréhension de l’identité littéraire d’Ehlî-i Shirazi et propose un cadre théorique pour analyser la structure littéraire des périodes timouride, Aq Qoyunlu et safavide. En situant le poète dans un contexte historique et culturel plus large, elle met en lumière l’interdépendance des évolutions littéraires à travers les différentes dynasties. En définitive, cette recherche apporte des éclairages précieux sur l’histoire culturelle et littéraire de l’Iran et souligne l’importance d’Ehlî-i Shirazi en tant que figure clé de cette tradition riche et diversifiée.

 

Mots-clés : Littérature persane classique, Ehlî-i Shirazi, poésie persane, période timouride, période Aq Qoyunlu, période safavide, sultan Yaqub (Aq Qoyunlu).

Resumen estructurado:

El presente estudio tiene como objetivo examinar la evolución literaria que tuvo lugar en Irán durante los periodos timúrida, Aq Qoyunlu y safávida, así como evaluar la personalidad literaria y la obra de Ehlî-i Shirazi, uno de los poetas más destacados de este entorno cultural. Históricamente, Irán ha sido un importante centro cultural y civilizatorio en el que vivieron comunidades turcas y gobernaron diversas dinastías turcas, lo que dio lugar a un entorno literario rico y multifacético. En este contexto, el estudio pretende analizar tanto el ambiente literario general de estos períodos como la posición de Ehlî-i Shirazi en el mismo, colmando así una notable laguna en la investigación académica existente.

Ehlî-i Shirazi vivió durante la segunda mitad del siglo XV y la primera mitad del siglo XVI, una época marcada por dinámicas transformaciones políticas y culturales. Mantuvo vínculos con las cortes de los timúridas, los Aq Qoyunlu y los safávidas, lo que desempeñó un papel crucial en la configuración de su identidad literaria. Su presencia en múltiples entornos cortesanos le permitió entrar en contacto con diversas tradiciones literarias e influencias culturales, lo que enriqueció tanto la dimensión temática como la estilística de su poesía. Sin embargo, a pesar de su importancia, el número de estudios académicos centrados en sus obras y su personalidad literaria sigue siendo limitado, y no se ha llevado a cabo de manera suficiente una evaluación exhaustiva de su papel a lo largo de las diferentes dinastías. Por lo tanto, este estudio se propone colmar esta laguna ofreciendo un análisis holístico del poeta y sus obras.

La investigación adopta una metodología literaria histórica y comparativa, combinando el examen de fuentes de la época con una lectura minuciosa de los propios escritos del poeta. Se llevó a cabo una revisión bibliográfica exhaustiva para contextualizar el estudio dentro de un ámbito más amplio, y se analizaron en detalle el diván y los masnavis de Ehlî-i Shirazi mediante un análisis de contenido. Este enfoque metodológico permite una exploración sistemática de las características tanto formales como temáticas de su poesía, al tiempo que facilita la comparación de las tendencias literarias en diferentes contextos políticos y culturales.

Los resultados del estudio demuestran que las políticas culturales y artísticas de apoyo de las dinastías timúrida, Aq Qoyunlu y safávida desempeñaron un papel significativo en el fomento de la producción literaria y el apoyo a los poetas. El mecenazgo cortesano proporcionó no solo apoyo material, sino también un entorno intelectual y artístico dinámico que fomentó la creatividad y la competencia entre los poetas. Ehlî-i Shirazi, como poeta estrechamente vinculado a estos círculos cortesanos, se benefició de dicho mecenazgo y reflejó en sus obras la dinámica cultural de su época. Su poesía constituye, por tanto, una valiosa fuente para comprender la interacción entre la literatura, la política y la cultura en este periodo.

Uno de los temas más destacados de la poesía de Ehlî-i Shirazi es el amor, que explora tanto en su dimensión mística como metafórica. Su tratamiento del amor refleja las convenciones de las tradiciones literarias clásicas persas y turcas, en las que el amor terrenal suele servir de metáfora del amor divino. Mediante el uso de un rico imaginario, simbolismo y lenguaje metafórico, el poeta construye un discurso poético de múltiples capas que resuena con significados tanto estéticos como espirituales. Esta dualidad permite que su obra se interprete en múltiples niveles, lo que la hace a la vez artísticamente refinada e intelectualmente cautivadora.

