1967-1970 YILLARINDAKİ DİLDE SADELEŞME VE AKADEMİ TARTIŞMALARININ TÜRK KÜLTÜRÜ DERGİSİNE YANSIMALARI


Medeniyet değiştirme süreci İslam medeniyeti ile Batı medeniyeti arasında kalan Türk toplumunun dilini de derin ve kalıcı bir biçimde etkilemiştir. Batılılaşma sürecinde, dile giren kelimelerden ziyade, genellikle Arapça ve Farsçadan alınan kelimelerin sadeleştirme/özleştirme çerçevesinde değerlendirilmesi özleştirme kisvesi altında bir tasfiye sürecini de beraberinde getirmiştir. 1967-1970 yılları arasında “Öz Türkçe” adı altında özleştirme meselesini “devrim” çerçevesinde değerlendirenler ile “yaşayan Türkçe”yi savunarak “millî dil”e hizmet ettiklerini söyleyenlerin Türkçe adına yaptıklarını iddia ettikleri çalışmalar değerlendirilmeye çalışılmıştır. “Öz Türkçe” yanlıları hiçbir kural tanımayarak kelime üretirken, Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden kurtardıklarını ifade etmişlerdir. Bu durumun yanlışlığı: Osmanlı Türkçesinde kullanılmakta olan Arapça ve Farsça kelimeler yerine Fransızca, Latince veya İngilizce karşılıklarını yerleştirme çabaları görülebilmektedir. Türkçeyi yabancı bir dilin etkisinden kurtarmaya çalışıp başka bir yabancı dilin boyunduruğu altına sokmanın “özleştirme” olarak sunulması da ayrıca dikkat çekicidir. Söz konusu karşıtlıkta olduğu gibi birçok dikkat çekici ifade betimlenip çeşitli başlıklar altında sunulmuştur.


Keywords


sadeleşme, Dil Akademisi, Türk Kültürü Dergisi, Öz Türkçe, Yaşayan Türkçe

Author: Ümit YEGEN - Mehmet ÖZDEMİR
Number of pages: 1603-1623
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.23506
Full text:
Share:
Turkish Studies - Language and Literature
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.