Además de su riqueza temática, la poesía de Ehlî-i Shirazi se caracteriza por un estilo distintivo que combina la adhesión a las convenciones clásicas con elementos de originalidad. Su uso del lenguaje, las imágenes y los recursos poéticos refleja las tendencias literarias generales de su época, al tiempo que demuestra su creatividad individual. Este equilibrio entre tradición e innovación lo sitúa como una figura importante dentro del panorama literario del mundo iraní de finales de la Edad Media y principios de la Edad Moderna.

El estudio también examina la evolución de la identidad literaria del poeta a lo largo de diferentes contextos dinásticos. Su desarrollo inicial durante el periodo timúrida sentó las bases para sus obras posteriores, que se fueron perfilando y diversificando bajo los regímenes de los Aq Qoyunlu y los safávidas. Esta continuidad y transformación ponen de relieve la naturaleza dinámica de la producción literaria en un periodo marcado por el cambio político y la interacción cultural. Ehlî-i Shirazi se perfila así como un poeta cuyas obras encarnan tanto la estabilidad como la fluidez de las tradiciones literarias de su época.

En conclusión, este estudio contribuye a una comprensión más profunda de la identidad literaria de Ehlî-i Shirazi y ofrece un marco teórico para analizar la estructura literaria de los períodos timúrida, Aq Qoyunlu y safávida. Al situar al poeta en un contexto histórico y cultural más amplio, arroja luz sobre la interconexión de los desarrollos literarios a lo largo de las diferentes dinastías. En última instancia, la investigación aporta valiosas perspectivas sobre la historia cultural y literaria de Irán y subraya la importancia de Ehlî-i Shirazi como figura clave en esta rica y diversa tradición.

 

Palabras clave: Literatura persa clásica, Ehlî-i Shirazi, Poesía persa, Período timúrida, Período Aq Qoyunlu, Período safávida, Sultán Yaqub (Aq Qoyunlu).

结构化摘要:

本研究旨在考察帖木儿王朝、阿克库尤努尔王朝和萨法维王朝时期伊朗的文学发展,并评估这一文化环境中杰出诗人之一——埃赫利·希拉兹的文学风貌及其作品。从历史上看,伊朗一直是重要的文化与文明中心,这里不仅有突厥族群定居,还曾由多个突厥王朝统治,从而形成了丰富而多层次的文学环境。在此背景下,本研究旨在分析这些时期的整体文学氛围以及埃赫利··希拉兹在其中的地位,从而填补现有学术研究中的一大空白。

埃赫利·希拉兹生活于十五世纪下半叶至十六世纪上半叶,这一时期以动态的政治与文化变革为特征。他与帖木儿王朝、阿克库尤努尔王朝及萨法维王朝的宫廷均保持着联系,这些经历对他文学身份的形成起到了关键作用。身处多个宫廷环境,使他得以接触多元的文学传统与文化影响,从而丰富了其诗歌在主题和风格上的维度。然而,尽管他地位显赫,但专注于其作品及文学个性的学术研究仍寥寥无几,对其在不同王朝中所扮演角色的全面评估也尚未充分展开。因此,本研究旨在通过对这位诗人及其作品进行整体性分析,填补这一空白。

本研究采用历史与比较文学的方法论,将对同期史料的考察与对诗人本人作品的细读相结合。通过全面的文献综述,将本研究置于更广阔的学术语境中,并运用内容分析法对埃赫利·希拉兹的《诗集》和《马斯纳维》进行了详细分析。这种方法论既能系统地探索其诗歌的形式与主题特征,同时也便于比较不同政治和文化背景下的文学潮流。

研究结果表明,帖木儿王朝、阿克库尤努尔王朝和萨法维王朝所推行的支持性文化与艺术政策,在促进文学创作和培养诗人方面发挥了重要作用。宫廷的赞助不仅提供了物质支持,还营造了一个充满活力的智识与艺术环境,从而激发了诗人们的创造力并促进了彼此间的切磋砥砺。作为与这些宫廷圈子关系密切的诗人,埃赫利·希拉兹受益于这种赞助,并在其作品中反映了当时的文化动态。因此,他的诗歌为理解这一时期文学、政治与文化之间的相互作用提供了宝贵的资料。

爱是埃赫利·希拉诗歌中最突出的主题之一,他从神秘主义和隐喻两个维度对此进行了探索。他对爱的处理体现了波斯和突厥古典文学传统的惯例,其中尘世之爱往往作为神圣之爱的隐喻。通过运用丰富的意象、象征主义和隐喻语言,这位诗人构建起一种多层次的诗学话语,既蕴含美学意义,又富有精神内涵。这种双重性使他的作品能够在多个解读层面展开,既具有艺术上的精妙,又充满智性魅力。

除了主题的丰富性外,埃赫利·希拉兹的诗歌还以独特的风格为特征,既恪守古典规范,又融入了原创元素。他对语言、意象和诗歌手法的运用既反映了当时更广泛的文学潮流,同时也展现了其个人的创造力。这种传统与创新之间的平衡,使他成为中世纪晚期及近代早期伊朗文学界的重要人物。

本研究还考察了诗人在不同王朝背景下文学身份的演变。他在帖木儿王朝时期的早期创作奠定了其后期作品的基础,而这些作品在阿克库尤努尔王朝和萨法维王朝统治下得到了进一步的塑造与丰富。这种延续与转变凸显了在政治变迁与文化交融的时代背景下,文学创作所具有的动态特性。因此,埃赫利·希拉兹作为一位诗人,其作品既体现了当时文学传统的稳定性,也展现了其流动性。

总而言之,本研究有助于更深入地理解埃赫利·希拉兹的文学身份,并为分析帖木儿王朝、阿克库尤努尔王朝和萨法维王朝时期的文学结构提供了理论框架。通过将这位诗人置于更广阔的历史与文化语境中,本研究揭示了不同王朝间文学发展的相互关联性。最终,本研究为伊朗的文化与文学史提供了宝贵的见解,并突显了埃赫利·希拉兹作为这一丰富多元传统中关键人物的重要性。

 

关键词:古典波斯文学、埃赫利·希拉兹、波斯诗歌、帖木儿时期、阿克库尤努时期、萨法维时期、苏丹·雅库布(阿克库尤努)。

Структурированное резюме:

Цель данного исследования — проанализировать литературные процессы, происходившие в Иране в эпохи Тимуридов, Ак-Коюнлу и Сефевидов, а также оценить литературную личность и творчество Эхли-и Ширази, одного из выдающихся поэтов этой культурной среды. Исторически Иран был важным культурным и цивилизационным центром, где проживали тюркские общины и правили различные тюркские династии, что привело к формированию богатой и многослойной литературной среды. В этом контексте исследование направлено на анализ как общей литературной обстановки этих периодов, так и места Эхли-и Ширази в ней, тем самым восполняя заметный пробел в существующих научных исследованиях.

Эхли-и Ширази жил во второй половине XV и первой половине XVI веков — в эпоху, отмеченную динамичными политическими и культурными преобразованиями. Он поддерживал связи с дворами Тимуридов, Ак-Коюнлу и Сефевидов, что сыграло решающую роль в формировании его литературной идентичности. Нахождение в различных придворных средах позволило ему соприкоснуться с разнообразными литературными традициями и культурными влияниями, что обогатило как тематические, так и стилистические аспекты его поэзии. Однако, несмотря на его значимость, количество научных исследований, посвященных его творчеству и литературной личности, остается ограниченным, а всесторонняя оценка его роли в контексте различных династий до сих пор не проведена в достаточной мере. Поэтому данное исследование ставит своей целью восполнить этот пробел, предлагая целостный анализ поэта и его творчества.

В исследовании используется историко-сравнительная литературоведческая методология, сочетающая изучение источников того периода с тщательным анализом собственных произведений поэта. Был проведен всесторонний обзор литературы для введения исследования в более широкий контекст, а диван и маснави Эхли-и Ширази были подробно проанализированы с помощью контент-анализа. Такой методологический подход позволяет систематически исследовать как формальные, так и тематические особенности его поэзии, а также сравнивать литературные тенденции в различных политических и культурных контекстах.

Результаты исследования показывают, что политика поддержки культуры и искусства, проводимая династиями Тимуридов, Ак-Коюнлу и Сефевидов, сыграла значительную роль в стимулировании литературного творчества и воспитании поэтов. Придворное покровительство обеспечивало не только материальную поддержку, но и создавало динамичную интеллектуальную и художественную среду, стимулировавшую творчество и соперничество между поэтами. Эхли-и Ширази, как поэт, тесно связанный с этими придворными кругами, извлек выгоду из такого покровительства и отразил в своих произведениях культурную динамику своего времени. Таким образом, его поэзия служит ценным источником для понимания взаимодействия между литературой, политикой и культурой в этот период.

Одной из наиболее заметных тем в поэзии Эхли-и Ширази является любовь, которую он исследует как в мистическом, так и в метафорическом измерениях. Его трактовка любви отражает каноны классических персидских и тюркских литературных традиций, где земная любовь часто служит метафорой божественной любви. Используя богатую образность, символизм и метафорический язык, поэт создаёт многослойный поэтический дискурс, наполненный как эстетическим, так и духовным смыслом. Эта двойственность позволяет его творчеству существовать на нескольких уровнях интерпретации, делая его одновременно художественно утончённым и интеллектуально увлекательным.

Помимо тематического богатства, поэзия Эхли-и Ширази отличается самобытным стилем, сочетающим приверженность классическим канонам с элементами оригинальности. Его использование языка, образов и поэтических приёмов отражает более широкие литературные тенденции своего времени, одновременно демонстрируя его индивидуальное творчество. Этот баланс между традицией и новаторством выделяет его как важную фигуру в литературном ландшафте иранского мира позднего средневековья и раннего Нового времени.

В исследовании также рассматривается эволюция литературной идентичности поэта в контексте различных династий. Его раннее творческое становление в эпоху Тимуридов заложило основу для более поздних произведений, которые получили дальнейшее развитие и разнообразие при правлениях Ак-Коюнлу и Сефевидов. Эта преемственность и трансформация подчеркивают динамичный характер литературного творчества в период, отмеченный политическими переменами и культурным взаимодействием. Таким образом, Эхли-и Ширази предстает перед нами как поэт, чьи произведения воплощают как стабильность, так и изменчивость литературных традиций своего времени.

В заключение следует отметить, что данное исследование способствует более глубокому пониманию литературной идентичности Эхли-и Ширази и предлагает теоретическую основу для анализа литературной структуры периодов правления Тимуридов, Ак-Коюнлу и Сефевидов. Рассматривая поэта в более широком историческом и культурном контексте, оно проливает свет на взаимосвязь литературных процессов в разных династиях. В конечном итоге, данное исследование дает ценные сведения о культурной и литературной истории Ирана и подчеркивает значимость Эхли-и Ширази как ключевой фигуры в этой богатой и разнообразной традиции.

 

Ключевые слова: классическая персидская литература, Эхли-и Ширази, персидская поэзия, период Тимуридов, период Ак-Коюнлу, период Сефевидов, султан Якуб (Ак-Коюнлу).

संरचित सारांश:

यह अध्ययन तैमूरिद, अक कयूनलु और सफविद काल के दौरान ईरान में हुए साहित्यिक विकासों की जांच करने और इस सांस्कृतिक परिवेश के प्रमुख कवियों में से एक, एहली--शिराज़ी की साहित्यिक व्यक्तित्व और कृतियों का मूल्यांकन करने का उद्देश्य रखता है।

ऐतिहासिक रूप से, ईरान एक महत्वपूर्ण सांस्कृतिक और सभ्यतागत केंद्र रहा है जहाँ तुर्की समुदाय रहते थे और विभिन्न तुर्की राजवंशों ने शासन किया, जिसके परिणामस्वरूप एक समृद्ध और बहु-स्तरीय साहित्यिक वातावरण का निर्माण हुआ। इस संदर्भ में, यह अध्ययन इन अवधियों के व्यापक साहित्यिक माहौल और उसमें एहली--शिराज़ी की स्थिति दोनों का विश्लेषण करने का प्रयास करता है, इस प्रकार मौजूदा विद्वता में एक उल्लेखनीय अंतराल को संबोधित करता है।

एहली--शिराज़ी पंद्रहवीं शताब्दी के उत्तरार्ध और सोलहवीं शताब्दी के पूर्वार्ध के दौरान रहते थे, यह एक ऐसा समय था जो गतिशील राजनीतिक और सांस्कृतिक परिवर्तनों से चिह्नित था। उन्होंने तैमूरियों, अक कोयुनलु और सफविदों के दरबारों के साथ संबंध बनाए रखे, जिन्होंने उनकी साहित्यिक पहचान को आकार देने में महत्वपूर्ण भूमिका निभाई। कई दरबारी परिवेशों में उनकी उपस्थिति ने उन्हें विविध साहित्यिक परंपराओं और सांस्कृतिक प्रभावों के साथ जुड़ने का अवसर दिया, जिससे उनकी कविता के विषयगत और शैलीगत दोनों आयामों में समृद्धि आई। हालाँकि, उनके महत्व के बावजूद, उनके कार्यों और साहित्यिक व्यक्तित्व पर केंद्रित विद्वतापूर्ण अध्ययनों की संख्या सीमित है, और विभिन्न वंशों में उनकी भूमिका का एक व्यापक मूल्यांकन पर्याप्त रूप से नहीं किया गया है। इसलिए, यह अध्ययन कवी और उनके कार्यों का एक समग्र विश्लेषण प्रस्तुत करके इस कमी को दूर करने का प्रयास करता है।

यह शोध एक ऐतिहासिक और तुलनात्मक साहित्यिक कार्यप्रणाली अपनाता है, जिसमें उस युग के स्रोतों की जांच को कवि की अपनी रचनाओं के गहन अध्ययन के साथ जोड़ा गया है। इस अध्ययन को व्यापक क्षेत्र में संदर्भित करने के लिए एक व्यापक साहित्य समीक्षा की गई, और एहली--शिराज़ी के दीवान और मसनवियों का सामग्री विश्लेषण के माध्यम से विस्तार से विश्लेषण किया गया।

यह पद्धतिगत दृष्टिकोण उनकी कविता की औपचारिक और विषयगत विशेषताओं दोनों की एक व्यवस्थित खोज को सक्षम बनाता है, साथ ही विभिन्न राजनीतिक और सांस्कृतिक परिवेशों में साहित्यिक प्रवृत्तियों की तुलना करने की अनुमति भी देता है।

अध्ययन के निष्कर्ष दर्शाते हैं कि तिमूरिद, अक कोयुनलु और सफविद राजवंशों की सहायक सांस्कृतिक और कलात्मक नीतियों ने साहित्यिक उत्पादन को बढ़ावा देने और कवियों को पोषित करने में एक महत्वपूर्ण भूमिका निभाई।

दरबारी संरक्षण ने केवल भौतिक सहायता प्रदान की, बल्कि एक जीवंत बौद्धिक और कलात्मक वातावरण भी बनाया जो कवियों के बीच रचनात्मकता और प्रतिस्पर्धा को प्रोत्साहित करता था। एहली--शिराज़ी, जो इन दरबारी हलकों से निकट रूप से जुड़े एक कवि थे, ने ऐसे संरक्षण से लाभ उठाया और अपनी रचनाओं में अपने समय की सांस्कृतिक गतिशीलता को प्रतिबिंबित किया। इस प्रकार उनकी कविता इस अवधि में साहित्य, राजनीति और संस्कृति के बीच अंतःक्रिया को समझने के लिए एक मूल्यवान स्रोत के रूप में कार्य करती है।

एहली--शिराज़ी की कविता में सबसे प्रमुख विषयों में से एक प्रेम है, जिसे वह रहस्यमय और रूपकात्मक दोनों आयामों में तलाशते हैं। प्रेम के प्रति उनका दृष्टिकोण शास्त्रीय फ़ारसी और तुर्की साहित्यिक परंपराओं को दर्शाता है, जहाँ सांसारिक प्रेम अक्सर दिव्य प्रेम के लिए एक रूपक के रूप में काम करता है।

समृद्ध बिंब, प्रतीकवाद और रूपकात्मक भाषा के उपयोग के माध्यम से, कवि एक बहु-स्तरीय काव्यात्मक विमर्श का निर्माण करता है जो सौंदर्यात्मक और आध्यात्मिक दोनों अर्थों से प्रतिध्वनित होता है। यह द्वैत उनके कार्य को कई व्याख्यात्मक स्तरों पर काम करने की अनुमति देता है, जिससे यह कलात्मक रूप से परिष्कृत और बौद्धिक रूप से आकर्षक बनता है।

विषयगत समृद्धि के अलावा, एहली--शिराज़ी की कविता एक विशिष्ट शैली द्वारा विशेषता है जो शास्त्रीय परंपराओं के पालन को मौलिकता के तत्वों के साथ जोड़ती है। भाषा, बिंब और काव्यात्मक उपकरणों के उनके उपयोग से उनके समय के व्यापक साहित्यिक रुझानों का प्रतिबिंब मिलता है, साथ ही उनकी व्यक्तिगत रचनात्मकता भी प्रदर्शित होती है। परंपरा और नवाचार के बीच यह संतुलन उन्हें उत्तर मध्यकालीन और प्रारंभिक आधुनिक ईरानी दुनिया के साहित्यिक परिदृश्य में एक महत्वपूर्ण हस्ती के रूप में स्थापित करता है।

यह अध्ययन विभिन्न राजवंशीय संदर्भों में कवि की साहित्यिक पहचान के विकास की भी जांच करता है।

तिमूरिद काल के दौरान उनके शुरुआती विकास ने उनके बाद के कार्यों की नींव रखी, जिन्हें अक कोयुनलु और सफविद शासनों के अधीन और आकार दिया गया और विविधता लाई गई। यह निरंतरता और परिवर्तन राजनीतिक परिवर्तन और सांस्कृतिक संपर्क से चिह्नित एक अवधि में साहित्यिक उत्पादन की गतिशील प्रकृति को उजागर करते हैं। इस प्रकार एहलि--शिराज़ी एक ऐसे कवि के रूप में उभरते हैं जिनके कार्य उनके समय की साहित्यिक परंपराओं के स्थिरता और तरलता दोनों को मूर्त रूप देते हैं।

निष्कर्षतः, यह अध्ययन एहली--शिराज़ी की साहित्यिक पहचान की गहरी समझ में योगदान देता है और टिमुरीद, अक कयुनलु, और सफविद काल की साहित्यिक संरचना का विश्लेषण करने के लिए एक सैद्धांतिक ढांचा प्रदान करता है। कवि को एक व्यापक ऐतिहासिक और सांस्कृतिक संदर्भ में रखकर, यह विभिन्न राजवंशों में साहित्यिक विकास की आपसी जुड़ाव पर प्रकाश डालता है।

अंततः, यह शोध ईरान के सांस्कृतिक और साहित्यिक इतिहास में बहुमूल्य अंतर्दृष्टि प्रदान करता है और इस समृद्ध और विविध परंपरा में एक प्रमुख हस्ती के रूप में एहली--शिराज़ी के महत्व पर जोर देता है।

 

कीवर्ड: शास्त्रीय फ़ारसी साहित्य, एहली-ए-शिराज़ी, फ़ारसी कविता, तैमूरिद काल, अक कयूनलु काल, सफ़ाविद काल, सुल्तान याकूब (अक कयूनलु)।

Article Statistics

Number of reads 35
Number of downloads 6

Share

Turkish Studies-Comparative Religious Studies
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.